- Biết được sơ lược về nước Văn Lang thời gian thành lập, địa điểm và tổ chức nhà nước Văn Lang, đời sống vật chất nghề nông, các nghề thủ công, ăn, mặc, ở, đi lại đời sống tinh thần lễ
Trang 1CHỦ ĐỀ NHÀ NƯỚC VĂN LANG
2 tiêt
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: Sau bài học, học sinh:
- Biết được điều kiện ra đời nhà nước Văn Lang: sự phát triển sản xuất, làm thủy lợi và giải quyết các vấn đề xung đột
- Biết được sơ lược về nước Văn Lang (thời gian thành lập, địa điểm) và tổ chức nhà nước Văn Lang, đời sống vật chất( nghề nông, các nghề thủ công, ăn, mặc, ở, đi lại) đời sống tinh thần (lễ hội, tín ngưỡng) của cư dân Văn Lang
- Đánh giá được công lao của Vua Hùng đã có công dựng nước
- Liên hệ với tình hình đất nước ta hiện nay
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng trình bày, kĩ năng giải thích, phân tích các vấn đề lịch sử
- Kĩ năng thu thập và xử lý thông tin, thuyết trình, liên hệ thực tế
- Kĩ năng vẽ sơ đồ ( Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước Văn Lang)
3 Thái độ
- Giáo dục truyền thống yêu nước, trân trọng những công lao của các vua Hùng
- Có ý thức xây dựng và bảo vê đất nước ta hiện nay
- Thấy được hạn chế của vua Hùng trong quá trình dựng nước, từ đó rút ra được bài học cho viêc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay
4 Định hướng phát triển năng lực:
a Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng
lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác…
b Năng lực đặc thù
+ Năng lực tái hiện quá trình dựng nước của vua Hùng
+ Năng lực thực hành bộ môn: sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về quá trình dựng nước của vua Hùng
+ Vận dụng kiến thức vào giải quyết tình huống: ý thức giữ gìn bảo vệ và xây dựng đất nước, nâng cao ý thức học tập, lao động để xây dựng và bảo vệ đất nước ta trong thời đại hiện nay
c Phẩm chất chủ yếu:
- Yêu nước: Các vua Hùng có công dựng nước
- Nhân ái: Vua Hùng đã giải quyết các xung đột như cho sáp nhập các bộ lạc với nhau
- Chăm chỉ: Phát huy và giữ gìn các thành quả của các vua Hùng
Trang 2- Trung thực: Tôn trọng lẽ phải.
- Trách nhiệm: Có trách nhiệm với công đồng
II MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNHTHÀNH
I.Nhà nước Văn
Lang thành lập
Biết và ghi nhớ điều kiện ra đời, thời gian, địa điểm thành lập nhà nước Văn Lang
Trình bày những nét chính về tổ chức nhà nước
Vẽ được sơ đồ
bộ máy nhà nước
Liên hệ kiến thức về sự xuất hiện các quốc gia cổ đại phương Đông
II Đời sống cư
dân Văn Lang
Biết và ghi nhớ đời sống vật chất tinh thần của cư dân Văn Lang
Trình bày được kinh tế nông nghiệp và các nghề thủ công cũng như đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang
Mô tả trống đồng Đông sơn qua quan sát tranh ảnh
Khắc sâu long yêu nước bằng những việc làm
cụ thê
III CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
Câu hỏi nhận biết:
1 Nhà nước Văn Lang được thành lập ở đâu vào thời gian nào? Do ai đứng đầu,
đống đô ở đâu
2 Trong nông nghiệp, cư dân Văn Lang biết làm những nghề gì ?
3 Cư dân Văn Lang biết làm những nghề thủ công nào?
Câu hỏi thông hiểu
1 Quan sát hình 36, 37, 38/ SGK, Theo em, nghề thủ công nào phát triển nhất thời
bấy giờ ?
2 Kĩ thuật luyện kim phát triển như thế nào? Theo em, việc tìm thấy trống đồng ở
nhiều nơi trên đất nước ta và ở cả nước ngoài đã thể hiện điều gì?
3 Trình bày những nét chính trong đời sống vật chất của cư dân Văn Lang.
4 Xã hội Văn Lang gồm mấy tầng lớp ? Địa vị của mỗi tầng lớp trong xã hội ra sao?
Trang 35 Trình bày những nét chính trong đời tinh thần của cư dân Văn Lang.
Câu hỏi vận dụng
1 Sự hình thành nhà nước Văn Lang có điểm gì giống so với sự hình thành các quốc
gia cổ đại phương Đông?
2 Nghề đúc đồng thời Văn Lang thể hiện rõ tài năng người thợ đúc đồng ở dụng cụ
tiêu biểu nào?
3 Trong những ngày lễ hội cư dân Văn Lang có tục nhảy múa, ca hát, đánh trống,
điều đó có nghĩa gì? Truyện “Bánh chưng, bánh giầy” nói lên quan niệm gì?
4 Cư dân Văn Lang thường tổ chức ngày hội với tiếng trống đồng rộn vang thể
hiện mong muốn điều gì?
Câu hỏi vận dụng cao
1 Điều kiện ra đời của nước Văn Lang có điểm nào giống với sự ra đời của các quốc gia cổ đại phương Đông?
2 Đánh giá ý nghĩa của việc ra đời nhà nước Văn Lang đối với lịch sử dân tộc ta?
3 Khi đến thăm đền Hùng tại Phú Thọ, Bác đã căn dặn điều gì cho con cháu mai sau? Em hiểu câu nói đó như thế nào?
4 Em có nhận xét gì về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang?
I V THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH HỌC TẬP
KẾ HOẠCH TỔNG QUÁT
Hoạt động Nội dung Thời
điểm
Thời lượng
Nội dung cụ thể Hình thức
tổ chức dạy học
Thiết bị
DH, Học liệu
13
tại lớp
- HTKTĐ:
qua kết quả hoạt động nhóm, cá nhân, cặp đôi, thuyết trình…
Tranh ảnh B.Hình
thành kiến
thức
I.Nhà nước Văn Lang thành lập
25p 1.Sự thành lập nhà
nước Văn Lang
a Hoàn cảnh b Sự thành lập
Tranh sơn tinh thủy tinh, thánh gióng 15p 2.Tổ chức nhà nước
Văn Lang
Sơ đồ bộ máy nhà nước
II Đời sống cư dân Văn Lang
Tiết
1.Nông nghiệp và các nghề thủ công
Bản đồ Tranh ảnh Tranh ảnh 10p 2.Đời sống vật chất
của cư dân Văn Lang
Tranh ảnh 10p 3 Đời sống tinh thần Tranh ảnh
Trang 4cư dân Văn lang
KẾ HOẠCH CỤ THỂ
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a, Mục tiêu: Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết về sự hình thành và phát triển
của nhà nước Văn Lang- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh để hoàn thành nhiệm vụ học tập
b.Nội dung hoạt động: HS dưới sự hướng dẫn của GV quan sát tranh ảnh trao đổi với
bạn và trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên
c) Sản phẩm học tập: Trình bày được chủ đề 2 bức tranh Con Rồng cháu Tiên và câu nói
của Chủ Tịch Hồ Chí Minh: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”
d) Cách thức tiến hành hoạt động:
- Tổ chức trò chơi đuổi hình bắt chữ
+ Cho HS quan sát 2 bức tranh
+ Hỏi hình ảnh nói lên vấn đề gì?
+ Tổ chức HS quan sát tiếp 2 bức tranh:
Trang 5Bác Hồ nói chuyện với Đại đoàn quân
Tiên Phong tại Đền Giếng 11/9/1954
Lăng Vua Hùng trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh
Hỏi HS Những hình ảnh này gợi em nhớ câu nói nổi tiếng nào của Bác?
- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV có thể gọi HS trình bày sản phẩm của mình
- HS khác lắng nghe, thảo luận thêm, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của cá nhân
- Từ những hiểu biết đã có của HS, GV dẫn dắt thông báo nội dung chủ đề Nước Văn Lang
- GV giới thiệu nội dung chính của chủ đề
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I NHÀ NƯỚC VĂN LANG THÀNH LẬP
1 Sự thành lập nhà nước Văn Lang
a Hoàn cảnh
a) Mục tiêu: nhận biết và ghi nhớ điều kiện ra đời nước Văn Lang
b) Nội dung hoạt động: Nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, lược đồ suy nghĩ
cá nhân trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm học tập: Trả lời được hoàn cảnh ra đời của nhà nước văn Lang:
- Do nhu cầu giải quyết mâu thuẫn xã hội
- Nhu cầu trị thủy để bảo vệ mùa màng
- Giải quyết các cuộc xung đột và chống ngoại xâm
Nhà nước Văn Lang ra đời
Và sự ra đời của nước Văn Lang cũng giống với các quốc gia cổ đại phương Đông đều
ra đời ở các lưu vực con sông lớn
d) Cách thức tiến hành hoạt động
Trang 6Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cần đạt Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc mục 1 Bài 12 SGK trang 35 và quan sát các bức tranh
sau thực hiện các yêu câu trả lời câu hỏi:
Nước Văn Lang ra đời trong điều kiện hoàn cảnh nào? Điều kiện
ra đời của nước Văn Lang có điểm nào giống với sự ra đời của
các quốc gia cổ đại phương Đông?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích học sinh
khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV đến theo dõi, hỗ trợ HS làm
việc những nội dung khó bằng hệ thống câu hỏi gợi mở:
+ Khoảng cuối thế kỉ VIII đến đầu thế kỉ VII TCN ở vùng Bắc
Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay đã có sự thay đổi gì về sản xuất
và xã hội?
- Khoảng các TK VIII - TK VII TCN,
ở đồng bằng Bắc Bộ
và Bắc Trung Bộ đã hình thành những bộ lạc lớn
- Sản xuất phát triển, mâu thuẫn giàu nghèo đã nảy sinh
- Giải quyết vấn đề trị thủy, bảo vệ mùa màng
- Gỉải quyết các vấn
đề xung đột
Nhà nước Văn Lang ra đời
Trang 7+ Việc mở rộng nghề nông trồng lúa nước ở đồng bằng ven các
con sông lớn thường gặp khó khăn gì?
+Truyện Sơn Tinh- Thủy Tinh nói lên hoạt động gì của nhân dân
ta thời đó?
+ Quan sát hình ảnh, em có suy nghĩ gì về vũ khí ở các hình này
và liên hệ đến truyện Thánh Gióng
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả trình bày
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập của học sinh Chính xác hóa các kiến thức đã
hình thành cho học sinh
GV cung cấp cho HS: Như vậy, nhà nước Văn Lang ra đời trong
hoàn cảnh khá phức tạp: Vào khoảng các thế kỷ VIII-VII TCN ở
các con sông thuộc Bắc Bộ vầ Bắc Trung Bộ đã hình thành
những bộ lac lớn Sản xuất phát triển, mâu thuẫn giữa người
giàu và người nghèo đã nảy sinh Giải quyết vấn đề thủy lợi,
bảo vệ mùa màng và các làng bản khi giao lưu với nhau cũng có
xung đột Ngoài xung đột giữa các Lạc Việt với các tộc người
khác còn xảy ra xung đột giữa các bộ lạc Lạc Việt với nhau Để
có cuộc sống yên ổn cần phải chấm dứt các xung đột đó Nhà
nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh đó.
+ Sự ra đời của nước Văn Lang với các quốc gia cổ đại phương
Đông: có sự tương đồng đó là đều hình thành ở lưu vực các con
sông lớn
b Sự thành lập nước Văn Lang
a) Mục tiêu: Biết và ghi nhớ thời gian địa bàn thành lập nhà nước Văn Lang
b) Nội dung hoạt động: Nghiên cứu sách giáo khoa, xem video suy nghĩ cá nhân, thảo
luận nhóm hoàn thành phiếu học tập theo nhóm
c) Sản phẩm học tập:Hoàn thành phiếu học tâp theo mẫu đã cho, trình bày xuất thân của
Vua Hùng
d) Cách thức tiến hành hoạt động
Trang 8Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cần đạt Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Chia thành 4 nhóm Các nhóm đọc mục 2 SGK (4
phút), thảo luận và hoàn thành phiếu học tập sau:
PHIẾU HỌC TẬP
Địa bàn
Thời gian
Đứng đầu nhà nước
Đóng đô
Tên nước
- Xem video Sự tích Âu Cơ và Lạc Long quân và
trả lời câu hỏi:Theo truyền thuyết về sự tích Âu
Cơ-Lạc Long Quân thì Vua Hùng xuất thân từ
đâu?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích
học sinh hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học
tập, GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc
những nội dung
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của nhóm trình
bày
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh
Sự tích Âu Cơ - Lạc Long Quân nói lên Người con
trưởng theo mẹ Âu Cơ lên vùng cao đã được tôn lên làm
vua, hiệu là Hùng Vương, đặt tên nước là Văn Lang ->
Sự ủng hộ của mọi người và vị trí của nhà nước Văn
Lang ở miền núi (Văn Lang ở trên cao)
-> Đây là một cách phản ánh quá trình hình thành của
nhà nước Văn Lang với ý nghĩa đại diện cho cả cộng
đồng các dân tộc trên đất nước ta, người đứng đầu là Vua
- Địa bàn: Bộ lạc Văn Lang
cư trú trên vùng đất ven sông Hồng
- Thời gian: Vào khoảng thế
kỷ VII TCN, ở vùng Gia Ninh ( Phú Thọ)
- Đứng đầu nhà nước: là Hùng Vương
- Đóng đô ở Bạch Hạc (Phú Thọ ngày nay)
- Đặt tên nước: Văn Lang
Trang 9Hùng
2.Tổ chức nhà nước Văn Lang
a) Mục tiêu: Biết và trình bày được những nét chính về tổ chức nhà nước đầu tiên của
nước ta
b) Nội dung hoạt động: Nghiên cứu sách giáo khoa quan sát sơ đồ bộ máy nhà nước thảo
luận theo cặp trình bày về bộ máy nhà nước
c) Sản phẩm học tập: Trình bày bộ máy chính quyền trung ương, địa phương cũng như
đơn vị hành chính thời Văn Lang bằng lời trước lớp Nhận xét được Nhà nước Văn Lang tuy chưa có luật pháp, quân đội, nhưng đã là một tổ chức chính quyền cai quản cả nước
d) Cách thức tiến hành hoạt động
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến
thức cần đạt
- Mục tiêu: Biết những nét chính về tổ chức nhà nước
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV: Trình chiếu sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang
- HS đọc mục 3 bài 12 SGK, thảo luận cặp đôi (4 phút) và học sinh
lên bảng trình bày sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích học sinh hợp
tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV đến các nhóm
theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những nội dung khó (bằng hệ thống
câu hỏi gợi mở - linh hoạt)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Chính quyền trung ương: Vua, lạc hầu, lạc tướng
- Địa phương: chiềng, chạ
- Đơn vị hành chính: nước - bộ, chia nước làm 15
bộ, dưới là chiềng, chạ
- Vua nắm mọi quyền hành trong
cả nước, đời đời cha truyền con nối
và đều gọi là Hùng Vương
- Nhà nước Văn Lang tuy chưa có luật pháp, quân đội, nhưng đã là một tổ chức chính
Trang 10- Đại diện các cặp trình bày.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của các căp trình bày
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập của học sinh Chính xác hóa các kiến thức đã
hình thành cho học sinh
GV cung cấp cho HS: Ở thế kỷ VII TCN trên vùng đất Bắc Bộ và
Bắc trung Bộ đã hình thành quốc gia của người Việt Nước Văn
Lang nhà nước do vua Hùng Vương đứng đầu có tổ chức từ trên
xuống dưới, lấy làng chạ làm cơ sở Như vậy, vua Hùng có công
dựng nước, nhà nước Văn Lang là nhà nước đầu tiên đặt nền móng
cho nhà nước XHCN Việt Nam bây giờ Chính vì thế, mà Bác Hồ
của chúng ta đã viết : “Các vua Hùng……” Đây là trách nhiệm
của thế hệ sau, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay
- GV: tích hợp Âm nhạc: bài hát Dòng máu Lạc hồng cho HS
nghe
GV: Sau khi nghe bài hát : Dòng máu lạc hồng em có suy nghĩ gì?
(Giáo dục truyền thống yêu nước và lòng tự hào dân tộc…)
quyền cai quản cả nước
II ĐỜI SỐNG CƯ DÂN VĂN LANG
1.Nông nghiệp và các nghề thủ công
a) Mục tiêu: HS biết được kinh tế nông nghiệp và các nghề thủ công của cư dân Văn
Lang
b) Nội dung hoạt động: Nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, và các câu hỏi
gợi mở của giáo viên
c) Sản phẩm học tập: Hoàn thành phiếu thể hiện nghề nông thời văn Lang trồng cây gì
và nuôi con gì, trình bày các nghề thủ công và xác định được nghề nào phát triển nhất
d) Cách thức tiến hành hoạt động
Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cần đạt Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc mục 1 SGK và quan sát các tranh ảnh và trả lời câu
hỏi và hoàn thành phiếu học tập sau
Nước Văn Lang là một nước nông nghiệp, thóc lúa đã trở thành lương thực chính, ngoài ra còn biết trồng khoai, đậu, cà, bầu,
Trang 11- Nghề trồng dâu, đánh
cá, chăn nuôi gia súc
và các nghề thủ công như làm đồ gốm, dệt vải đều được chuyên môn hoá
- Nghề luyện kim đạt trình độ kĩ thuật cao
- Cư dân Văn Lang cũng bắt đầu biết rèn sắt
Trang 12+Trong nông nghiệp, cư dân Văn Lang biết làm những nghề
gì ?
+Cư dân Văn Lang trồng những loại cây nào, chăn nuôi những con vật gì?
+Em có nhận xét như thế nào về nông nghiệp thời Văn Lang? + Cư dân Văn Lang biết làm những nghề thủ công nào?
Quan sát hình 36, 37, 38/ SGK: Theo em, nghề thủ công nào phát triển nhất thời bấy giờ ?
+ Kĩ thuật luyện kim phát triển như thế nào?
+Theo em, việc tìm thấy trống đồng ở nhiều nơi trên đất nước
ta và ở cả nước ngoài đã thể hiện điều gì?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK, quan sát tranh và thực hiện yêu cầu GV khuyến khích học sinh khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV đến theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những nội dung khó (bằng hệ thống câu hỏi gợi mở - linh hoạt, giới thiệu trống đồng Ngọc Lũ)
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động
- HS lần lượt trả lời theo hệ thống các câu hỏi
Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập