Chùa Phật Tích - Tỉnh Bắc Ninh

Chùa Phật Tích - Tỉnh Bắc Ninh Chùa Búp Tháp là một ngôi chùa cổ, mặc dù đã trải qua những lần trùng tu, sửa chữa nhưng chùa vẫn giữ được những nét nguyên sơ hấp dẫn của nó.. Tượng Quan

Chùa Phật Tích - Tỉnh Bắc Ninh

Chùa Búp Tháp là một ngôi chùa cổ, mặc dù đã

trải qua những lần trùng tu, sửa chữa nhưng chùa

vẫn giữ được những nét nguyên sơ hấp dẫn của

nó Chùa Bút Tháp được xây dựng vào thời hậu

Lê - thế kỷ 17 Theo lịch sử, chùa được bà Trinh

Thị Ngọc Trúc (vợ vua lê Thánh Tông) cùng hai

nhà sư người Việt gốc Hoa thiết kế Nằm trên địa

bàn xã Định Tô, huyện Thuận Thành tỉnh Bắc

Ninh Từ thủ đô Hà Nội theo đường 5 về hướng

Đông bắc qua chùa Dâu và bờ đê sông Cầu khoảng 25 km là tới chùa Bút Tháp Bút Tháp có tên nguyên thuỷ ghi trên tấm bia dựng vào năm Phúc Thái thứ 4 (1646) là "Ninh Phúc Tự" Ngoài ra, dân trong vùng còn gọi chùa là Nhạn Tháp Phật điện của chùa gần như nguyên sơ của chùa cổ Việt Nam, nằm trên một trục dài hơn 100m với 10 toà nhà Mặt trước chùa là Tam quan và gác chuông; bên phải có tháp Bảo Nghiêm Chùa chính với 3 dãy nhà Tiền đường - Thiên hương - Thượng điện tạo thành chữ "công" Thượng điện - gian đẹp nhất cả kiến trúc lẫn điêu khắc Phía ngoài Thượng điện có lan can bằng đá xanh bao quanh, có khắc hình chủ yếu là động vật, điểm xuyết thêm mây, trời, hoa, lá Ðáng chú ý là những chim, hươu, khỉ, rồng đều rất sinh động, thần tình Bên trong có bày hơn

70 tượng gỗ được tạc theo các bộ tượng Tam Thế, Tam Thân, tượng La Hán lại thể hiện cảm xúc nội tâm, mang nặng ý tưởng Phật giáo và tượng Phật bà Quan

Âm nghìn mắt, nghìn tay Những cái tên, những kiểu kiến trúc gợi nên một vẻ hoang sơ độc đáo mà hấp dẫn, một nét đẹp rêu phong cổ kính Pho tượng Quan

Âm trong chùa có kích thước lớn và đồ sộ: cao 3,7m, có 11 đầu, 42 bàn tay và 958 tay nhỏ Đây được coi là một kiệt tác độc nhất vô nhị về tượng Phật và nghệ thuật tạc tượng - nghệ thuật làm nổi bật triết lý nhà Phật bằng thứ ngôn ngữ tạo hình hàm súc Phật bà ngồi trên toà sen hồng qua bệ tượng hình vuông được trang trí bằng những nét chạm khắc cổ với dáng hành đạo, thư thái, đôi mắt quảng đại như bao quát cả không gian vũ trụ Tượng Quan âm hai tay chắp trước ngực, hai tay để trên đùi với những ngón tay đan chéo biểu tượng cho dáng hành đạo và nhập định; các chùm tay để trần từ sườn, vai, lưng, trên người; những tay được xếp vòng tròn

từ lớn đến nhỏ hướng vào tâm (ngay sau gáy Phật) trong lòng mỗi bàn tay lại hiện lên một con mắt Ðiều kỳ lạ là mỗi bàn tay có một mắt, độc đáo hơn nữa là nhịp điệu mỗi cánh tay không giống nhau Tượng được đặt trên toà sen Rồng đội, đằng sau là vầng hào quang toả sáng, bên dưới là các hình trang trí sống động như một thuỷ cung với nhiều mô tip quen thuộc được trang trí ở đỉnh chùa Việt Nam như hoa lá, cây cảnh cùng các con vật - trong đó có rồng - ngư với viên ngọc; lân với quả cầu; quạt hai vòng tròn, sóng nước, hoa sen, Cách bố trí như vậy làm nổi bật điện thờ bên trong với các pho tượng

Nối giữa Thượng điện và Tích thiện là chiếc cầu

đá cong mà ngồi ở đấy ta có thế ngắm những nét

đẹp riêng của cảnh chùa Cầu được chạm khắc rất

công phu, tinh xảo và bố trí rất hợp lý: đầu cầu là

hai con sư tử và thành cầu là những kiểu chạm trổ

cổ quen thuộc, rất hài hoà Ðấy là chưa kể đến m

công trình nghệ thuật độc đáo của chùa: toà "cửu

phẩm Liên Hoa" Toà bằng gỗ, gồm 9 tầng có

khắc tượng phật xung quanh Ðiều đặc biệt là nó

có thể quay được và không hề phát ra tiếng kêu dù

được làm từ mấy thế kỷ! Phủ thờ nằm sau Phật diện là ngôi nhà 5 gian có hai pho tượng đáng chú ý Hai pho tượng này là chân dung hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc (nhà Lê) đầu đội vương miện nhưng khoác áo tu hành, và công chúa Ngọc Duyên Cả hai pho tượng đều ngồi theo dáng toạ thiền Nhìn tổng thể tượng Quan

âm nghìn mắt nghìn tay như những vòng hào quang toả ra t

tâm điểm

ộ

ừ

t

Ngoài tượng Phật Quan Âm, tháp Bảo Nghiêm cũng là một

kiến trúc quý Tháp Bảo Nghiêm 5 tầng, cao 13,5 m và một

bút mai giống như cây bút khổng lồ vươn thẳng tới trời cao

thanh vắng Tháp được xây dựng bằng đá xanh nhẵn bóng

với 8 mặt đều đặn; 5 góc của 5 tầng có 5 quả chuông nhỏ

Lòng tháp có một khoang tròn đường kính 2,29m Tháp thể

hiện tài ghép đá và nghệ thuật điêu khắc tuyệt vời của người

thợ Việt Nam xưa Đời Tự Đức, năm 1876, khi vua qua đây

thấy có một cây tháp hình dáng khổng lồ liền gọi tên là Bút

Tháp, nhưng trên đỉnh vẫn ghi là tháp Bảo Nghiêm Tháp

thờ sư tổ Chuyết Chuyết với tước vị vua phong "Minh Việt Phổ Giác thiền sư"

Ðến với chùa Bút Tháp, du khách sẽ được chứng kiến những nét độc đáo tài tình của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc cổ Đến với một điểm du lịch mang tính nhân văn cao Trong chùa, có nhiều cổ vật quý giá, nhiều tháp to, nhỏ rất hẹp mà ở những tháp ấy là nơi đặt xá lị của các thiền sư xưa Tháp Tôn Ðức 5 tầng là nơi đặt

xá lị thiền sư Vạn Hạnh Còn tháp Báo Nghiêm hình nậm rượu, cao 5 tầng, 8 mặt

là nơi đặt xá lị của thiền sư Thuyết Thuyết

Làng Quan Họ cổ Viêm Xá - Tỉnh Bắc Ninh

Làng quan họ Viêm Xá (hay còn gọi là Diềm Xá)

nay thuộc xã Hoà Long, huyện Yên Phong, tỉnh

Bắc Ninh Làng có con sông Ngũ Huyện chảy

vòng như dải lụa rồi nhập với sông Cầu soi bóng

núi Kim Sơn đầu làng tạo nên một thế đất sơn

thuỷ hữu tình

Viêm Xá là làng quan họ gốc và thuỷ tổ của làn điệu dân ca ấy là đức vua Bà hiện đang được nhân dân thờ phụng tại ngôi đền cũng trên đất Viêm Xá Ở đây, từ lòng đất đã tìm ra những di chỉ quý như lười rìu xén tinh xảo, lưỡi dao găm sắc ngọt, đốc cầm bình củ cầu kỳ, chuỗi hạt ngọc lưu ly huyền ảo Tại núi Quả Cảm còn tìm thấy các đồ dùng sinh hoạt của con người thời xưa như bát ăn, những khuyên tai màu xanh ngà, những chuỗi lưu ly màu xanh ngọc đã chứng tỏ tài thủ công và trình độ sống một thời của các cư dân từng ở đây

Từ những dấu tích và huyền thoại, các nhà khoa học đã khẳng định nơi đây quần thể di tích có hệ thống khá dày đặc Các di chỉ do kết quả khảo cổ đem lại càng khẳng định độ tuổi đến hơn 2000 năm của làng Viêm Xá cổ kính Nổi bật là khu đền Cùng (gồm điện thờ và Giếng Tiên) nằm ngay đầu làng dưới chân núi Kim Sơn, di tích đình làng Viêm Xá nằm ngay ở mặt tiền của làng có câu đối: "Thần linh dựng lên làng Diềm, trải qua các thời đại đều phong tặng ngang trời đất" Phía trước là hồ nước nay được xây kè, cống cẩn thận, được dùng làm nơi bơi thuyền hát quan họ trong ngày hội Đặc biệt là di tích đền vua Bà nằm cách đình làng vài trăm mét tuy không phải là kiến trúc đồ sộ nhưng lại là trung tâm của sự sùng kính, trân trọng không chỉ của nhân dân Viêm Xá mà cả vùng quan họ Đền vua

Bà là công trình kiến trúc cổ thời Lê có trang trí kiến trúc đắp nổi và chạm khắc đơn giản, song lưu giữ nhiều hiện vạt quý như tượng vua Bà, bài vị sắc phong, hoành phi câu đối, đồ tế khí vẫn còn khá đủ Hàng năm cứ đến ngày 7-12 âm lịch truyền rằng ngày vua Bà hạ giáng xuống Viêm Xá, dân làng mở hội để tưởng niệm

vị thánh mẫu, mời bạn quan họ của làng về ca hát, đối đáp mở nhiều trò vui truyền thống trong đó đặc biệt có trò vui cướp cầu vốn tồn tại như một nghi lễ tín ngưỡng

có liên quan trực tiếp tới sự may rủi của dân làng trong một năm sinh sống, làm

ăn

Khách thập phương đến đây đều có thể cảm nhận

không khí linh thiêng, huyền thoại cổ xưa xen lẫn

sự mộc mạc êm đềm, rất giàu tình cảm của những

áng thư quan họ vùng Kinh Bắc Hiếm có làng

quan họ nào trong 49 làng quan họ trong vùng lại

có tới 4 hội làng như ở Viêm Xá mà đặc biệt là h

vua Bà thu hút đông đảo nhất và dài ngày nhất

Trong lễ hội, ngoài phần nghi lễ thì chủ yếu là hát

quan họ với các hình thức ca hát bài bản nhất, lề

lối nhất và vai trò của các nghệ nhân quan họ cũng

chiếm phần đáng kể trong hát thời, hát cầu đảo Và có lẽ vì không khí quan họ thiêng liêng như vậy mà mặc dù không có những thuận lợi về giao thông, địa thế như Hội Lim nhưng hội hát quan họ Viêm Xá hàng năm vẫn duy trì sức thu hút tự nhiên đối vối phần lớn các làng quan họ trong vùng đến vui hát, thi hát như một nhu cầu tự thân đầy hứng khởi Người làng Viêm Xá tự hào về đất quê mình là cái

ội

nôi quan họ, qua bao mưa nắng, dãi dầu làng vẫn cố công gìn giữ ngôi đền Bà chúa quan họ giản dị nhưng quanh năm tấp nập Chuyện kể rằng cô gái làng đẹp người, đẹp nết, đảm đang nghề canh cửi tên là Nhữ Nương Một bữa ra ruộng hái dâu, gặp vua vi hành về chốn dân dã Cô gái lấp ló trong bờ dâu, trên trời có đám mây vàng kết tụ, hát ghẹo :

"Tay cầm bán nguyệt xênh xang Bao nhiêu thảo mộc lại hàng chị đây"

Vua vì say câu hát, thương mến mời vào cung Nhân dân trong làng tưởng nhớ người con gái đức hạnh có tài ca hát đã rủ học thuộc những bài ca của Bà và sau này chính là dân ca quan họ Những bài hát mà Bà sáng tác khi ca lên không chỉ làm say mê lòng người, giúp trai gái yêu thương nhau mà còn làm mùa màng tốt tươi, cây cối đơm hoa kết trái Ở Viêm Xá còn giữ bền những làn điệu quan họ cổ trong mỗi nếp nhà, trong nhiều nghệ nhân và trong lớp trẻ hôm nay Làng còn là một trung tâm hội hát quan họ tiêu biểu của vùng quan họ Bắc Ninh

Các thế hệ nghệ nhân quan họ của làng Viêm Xá luôn ý thức trong tâm khảm vốn mộc mạc, đằm thắm của mình cái sứ mạng tự nhiên là sống hết mình với dân ca quê hương, làm tất cả những gì có thể để bảo tồn và phát triển di sản quý báu đã trở thành tài sản chung của dân tộc