SKKN 8

Tình hình sử dụng máy tính vào dạy học rất phong phú đa dạng, bài giảng điện tử là hình thức được sử dụng phổ biến nhất, nó có thể được viết dưới bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào hoặc dựa v

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong những năm gần đây toàn ngành Giáo dục nói chung đang thực hiện việc đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Trong thời gian gần đây máy tính được sử dụng rộng rãi trong nhà trường với

tư cách là phương tiện dạy học với nhiều phần mềm được sử dụng Tình hình sử dụng máy tính vào dạy học rất phong phú đa dạng, bài giảng điện tử là hình thức được sử dụng phổ biến nhất, nó có thể được viết dưới bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào hoặc dựa vào các phần hỗ trợ dạy học sẵn có như: PowerPoint, MindManager, Violet tuỳ theo nội dung và chương trình các môn học để lựa chọn các phần mềm phù hợp

Các bài giảng hiện nay vẫn mang nặng tính thông báo, tái hiện Phương pháp giảng dạy chủ yếu là thủ công giữa giáo án và tài liệu giáo khoa, chưa có

sự đầu tư về công nghệ dạy học, Thực trạng dạy môn Công Nghệ còn nhiều vấn

đề cần giải quyết

Sau một thời gian giảng dạy và nghiên cứu nội dung môn học Công Nghệ

lớp 8 nhất là Chương II - Bản Vẽ Kĩ Thuật, đây là phần có nhiều bài mà lượng

kiến thức để học sinh lĩnh hội là rất lớn, nội dung mang tính trừu tượng, học sinh chưa được tiếp cận nhiều về vấn đề này Để giúp cho quá trình dạy học đạt hiệu quả đáp ứng được nhu cầu thực tiễn, người giáo viên cần phải đổi mới về phương pháp và cách thức thiết kế giáo án trong quá trình giảng dạy Qua tìm hiểu phần mềm MindManager nó có ưu điểm nổi bật:

+ MindManager có thể dùng như một cách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp hay phân tích một vấn đề ra thành một dạng của lược đồ phân nhánh

+ MindManager có khả năng liên kết với các dự kiện, các phần mềm khác như: PowerPoint, Violet, Excel lại với nhau Do đó nó rất phù hợp để thiết kế giáo án điện tử cho các môn tự nhiên

Chính vì những lí do trên nên tôi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm:

“Đổi mới phương pháp dạy học ứng dụng phần mềm MindManager vào

trong giảng dạy phần Vẽ Kĩ Thuật trong môn Công Nghệ lớp 8 ở trường THCS”.

II TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU

1 Mục đích nghiên cứu

thoải mái, thân thiện, tích cực chủ động, đoàn kết, sáng tạo, vui nhộn phù hợp tâm lí lứa tuổi các em

2 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng học sinh lớp 8 THCS

3 Giới hạn của đề tài

Tôi sử dụng phần mềm MindManager vào thiết kế bài giảng Chương II -Bản Vẽ Kĩ Thuật trong môn Công Nghệ lớp 8 ở trường THCS

4 Các phương pháp hoạt động thực hiện

a Nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu tâm lý học, giáo dục học

- Nghiên cứu mục tiêu, nội dung và nhiệm vụ về đổi mới giáo dục môn Công nghệ ở trường trung học cơ sở hiện nay

b Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Tổ chức thực nghiệm sư phạm ở Trường THCS

5 Tính mới của vấn đề

Tuy rằng có nhiều dự án nhằm phát huy tính tích cực cho học sinh nhưng chưa có dự án, đề tài tìm hiểu cụ thể về việc phát huy tính tích cực của học sinh

ở môn Công nghệ qua việc ứng dụng phần mềm MindManager vào thiết kế bài giảng và giảng dạy

PHẦN II: NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

Nghiên cứu ứng dụng các biện pháp hỗ trợ hoạt động dạy - học trong đó có việc sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại là một yêu cầu, một giải pháp cần thiết theo tinh thần đổi mới kết hợp chương trình SGK hiện nay Muốn vậy, cần được tạo đầy đủ các công cụ hỗ trợ tối đa các hoạt động dạy - học, đặt học sinh vào môi trường học tập thuận lợi, giáo viên có đủ điều kiện và khả năng giám sát chất lượng cũng như hoạt động nhận thức của học sinh

Với thực trạng đó, máy vi tính với hệ thống Multimedia cùng các phần mềm được thiết kế theo các quan điểm khác nhau đã tỏ ra nhiều triển vọng, nên hình thức sử dụng máy vi tính vào dạy học cũng thật đa dạng và phong phú Bài

Phần lớn Giáo viên bộ môn nhiệt tình, tâm huyết với nghề, tận tụy trong công tác giảng dạy, chăm lo quan tâm đến học sinh Song vẫn còn tình trạng Giáo viên chưa chịu khó tìm tòi vận dụng phương pháp dạy học mới gây nhàm chán cho học sinh

Phân bố thời gian trong tiết học chưa hợp lí, giáo viên còn làm nhiều, nói nhiều, đầu tư vào phần củng cố còn sơ sài: cho Học sinh đọc ghi nhớ, Làm bài tập cuối sách giáo khoa dẫn đến chưa nắm được mức độ hiểu bài của học sinh

2 Về phía học sinh

Tâm lí của một số học sinh xem th ường môn Công nghệ, cho đây là môn không quan trọng, chưa được phụ huynh và học sinh quan tâm là môn học bài chỉ cần học thuộc lòng

Môn Công nghệ thường xếp vào các tiết cuối buổi học khi các em đã mệt, chán chỉ muốn học nhanh xong

Một số giáo viên bộ môn chưa khơi gợi được sự yêu thích của học sinh đối với môn học Khả năng liên hệ kiến thức và kinh nghiệm thực tế của học sinh còn kém Vì vậy kết quả học tập chưa cao, các em chưa có hứng thú nhiều với môn học, điểm số trong các bài kiểm tra còn thấp

III BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1 Lựa chọn nội dung

Không phải bài học nào cũng có thể sử dụng được phần mềm tin học để thiết kế giáo án Đối với các nội dung cần nhiều hình vẽ, mô hình, nguyên lý hoạt động phức tạp và trừu tượng mới sử dụng các phần mềm hỗ trợ, không nên lạm dụng chúng nhất là các nội dung lý thuyết, dẫn đến phản tác dụng, làm mất hiệu quả dạy học

2 Xác định mục tiêu bài học

Muốn xác định được mục tiêu bài học thì người thiết kế giáo án phải nghiên cứu nội dung trong SGK, kết hợp với các tài liệu tham khảo có liên quan để tìm hiểu, mở rộng thêm nội dung của bài

3 Xây dựng được cấu trúc nội dung cho bài dạy

Để xây dựng được cấu trúc nội dung bài dạy một cách khoa học và hợp lý thì người giáo viên phải biết chọn lọc những nội dung kiến thức sao cho đảm bảo được tính sư phạm và tính thực tế

4 Xây dựng các thư viện tư liệu

Khi đã có đầy đủ các tư liệu cần cho bài giảng điện tử thì giáo viên phải tiến hành sắp xếp các tư liệu đó để tạo thành các cây thư mục sao cho hợp lý, mục đích để tìm kiếm, giữ được các liên kết đến các File cần dùng

5 Lựa chọn phần mềm để xây dựng tiến trình dạy học

Phần mềm chính được sử dụng giảng dạy Chương II - Bản Vẽ Kĩ Thuật là

phần mềm MindManager Ngoài ra ta còn liên kết nội dung bài dạy với phần mềm PowerPoint Màu khung nền trong bài giảng phải phù hợp nội dung bài dạy

6 Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện

Sau khi thiết kế xong Chương II - Bản Vẽ Kĩ Thuật môn công nghệ lớp

8 bằng phần mềm MindManager, chạy thử để kiểm tra các sai sót, chủ yếu là các liên kết để tiến hành sửa chữa và hoàn thiện

7 Các bước thiết kế bài giảng Chương II - Bản Vẽ Kĩ Thuật môn công nghệ

lớp 8 bằng phần mềm MindManager

Để thiết kế bài giảng Chương II - Bản Vẽ Kĩ Thuật bằng phần mềm

MindManager thì chúng ta chỉ cần thiết kế các nội dung chính trong SGK để trình chiếu trên máy chiếu trong quá trình giảng dạy, chứ không cần thiết kế các hoạt động dạy - học của giáo viên và học sinh Khi đưa phần mềm MindManager vào thiết kế giáo án điện tử, thực hiện theo các bước:

Bước 1: Cài đặt phần mềm

Có thể dowload và cài đặt phần

mềm MindManager từ đĩa CD

hoặc theo địa chỉ Website của

công ty Bạch Kim: http://

www.bachkim.vn

Sau khi cài đặt thành công

sẽ có biểu tượng trên

màn hình Desktop (như hình bên)

Bước 2: Khởi động phần mềm

Để khởi động phần mềm MindManager bằng cách nháy đúp chuột trái vào biểu tượng trên màn hình thì chương trình MindManager

sẽ xuất hiện Khi trang màn hình xuất hiện có dạng như hình bên Muốn vào giao diện chính của phần mềm bằng cách Click chuột vào

File

Bước 3: Chọn sơ đồ biểu diễn

Để chọn sơ đồ biểu diễn

dạng cây ta vào thư mục New

ở thanh cụ phía bên trái trang

màn hình

Trên màn hình sẻ hiện thị

các kiểu chuổi sơ đồ như :

Radial Map , Right Map, Tree

Map, Org-Chart Map……

Bước 4: Thiết kế nội dung bài giảng

Để thiết kế nội dung bài giảng Chương II - Bản Vẽ Kĩ Thuật các bước

được thực hiện như sau:

Ta Click chuột vào ô chứa biểu tượng Radial Map

( như hình bên )

Trên màn hình sẽ xuất hiện biểu tượng sơ đồ minh

hoạ của kiểu chuổi Right Map (như hình phía dưới ),

sau đó ta Click chuột vào biểu tượng Create Map

Để viết nội dung tên bài giảng vào sơ đồ cây của phần mềm Mind Mannager (như hình trên ), ta Click chuột vào ô biểu tượng Central Topic, rồi

viết Bản Vẽ Kĩ Thuật , sau đó trên thanh công cụ chọn New topic ( hoặc nhấn

phím Enter ) trên màn hình sẽ hiện ra thêm mục Main Topic

Tương tự, ta Click chuột vào ô biểu tượng Main Topic, rồi viết Bài 8 : Khái niệm về bản vẽ kĩ thuật- Hình cắt

Tương tự, trên thanh công cụ chọn New topic ( hoặc nhấn phím Enter ) trên màn hình sẽ hiện ra thêm mục Main Topic , rồi Click chuột vào ô biểu tượng Main Topic để viết các nội dụng bài 9 đến bài 16

A Đối với bài dạy chỉ cần hổ trợ hình ảnh trong quá trình giảng dạy

Trong quá trình dạy học môn Công nghệ có nhiều bài yêu câu giáo viên giảng dạy phải chuẩn bị tranh ảnh và hình vẻ phục vụ cho quá trình giảng dạy

Ví dụ như Bài 8 : Khái niệm về bản vẽ kĩ thuật- Hình cắt giáo viên cần có 2

hình vẻ là HÌNH 8.1 : QUẢ CAM ĐƯỢC BỔ ĐÔI và HÌNH 8.2 : HÌNH CẮT ỐNG LÓT để phục vụ trong tiết dạy thì phần mềm Mind Mannager sẻ hổ trợ giáo viên dạy học như sau :

+ Bước 1 : Chuẩn bị hình ảnh : Bằng cách giáo viên sử dung Máy ảnh hoặc Điện thoại chụp lại hình ảnh cần dạy

+ Bước 2: Sao chép dữ liệu hình ảnh đã chụp được vào máy tính

+ Bước 3 : Ta Click chuột vào ô Bài 8 : Khái niệm về bản vẽ kĩ

thuật- Hình cắt rồi nhấn tổ hợp phím Ctrl + Enter hoặc trên thanh công cụ chọn New Subtopic trên màn hình sẽ hiện ra mục Subtopic và ta làm tương tư

như trên ta sẻ được các nội dung như hình ảnh phía dưới

Để liên kiết với hình ảnh đã được chuẩn bị ta Cilk chuột phải trên màn hình

sẽ hiện ra các mục, sau đó ta chọn Image rồi chọn From file ( như hình phía dưới )

Sau khi chọn được hình ảnh ta nhấn chuột vào Inset ( như hình phía dưới )

Sau khi chạy xong chương trình ta được nội dung như sau

Tương tự ta sẻ được

B Đối với bài dạy chỉ cần hổ trợ PowerPoint trong quá trình giảng dạy

Trong quá trình dạy học môn Công nghệ có nhiều bài yêu cầu giáo viên giảng dạy phải thiết kế một bài giảng PowerPoint cho quá trình giảng dạy Ví dụ

như Bài 12 : Thực hành: Đọc bản vẻ chi tiết đơn giản có ren thì phần mềm

Mind Mannager sẻ hổ trợ giáo viên dạy học như sau :

+ Bước 1 : Chuẩn bị giáo án PowerPoint

+ Bước 2 : Ta Click chuột vào ô Bài 12 : Thực hành: Đọc bản vẻ

Sau đó ta chọn thư mục cần tìm rồi nhấn ok

Sau đó Cilk chuột vào bài 12 có ren và nhấn vào Insert thi sẻ được mục như hình

Sau đó ta nhấn ok và chọn Yes như hình phía dưới hoàn thành các nội dung trên,

Vậy là ta đã có một bài dạy PowerPoint như các hình 1 đến hình 7

Hình 2

Hình 3

Hình 5

Hình 6

Hình 7

Bước 5: Lưu bài thiết kế trong phần mềm MindManager

Trên thanh công cụ ta chọn File sẽ hiện ra mục Save As và ta làm cách lưu tương tự giống như làm trên Word

đó Muốn chuyển từ chế độ trình chiếu sang chế độ thiết kế ta Click chuột vào End Presentation

IV KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM

Qua nghiên cứu, ứng dụng đề tài vào thực tiễn giảng dạy, tôi nhận thấy ở những lớp học sau khi được áp dụng các phương pháp này không khí học tập vui tươi, sôi nổi, tính kỉ luật và tinh thần đoàn kết tăng, các em thực sự yêu thích môn học do tôi giảng dạy Tiết học lôi cuốn gần 100% học sinh tham gia phát biểu xây dựng bài, các em tự tin hơn trong giao tiếp giảm hẳn sự rụt rè, tự ti Kết quả học tập thu được qua khảo cuối buổi học cao hơn hẳn so với khi chưa áp dụng Tỉ lệ hoc sinh có điểm khá giỏi cao hơn và tỉ lệ học sinh thiếu điểm môn Công nghệ còn rất thấp Cụ thể qua một số kết quả thu hoạch được

Kết quả vận dụng sáng kiến kinh nghiệm năm học 2017-2018

Chưa vận dụng sáng kiến kinh nghiệm

H/S

Học sinh đạt điểm khá, giỏi

Học sinh đạt điểm trung bình

Học sinh đạt điểm yếu, kém

Tỉ lệ Học sinh đạt điểm TB trở lên

Đã vận dụng sáng kiến kinh nghiệm

H/S

Học sinh đạt điểm khá, giỏi

Học sinh đạt điểm trung bình

Học sinh đạt điểm yếu, kém

Tỉ lệ Học sinh đạt điểm TB trở lên

Như vậy, bước đầu đề tài đã làm cho học sinh có hứng thú, say mê hơn đối với môn học Bên cạnh đó, thông qua các trò chơi cũng góp phần làm rèn luyện cho học sinh một số kỹ năng giao tiếp, hợp tác, thuyết trình, trình bày trước đám đông giúp học sinh tự tin hơn khi tham gia hoạt động đoàn thể; kích thích khả năng sáng tạo, tư duy của học sinh và phát hiện năng khiếu của các

em về làm việc tổ nhóm, quan hệ thầy trò trở nên gần gũi, các em mạnh dạn đặt câu hỏi, tham gia các hoạt động.Đề tài đã góp phần nâng cao chất lượng học tập

được áp dụng vào thực tiễn giảng dạy trong nhà trường và mong rằng sẽ đạt được hiệu quả tốt đẹp như đã từng đạt được trong quá trình thực nghiệm:

PHẦN III: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ I.KẾT LUẬN

Sau quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, với mục đích nâng cao chất lượng dạy - học Tôi đã làm được những công việc sau:

+ Nghiên cứu tổng quan về bài giảng điện tử và phần mềm MindManager,

lý luận thiết kế giáo án bằng phần mềm MindManager Chương II - Bản Vẽ Kĩ

Thuật môn công nghệ lớp 8

+ Thiết kế được giáo án cụ thể bằng phần mềm MindManager trong bài Chương II - Bản Vẽ Kĩ Thuật môn công nghệ lớp 8

+ Khảo nghiệm sư phạm bước đầu cho phép rút ra kết luận về việc nâng cao chất lượng dạy học môn Công nghệ

Một số khó khăn khi thực hiện:

+ Phương tiện vật chất ở trường còn chưa đầy đủ để phục vụ cho quá trình dạy học bằng phần mềm MindManager

+ Học sinh vùng khó khăn nhiều em gia đình chưa có máy vi tính phục vụ việc học tập để các em thường xuyên được rèn luyện kỹ năng

II KIẾN NGHỊ:

Tiếp tục triển khai khảo nghiệm với quy mô và phạm vi lớn hơn để khẳng định hiệu quả của việc dạy học khi ứng dụng phần mềm MindManager để thiết

kế bài giảng

Vận dụng phần mềm MindManager vào để thiết kế giáo án một số môn học khác ở trường THCS

3 Giáo trình ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, Đỗ Mạnh Cường, nhà xuất bản đại học Thành phố Hồ Chí Minh

4 Internet