bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch tỉnh ninh thuận

It also makes clearly the relationship between the cultural preservation and development tourism in Ninh Thuan province.. Cultural preservation and tourist development - Real situation o

them huang sic vao nen van h6a Vi�t Nam v6n da d?ng, phong phu va nhieu mau sic b&i S\f h9i tµ cua van h6a cac dan t9c anh em

4 K�t qua nghien CU1l:

De tai nghien cuu da khai quat ve cac khia c?nh cua n€n van h6a Cham Tu d6 lam

ro them m6i quan h� gifra cong vi�c bao t6n van h6a dan t<)c v6i qua trinh phat trien du lich cua dia phuang, nhim dinh hu6ng cho qua trinh phat trien du lich ben vfrng

5 San phfim:

De tai nghien cuu "Bao t6n ;an h6a va phat trien du lich a tinh Ninh Thu�n: trncmg hqpnghien cuu van h6a Cham" chia thanh 3 phfrn nhu sau:

■ Nhtmg kluii ni?m lien quan llin viin hoa, du ljch va bao t6n biin hoa

- Khcii ni¢m van h6a

- Chuc nang cua van h6a

- M(Jt s6 khcii ni¢m vJ du ljch

- Ch{rc nang vJ du lf ch

- Khcii ni¢m vJ baa t6n van h6a

- Ccic qui afnh vJ baa t6n van h6a

■ T8ng quan ,vJ ngmli Cltiim va viin hoa Cllll ngtl'iti Cham

- Kidn true - aieu khiic

- Am nhc;c Vet mua

- Li h(ji truyJn th6ng

- Lang nghJ truyJn th6ng

■ Bao t6n viin hoa va pluit triln du ljch

- Th1,rc tn_mg phat trien du lich tinh Ninh Thu�n

- Tinh hinh bao t6n van h6a Cham va khai thac du lich a tinh Ninh Thu�n

- Sv tac d<)ng cua vi�c khai thac du lich d6i v6i v�n de bao t6n cac gia tri van h6aCham

6 Hi�u qua, phu011g thuc chuyin giao k�t qua nghien CUll va kha nang ap d1,mg:

K�t qua nghien cuu c6 the ung d\mg a cac dia phuang sau:

1 Cac trnong D?i h9c, vi�n nghien cuu: ngu6n tai li�u tham khao cho cong tac nghiencuu, giang d?y ve van h6a nguai Cham va lich su ngh� thu�t cac nu6c Dong NamA.

The research has mentioned all aspects of the Cham culture It also makes clearly the relationship between the cultural preservation and development tourism in Ninh Thuan province It also orients for tourist development in the future

- Concept of cultural preservation

- Stipulation of cultural preservation

b The Cham people qnd culture

- Architecture and sculpture

Traditional festivals

Traditional trade villages

c Cultural preservation and tourist development

- Real situation of tourist development in Ninh Thuan province

- Preserve Cham culture and exploit tourism in Ninh Thuan province

The impact of tourist exploitation for preservation · the traditional valuable Cham culture.

6 Effects, transfer alternatives of research results and applicability:

The research result can be applied in some places as:

1 Universities and research institutes: the reference materials for researching,teaching on the Cham culture and the arts history of Southeast Asia

2 The department of culture, sport, and tourism in Ninh Thuan: providedocumentations, base on the solutions to form the policies to preserve the Chamculture and develop tourism appropriately.

dich khong phai d8 lam an, tuc khong phai d8 lam m(>t ngh8 hay m(>t vi�c ki€m ti8n sinh s6ng "

Con d6i v6i cac chuyen gia t?i hc)i nghj Lien Hi�p Qu6c v8 du }ich h9p a

Roma - Italia (21/8 - 5/9/1963) thi khai ni�m du ljch duc;rc hi�u : "Du ljch la t6ng th8 cac m6i quan h�, hi�n tuc;rng va cac ho?t d(>ng kinh t€ bt\t ngu6n tu cac CUQC hanh trinh va luu tru cua ca nhfm hay t?p th8 a ben ngoai nai a thuang xuyen cua h9 hay ngoai nu6c h9 v6i m\}c dich hoa binh Nai h9 d€n luu tru khong phai la nai lam vi�c cua h9 "

Mc)t djnh nghia khac v€ du ljch cung r�t dang chu y la djnh nghia cua LI.Pirogionic Ong da cha ding "Du ljch la mc)t d?ng ho?t dc)ng cua dan cu trongthai gian r6i lien quan v6i sµ di chuy8n va luu l?i ben ngoai nai cu tru thuang

xuyen nh�m nghi ngai, chfra b�nh, phat tri8n th8 chfrt va tinh thfm, nang cao trinhd(> nh?n thuc van h6a hoijc th€ thao kem theo vi�c tieu th\1 nhfrng gia tri v8 tµnhien, kinh t€ va van h6a"

Mijc du con nhi€u djnh nghia khac v8 du ljch, nhung cac djnh nghia neu tren dugc coi la djnh nghia ca ban va su dl,1ng ph6 bi�n nhfrt hi�n nay Ben· qnh d6, khi ban d€n khai ni�m du ljch, nguai ta cung thuang d8 C?P d�n hai khai ni�m khac mang tinh phat sinh, phan lo?i cua thU?t ngfr nay

- Du ljch sinh thai (Ecotourism) : hay con g9i la du ljch thien nhien(Nature Tourism), du Jich moi trncmg (Enviromental Tourism), du lich xanh (Green Tourism) Theo djnh nghia cua Vi�t Nam "la lo?i hinh du ljch dva vao thien nhien va van h6a ban dja, gt\n v6i giao dµc moi trnang, c6 dong g6p cha n6

Ive baa t6n va phat tri€n b€n vfrng v6i sv tham gia tich cvc cua cc)ng d6ng dja phuang"

- Du ljch van h6a (Culture Tourism) : "la lo?i hinh du Jich ma du khachmu6n duc;rc thAm nh?n b8 day van h6a cua m(>t nuac, mc)t vung thong qua cac di tich ljch SU, van h6a, nhung phong t\}C t?p quan con hi�n di�n" Lo?i hinh du ljch nay c6 cac dijc trung : tinh t6ng hgp, tinh khu vµc, tinh k€ thira va tinh xung dc)t

1.2.2 Chuc nang cita du ljch

-14-khai thac, su d\lng kho tang van h6a cua c(mg d6ng nguai Cham vao ho<;1t d(mg cua minh, nganh du lich Ninh Thu�n ciing da c6 S\l' quan tam d�u tu ngUQ'C l<;1i d� giu gin, bao t6n kho tang nay D?c bi�t trong b6i canh n€n van h6a Cham t<;1i day sau chiSn tranh g?p nhi€u kh6 khan, mai m9t thi S\l' tac d(mg cua du }ich l?i cang

tra nen c6 y nghia Nha S\l' quan tam va d�u tu tra l<;1i d6, nhi€u lo<;1i hinh, gia tri van h6a mang tinh truy€n th6ng cua c9ng d6ng nay da tung buac dUQ'C khoi ph\lC

va luu giu

M?t khac, cung vai S\l' d�u tu, ho<;1t d9ng du lich ciing da tac d9ng r.it nhi€u dSn y thuc giu gin va bao t6n van h6a dan t9c cua chinh ban than nguai Cham Ninh Thu�n Umg t\l' hao dan t9c, t\l' hao v€ n€n van h6a truy€n th6ng cua c(mg d6ng nay da duqc khai d�y va nang cao han nua trnac S\l' tim hi�u va th&m nh�n cua khach du }ich la nhung con nguai thu9c cac n€n van h6a khac nhau D6ng thai, ho<;1t d9ng du lich tren nhung chung m\l'C va khia c<;1nh nhl1t dinh ( d�t vai, lam g6m ) ciing da mang l<;1i ngu6n lgi v€ m?t kinh tS, v�t ch.it C\l th� cho nguai dan Cham Vi v�y, di€u nay da khuySn khich va thoi thuc hQ giu gin, phat tri�n· cac ho?t d9ng kinh t� mang tinh ch.it van h6a cua minh

Khong chi c6 v�y, du lich con la m9t ho<;1t d9ng mang tinh giao luu van h6a m<;1nh me giua du khach va nguai dan t<;1i ch6 Trong ho<;1t d9ng khai thac du lich van h6a Cham a Ninh Thu?n lau nay, ben c<;1nh S\l' th&n nh?n, tiSp thu van h6a cua

du khach, nguai Cham a day ciing da c6 S\l' nh�n thuc va hi�u biSt nhi€u han v€ cac n€n van h6a khac Tren ca SO' d6, h9 da it nhi€u c6 S\l' tiSp nh?n va hoa nh?p vai nhung gia tri mang van h6a mang tinh ti�n b9, tinh hoa cua thai d<;1i ciing nhu cac n€n van h6a Di€u nay g6p ph�n nhl1t dinh lam phong phu va d?c sic them kho tang van h6a cua c9ng d6ng nguai Cham trong vung, ciing nhu hinh thanh nen m9t moi trnang van h6a du lich mai tren n€n tang ca ban cua van h6a Cham truy€n th6ng kSt hqp vai nhung tinh hoa van h6a ma nguai Cham mai tiSp nh?n duqc

N goai ra, thong qua ho<;1t d9ng du lich, S\l' nh?n thuc va quan tam cua chinh quy€n, cac ca quan van h6a, nghien cuu da d�n duqc thay d6i theo huang tich

C\l'C han Vi�c d�u tu, nghien cuu, bao t6n tu phia nay duqc tiSn hanh ngay cang

nhi€u va hi�u qua

-52-gian qua, do S\X khai thac con h?n chS, tv phat, thiSu S\X chu d9ng va quan ly nen ben C?nh nhfmg gia tri to 16n d?t duqc thi nhit?u v�n dt? cfip bach, nghiem tr9ng

d6i v&i kho tang van h6a Cham ciing duqc d�t ra cho chinh quyt?n, nganh du lich

va ca c9ng d6ng nguai Cham Ninh Thu?n Day c6 th� xem la m�t trai r�t dang quan tam cua qua trinh phat tri�n du lich van h6a Cham a dia phuang

Khi chua c6 sv tham gia cua khach du lich, cac gia tri van h6a cua nguai

Cham t6n t?i, phat tri�n trong cac b6i canh va quan h� truyt?n th6ng ThS nhung S\X xu�t hi�n cua khach du lich v&i nhfmg gia tri van h6a m&i da dfm pha va va lam thay d6i nhfrng quan ni�m, suy nghI, sinh ho?t c6 truyt?n mang tinh d�c trnng dan t9c D�c bi�t trong l� h<)i Kate ciing nhu nhit?u l� h<)i khac, kh6ng gian tin nguong, tam linh cua c9ng d6ng nguai Cham da bi anh huang r�t nhit?u bai cac ho;;1t d9ng

· du lich Nhit?u hinh anh, hanh vi van h6a cua du khach kh6ng phu hqp v&i quanni�m cua c9ng d6ng nay xu�t hi�n ngay cang ph6 biSn trong cac sinh ho?t l� h<)i

da t?o nen nhfmg khung canh van h6a h6n t?p, th?m chi tuang phan, xung d9tnhau Dit?u nay kh6ng tranh kh6i dfin dSn sv t6n thuang van h6a, sv m�t di cuanhfmg y nghia tam linh bi xuc ph?m va 16n han la lam m�t di ca long W hao cuanguai Cham Ninh Thu?� d6i v&i nt?n van h6a truyt?n th6ng cua dan t9c

Cung nhu V?Y, S\X tv nhien trong sinh ho?t van h6a cua c9ng d6ng nguai Cham a day da bi anh huang va tac d<)ng r�t nhit?u tru&c S\X c6 m�t, chung kiSn va cac hanh d9ng quay phim, chµp anh cua khach du ljch, nh�t la nhfrng du khach nu&c ngoai Th?m chi dit?u nay nhit?u luc con gay nen tinh tr?ng thiSu 6n dinh, m�t tr?t w cua ca bu6i 1� va S\X lung tung ho�c m�t t�p trung d6i v&i nhfrng nguai dang thvc hi�n cac nghi thuc, d<)ng tac cung 1�

Ngoai ra, vi�c tiSp xuc nhit?u v&i cac gia tri van h6a m&i, kh6ng phu hqp

do ho?t d<)ng du lich va du khach mang dSn ciing it nhit?u lam biSn d6i cac chufm mvc, cac gia tri van h6a truyt?n th6ng cua c9ng d6ng nguai Cham Ninh Thu?n, 6day, m9t each v6 tinh hay c6 y nhfrng thanh vien trong c9ng d6ng nay, d�c bi�t la gi&i tre, c6 S\f tiSp thu cac hanh vi, l6i s6ng van h6a xa lc;t cua du khach m9t each thiSu chQn lQC ho�c kh6ng biSt ch9n lQC H?U qua la m9t mang van h6a lai cang,

di nguqc truyt?n th6ng ngay cang duqc tich t\l nhit?u len, t?o ra sv xung d9t, mau thufin va suy ySu n9i t?i tu chinh ban than cua nt?n van h6a Cham Ninh Thu?n