Sáng kiến Sử dụng phần mềm Olala pascal thay thế Turbo Pascal

Là sáng kiến dạy học mang tính cấp thiết cho việc thay đổi phương pháp dạy học, thay đổi công cụ dạy học, có cách nhìn mới, nhận thức mới cho GV và HS. Làm cho cách tiếp cận kiến thức môn học trở nên dễ dàng hơn, trực quan hơn, giúp cho GV quản lý lớp học một cách hiệu quả, tiết kiệm thời gian, công sức và tiền bạc

PHẦN MỞ ĐẦU 4

I Bối cảnh của giải pháp 4

II Lí do chọn giải pháp 4

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 5

1 Phạm vi nghiên cứu: 5

2 Đối tượng nghiên cứu: 5

IV Mục đích nghiên cứu 5

PHẦN NỘI DUNG 6

I Thực trạng của giải pháp đã biết 6

1 Cách sử dụng phần mềm Turbo Pascal 6

2 Những ưu, nhược điểm phần mềm Turbo Pascal 7

2.1 Ưu điểm: 7

2.2 Nhược điểm: 7

II Nội dung sáng kiến 7

1 Bản chất của giải pháp mới 7

1.1 Mô tả giải pháp mới: 7

1.2 Chuẩn bị: 7

1.3 Các bước thực hiện chi tiết: 8

2 Ưu, nhược điểm của giải pháp mới: 15

2.1 Ưu điểm: 15

2.2 Nhược điểm: 17

III Khả năng áp dụng của sáng kiến 17

IV Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được khi áp dụng giải pháp 18

1 Hiệu quả kinh tế 18

2 Hiệu quả xã hội 18

PHẦN KẾT LUẬN 19

1 Bài học kinh nghiệm 19

2 Kiến nghị 19

3 Cam kết 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

1 Tên sáng kiến: Sử dụng phần mềm Olala Pascal thay thế Turbo Pascal trong giảng dạy Tin học 11

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Tin học

3 Tác giả:

Họ và tên: Hà Văn Giáp, Nam (nữ): Nam

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên, Trường THPT Sốp Cộp

Điện thoại: 0978.577.517 Email: hagiapcntt@gmail.com

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

4 Đồng tác giả: Không có

5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Không có

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường THPT Sốp Cộp

Địa chỉ: Trường THPT Sốp Cộp, xã Sốp Cộp, huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La.Điện thoại: 02123878036

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Ngày 30 tháng 9 năm 2016; Năm học:

2016 - 2017

PHẦN MỞ ĐẦU

I Bối cảnh của giải pháp

Trong những năm gần đây, việc giảng dạy và học tập đang có chủ trươngdần chuyển vai trò của người giáo viên thành người hướng dẫn, định hướng, cònhọc sinh đóng vai trò trung tâm tự tìm hiểu, tự học, sáng tạo, phát hiện, giảiquyết vấn đề, làm việc nhóm hoặc yếu tố cá nhân rồi báo cáo kết quả hoặc trìnhbày về sản phẩm Theo xu hướng chung thì cần có các giải pháp mới nhằm giúpcác em tự điều chỉnh việc học tập của mình, các em có điều kiện tiếp thu nhữngcái mới mang tính khách quan, thực tiễn, có thể vừa học vừa thực hành

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, các phầnmềm công cụ hỗ trợ giảng dạy cũ ít nhiều không đáp ứng được so với thực tiễnhiện tại Vì vậy, việc ứng dụng các công cụ, phần mềm mới có nhiều chức năngtiện lợi, giao diện dễ sử dụng là rất cần thiết Điều này khiến giáo viên cần phảikhông ngừng tìm tòi và mở rộng kiến thức, năng lực chuyên môn của mình, giúpcác em học sinh tiếp cận được những cái mới theo nhu cầu thực tế đang diễn ra

Từ những năm trước việc giảng dạy Tin học 11 ở nhiều trường THPT vẫn

sử dụng phần mềm Turbo Pascal, đây là phần mềm lập trình đã xuất hiện từ rấtlâu với nhiều hạn chế như: Chạy trên nền của hệ điều hành MS-DOS 16 bit,nhưng các phòng máy tính của một số nhà trường đã cài hệ điều hành Windows

7 64 bit, Windows 8 64 bit,… và không hỗ trợ cho phần mềm 16 bit; giao diện ítthân thiện, hoàn toàn bằng tiếng Anh gây khó khăn cho học sinh trong việc nhậnbiết các lỗi trong quá trình lập trình; chỉ hỗ trợ bảng mã ASCII nên việc sử dụngcác bảng mã khác là không thể; việc phóng to, thu nhỏ đối với hệ điều hành mớicũng khó thực hiện được; hệ thống phím tắt không giống như trong Windowskhiến học sinh khó thao tác, với thực tế như vậy đã làm cho Pascal trở nên quákhó khăn và xa lạ đối với người mới sử dụng và đặc biệt là đối với các em họcsinh trường THPT Sốp Cộp - hầu hết ở cấp dưới chưa tiếp xúc về lập trình, lại lànhững đối tượng chính đang trực tiếp ứng dụng ngôn ngữ lập trình này

II Lí do chọn giải pháp

Thực tế giảng dạy Tin học 11 từ lâu đã có những khó khăn nhất định,không chỉ ở một địa phương và cũng đã có nhiều sáng kiến nghiên cứu sao choviệc giảng dạy Tin học ở khối lớp này được đơn giản, dễ hiểu, dễ hình dung vớihọc sinh Tuy nhiên, việc đặc thù môn học khá trừu tượng cộng với công cụdùng để lập trình trước đây là Turbo Pascal – một phần mềm có nhiều yếu điểm,khó sử dụng làm cho học sinh có phần chán nản, bỏ bê, đối phó Xuất phát từnhững điều kiện thực tế trong giảng dạy, tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu qua nhiềukênh thông tin, mong muốn mang đến cho học sinh của mình những bài học dễhiểu, những công cụ hỗ trợ tiện lợi, dễ sử dụng

Nhằm giúp học sinh của chúng ta sẽ học và yêu thích Pascal hơn, tôi đề

xuất sử dụng phần mềm Olala Pascal Đây là một phần mềm thuần Việt hỗ trợ

đắc lực cho học sinh, cũng như giáo viên trong quá trình dạy và học môn Pascal

ở Tin học 11, một môn học không hề dễ tiếp thu, nắm bắt

Trước hết, đây là phần mềm có thể giải quyết được các khó khăn và hạnchế của Turbo Pascal như ta đã nêu ở trên Với thời gian nghiên cứu hơn mộtnăm, tôi cho rằng đây là phần mềm phù hợp để giảng dạy Pascal ở trường phổthông, cùng những ưu điểm vốn có của nó, nó xứng đáng để thay thế phần mềmTurbo Pascal đã lỗi thời Với những lí do này, tôi đã chọn nghiên cứu Sáng kiến

“Sử dụng phần mềm Olala Pascal thay thế Turbo Pascal trong giảng dạy Tin học 11” để áp dụng vào giảng dạy cho học sinh tại trường THPT Sốp Cộp.

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

1 Phạm vi nghiên cứu:

Chương trình Tin học lớp 11 THPT học về Pascal

2 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh lớp 11 trường THPT Sốp Cộp

- Phần mềm Olala Pascal

IV Mục đích nghiên cứu

- Do Pascal khó hiểu, khô khan, khó tư duy,… nên sử dụng các công cụ,các phương pháp giảng dạy môn Pascal phù hợp là rất cần thiết

- Giúp học sinh dễ hiểu, dễ tiếp cận nội dung chương trình học một cáchhứng thú, tích cực và chủ động hơn

- Nghiên cứu thực nghiệm, nghiên cứu khảo sát, và thông qua đồngnghiệp

Sau khi khởi động ta có giao diện làm việc của Pascal như dưới đây:

Chương trình Turbo Pascal

Một số thao tác và phím tắt trong Turbo Pascal thường sử dụng để soạnthảo và thực hiện chương trình viết bằng Pascal

- Soạn thảo: Gõ nội dung chương trình vào phần nền màu xanh của TurboPascal Lưu chương trình lên đĩa nhấn phím F2, nhập tên tệp rồi nhấn phímEnter

- Mở chương trình đã lưu nhấn phím F3, trong hộp thoại Open a File chọntệp cần mở rồi nháy Open hoặc nhấn Enter

- Biên dịch chương trình: Nhấn tổ hợp phím Alt + F9

- Chạy chương trình: Nhấn tổ hợp phím Crtl + F9

- Đóng cửa sổ chương trình: Nhấn tổ hợp phím Alt + F3

Tên tệp chương trìnhThanh bảng chọn

Màn hình

soạn thảo

Số dòng Số cột

- Thoát khỏi phần mềm: Alt + X.

2 Những ưu, nhược điểm phần mềm Turbo Pascal

- Giao diện quá đơn giản, không hỗ trợ tiếng Việt

- Không chỉnh được kích thước màn hình, không thể phóng to, thu nhỏkhi chạy trên Windows mới hiện nay

- Khó quản lí bằng phần mềm Netop School

Chính những thực tế bất tiện trong việc giảng dạy và học lập trình trênTurbo Pascal, chung ta cần có giải pháp mới phù hợp đó là sử dụng phần mềmOlala Pascal thay thế cho Turbo Pascal truyền thống

II Nội dung sáng kiến

1 Bản chất của giải pháp mới

1.1 Mô tả giải pháp mới:

Phần mềm Olala Pascal 1.0 là một phần mềm soạn thảo và biên dịch mãnguồn Pascal:

- Tương thích với nhiều nền tảng Windows (như Windows XP, Windows

7, Windows 8, Windows 10,…) cả 32 bit lẫn 64 bit

- Hệ thống thông báo lỗi chi tiết rõ ràng bằng tiếng Việt Giúp cho họcsinh dễ sửa lỗi

- Ngoài ngôn ngữ Tiếng Anh, Olala Pascal 1.0 đã hỗ trợ giao diện bằngTiếng Việt

- Giáo viên và học sinh đều dễ tiếp cận và có thể sử dụng thành thạonhanh chóng

1.2 Chuẩn bị:

1.2.1 Phần mềm:

- Phiên bản phần mềm Olala Pascal 1.0 Phần mềm đã được tích hợp sẵnhai thành phần: NET Framework 4.0 và Free Pascal Compiler 2.6.4

- Tải về tại: http://taimienphi.vn/download-olala-pascal-21655 hoặchttps://drive.google.com/file/d/1epv9uzrRE0BeX3f8joJLBpfZb2pHmgzf/view?usp=sharing

Sau khi đã tải về phần mềm Olala Pascal, chỉ có một tệp duy nhất tên

OlalaPascal-Installer Chúng ta tiến hành cài đặt phần mềm:

Bước 1: Nháy đúp chuột vào tệp cài đặt OlalaPascal-Installer

Bước 2: Nháy Next ở giao diện này

Bước 3: Nháy chọn I accept the terms in the License Agreement

Bước 4: Có thể chọn đường dẫn khác để cài hoặc để mặc định, nháy Next.

Bước 5: Nháy Install, chờ chương trình cài đặt trong giây lát Cuối cùngnháy nút Finish Như vậy, ta đã có phần mềm Olala Pascal được cài đặt trên máytính

1.3.2 Cách sử dụng phần mềm:

- Khởi động: Nháy đúp vào biểu tượng trên màn hình nền giao diệnlàm việc của Olala Pascal như sau:

- Soạn thảo và lưu trữ chương trình: Nháy nút (New) hoặc chọn lệnh

Tệp → Tệp mới (Ctrl + N) Trong hộp thoại Save as chúng ta chọn vị trí lưu, gõtên tệp cần lưu vào ô File name rồi nháy nút Save Chúng ta sẽ thấy con trỏ soạnthảo xuất hiện, đã có thể soạn thảo chương trình

Vùng

soạn thảo

Ô thông báo lỗi Thanh trạng thái

- Mở tệp đã lưu: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + O hoặc chọn lệnh Tệp → Mở

tệp Trong hộp thoại Open chọn tệp cần mở nháy nút Open

- Biên dịch chương trình: Nhấn phím F9 hoặc nháy nút (hình hai bánhrăng) trên thanh công cụ Trong quá trình biên dịch nếu có lỗi chương trình sẽdừng lại phát âm thanh báo lỗi, kèm theo thông báo chi tiết (gồm số dòng, sốcột, lỗi tìm thấy và ý nghĩa của nó đặt trong cặp dấu nháy kép) ở trong ô phíadưới vùng soạn thảo Chẳng hạn:

Ngược lại, nếu biên dịch thành công thì thông báo như sau:

- Chạy chương trình: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + F9 hoặc nháy nút (Play)trên thanh công cụ.

- Cung cấp các công cụ như là máy tính, bảng ASCII…

Hiển thị máy tính và bảng mã ASCII

- Giao diện phần mềm, các thông báo lỗi, các bảng chọn… đều hỗ trợ cảTiếng Anh lẫn Tiếng Việt giúp học sinh sử dụng phần mềm và sửa lỗi thành thạohơn

Phần mềm hỗ trợ hai ngôn ngữ Anh – Việt

- Phần mềm có nhiều tính năng mới mà Turbo Pascal truyền thống khôngcó: Đánh số dòng tự động, hiện ý nghĩa từ khoá, tô sáng mã nguồn, tự động thụtdòng, gấp mã nguồn,…

Tự đánh số dòng, hiện ý nghĩa từ khóa

Chức năng tự đánh số dòng cho chúng ta biết được bài lập trình dài baonhiêu, và cũng giúp hiển thị trong thông báo khi gặp lỗi

Chức năng hiện ý nghĩa từ khóa cho người lập trình hiểu rõ được cấu trúccủa câu lệnh đối với người mới làm quen ngôn ngữ Pascal

Gộp nhóm hay còn gọi là gấp mã nguồn (để thực hiện ta nháy dấu cộng hoặc dấu trừ), chức năng này làm gọn chương trình nếu chúng ta muốn nhìn bao quát.

Chức năng đoán từ (Khi rê chuột đến các từ khóa, sẽ có gợi ý về từ khóa đó).

Chức năng này mang lại định hướng, và cũng giúp hoàn thành nhanhchóng một bài lập trình Do đó, học sinh có thêm nhiều thời gian để nghiên cứu,tìm hiểu các bài tập khác

- Hỗ trợ thông báo bằng âm thanh, làm cho việc học lập trình sinh độnghơn Để bật tắt chức năng này nháy hình cái loa trên thanh công cụ

- Các chức năng lưu trữ, phóng to thu nhỏ màn hình soạn thảo, sao chép,

di chuyển… cách sử dụng hoàn toàn giống như trong Windows

- Tính năng thay đổi màu sắc phông chữ trên trình soạn thảo, màu sắctrình soạn thảo

Hộp thoại tùy chỉnh màu sắc và phông chữ

- Chức năng tìm kiếm và thay thế rất hữu ích giống như trong Microsoft Word;

Và có đầy đủ các tùy chọn bằng tiếng Việt

Tùy chỉnh cài đặt trình biên dịch.

2 Ưu, nhược điểm của giải pháp mới:

- Giáo viên dễ kiểm tra, nắm bắt tình hình học tập của học sinh Đặc biệt

dễ quản lí thông qua màn hình của phần mềm Netop school Làm cho giáo viênvới học sinh và học sinh với học sinh dễ tương tác qua lại

- Các phím tắt hoàn toàn giống trong Windows Việc thao tác trong soạnthảo nay đã đơn giản hơn

- Màn hình soạn thảo có thể phóng to, thu nhỏ, phù hợp với cả những học sinh mắc tật cận thị

- Tự động thụt lề

- Tô sáng code trong Olala Pascal 1.0 linh hoạt hơn

- Olala Pascal 1.0 hỗ trợ nhiều phông chữ

Ngoài ra, phần mềm còn có thể in mã nguồn, hiển thị các công cụ trợ giúpkhác để tra cứu từ khóa, câu lệnh, kiểu dữ liệu, … Trong quá trình sử dụngphần mềm bạn có thể khám phá và phát hiện thêm

Phần mềm giúp các em học sinh dễ tương tác với nhau bởi các chức năngmới tiện lợi của phần mềm, tạo điều kiện cho việc học nhóm, làm việc nhómhiệu quả hơn Kết quả học tập thu được bằng minh chứng như sau:

Năm học: 2016 – 2017 có 9 lớp được phân công giảng dạy khối 11, trước khi áp

dụng sáng kiến (Khảo sát chất lượng đầu năm)

III Khả năng áp dụng của sáng kiến

- Sáng kiến “Sử dụng phần mềm Olala Pascal thay thế Turbo Pascal trong giảng dạy Tin học 11” đã được tôi tìm hiểu, nghiên cứu và thực nghiệm ở

trường THPT Sốp Cộp từ năm học 2016 - 2017 cho đến nay

- Để áp dụng sáng kiến này chỉ cần máy tính có cấu hình vừa đủ, có kĩnăng quản lí tệp trong Windows và các kĩ năng soạn thảo, dịch, thực hiện, hiệuchỉnh chương trình trong lập trình Pascal là hoàn toàn làm chủ được phần mềm

- Sáng kiến không những có thể áp dụng để giảng dạy ở trường THPT SốpCộp, mà còn có thể áp dụng cho những trường THPT đang giảng dạy về lậptrình Pascal trong toàn ngành giáo dục

IV Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được khi áp dụng giải pháp

1 Hiệu quả kinh tế

Sáng kiến này ngoài việc đem lại hiệu quả thiết thực trong giảng dạy vàhọc tập, nó còn giúp việc dạy học bằng phương pháp mới do giáo viên nghiêncứu, chắt lọc, thực nghiệm… được trực quan, dễ hiểu tiết kiệm được chi phí choviệc phải mua những trang thiết bị đắt tiền, chuyên dụng Hơn nữa, nó cũnghướng đến những mục tiêu cao hơn giúp học sinh có thể nhận diện yêu thíchmôn học, làm nền tảng cho các em lựa chọn nghề nghiệp như lập trình viên hoặclàm việc trong môi trường công nghệ thông tin trong tương lai

2 Hiệu quả xã hội

Hiệu quả của sáng kiến được đánh giá bằng việc mang đến cho học sinh

có những trải nghiệm mới, giúp các em có hứng thú với những khái niệm mới,kiến thức mới, đưa các em từ thế học hỏi một cách thụ động sang tự tìm tòi,sáng tạo, vận dụng vào các bài tập thực tế… Cách trình bày đơn giản thân thiệncũng giúp cho các em dễ tiếp thu, nắm bắt cũng như tự làm chủ được bài học,bài tập mà không cần đến nhiều sự hướng dẫn, trợ giúp của giáo viên, từ đó cóhướng phấn đấu trong việc học tập của mình

PHẦN KẾT LUẬN

1 Bài học kinh nghiệm

Phạm trù Bài toán và thuật toán trong Tin học 10 rất mới mẻ với các emhọc sinh, để các em tìm hiểu, học tập và làm chủ được khối kiến thức này cầnnhiều đến sự kết hợp nhuần nhuyễn của các phương pháp truyền thống vớiphương pháp đổi mới Ở đó giáo viên sẽ vừa là người hướng dẫn, cũng là ngườitrợ giúp khi các em khó khăn Sau khi được học chủ đề này các em sẽ dần tiếpcận với lập trình Đây là khối kiến thức gối trên Bài toán và thuật toán học ở lớp

10 và đóng vai trò rất quan trọng trong việc xây dựng các chương trình ứngdụng để phục vụ cho cuộc sống Nhờ sự phát triển của tin học, trong đó các nhàlập trình chuyên nghiệp đóng vai trò không nhỏ - mà hiện nay hầu hết các lĩnhvực trong xã hội đã ứng dụng được tin học để giải quyết công việc nhanh, hiệuquả và chính xác hơn

Đề tài này mang tính thực tiễn rất cao cụ thể là: Trong tiết học các em họcsinh đã chủ động để tìm tòi, qua đó giải quyết được vấn đề do giáo viên đặt ra

Để các em có thể chứng tỏ được khả năng, năng lực của mình làm cho học sinhyêu thích môn học, ham học hỏi, tư duy và sáng tạo, hoạt động và làm việc trongnhóm Tính mới, dễ hiểu, trực quan liên quan đến thực tế giúp các em tích cực,chủ động trong học tập, không lệ thuộc nhiều từ phía giáo viên

Từ những kết quả tích cực như trên, trong những năm tới tôi sẽ tiếp tụcđưa Sáng kiến áp dụng giảng dạy và ngày càng hoàn thiện, tìm ra nhiều phươngpháp hơn nữa cho phù hợp với thực tế trong các năm học tới

Dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn sáng kiến còn nhiều thiếu sót, do cònhạn chế về thời gian nghiên cứu và kinh nghiệm giảng dạy Vì vậy, tôi rất mongnhận được sự đóng góp ý kiến quí báu của các thầy giáo, cô giáo và các bạnđồng nghiệp để ngày càng hoàn thiện hơn Tôi xin chân thành cảm ơn

2 Kiến nghị, đề xuất

Thông qua quá trình giảng dạy áp dụng sáng kiến trong thực tiễn giảngdạy và với những kết quả đã đạt được, tôi mạnh dạn đề xuất một số ý kiến sau:

*) Đối với Sở GD & ĐT Sơn La:

- Những đề tài khoa học, sáng kiến có tính thực tiễn cao cần được phổ

biến rộng rãi tới các trường để giúp GV có tài liệu tham khảo, học hỏi nâng caochuyên môn nghiệp vụ

- Các giờ đạt giờ dạy giỏi của hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh cần quaybăng hình giúp GV có tư liệu học tập

*) Đối với trường THPT Sốp Cộp:

Thứ nhất, môn học với phương pháp giảng dạy này cần nhận được sựquan tâm của các cấp quản lí để vừa nâng cao hiệu quả giảng dạy vừa khuyếnkhích được tinh thần của GV tham gia đổi mới PPDH