Giáo án dạy học chủ đề giun đốt sinh học 7 soạn theo phương pháp mới sau khi tập huấn Moduler 2 gửi quý Thầy Cô tham khảo chia sẻ trao đổi kinh nghiệm. Qua thời gian học moduler 2 tôi đã cố gắng gấp rút triển khai soạn giáo án dạy học chủ đề. Tyuy nhiên vì thời gian có hạn nên chắc chắn chủ đề chưa thể hoàn thiện trọn vẹn vì vậy trong quá trình tham khảo quý Thầy Cô có thể bổ sung thêm để giáo án được hoàn thiện hơn.
Trang 1Ngày soạn: 04/11/2020
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN ĐỐT
A Mục tiờu
1 Năng lực khoa học tự nhiên
a Học sinh trình bày được được đặc điểm cấu tạo ngoài, cách di chuyển, dinh dưỡng và sinh sản của giun đất đại diện cho ngành giun đốt Chỉ ra đặc điểm tiến hoá hơn của giun đất so với giun trũn KHTN 1
b Quan sát, lập kế hoạch mổ để thu thập được giữ liệu về cấu tạo ngoài (đốt, vũng tơ, đai sinh dục) và cấu tạo trong (một số nội quan: ống tiêu hóa, chuỗi hạch thần kinh, tuyến sinh dục ).KHTN 2
c Nhận biết được các đại diện khác của giun đốt, thấy được tính đa dạng về môi trường sống và tập tính, vai trò của giun đốt KHTN 3
2 Năng lực chung
a Năng lực giao tiếp và hợp tác KHTN 4
b Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo KHTN 5
3 Phẩm chất:
- Yêu nước: Yêu nghiên cứu khoa học
- Chăm chỉ: Tích cực thảo luận nghiên cứu
B Tiến trình dạy học
1 Chuỗi hoạt động
Hoạt động
(tiết)
Mục tiờu Hình thức, phương pháp,
kĩ thuật dạy học.
Phương pháp dạy học
1
15
KHTN 1 KHTN 4
2
16
KHTN 2 KHTN 4 KHTN 5
Thực hành: Mổ
Sử dụng kĩ thuật mãnh ghép.
Dạy học hợp tác
3
17
KHTN 3 KHTN 4
Kĩ thuật KWL/KWLH Dạy học khám phá
2 Các hoạt động
Tiết 1 5: CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN ĐỐT
Hoạt động 1:
Tìm hiểu về giun đất
(Hình dạng ngoài, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản)
I Chuẩn bị
1 – GV: Khay mổ, bộ đồ mổ, cốc, kính lúp cầm tay 8 chiếc
2 – HS: Mỗi nhóm 2 con giun đất cỡ lớn ( 4 nhóm)
II Kiểm tra bài cũ, khởi động (5 phút)
-> Trò chơi đóng vai, giới thiệu
- Một bạn đóng vai giun kim, một bạn đóng vai giun móc câu, một bạn đóng vai giun rễ lúa giới thiệu nơi sống cách kí sinh gây hại
1
Trang 2- Cử nhóm chuyên gia 2 bạn nhận xét kiến thức, kĩ thuật đóng vai, cho điểm
III Các hoạt động
1 Quan sát, vẽ sơ đồ tư duy (20 phút)
Hoạt động tổ chức của giáo viên Hoạt động học tập của học sinh
- Giáo viên yêu cầu 4 nhóm
- Cung cấp dụng cụ cho mỗi nhúm
Khay mổ, bộ đồ mổ, cốc, kính lúp
cầm tay 2 chiếc
- Yêu cầu học sinh quan sát mẫu vật
để thảo luânh nhóm hoàn thành sơ đồ
tư duy chủ đề “giun đất” cú cỏc nhỏnh
Cấu tạo ngoài, di chuyển, dinh dưỡng,
sinh sản
Giun đất
- Hình thành nhóm, phân công nhiệm vụ
- Nhận dụng cụ, để mẫu vật lên bàn
- Học sinh hoạt động quan sát, phân chia các nhóm nhỏ hoàn thành một nhánh của sơ đồ tư duy
- Học sinh quan sỏt
- Vẽ sơ đồ tư duy
2 Báo cáo, đánh giá sơ đồ tư duy (15 phút)
- Yêu cầu các nhóm trình bày sơ đồ tư
duy
- Thang đánh giá:
Yêu cầu Điểm Chấm Tổng
Hình thức 2
Tính sáng
tạo
2
Khai thác
nội dung
6
- Sau khi các nhóm báo cáo xong, tiến
hành phát phiếu đánh giá cho các
nhóm Thứ tự đánh giá theo cặp
1-2; 2-3; 3-4; 4-1
- Theo dõi đánh giá nhóm bạn
- Học sinh báo cáo, đánh giá
2
Trang 3IV Câu hỏi đánh giá
- Ghép nối cho đúng
1 Cơ thể giun đất a Ở mặt bụng đai sinh dục
2 Lỗ sinh dục cỏi b Đối xứng 2 bên, phân đốt
3 Xung quanh mỗi đốt c Có các vòng tơ
5 Dinh dưỡng e Lưỡng tính, ghép đôi, để trứng
- Đáp án: 1b; 2a; 3c; 4g; 5d; 6e
V Hướng dẫn về nhà (5 phút)
- Vẽ lại sơ đồ tư duy hoàn chỉnh và tốt nhất
- Chuẩn bị mỗi nhúm 3 con giun đất cở lớn
-Tiết 1 6: CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN ĐỐT
Hoạt động 2:
THỰC HÀNH MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT
I ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
1 HS: Chuẩn bị :1-2 con giun đất
Học kĩ bài giun đất
2 GV: 4 nhóm (Bộ đồ mổ, khay mổ có tấm lót cao su Kính lúp Kim ghim Khăn lau Cốc nước 50ml, Cồn 900)
II TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của HS (2’)
3 Bài học
VB: Chúng ta tìm hiểu cấu tạo giun đất để củng cố khắc sâu lí thuyết về giun đất
Hoạt động 1: Cấu tạo ngoài (15’)
Cách xử lí mẫu
Sử dụng phương pháp mảnh
ghép
- GV yêu cầu HS nhúm chuyờn gia
nghiên cứu SGK ở mục trang 56
- Nhúm trưởng điều hành cả nhóm
thực hiện
- GV kiểm tra mẫu thực hành, nếu
nhóm nào chưa làm được, GV hướng
dẫn thêm
-Thành lập nhóm chuyên gia, nhóm trưởng các nhóm.
- Hội ý đề xuất các bước tiến hành -Trở về nhóm điều khiển hoạt động nhóm
- Trong nhóm cử 1 người tiến hành (lưu ý dùng cồn vừa phải)
- Đại diện nhóm trình bày cách xử lí mẫu
- Quan sát các bộ phận cấu tạo ngoài 3
Trang 4Hoạt động 2: Cấu tạo trong (20’) Mục tiêu: HS mổ phanh giun đất, tìm được một số hệ cơ quan như: tiêu hoá, thần kinh
Cách mổ giun đất
Sử dụng phương pháp mảnh
ghộp
+ HS nhóm chuyên gia quan sát
hình 16.2 đọc các thông tin trong
SGK trang 57
- GV yêu cầu:
+ Thực hành mổ giun đất
- GV kiểm tra sản phẩm của các
nhóm bằng cách:
+ Gọi 1 nhóm mổ đẹp đúng trình
bày thao tác mổ
+ 1 nhóm mổ chưa đúng trình bày
thao tác mổ
- Vì sao mổ chưa đúng hay nát các
nội quan?
- GV lưu ý: mổ động vật không
xương sống chú ý:
+ Mổ mặt lưng, nhẹ tay đường kéo
ngắn, lách nội quan từ từ, ngâm vào
nước
+ Ở giun đất có thể xoang chứa
dịch liên quan đến việc di chuyển
của giun đất
-Thành lập nhóm chuyên gia, nhóm trưởng các nhóm.
- Hội ý đề xuất các bước tiến hành -Trở về nhóm điều khiển hoạt động nhóm
- Nhóm trưởng hướng dẫn các bước tiến hành mổ
- Cử 1 đại diện mổ, thành viên khác giữ, lau dịch cho sạch mẫu
- Đại diện nhóm lên trình bày kết quả
- Nhóm khác theo dõi, góp ý cho nhóm
mổ chưa đúng
Quan sát cấu tạo trong
- GV hướng dẫn:
+ Dùng kéo nhọn tách nhẹ nội quan
+ Dựa vào hình 16.3A nhận biết các
bộ phận của hệ tiêu hoá
+ Dựa vào hình 16.3B SGK, quan sát
bộ phận sinh dục
+ Gạt ống tiêu hoá sang bên để quan
sát hệ thần kinh màu trắng ở bụng
+ Hoàn thành chú thích ở hình 16B và
16C SGK
- GV kiểm tra bằng cách gọi đại diện
nhóm lên bảng chú thích vào tranh
câm
2 Quan sát cấu tạo trong 10p
- GV yêu cầu HS quan sát cấu tạo
- Trong nhóm:
+ Một HS thao tác gỡ nội quan
+ HS khác đối chiếu với SGK để xác định các hệ cơ quan
- Ghi chú thích vào hình vẽ
- Đại diện các nhóm lên chữa bài, nhóm khác nhận xét, bổ sung
2 Quan sát cấu tạo trong
- HS quan sát
4
Trang 5trong của giun đất trên mô hình và
tranh vẽ
- Yêu cầu xác đinh được:
+ Có khoang cơ thể chính thức, chứa
dịch Thành cơ thể có lớp mô bì tiết
chất nhầy da trơn
+ Hệ tiêu hoá: phân hoá rõ: lỗ miệng
hầu thực quản diều, dạ dày cơ
ruột tịt hậu môn
+ Hệ tuần hoàn: Mạch lưng, mạch
bụng, vòng hầu (tim đơn giản), tuần
hoàn kín
+ Hệ thần kinh: chuỗi hạch thần kinh,
dây thần kinh
- Yêu cầu vẽ hình 15.4 và 15.5 vào
vở
- Xác định
- Vẽ hình 15.4 và 15.5 vào vở
Kết luận chung: GV gọi đại diện 1-3 nhóm:
+ Trình bày thao tác mổ và cách quan sát cấu tạo trong của giun đất
+ Nhận xét giờ và vệ sinh
4 Kiểm tra - đánh giá (6’)
- GV đánh giá điểm cho 1-2 nhóm làm việc tốt và kết quả đúng đẹp
- Gọi 1 học sinh lên chỉ các bộ phận cấu tạo của giun đất?
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1’)
- Viết thu hoạch theo nhóm
- Kẻ bảng 1 trang 60 SGK vào vở
-Tiết 17: CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN ĐỐT Hoạt động 3: Tìm hiểu một số giun đốt khác
I CHUẨN BỊ
1 GV Chuẩn bị tranh một số giun đốt phóng to như: rươi, giun đỏ, róm biển
2 HS: kẻ bảng 1 và 2 vào vở
II TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
- Nêu đặc điểm về ống tiêu hoá, thần kinh, tuần hoàn của giun đất?
3 Bài học
Hoạt động 1: Một số giun đốt thường gặp (25’) Mục tiêu: Thông quan các đại diện , HS thấy được sự đa dạng của giun đốt
Sử dụng kĩ thuật KWL/KWLH.
Dạy học khám phá
- Học sinh viết ra giấy
5
Trang 6- GV cho HS quan sát tranh hình vẽ
giun đỏ, đĩa, rươi
- GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận
về sự đa dạng của giun đốt về số
loài, lối sống, môi trường sống Vai
trò của giun đốt
(Điều em biết)
(Điều em muốn biết)
Điều em học được
- Thảo luận nhóm tìm hiểu bảng kĩ thuật
- HS rút ra kết luận như bảng 1 sgk
Bảng 1: Đa dạng của ngành giun đốt STT Đa dạngĐại diện Môi trường sống Lối sống
2 Đỉa - Nước ngọt, mặn, nước lợ - Kí sinh ngoài
Kết luận:
- Giun đốt có nhiều loài: vắt, đỉa, róm biển, giun đỏ
- Sống ở các môi trường: đất ẩm, nước, lá cây
- Giun đốt có thể sống tự do định cư hay chui rúc
- Lợi ích: Làm thức ăn cho người và động vật, làm cho đất tơi xốp, thoáng khí, màu mỡ
- Tác hại: Hút máu người và động vật, gây bệnh
4 Củng cố (4’)
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
+ Trình bày đặc điểm chung của giun đốt ?
+ Vai trò của giun đốt ?
+ Để nhận biết đại diện ngành giun đốt cần dựa vào đặc điểm cơ bản nào?
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1’)
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập 4 tr.61
- Ôn tập chuẩn bị kiểm tra 1 tiết
6