Duy tân minh trị có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản vì nó đã: - Đưa Nhật ra khỏi tình trạng kém phát triển và thoát khỏi thực dân phương Tây.. Nguyên nhân: Sự bán rẻ lợi ích dân tộ
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HỌC KÌ I
Câu 1: Tại sao nói cuộc Duy tân minh trị có ý nghĩa như một cuộc CMTS?
Duy tân minh trị có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản vì nó đã:
- Đưa Nhật ra khỏi tình trạng kém phát triển và thoát khỏi thực dân phương Tây.
- Mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.
Câu 2: Trình bày sự thành lập và phân hoá trong Đảng quốc đại? Nêu tính
chất và ý nghĩa của cao trào cách mạng 1905-1908 của nhân dân Ấn Độ.
Cuối năm 1885, giai cấp tư sản Ấn
thành lập Đảng quốc đại.
*Chủ trương:
Dùng biện pháp ôn hoà để đòi thực dân Anh cải cách phản đối đấu tranh bằng bạo lực.
→ Với chủ trương trên đã làm nội bộ
bị phân hoá thành hai phái ôn hoà và cấp tiến(cực đoan do Tilắc lãnh đạo)
Trang 2Tính chất và ý nghĩa của cao trào cách mạng 1905-1908 của nhân dân Ấn Độ: Tính chất:
Ý nghĩa:
Thể hiện tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân Ấn Độ.
Giai cấp tư sản đóng vai trò quan
trọng, mang đậm ý thức dân tộc.
Câu 3: Trình bày nguyên nhân, diễn
biến, kết quả, tính chất và ý nghĩa của cách mạng Tân Hợi? Vì sao gọi cuộc
cách mạng này là cuộc cách mạng tư sản không tiệt để?
Nguyên nhân:
Sự bán rẻ lợi ích dân tộc của triều đình mãn Thanh cho bọn đế quốc thực dân (trao quyền kinh doanh đường sắt cho chúng)
Diễn biến:
10/10/1911, Đồng minh hội phát động khởi nghĩa ở Vũ Xương, khởi nghĩa lan rộng sang miền trung và miền nam của Trung Quốc.
Trang 329/12/1911, Quốc dân đại hội họp ở
Nam Kinh, tuyên bố thành lập Trung hoa dân quốc, bầu Tôn Trung Sơn làm Đại tổng thống, đứng đầu chính phủ
lâm thời.
2/1912 Tôn trung sơn buộc phải từ
chức 6/3/1912 Viên Thế Khải lên
thay→Cách mạng chấm dứt.
Kết quả: thất bại
Tính chất: Mang tính chất là cuộc cách mạng dân chủ tư sản không triệt để.
Ý nghĩa:
- Là cuộc CMTS, mở đường cho chủ
nghĩa tư bản phát triển.
- Lật đổ triều Mãn thanh, chấm dứt
chế độ quân chủ chuyên chế.
- Ảnh hưởng đến cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của 1 số nuớc châu Á.
Gọi Tân Hợi là cuộc cách mạng dân
chủ không triệt để vì cuộc cách mạng
đã lật đổ chế độ phong kiến nhưng
không thủ tiêu chế độ sở hữu ruộng đất phong kiến, không chia ruộng đất cho
Trang 4dân cày, không xoá bỏ ách nô dịch của nước ngoài.
Câu 4: So sánh những điểm giống và khác nhau giữa hai xu hướng đấu
tranh ở Philippin vào những năm 90 của thế kỉ XIX?
Giống nhau:
Mục đích chung là giải phóng dân tộc Khác nhau:
Hô-xê Ri-dan
Bô-ni-pha-xi-ô
Xu hướng Cải cách Bạo động Phương
pháp
Tiến hành cải cách tuyên truyền khơi dậy ý thức dân tộc
Phát động khởi nghĩa
vũ trang giải phóng đất đai chia ruộng đất
Xu hướng
phát triển
Không có tổ chức sâu
rộng trong quần chúng nên phát
Được quần chúng ủng
hộ phát triển thành CMTS
Trang 5triển yếu ớt
Lưc lượng
tham gia
Liên minh Philipin: trí thức yêu
nước, địa chủ, tư sản tiến bộ, một
số hộ dân nghèo
Quần chúng nhân dân
Kết quả Tuy thất bại
nhưng đã thức tỉnh tinh thần dân tộc
Giải phóng được nhiều vùng
Câu 5: Trình bày những cuộc đấu
tranh tiêu biểu chống thực dân của
nhân dân châu Phi Chính sách bành trướng của Mĩ ở Mĩ-La tinh biểu hiện như thế nào?
Trang 6Những cuộc đấu tranh tiêu biểu của
nhân dân châu Phi:
+ 1837- 1870 cuộc khởi nghĩa của Áp đen ca de ở Angiêri
+ 1879- 1882 ở Ai cập Atmet Arabi lãnh đạo phong trào “Ai Cập trẻ” thất bại
1882- 1898 Muhamet Átmet đã lạnh đạo nhân dân Xu Đăng chống thực dân Anh thất bại
1889 nhân dân Êtiôpia tiến hành kháng chiến chống thực dân Italia Etiopia giữ được độc lập cùng với Liberia là những nước Châu phi giữ được độc lập
→ Nhận xét chung
- Nổ ra liên tục ,sôi nổi hầu hết đều thất bại (trừ Etiopia và Liberia)
Chính sách bành trướng thuộc địa của
Mĩ ở Mĩ-La Tinh:
Âm mưu của Mĩ:
Biến Mĩ -La Tinh thành sân sau của
Mĩ.
Biện pháp:
Trang 71823 Mĩ đưa ra học thuyết Mơn
rô”Châu Mĩ là của người châu Mĩ”
1889 Tổ chức Liên Mĩ ra đời
Mĩ gây chiến và hất cẳng Tây Ban Nha
ra khỏi Mĩ-La Tinh.
Đầu thế kỉ XX, Mĩ áp dụng chính sách ngoại giao “Cái gậy lớn và ngoại giao đồng đô-la” để khống chế Mĩ-La Tinh.
→Mĩ-La Tinh trở thành thuộc địa kiểu mới của Mĩ.
Câu6: Trình bày nguyên nhân sâu xa, duyên cớ trực tiếp, kết cục của chiến tranh TG thứ nhất? Phân tích tính chất của chiến tranh TG thứ nhất.
Nguyên nhân sâu xa:
- Sự phát triển không đồng đều về
kinh tế, chính trị của các nước tư
bản từ cuối TK XIX- đầu thế kỉ XX.
- Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc
về thị trường và thuộc địa ngày
càng gay gắt.
Nguyên nhân trực tiếp:
Trang 828/6/1914 Thái tử Áo- Hung bị 1 người Xéc-bi sát hại.
Kết cục:
-CTTG kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của phe Liên minh.
- CTTG I gây ra thảm họa nặng nề đối với nhân loại: lôi kéo 1.5 tỉ người tham gia, 10 triệu người chết, 20 triệu người
bị thương, kinh tế châu Âu kiệt quệ
- Thắng lợi của CM tháng mười Nga và việc thành lập Nhà nước Xô viết làm
thay đổi cục diện chính trị thế giới.
Tính chất của CTTG I:
Là cuộc chiến tranh phi nghĩa, xâm
chiếm thuộc địa, không mang lại lợi ích cho nhân dân.
Câu 7: Vì sao 1917 ở nước Nga diễn ra
2 cuộc cách mạng? Việc xây dựng và bảo vệ chính quyền Xô viết diễn ra như thế nào sau khi cách mạng tháng 10
thành công? Ý nghĩa cách mạng tháng 10.
Trang 91917 ở nước Nga diễn ra 2 cuộc cách mạng (CM tháng 2 và CM tháng 10) vì sau cách mạng tháng 2 thì có đến hai chính quyền đại diện cho hai giai cấp đối lập trong xã hội cùng song song tồn tại đ ó l à: Chính phủ lâm thời(đại diện cho giai cấp tư sản) và chính quyền Xô viết (đại diện cho giai cấ vô sản).
Xây dựng và bảo vệ chính quyền Xô Viết:
Xây dựng chính quyền Xô Viết:
Đêm 25/10/1917(7/11/1917)Chính
quyền Xô viết được thành lập.
Chính sách:
- Đập tan bộ máy nhà nước cũ.
- Thông qua sắc lệnh hoà bình và
ruộng đất.
- Thực hiện quyền tự do dân chủ của người dân.
- Thành lập Hồng quân công nông.
- Quốc hữu hoá nhà máy, xí nghiệp của tư sản.
Trang 10- Thành lập hội đồng kinh tế quốc
dân tối cao
Bảo vệ chính quyền Xô Viết:
- Cuối 1918, 14 nước đế quốc cấu kết với lực lượng phản cách mạng trong nước tấn công vũ trang Nga.
- Chính quyền Xô Viết thực hiện
chính sách cộng sản thời chiến.
- Nhà nước Liên Xô được bảo vệ và giữ vững.
Ý nghĩa của CM tháng 10 Nga:
- Đối với nước Nga:
+Đập tan ách thống trị giải phóng dân tộc.
+Đưa công nhân, nhân dân lên làm chủ đất nước.
- Đối với thế giới:
+Thay đổi cục diện thế giới.
+Để lại nhiều bài học quí báu.
Câu 8: Nêu hoàn cảnh, nội dung và tác động của chính sách kinh tế mới mà Lê nin đưa ra năm 1921? Những thành
tựu của Liên Xô qua các kế hoạch 5
Trang 11năm đầu tiên? Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô Viết đã được thành lập như thế nào? Ý nghĩa của sự thành lập này?
Hoàn cảnh:
Kinh tế bị tàn phá nghiêm trọng.
Chính trị không ổn định.
Chính sách cộng sản thời chiến không còn phù hợp.
→Khủng hoảng 3/1921, chính sách
kinh tế mới được Đảng Bônsêvích đề ra (Lê nin khởi xướng).
Nội dung:
- Nông nghiệp:
Thực hiện thu thuế lương thực.
- Công nghiệp:
Khôi phục công nghiệp nặng.
Cho tư nhân thuê các xí nghiệp nhỏ.
Khuyến khích tư bản đầu tư.
- Thương nghiệp và tiền tệ:
Tự do buôn bán,phát hành đồng rúp.
→Kinh tế độc quyền→kinh tế nhiều
thành phần do nhà nước kiểm soát.
Trang 12Tác động:
Nền kinh tế đã được khôi phục, nước Nga vượt qua thời kì khó khăn.
Thành tựu qua các kế hoạch 5 năm đầu tiên(lần I:1928-1932;lần II:1933-1937)
- Công nghiệp: Liên Xô trở thành 1 cường quốc công nghiệp (sản lường công nghiệp chiếm 77.4%(1937))
- Nông nghiệp: Tập thể hoá nông
nghiệp.
- Văn hoá- giáo dục: Xoá nạn mù
chữ, xây dựng hệ thống giáo dục
quốc dân.
- Xã hội: còn 2 giai cấp: nông dân và tri thức.
*Sai lầm:không thực hiện tốt nguyên tắc tự nguyện trong tập thể hoá.
Sự thành lập của Liên bang cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Xô Viết:
12/1922 Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô Viết (Liên Xô) gồm 4 nước: Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a và ngoại
Trang 13cap-ca-dơ sau phát triển thành 15
nước.
Lênin đưa ra tư tưởng chỉ đạo: Sự bình đẳng về mọi mặt về quyền tự quyết, sự giúp đỡ lẫn nhau→xây dựng xã hội chủ nghĩa.
20/1/1924, Lênin qua đời, Xtalin lên
thay
Ý nghĩa:
Việc thành lập Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Xô Viết mang ý nghĩa quốc tế
sâu sắc đối với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở một số nước trên Thế
giới, để các nước tiếp thu tinh thần cơ bản của chính sách kinh tế mới, để vận dụng vào đất nước trong đó có Việt
Nam.
Câu 9: Nêu những nét nổi bật của cao trào cách mạng 1918-1923 ở các nước
tư bản châu Âu? Tại sao cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 lại dẫn đến
nguy cơ 1 cuộc chiến tranh thế giới
mới? Trình bày các giai đạon phát
Trang 14triển của chủ nghĩa tư bản giữa hai
cuộc chiến tranh thế giới(1918-1939)
Những nét nổi bật của cao trào cách
mạng 1918-1923 ở các nước châu Âu: Nguyên nhân:
Hậu quả của chiến tranh Thế giới I.
Thắng lợi của cách mạng tháng 10
Nga(1917).
Nước Cộng hoà Xô Viết ở
Hung-ga-ri(3/1919); ở Bavie, Đức(4/1919).
Mục tiêu không dừng lại ở kinh tế mà còn ở chính trị.
Kết quả:
Hầu hết đều thất bại.
Quốc tế cộng sản(quốc tế thứ 3)ra
đời(3/1919) ở Max-cơ-va và tồn tại từ 1919-1943.
Tiến hành 7 đại hội, quan trọng nhất là đại hội lần thứ 2 và thứ 7.
Đề ra đường lối cách mạng phù hợp
với từng thời kì cách mạng
1943, Quốc tế cộng sản tự giải tán.
Trang 15Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933
có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh
thế giới là vì để đối phó với khủng
hoảng thì:
+ Anh, Pháp, Mĩ đã chọn con đường
cải cách kinh tế.
+ Còn Đức, Ý, Nhật lại chọn con đường phát xít, chạy đua vũ trang để thoát
khỏi khủng hoảng
→Ra đời 2 khối đế quốc độc
lập→Nguy cơ cho 1 cuộc chiến tranh thế giới mới.
Các giai đoạn phát triển của chủ nghĩa
tư bản giữa 2 cuộc chiến tranh Thế
giới(1918-1939)
Câu 10: Trình bày các giai đoạn phát triển của Đức giữa 2 cuộc chiến tranh?
Vì sao chủ nghĩa phatxit thắng thế ở
Đức? Trong những năm 1933-1939
chính phủ Hit-le dã thực hiện chính
Trang 16sách kinh tế, chính trị và đối ngoại như thế nào?
Câu 11: Nêu những điểm cơ bản trong chính sách mới của tổng thống Ru-dơ-ven?