Kĩ năng - Nhận biết được các cặp đường thẳng song song, cắt nhau, tìm giá trị tham số trong các hàm số nậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song và trùng nhau.
Trang 1Tuần: 13 Ngày soạn: 24/10/2010
BÀI 4: ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU
I Mục tiêu:
Ki
ến thức
- Nắm được điều kiện hai đường thẳng y=ax+b (a≠0) vày=a’x+b’(a’≠0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau
Kĩ năng
- Nhận biết được các cặp đường thẳng song song, cắt nhau, tìm giá trị tham số trong các hàm số nậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song và trùng nhau
Thái độ
- Rèn luyện cho HS làm việc khoa học, theo qui tắc
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Thước có chia khoảng, eke
2 Học sinh: Thước có chia khoảng, eke
III.Các bước lên lớp:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sỉ số
2 Kiểm tra bài cũ
Vẽ đồ thị các hàm số sau trên cùng một mặt phẳng tọa độ:
y=2x+3, y=2x-2
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Hoạt động 1: Đường thẳng song song
Hãy giải thích vì sao hai
đường thẳng y=2x+3,
y=2x-2 song song với nhau?
Vì chúmg cùng song song
y
O
3
- 2
y =2 x + 3
- 1
- 2
y =2 x -2
Trang 2Em có nhận xét gì về các
hệ số của hai hàm số đã
cho?
Vậy khi nào hai đường
thẳng y=ax+b (a≠0) và
y=a’x+b’(a’≠0) song song
với nhau?
Nếu a=a’ và b=b’ thì hai
đường thẳng đó như thế
nào?
Vậy qua những điều trên ta
có kết luận gì?
Treo kết luận:
Đường thẳng y=ax+b (d) (a
≠0) và y=a’x+b’ (d’) (a’≠
0)
( )
( )
' '
' ' '
'
a a
b b
a a
b b
=
⇔ ≠
=
≡ ⇔ =
P
Nếu hai đường thẳng không
song song với nhau , không
trùng nhau thì chúng còn có
trường hợp nào?
Cả hai hàm số đều có hệ số giống nhau (a=2), hệ số b khác nhau
Khi a=a’, b≠b’
Trùng nhau ( là một)
Kết luận: Hai đường thẳng
y=a’x+b’(a’≠0) song song với nhau khi và chỉ khi a=a’, b≠b’ và trùng nhau khi và chỉ khi khi a=a’, b=b’
Trường hợp cắt nhau
Đường thẳng y=ax+b (d) (a
≠0) và y=a’x+b’ (d’) (a’≠
0)
( ) ( )
' '
' ' '
'
a a
b b
a a
b b
=
⇔ ≠
=
≡ ⇔ =
P
Hoạt động 2: Đường thẳng cắt nhau
Yêu cầu HS thực hiện ?2
Đưa hình vẽ đồ thị ba hàm
Thực hiện ?2:
Y= 0,5x+2 và y=0,5x-1 song với nhau vì có hệ số a bằng nhau, hệ số b khác nhau
Hai đường thẳng y=0,5x+2 và y=1,5x+2 không song song, cũng không trùng nhau, chúng phải cắt nhau
Tương tự, hai đường thẳng y=0,5x-1 và y=1,5x+2 cũng cắt nhau
Quan sát
2 Đường thẳng cắt nhau
Trang 3số trên để minh họa cho
nhận xét trên
y
x
y =1 , + 2
- 4 / 3
- 1
y = 0,5 x + 2
2
- 4
-1 2
Hai đường thẳng y=ax+b (a
≠0) và y=a’x+b’(a’≠0) cắt
nhau khi nào?
Đưa ra kết luận tiếp kết
luận ở trên :
( )d cắt ( )d' ⇔ ≠a a'
Gọi HS đọc phần kết luận ở
SGK/53
Khi nào hai đường thẳng
y=a’x+b’(a’≠0) cắt nhau
tại một điểm trên trục tung
( chỉ vào đồ thị)
Cắt nhau khi và chỉ khi a≠
a’
Đọc phần kết luận ở SGK/53
Khi a≠a’ và b=b’
( )d cắt ( )d' ⇔ ≠a a'
Hoạt động 3: Bài toán áp dụng
Đưa bài tập SGK/54 lên
bảng
Treo lời giải:
Để các hàm số đã cho là
hàm số bậc nhất
a Để đồ thị hai hàm số đã
cho là hai đường thẳng cắt
nhau:
⇔ ≠
1
m m
m
Kết hợp với điều kiện trên ta
có m≠0,m≠ −1,m≠1
b Để đồ thị hai hàm số đã
cho là hai đường thẳng song
Quan sát
Xem cách giải
3 Bài toán áp dụng
Cho hai hàm số bậc nhất y=2mx+3 và y=(m+1)x+2 Tìm giá trị của m để đồ thị hai hàm số đã cho là:
a Hai đường thẳng cắt nhau
b Hai đường thẳng song song với nhau
Trang 4song với nhau:
(TMĐK)
Các em hãy xem đây là
bài giải mẫu
4 Củng cố:
Yêu cầu HS thực hiện bài
21 SGK/54
Gọi 2 HS lên bảng thực
hiện 2 câu a,b
Gọi HS nhận xét
Kết luận
2 HS lên bảng thực hiện 2 câu a,b:
Để hai hàm số trên là hàm số bậc nhất
≠
≠
0 0
1
2
m m
a)Để hai đường thẳng trên song song với nhau
⇔ =m 2m+ ⇔ = −1 m 1(TMĐK)
Vậy để hai đường thẳng trên song song với nhau thì m =-1 b) Để đồ thị hai hàm số đã cho là hai đường thẳng cắt nhau:
⇔ ≠ −
1
m
Kết hợp với điều kiện trên ta có
−
≠0, ≠ 1, ≠ −1
2
Bài 21 SGK/54
5 Dặn dò
Học thuộc các điều kiện để hai dướng thẳng song song, trùng nhau, cắt nhau
- Bài tập về nhà:20,22,23,24 SGK/55
Hướng dẫn: xem bài tập 21
- Xem trước bài:25,26 SGK/55
V Rút kinh nghiệm:
Thầy : ………
………
………
Trò ………
………
………
