Đề tài: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY NHẢY CAO GIÚP CHO HỌC SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT BƯNG RIỀNG NHẰM PHÁT HUY TÍNH TỰ GIÁC TÍCH CỰC SÁNG TẠO CỦA NGƯỜI HỌC PHẦN 1.. Vì vậy trong chương trìn
Trang 1MỤC LỤC PHẦN 1: CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP Trang 2
I Lý do chọn đề tài Trang 2
II Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài Trang 3 III Giới hạn của đề tài Trang 4 PHẦN 2: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI
PHÁP Trang 4
I Cơ sở lý luận của đề tài Trang 4
II Nội dung của đề tài Trang 5
1 Mục đích nghiên cứu Trang 5
2 Nhiệm vụ nghiên cứu Trang 5
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu Trang 5
4 Giả thiết nghiên cứu Trang 5
5 Thời gian, địa điểm, trang thiết bị nghiên cứu Trang 6
6 Phương pháp nghiên cứu Trang 6
III Thực trạng của vấn đề Trang 7
1 Thuận lợi Trang 7
2 Khó khăn Trang 7 3.Thực trạng chung Trang 7
IV Những biện pháp đã tiến hành để sử dụng phương pháp Trang 9
1 Sử dụng phương pháp giảng dạy trong việc kiểm tra kiến thức cũ Trang 9
2 Sử dụng phương pháp giảng dạy trong việc dạy kiến thức mới Trang 9
3 Sử dụng phương pháp giảng dạy trong việc củng cố kiến thức Trang 9 4.Sử dụng các phương pháp giảng dạy trong việc phát huy tính tự giác tích cực sáng tạo của học sinh Trang 9
PHẦN 3: HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP Trang 10 PHẦN 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT , KIẾN NGHỊ Trang 12
1 Kết luận Trang 12
2 Kiến nghị Trang 12 Tài liệu tham khảo Trang 14
Trang 2Đề tài: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY NHẢY CAO GIÚP CHO HỌC SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT BƯNG RIỀNG NHẰM PHÁT HUY
TÍNH TỰ GIÁC TÍCH CỰC SÁNG TẠO CỦA NGƯỜI HỌC
PHẦN 1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
I Lý do chọn đề tài :
Hiện nay, trong các môn học ở nhà trường đang dạy theo phương pháp đổi mới, một phương pháp dạy theo xu hướng tích cực hoá người học Thể dục cũng là môn học đựoc áp dụng phương pháp đổi mới và đã được thực hiện Qua nhiều năm cho thấy phương pháp đổi mới đã mang lại hiệu quả giáo dục cao, phù hợp với đặc tính lứa tuổi học sinh trung học phổ thông
Nhảy cao là nội dung được Bộ Giáo Dục & Đào tạo đưa vào phần cứng của chương trình TD 10 và đã thể hiện được sự kế thừa phù hợp với các nội dung đã học ở các lớp dưới và là tiền đề để phát huy các tố chất kĩ thuật, nâng cao sức nhanh, sức mạnh, sức bật của đôi chân và nâng cao kĩ năng vận động…
Do nhảy cao là một môn có động tác tự nhiên kế thừa những động tác đơn giản đã học ở các lớp dưới Vì vậy trong chương trình TD10 hiện nay việc
sử dụng trò chơi vận động còn hạn chế, chưa mang tính bổ trợ cao, điều này dẫn đến chưa có sự nhảy vọt về phát triển và định hình động tác, học sinh luyện tập thiếu tích cực, chưa gây hưng phấn trong học tập Mặt khác, việc đưa vào một số trò chơi chưa phù hợp với lứa tuổi, điều kiện sân bãi, dụng cụ, dẫn đến học sinh tập luyện quá sức, thiếu an toàn, dễ gây chấn thương…
Trong công tác giảng dạy, việc vận dụng một số trò chơi dân gian vào giảng dạy kĩ thuật nhảy cao góp phần nâng cao hiệu quả học tập, phát triển các
tố chất thể lực cho học sinh Cho đến nay việc áp dụng các trò chơi dân gian vào giảng dạy trong trường phổ thông chỉ mang tính đại trà , chưa được trú trọng và hiệu quả chưa thực sự cao Vì vậy thành tích Nhảy cao của học sinh trường THPT Bưng Riềng nói chung và học sinh khối 10 nói riêng còn nhiều hạn chế
Do đó, cần bổ sung nhiều trò chơi dân gian vào trong giờ học làm cho học sinh
Trang 3ham thích tập luyện, luyện tập tích cực, động tác định hình nhanh và tốt hơn Điều này đã thực sự khai thác tính tự giác, tích cực của học sinh và đó cũng chính là những phương pháp đưa học sinh vào hoạt động theo hướng tích cực hoá người học
Là một giáo viên thể dục, tôi mong muốn góp một phần nhỏ trong việc nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Nhảy cao trong nhà trường
Xuất phát từ những lý do trên tôi lựa chọn đề tài :
“Một số phương pháp giảng dạy Nhảy cao giúp cho học sinh lớp 10 trường THPT Bưng Riềng nhằm phát huy tính tự giác tích cực sáng tạo của người học” Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tư liệu chuyên môn cần thiết cho các
giáo viên giảng dạy bộ môn TD ở nhà trường Đồng thời cũng góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, huấn luyện và đạt hiệu quả cao trong tập luyện
II Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài
Đa số HS được khảo sát (khoảng 60%) cho biết: Môn thể dục là một môn đòi hỏi khả năng vận động, có tố chất, và để nâng cao sức khỏe Việc HS không thực hiện được kỹ thuật, tiếp thu kiến thức một cách thụ động làm cho sau khi
học xong các em chưa thực hiện tốt Nguyên nhân chung của thực trạng này
là:
1) Khó khăn về phía HS:
+ Về khả năng vận động: một số học sinh khả năng vận động còn yếu chậm; Các em chưa có chịu khó vận động chân tay, ngại tập, gặp những tình huống khó khăn thường trông chờ sự hướng dẫn của GV
2) Khó khăn về phía GV: GV trẻ còn thiếu kinh nghiệm trong việc lựa chọn, phân loại bài tập
Đối với lứa tuổi HS, hoạt động chủ yếu của các em là học tập và nâng cao sức khỏe Bằng hoạt động này và thông qua hoạt động này, các em chiếm lĩnh kiến thức, hình thành và phát triển khả năng vận động cũng như nhân cách đạo đức, thái độ Trong hoạt động học tập, HS cũng phải tìm ra cái mới nhưng cái
Trang 4mới này không phải để làm phong phú thêm kho tàng tri thức của nhân loại mà chỉ là cái mới đối với chính bản thân HS, cái mới đó đã được loài người tích luỹ, đặc biệt GV đã biết Việc khám phá ra cái mới của HS cũng chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn, với những dụng cụ sơ sài, đơn giản, đặc biệt sự khám phá này diễn ra dưới sự chỉ đạo và giúp đỡ của GV Do đó hoạt động nhận thức của
HS diễn ra một cách thuận lợi, không quanh co gập ghềnh Cũng chính vì vậy
mà GV dễ dẫn đến một sai lầm là chỉ thông báo cho HS cái mới mà không tổ chức cho HS khám phá tìm ra cái mới đó Để tổ chức tốt hoạt động nhận thức cho HS, GV cần phát huy tính tích cực, tự giác, độc lập nhận thức của HS, tạo điều kiện để cho họ phải tự khám phá lại để tập làm công việc khám phá đó trong hoạt động thực tiễn sau này
III Giới hạn của đề tài: “Một số phương pháp giảng dạy Nhảy cao giúp cho học sinh lớp 10 trường THPT Bưng Riềng nhằm phát huy tính tự giác tích cực sáng tạo của người học”.
PHẦN 2 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ NỘI DUNG GIẢI PHÁP
I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
Việc vận dụng trò chơi vào phương pháp tập luyện không phải là những
gì mới lạ, chỉ có điều lâu nay chúng ta chưa vận dụng hợp lý việc dùng trò chơi vào bổ trợ kĩ thuật động tác, và đặc biệt chúng ta chưa thực sự quan tâm chú ý đến những trò chơi dân gian Vận dụng trò chơi dân gian đã kết hợp hài hoà được tính giáo dục cao và bổ trợ cho kĩ thuật động tác tốt, nó thúc đẩy được sự tự động hoá hoạt động của học sinh, hoạt động “ học mà chơi – chơi
mà học”, đồng thời giải quyết thoả mãn tâm sinh lý lứa tuổi mang lại hiệu quả giáo dục cao Đó cũng là điều mới mà lâu nay chúng ta chưa tích cực khai thác
Môn Nhảy cao trong chương trình TD 10 nếu biên soạn và giảng dạy đúng theo phân phối chương trình và áp dụng trò chơi theo sách giáo khoa, thì thực tế cho thấy học sinh luyện tập chưa hứng thú, không phát huy được
Trang 5tính tích cực sáng tạo của học sinh, dẫn đến giờ dạy kém sinh động, học sinh định hình động tác chậm Đó là chưa nói đến chưa có trò chơi được phân loại
và bố trí tập luyện cho từng nhóm trình độ thể lực, dẫn đến một số học sinh
có thể lực kém ngại tham gia tập luyện Từ đó qua quá trình tìm tòi nghiên cứu tôi đưa ra giả pháp và thực hiện bằng việc bổ sung nhiều hơn nữa các trò chơi dân gian và biên soạn tiết dạy có nhiều nhóm đối tượng (phân loại theo trình độ thể lực) Đã mang lại hiệu quả tương đối rõ rệt
II NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI:
1 Mục đích nghiên cứu:
Qua kết quả nghiên cứu của đề tài nhằm đánh giá hiệu quả của việc vận dụng một số trò chơi dân gian trong giảng dạy Nhảy cao cho học sinh lớp 10 trường THPT Bưng Riềng nhằm phát huy tính tự giác tích cực sáng tạo của người học Từ đó đề xuất một số ý kiến về công tác giảng dạy và huấn luyện môn Nhảy cao trong nhà trường
2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Việc vận dụng một số trò chơi dân gian vào giảng dạy nội dung Nhảy cao
cho học sinh nhằm phát huy tính tự giác tích cực sáng tạo người học là cơ sở, phương pháp giúp nâng cao chất lượng giảng dạy nội dung Nhảy cao nói riêng
và bộ môn TD nói chung
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
3.1 Khách thể nghiên cứu:
Thực trạng vận dụng một số trò chơi dân gian vào giảng dạy Nhảy cao cho học sinh lớp 10 trường THPT Bưng Riềng nhằm phát huy tính tự giác tích cực sáng tạo người học
3.2 Đối tượng nghiên cứu:
- Học sinh các lớp 10A1, 10A2, 10A3, trường THPT Bưng Riềng năm học
2019 – 2020
4 Giả thể nghiên cứu:
Trang 6Thực trạng sự phát triển thể lực, kĩ thuật, kĩ năng vận động của học sinh lớp
10 trường THPT Bưng Riềng đạt ở mức trung bình Nguyên nhân có thể là do trong quá trình giảng dạy GV chưa thực sự chú trọng việc áp dụng một số trò chơi vận động, trò chơi dân gian vào giảng dạy Trong đó các trò chơi dân gian đóng vai trò quan trọng nhằm khai thác tính tự giác, tích cực, sáng tạo của học sinh và đó cũng là phương pháp đưa học sinh vào hoạt động theo hướng tích cực hoá người học
Để vận dụng trò chơi dân gian vào tập luyện có tác dụng giáo dục cao, bổ trợ cho kĩ thuật động tác tốt, nó thúc đẩy sự tự động hoá hoạt động của học sinh, hoạt động “học và chơi”; giải quyết thoả mãn tâm sinh lý lứa tuổi mang lại hiệu quả giáo dục cao
5 Thời gian, địa diểm, trang thiết bị nghiên cứu:
5.1 Thời gian nghiên cứu:
Đề tài này nghiên cứu trong 3 tháng: Từ tháng 8/2019 đến hết tháng 11/2019
5.2 Địa điểm nghiên cứu:
Trường THPT Bưng Riềng – Xuyên Mộc – Bà Rịa Vũng Tàu
5.3 Trang thiết bị nghiên cứu:
Gồm các dụng cụ phục vụ cho quá trình nghiên : Sân tập, đồng hồ bấm giây, còi, thước dây và một số dụng cụ phục vụ trò chơi khác
6 Phương pháp nghiên cứu:
Để giải quyết mục đích và các nhiệm vụ đặt ra, tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây:
- Nghiên cứu tài liệu tìm tòi trò chơi dân gian.
- Phân loại tính vận động của trò chơi.
- Biên soạn lại chương trình nhảy cao có kết hợp tổ chức trò chơi.
- Phân loại thể lực, đối tượng để vận dụng trò chơi.
- Đánh giá so sánh kết quả thực hiện
Trang 7III THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
1 Thuận lợi:
- Đây là phương pháp học tập mới thoải mái, vui vẻ và sáng tạo, thú vị …
- Về cơ sở vật chất nhà trường đảm bảo điều kiện cho hoạt động dạy học: Máy tính, máy chiếu, tranh ảnh , sân bãi tập luyện, dụng cụ đầy đủ,…
- Giáo viên tiếp cận với phương pháp mới, biết cách tổ chức lớp học, giao nhiệm
vụ thực hành cho học sinh giúp học sinh sáng tạo trong cách thể hiện khả năng vận động và kết hợp riêng của bản thân, tạo ấn tượng riêng cho cá nhân học sinh
- Xã hội hiện nay tạo điều kiện cho con người (GV và HS) có điều kiện tiếp thu nhiều nguồn thông tin từ nhiều phương tiện khác nhau
- Phương pháp trong dạy học các kiểu bài tập phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi
HS, khắc phục sự nhàm chán của phương pháp dạy học truyền thống Vì vậy, gây hứng thú cho người học, kích thích HS tư duy tích cực
2 Khó khăn
- Đây là phương pháp mới nên giáo viên và học sinh không tránh khỏi lúng túng trong một số phương pháp
- Các phương pháp có nhiểu bài tập, phong phú… nên giáo viên khó dạy và học sinh khó thực hành
- Đòi hỏi giáo viên có nhiều kỹ năng khác kỹ năng sư phạm Giáo viên khó khăn trong việc đánh giá cụ thể hiệu quả làm việc của học sinh
- Năng lực học sinh không đồng đều nên khi thực hiện khả năng và năng lực vận động khác nhau, một số học sinh chủ quan ỷ lại không thực hiện
3 Thực trạng chung
Qua quá trình giảng dạy nội dung nhảy cao lớp 10: Tổng số tiết 13 và lồng ghép với các nội dung khác như: cầu lông; chạy bền Trong số 13 tiết đó ngoài việc tập kĩ thuật động tác chính trong chương trình thì chỉ xen vào một số động tác bổ trợ đã được học ở các lớp dưới như: Chạy đà chính diện, bật nhảy duỗi thẳng chân lăng qua xà thấp, chạy đà giậm nhảy co chân qua xà….để rèn luyện
Trang 8sức mạnh chân Với nội dung được lồng ghép với các nội dung khác mang tính
hệ thống được kéo dài trong suốt 13 tiết dẫn đến giáo viên cũng như việc tiếp thu động tác của học sinh trở nên nhàm chán, thiếu sinh động, gây cho học sinh chán tiếp thu trong giờ học Để có được hiệu quả cao và đặc biệt phù hợp với đặc tính lứa tuổi, giáo dục ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc Người giáo viên cần nghiên cứu, tìm tòi nhiều trò chơi dân gian như: Bật cóc, chạy vợt chướng ngại vật, giành cờ, chọi gà, nhảy qua dây, đá kiện v.v Những trò chơi này cần phải kết hợp hài hòa trong phương án tổ chức giờ học thì mới khơi dậy được tính tích cực hoá học sinh và đem lại hiệu quả giáo dục tính cực
Trò chơi dân gian là một mảng văn hoá đậm nét của dân tộc, được đúc kết lưu giữ và nó được tồn tại trên mặt giáo dục rèn luyện và phát triển nhân cách con người Tất cả những yếu tố này là rất cần với lứa tuổi học sinh đặc biệt là học sinh 10, 11, 12 Chúng ta vừa trang bị ý thức lưu giữ bản sắc văn hoá Việt Nam vừa đưa tính vận động phát triển của trò chơi vào để hổ trợ kỹ thuật động tác Đặc biệt là trò chơi dân gian mang tính vận động kỹ thuật cũng như phương pháp tổ chức chơi rất phù hợp với đặc tính học sinh lớp 10 như ( bật cóc, giành
cờ, lò cò, nhảy qua dây…) Giáo viên phân bố khoảng thời gian hợp lý để có thể kết hợp một hoặc hai trò chơi trên một tiết dạy
Ví dụ:
Trong tiết 43 – TD10: Sau thời gian ôn phần giậm nhảy – đá lăng – qua xà kiểu “nằm nghiêng” – tiếp đất, giáo viên có thể bố trí cho học sinh chơi trò chơi như: Nhảy qua dây hoặc nhảy vượt chướng ngại vật…trong khoảng 7 – 10 phút, điều này sẽ tạo tâm lý thoải mái trước khi chuyển sang nội dung mới” tiết 45: Tập hoàn chỉnh 4 giai đoạn nhảy cao “nằm nghiêng”
Để kết hợp tót trò chơi dân gian vào nội dung nhảy cao, giáo viên cần lưu ý:
- Về phương pháp tổ chức
- Loại hình trò chơi
- Phương pháp đánh giá tuyên dương, khen thưởng
Trang 9Trong khi tổ chức trò chơi, giáo viên cần chú ý việc phân loại sức khoẻ, thể lực học sinh, từ đó có thể chia nhỏ số học sinh trong lớp thành từng tổ, nhóm để chơi Giáo viên chỉ dẫn giúp đỡ các em tự tập và cùng tìm ra đấu pháp để chiến thắng, thúc đẩy sự khám phá, suy luận, sáng tạo của học sinh Để có thể dạy theo phương pháp tích cực hoá đối với môn TD nói chung và nội dung nhảy cao nói riêng thì việc áp dụng nhiều trò chơi vào bài tập là điều tất yếu và kết hợp với sân bãi, dụng cụ đầy đủ Có thể nói đây là vấn đề nan giải mà từ trước tới nay chưa giải quyết được Do vậy, để khăc phục vấn đề này chúng ta chúng ta phải sử dung hai biện pháp song song Đó là:
- Đề xuất với Ban Giám Hiệu nhà trường, chính quyền địa phương, các nhà quản lý giáo dục hỗ trợ trang thiết bị cho hoạt động TDTT
- Giáo viên phải tìm tòi và tự tạo dụng cụ thiết bị để có thể áp dụng phương pháp dạy học tích cực hoá ngay trên những gì đang có Ngoài ra, cần phải phối hợp với học sinh chỉ đẫn cho các em cách làm dụng cụ đơn giản để học tập
IV NHỮNG BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRONG DẠY HỌC
Là người giáo viên trước tiên cần nắm vững chủ trương đổi mới giáo dục phổ thông thể hiện ở chương trình sách giáo khoa, phương pháp dạy học, việc sử dụng các phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học phải phù hợp với đối tượng học sinh, từng hoạt động học sinh Vì vậy, tôi đưa ra một số phương pháp trong từng hoạt động dạy học cụ thể để học sinh thực hiện thuận tiện
1 Sử dụng các phương pháp giảng dạy trong việc kiểm tra kiến thức cũ.
2 Sử dụng các phương pháp giảng dạy trong việc dạy kiến thức mới.
3 Sử dụng các phương pháp giảng dạy trong việc củng cố kiến thức.
4 Sử dụng các phương pháp giảng dạy trong việc phát huy tính tự giác tích cực sáng tạo của học sinh.
Trang 10PHẦN 3 HIỆU QUẢ GIẢI PHÁP
Dựa trên cơ sở sự so đo lực lượng để tranh giành thành tích cao hoặc ngôi thứ Trong đó yếu tố đối kháng và sự va chạm được thể hiện mạnh mẽ hơn khi chơi nhiều trò chơi vận động, trò chơi dân gian, điều đó tạo cho học sinh có tinh thần trách nhiệm, tinh thần đồng đội, tính kỷ luật cao Và điều này được thể hiện trong chiến thuật mà tổ hoặc nhóm đề ra nhằm giành chiến thắng trong các trò chơi vận động, trò chơi dân gian Việc tìm tòi và phân loại nhiều trò chơi cho nhiều nhóm đối tượng thể lực, tạo cho tất cả học sinh đều có thể chơi và cuối cùng đều đi đến mục đích là hình thành kĩ thuật động tác và phát triển kĩ năng qua các động tác trò chơi
Để giúp học sinh đình hình tốt động tác, phát triển các kĩ năng, nâng cao thể lực, nâng cao thành tích nội dung nhảy cao Tôi đưa ra các giải pháp chủ yếu
để giúp học sinh học tốt nội dung nhảy cao theo hướng tích cực hoá người học như sau:
Trải nghiệm thực tế tìm tòi, ghi chép cụ thể các trò chơi dân gian, loại bỏ những trò chơi không phù hợp với đặc tính lứa tuổi; phân loại tính chất vận động của trò chơi để tổ chức áp dụng cho nhiều nhóm đối tượng học sinh
Bao gồm các trò chơi:
+ Nhảy bao bố tiếp sức
+ Nhảy lò cò tiếp sức
+ Lò cò chọi gà
+ Giành cờ
+ Chạy vượt chướng ngại vật
Ngoài ra, còn tuỳ thuộc vào trình độ thể lực, sức khoẻ học sinh
Biên soạn lại chương trình nhảy cao TD 10, theo điều kiện địa phương, điều kiện sân bãi, điều kiện trang thiết bị, có cân nhắc bố trí thời lượng trò chơi sao cho phù hợp trong từng tiết học Vì có tiết học 3 nội dung như: Nhảy cao – Cầu lông – Chạy bền