Câu ghép (tt)

Cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì trong mối quan hệ ấy..  Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong mỗi câu ghép..  Có thể tách mỗi vế câu nói trên thành một câu đơn không

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ

VỀ THĂM LỚP - DỰ GIỜ

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT

TIẾNG VIỆT LỚP 8

C©u ghÐp < tiÕp theo >

I QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA CÁC

VẾ CÂU

Cê lÏ tiÕng ViÖt cña chóng ta ®Ñp bịi v× t©m hơn cña ng­íi ViÖt Nam ta rÍt ®Ñp, bịi v× ®íi sỉng, cuĩc

®Íu tranh cña nh©n d©n ta tõ tr­íc tíi nay lµ cao

quÝ, lµ vÜ ®¹i, nghÜa lµ rÍt ®Ñp.

(Ph¹m V¨n §ơng, Gi÷ g×n sù trong s¸ng cña tiÕng ViÖt)

H·y x¸c ®Þnh c¸c vÕ c©u trong c©u ghÐp sau

Quan hÖ gi÷a c¸c vÕ c©u lµ quan hÖ g×?

Trong mỉi quan hÖ ®ê, mìi vÕ c©u biÓu thÞ ý nghÜa g×?

1. Cê lÏ tiÕng ViÖt cña chóng ta // ®Ñp bịi v× t©m hơn cña ng­íi ViÖt Nam ta // rÍt ®Ñp, bịi v× ®íi sỉng, cuĩc

®Íu tranh cña nh©n d©n ta tõ tr­íc tíi nay // lµ cao quÝ,

lµ vÜ ®¹i, nghÜa lµ rÍt ®Ñp.

- H·y x¸c ®Þnh c¸c vÕ c©u trong c©u ghÐp sau

-Quan hÖ gi÷a c¸c vÕ c©u lµ quan hÖ g×?

-Trong mỉi quan hÖ ®ê, mìi vÕ c©u biÓu thÞ ý nghÜa g×?

bịi v× bịi v×

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ NGUYÊN NHÂN-KẾT

QUẢQUẢ

2.Các em phải cố gắng để thầy mẹ được vui lòngvà để thầy dạy các

em được sung sướng.

(Thanh Tịnh)

//

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ MỤC ĐÍCH

3.Nếu ai buồn phiền cau có thì

gương cũng cau có theo

(Băng Sơn)

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ ĐIỀU KIỆN-

KẾT QUẢ4.Mặc dù nó vẽ bằng những nét

to tướng, nhưng ngay cả cái bát

múc cám lợn sứt một miếng

cũng trở nên ngộ nghĩnh (Tạ Duy

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ MỤC ĐÍCH

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ ĐIỀU KIỆN-

KẾT QUẢ

5 Càng gió to thì lửa càng bốc

lên cao

QUAN HỆ TĂNG TIẾN

6 Địch phải đầu hàng hoặc chúng sẽ bị

QUAN HỆ TIẾP NỐI

9.Không nghe thấy tiếng súng bắn trả :

địch đã rút chạy.

QUAN HỆ GIẢI THÍCH

GHI NHỚ

SGK/123

*Đặt câu có sử dụng

câu ghép

thiết) Nếu … thì …, giá … thì , hễ thì ,Quan hệ tương phản Tuy … nhưng , …

Quan hệ tăng tiến Càng …càng …, …

Quan hệ lựa chọn hay, hoặc, …

Quan hệ bổ sung Không những … mà còn …,

Quan hệ tiếp nối rồi, …

Quan hệ đồng thời vừa … vừa…,

Quan hệ giải thích Dấu hai chấm (:), …

Bài tập 1/124

Xác định các vế câu trong câu ghép sau và

mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu đó Cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì trong mối quan hệ ấy.

II.Luyện tập

chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

a/ Cảnh vật chug quanh tôi // đều thay đổi , vì

nay tôi // đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

vì

:

Bài tập 2/125

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:

Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại (1) Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang (2) Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương

đã buông nhanh xuống biển (3)

(Thi Sảnh)

 Tìm câu ghép trong những đoạn trích trên.

 Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu

trong mỗi câu ghép.

 Có thể tách mỗi vế câu nói trên thành một câu

đơn không? Vì sao?

Luyện tập

Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại

(1) Buổi sớm, mặt trời // lên ngang cột buồm, sư

ơng // tan, trời // mới quang (2) Buổi chiều, nắng //

vừa nhạt, sương // đã buông nhanh xuống biển (3).

Bài tập thảo luận nhúm

Tổ 1- 2 Cỏu a Cho câu ghép:

Vì người đời vô tình nên cô bé bán diêm đã chết.

• Theo em có thể thay cặp quan hệ “Vì….nên” của câu trên bằng những cặp quan hệ từ: “Tại… nên…”, Nhờ… nên…”

được không? Vì sao?

Tổ 3- 4 Cỏu b Cho câu ghép:

Giá anh con trai không phẫn chí bỏ đi phu đồn điền cao su thì lão Hạc đâu phải sống lủi thủi như vậy.

• Theo em có thể thay cặp quan hệ từ “Giá … thì” của câu trên bằng những cặp quan hệ từ: “Nếu … thì…”, “ Hễ … thì…” được không? Vì sao?

Cỏu a:

- Vì… nên… -> Trung hoà về sắc thái tình cảm

- Tại… nên… -> Sắc thái áp đặt, qui lỗi

- Nhờ… nên…-> Thường dùng đối với nguyên nhân tốt

Cỏu b:

b- Nếu … thì…-> Có sắc thái trung tính

- Hễ … thì… -> Thường dùng trong trường hợp một điều kiện được lặp lại thường xuyên

- Giá… thì… -> Mang ý nghĩa giả định

Bài tập thảo luận nhúm

Bài tập 3/125:

- Xác định câu ghép trong đoạn trích sau.

- Xét về mặt lập luận, có thể tách mỗi vế của những câu ghép ấy thành một câu đơn

Lão kể nhỏ nhẻ và dài dòng thật (1) Nhưng đại khái có thể rút vào hai việc (2) Việc thứ nhất: lão thì già, con lão đi

vắng, vả lại nó cũng còn dại lắm, nếu không có người trông nom cho nó thì khó mà giữ được vườn đất để làm ăn ở làng này; tôi là người nhiều chữ nghĩa, nhiều lí luận, người ta

kiêng nể, vậy lão muốn nhờ tôi cho lão gửi ba sào vườn của thằng con lão; lão viết văn tự nhựơng cho tôi để không ai còn tơ tưởng dòm ngó đến; khi nào con lão về thì nó sẽ nhận vư

ờn làm, nhưng văn tự cứ để tên tôi cũng được, để thế để tôi trông coi cho nó (3)… Việc thứ hai: lão già yếu lắm rồi,

không biết sống chết lúc nào, con không có nhà, lỡ chết

không biết ai đứng ra lo cho được; để phiền cho hàng xóm thì chết không nhắm mắt; lão còn hăm nhăm đồng bạc với năm

đồng bạc vừa bán chó là ba mươi đồng bạc, muốn gửi tôi, để

lỡ có chết thì tôi đem ra, nói với hàng xóm giúp, gọi là của lão có tí chút, còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả (4)…

- Câu số (3) và câu số (4) là câu ghép

- Xét về mặt lập luận , mỗi câu gồm nhiều vế, tập trung trình bày một việc lão Hạc nhờ ông giáo:

+ Việc thứ nhất lão Hạc gửi mảnh vườn nhờ ông giáo

trông coi cho con lão.

+ Việc thứ hai lão Hạc gửi tiền nhờ ông giáo lo ma chay nếu chẳng may lão chết.

-> Nếu tách mỗi vế câu trong từng câu ghép thành một

câu đơn thì không đảm bảo được tính mạch lạc của lập luận.

- Xét về giá trị biểu hiện , tác giả cố ý viết câu dài là để tái

hiện cách kể lể “dài dòng” của lão Hạc -> phù hợp với

cách nói năng chậm rãi, dài dòng của người già, phù hợp với tính cách lão Hạc.

Bài tập về nhà.

Dựa vào văn bản “Thông tin về ngày Trái đất

kêu gọi mọi người thay đổi thói quen sử

dụng bao bì ni lông (trong đoạn văn có sử

dụng một câu ghép, phân tích mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép đó)

Dấu chấm phẩy Dấu hai chấm

QH nguyên nhân QH

điều kiện

QH tương phản

QH tăng tiến

QH lựa chọn

QH giải thích

vế câu ghép

Các quan hệ thường gặp giữa các

vế câu ghép

Hệ thống kiến thức về câu ghép

C¸ch nhËn biÕt quan hÖ gi÷a c¸c vÕ

Dùa vµo v¨n c¶nh,

hoµn c¶nh giao tiÕp

Dùa vµo dÊu hiÖu

h×nh thøc

HÖ thèng kiÕn thøc vÒ c©u ghÐp

Câu (Xét về cấu tạo ngữ pháp)

Hệ thống kiến thức về câu (Xét về cấu tạo ngữ pháp)

Câu rút gọn Câu mở rộng Câu đặc biệt Chuyển đổi câu

DẶN DÒ

- Về nhà làm các bài tập còn lại

- Học thuộc và hệ thống hóa

kiến thức của “Câu ghép”

GIỜ HỌC OVER MỜI CÁC EM