van 8 tiét 61TM TL VH

Văn bảnVào nhà ngục Quảng đông cảm tác Văn bản Đập đá ở côn lôn Vẫn là hào kiệt, vẫn phong l u, Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.. Văn bảnVào nhà ngục Quảng đông cảm tác Vẫn là hào kiệt, vẫn

Tiết 61 , bài 16

I Từ quan sát đến mô tả, thuyết minh đặc

điểm một thể loại văn học

“ Thuyết minh đặc điểm thể thơ thất ngôn bát cú”

Đề bài:

Đề bài:

Văn bản

Vào nhà ngục Quảng

đông cảm tác

Văn bản

Đập đá ở côn lôn

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong l u,

Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển,

Lại ng ời có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng c ời tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp,

Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

Phan Bội Châu

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn, Lừng lẫy làm cho lở núi non.

Xách búa đánh tan năm bẩyđống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,

M a nắng càng bền dạ sắt son.

Những kẻ vá trời khi lỡ b ớc, Gian nan chi kể việc con con!

Phan Châu Trinh

Văn bản

Vào nhà ngục Quảng đông cảm tác

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong l u, Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển, Lại ng ời có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng c ời tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp, Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

Phan Bội Châu

Văn bản

Vào nhà ngục Quảng đông cảm tác

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong l u, Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển, Lại ng ời có tội giữa năm châu Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng c ời tan cuộc oán thù Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp, Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

Văn bản

Vào nhà ngục Quảng đông cảm tác

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong l u Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển, Lại ng ời có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng c ời tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp, Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

u

ù

u ù u

Văn bản

Vào nhà ngục Quảng đông cảm tác

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong l u, Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển, Lại ng ời có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng c ời tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp, Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu. /

/ / /

/ / /

/

/

/

Đặc điểm thể thơ thất ngôn bát cú

- Mỗi bài thơ: 8 dòng Mỗi dòng thơ: 7 tiếng

- Về luật: tiếng thứ 2 – 4 – 6 trên một dòng thơ phải

đối nhau.

- Về niêm ở các dòng thơ: 1 – 8; 2 – 3; 4 – 5; 6 - 7

- Đối thanh và đối ý ở dòng thơ 3 - 4; 5 - 6

- Gieo vần ở tiếng thứ 7 của các dòng thơ 1, 2, 4, 6, 8; vần bằng

- Ngắt nhịp: 2/ 2/ 3; 4 /3 …S S

Lập dàn bài

Mở bài:

Nêu định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát cú.

Thân bài:

Nêu đặc điểm của thể thơ:

+ Số câu, số chữ trong bài.

+ Quy luật bằng trắc của thể thơ.

+ Về niêm, luật, đối.

+ Cách gieo vần của thể thơ.

+ Cách ngắt nhịp phổ biến của mỗi dòng thơ

Lấy dẫn chứng từ văn bản để làm sáng tỏ các đặc điểm.

Kết bài:

Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ

Khi nêu các đặc điểm cần lựa chọn những đặc điểm tiêu biểu, quan trọng và cần có những ví

dụ cụ thể để làm sáng tỏ các

đặc điểm ấy.

Muốn tìm hiểu đ ợc đặc điểm một thể loại văn học (thể thơ hay văn bản cụ thể), tr ớc hết phải quan sát, nhận xét, sau đó khái quát thành những đặc điểm.

Khi nêu các đặc điểm cần lựa chọn những

đặc điểm tiêu biểu, quan trọng và cần có những ví dụ cụ thể để làm sáng tỏ các đặc

điểm ấy

Luyện tập

1.Hãy thuyết minh đặc điểm chính của truyện

ngắn trên cơ sở các truyện ngắn đã học: Tôi

đi học, Lão Hạc, Chiếc lá cuối cùng.

2 Đọc tài liệu tham khảo sau để tìm thấy những gợi ý cần thiết cho việc lập dàn bài và viết bài.

Lập dàn bài

Mở bài:

Nêu định nghĩa truyện ngắn là gì

Giới thiệu tác phẩm, tác giả của truyện ngắn

Thân bài:

Nêu đặc điểm nổi bật của truyện ngắn:

+ Đặc điểm về nội dung: nhân vật và các sự việc

+ Đặc điểm về nghệ thuật: miêu tả, tự sự, biểu cảm

Lấy dẫn chứng minh hoạ cho các đặc điểm của truyện ngắn

Kết bài:

Tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống.

Lập dàn bài

về Đặc điểmthể thơ

Lập dàn bài

về đặc điểm truyện ngắn

Mở bài:

Nêu định nghĩa chung về thể thơ

thất ngôn bát cú.

Thân bài:

Nêu đặc điểm của thể thơ:

+ Số câu, số chữ trong bài.

+ Quy luật bằng trắc của thể thơ.

+ Về niêm , luật , đối

+ Cách gieo vần của thể thơ.

+ Cách ngắt nhịp phổ biến của

mỗi dòng thơ

Lấy dẫn chứng từ văn bản để làm

sáng tỏ các đặc điểm.

Kết bài:

Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc

điệu của thể thơ

Mở bài:

Nêu định nghĩa truyện ngắn là gì

Giới thiệu tác phẩm, tác giả của truyện ngắn

Thân bài:

Nêu đặc điểm nổi bật của truyện ngắn:

+ Đặc điểm về nội dung: nhân vật và các

sự việc + Đặc điểm về nghệ thuật: miêu tả, tự

sự, biểu cảm Lấy dẫn chứng minh hoạ cho các đặc điểm của truyện ngắn

Kết bài:

Tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống.

Văn bản đọc thêm

Hát nói

Một điệu hát ca trù (tức hát ả đảo, hát cô đầu) có nhạc kèm theo và có một hình thức thơ riêng đ ợc gọi là thể thơ hát nói Đây là thể thơ trụ cột của hát ca trù, đặc biệt thịnh hành vào thế kỷ XIX Xét

về mặt văn học, hát nói là một thể thơ cách luật Bố cục một bài hát nói đầy đủ gồm 11 câu chia làm

3 khổ Các khổ và câu trong bài hát nói th ờng đ ợc gọi theo tiếng chuyên môn của nhà trò nh sau:

- Khổ đầu: 4 câu, gồm 2 câu lá đầu và 2 câu xuyên th a “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa” “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa”

- Khổ giữa: 4 câu, gồm 2 câu thơ (ngũ ngôn hoặc thất ngôn) và 2 câu xuyên sau “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa” “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa”

- Khổ xếp: 3 câu gọi là câu dồn , câu xếp và câu keo “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa” “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa” “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa”

Ngoài 3 phần chính, mỗi bài hát nói th ờng có thêm phần m ỡu ( do chữ “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa” mạo nghĩa là trùm, phủ lên

mình) là những câu thơ lục bát đặt ở đầu bài ( gọi là mưỡuưđầu),ưhoặc cuối bài (gọi là mưỡuưhậu) để nêu

lên ý nghĩa bao quát toàn bài Nếu chỉ có 2 câu lục bát gọi là m ỡu kép “ lá đầu” và 2 câu “ xuyên thưa” ” và 2 câu “ xuyên thưa”

Một bài hát nói biến cách thì số khổ giữa có thể tăng (dôi khổ) hoặc giảm (thiếu khổ).

Về số tiếng trong câu vừa cố định vừa tự do Phần cố đinh bắt buộc 2 câu là khổ giữa ( phải là ngũ ngôn hay thất ngôn), các câu m ỡu (phải là thơ lục bát) và câu cuối (phải dùng 6 tiếng) Còn các câu khác có thể kéo dài hoặc rút ngắn Việc reo vần ngát nhịp trong thể cũng t ơng đỗi tự do

Sang thế kỷ XX, các nhà thơ hiện đại Việt Nam đã tiếp thu nhiều yêu tố của biến thể hát nói để sáng