Câu ghép TT

Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu.Ví dụ : Có lẽ Tiếng Việt của ta đẹp bởi vì tâm hồn người Việt Nam ta đẹp , bởi vì đời sống cuộc đấu tranh củanhân dân tatừ trước tới nay là cao quý,nghĩa

KiÓm tra bµi cò

C¸c c¸ch nèi c¸c vÕ c©u ghÐp

Dïng tõ cã t¸c dông nèi

Kh«ng dïng tõ nèi (Dïng dÊu c©u)

Em haü nªu c¸c c¸ch nèi c¸c vÕ c©u trong

c©u ghÐp ?

TiÕt 46

( TiÕp theo )

I Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu.

Ví dụ : Có lẽ Tiếng Việt của ta đẹp bởi vì tâm hồn người Việt Nam ta đẹp , bởi vì

đời sống cuộc đấu tranh củanhân dân tatừ trước tới nay là cao quý,nghĩalàrất đẹp

* Ba vế câu

- Có quan hệ nguyên nhân kết quả ( Vế 1 chỉ kết quả vế 2 vế 3 chỉ nguyên

nhân)

- Quan hệ nguyên nhân kết quả được

đánh dấu bằng quan hệ từ bởi vì “ “

Các vế câu trong câu ghép có

quan hệ chặt chẽ với nhau về ý nghĩa.

Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép Dấu hiệu hình thức thường gặp

Tuy nhưng ,…

Càng càng ,… …

Càng càng ,… …

hay, hoặc, … Không những mà còn , … …

Không những mà còn , … …

rồi, … vừa vừa , vừa vừa ,…… ……

Dấu hai chấm (:),

- Các vế câu có quan hệ ý nghĩa khá

chặt chẽ với nhau

- Một số quan hệ thường gặp

a Cảnh vật xung quanh tôi có nhiều thay đổi vì chính lòng tôi đang có

sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học

+ Quan hệ nguyên nhân hệ quả , giải thích b.Nếu mày không có tiền nộp sưu thì ông

sẽ dỡ cả nhà mày đi chửi mắng thôi à!

-Muốn xác định đúng quan hệ ý

nghĩa của các vế câu ta dựa vào

từ nối , văn cảnh hoạc hoàn cảnh

giao tiếp.

- Mỗi quan hệ thường được đánh

dấu bằng những quan hệ từ hoặc cặp

 Bài tập 2

 Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:

 Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại (1) Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang (2) Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buông nhanh xuống biển (3)

 (Thi Sảnh)

 Tìm câu ghép trong những đoạn trích trên.

 Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu

trong mỗi câu ghép.

 Có thể tách mỗi vế câu nói trên thành một câu

đơn không? Vì sao?

II.Luyện tập

Tiết 46

Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại (1).Buổi sớm,

mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang (2).

Buổi chiều, nắng vừa nhạt , sương đã buông nhanh xuống biển (3).



II.Luyện tập

- Câu 2 câu 3 là câu ghép

- Cả Hai câu , các vế câu đều có quan hệ nguyên nhân Kết quả (Vế đầu chỉ nguyên nhân vế sau chỉ kết quả)

nắng vừa nhạt, sương tan trời mới quang

mặt trời lên ngang cột buồm

Sương đã buông nhanh xuống biển (3).

Bài tập 3.

 Tổ 1- 2

Cho câu ghép:

Vì người đời vô tình nên cô bé bán diêm đã chết.

• Theo em có thể thay cặp quan hệ Vì nên của câu trên bằng những “ … ”

cặp quan hệ từ: Tại nên“ … …”, Nhờ nên… …” được không? Vì

sao?

 Tổ 3- 4

Cho câu ghép:

Giá anh con trai không phẫn chí bỏ đi phu đồn

điền cao su thì lão Hạc đâu phải sống lủi thủi như

vậy.

• Theo em có thể thay cặp quan hệ từ Giá thì của câu trên bằng “ … ”

những cặp quan hệ từ: Nếu thì“ … …” “, Hễ thì… …” được không? Vì sao?

Tiết 46

 - Vì nên -> Trung hoà về sắc thái tình cảm … …

 - Tại nên -> Sắc thái áp đặt, qui lỗi … …

- - Nhờ nên -> Thường dùng đối với nguyên nhân tốt.… …

 - Nếu thì -> Có sắc thái trung tính … …

 - Hễ thì -> Thường dùng trong trường hợp một điều kiện … …

được lặp lại thường xuyên

 - Giá thì -> Mang ý nghĩa giả định … …

Bài tập 3

Không nên thay

 Bài tập 4:

 - Xác định câu ghép trong đoạn trích sau.

 - Xét về mặt lập luận, có thể một câu đơn

không? Vì sao?

 - Xét về giá trị biểu hiện, những câu ghép

như vậy có tác dụng như thế nào trong việc miêu tả lời lẽ của nhân vật (lão Hạc) ? tách

mỗi vế của những câu ghép ấy thành nhữ ữ ng ng

Tiết 46

rút vào hai việc (2) Việc thứ nhất: lão thì già, con lão đi vắng, vả lại nó cũng còn dại lắm, nếu không có người trông nom cho nó thì khó mà giữ được vườn đất để làm ăn ở làng này; tôi là người

nhiều chữ nghĩa, nhiều lí luận, người ta kiêng nể, vậy lão muốn nhờ tôi cho lão gửi ba sào vườn của thằng con lão; lão viết văn tự nhựơng cho tôi để không ai còn tơ tưởng dòm ngó đến; khi nào

con lão về thì nó sẽ nhận vườn làm, nhưng văn tự cứ để tên tôi

cũng được, để thế để tôi trông coi cho nó (3)… Việc thứ hai: lão già yếu lắm rồi, không biết sống chết lúc nào, con không có nhà, lỡ chết không biết ai đứng ra lo cho được; để phiền cho hàng xóm thì chết không nhắm mắt; lão còn hăm nhăm đồng bạc với năm đồng bạc vừa bán chó là ba mươi đồng bạc, muốn gửi tôi, để lỡ có chết thì tôi đem ra, nói với hàng xóm giúp, gọi là của lão có tí chút,

còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả (4)…

 ( “Lão Hạc Nam Cao “– )

 - Câu số (3) và câu số (4) là câu ghép

 - Xét về mặt lập luận, mỗi câu gồm nhiều vế, tập trung trình bày một việc lão Hạc nhờ ông giáo:

 + Việc thứ nhất lão Hạc gửi mảnh vườn nhờ ông giáo trông coi cho con lão.

 + Việc thứ hai lão Hạc gửi tiền nhờ ông giáo lo ma chay nếu

chẳng may lão chết.

 -> Nếu tách mỗi vế câu trong từng câu ghép thành một câu đơn thì không đảm bảo được tính mạch lạc của lập luận.

 - Xét về giá trị biểu hiện , tác giả cố ý viết câu dài là để tái hiện cách kể lể dài dòng của lão Hạc -> phù hợp “ ”

với cách nói năng chậm rãi, dài dòng của người già,

phù hợp với tính cách lão Hạc.

Bài t p 4 ậ :

a Câu ghép 2: N u u ch a đi ế ư , c Ngh ch a giao ti n cho ụ ị ư ề , u

ch a có ti n n p s u ư ề ộ ư thì không khéo th y con s ch t ầ ẽ ế ở đình, ch không s ng đ ứ ố ượ c

V1-V2-V3: quan h đ ng th i ệ ồ ờ

V1-V2-V3 ->V4: quan h đi u ki n - k t qu ệ ề ệ ế ả

b Tách v trong câu ghép 1,3 thành câu đ n: ế ơ Thôi, u van con U l y con Con có th ạ ươ ng th y th ầ ươ ng u Con đi ngay bây gi cho u ờ

Cách nói 1: câu ghép -> gi ng n n n , tha thi t,đau đ n.ọ ă ỉ ế ớ

Cách nói 2: câu đ n -> m t đi tình c m đau đ n, gi ng nh ơ ấ ả ớ ố

ư m nh l nh ệ ệ

C¸c c¸ch nèi c¸c vÕ c©u ghÐp

Dïng tõ cã t¸c dông nèi

Kh«ng dïng tõ nèi (Dïng dÊu c©u)

HÖ thèng kiÕn thøc vÒ c©u ghÐp

TiÕt 46

QH nguyên nhân QH

điều kiện

QH tương phản

QH tăng tiến

QH lựa chọn

QH giải thích

QH

bổ sung

QH tiếp nối

QH

đồng thời

Các

QH thường gặp giữa các

vế câu ghép

Các quan hệ thường gặp giữa các

vế câu ghép

C¸ch nhËn biÕt quan hÖ gi÷a c¸c vÕ

Dùa vµo v¨n c¶nh,

hoµn c¶nh giao tiÕp

Dùa vµo dÊu hiÖu

h×nh thøc

HÖ thèng kiÕn thøc vÒ c©u ghÐp

C©u (XÐt vÒ cÊu t¹o ng÷ ph¸p)

(XÐt vÒ cÊu t¹o ng÷ ph¸p)