giáo án 8- năm 2010-2011 tyệt

2 Giới thiệu bài mới Từ thời hậu kỳ trung đại trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bước đầu phát triển của một nền sản xuất mới ra đời, nền sản xuất mới đó đã làm mâu thuẫ

Trang 1

Phần I

Lịch sử thế giới cận đại

( Từ giữa thế kỷ XVI đến năm 1917 )

Chương I Thời kỳ xác lập của chủ nghĩa tư bản (Từ thế kỷ XVI đến nửa sau thế kỷ XIX)

- Nguyên nhân trực tiếp, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Hà Lan, Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và việc thành lập Hợp chủng quốc châu Mỹ (Hoa Kỳ)

- Các khái niệm "cách mạng tư sản", "chế độ cộng hoà", "chế độ quân chủ lập hiến", "quý tộc mới"

2 Tư tưởng, tình cảm, thái độ

- Giúp các em nhận thức được vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng tư sản

- Đồng thời giúp các em nhận thức rõ nét cách mạng tư sản đã làm thay đổi bộ mặt xã hội và có những mặt tiến bộ, song nó chỉ là sự thay đổi hình thức bóc lột đối với người dân lao động.Chứ không thủ tiêu chế độ áp bức, bóc lột

3 Kỹ năng

- Sử dụng bản đồ và tìm hiểu, khám phá các bức tranh được in trong sách giáo khoa cũng như sưu tầm tranh ảnh, giải thích

- Biết phân tích, so sánh giữa các sự kiện, nắm chắc nội dung các khái niệm

II Phương tiện đồ dùng dạy học

- Bản đồ thế giới để xác định vị trí của các nước Hà lan, Anh, Hợp chủng quốc châu Mỹ Phóng

to các lược đồ trong SGK

- GV có thể thêm một số tài liệu tham khảo như :

+ Nội dung và phương pháp sử dụng bản đồ giáo khoa lịch sử treo tường ,NXB Giáo dục 1999.+ Nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá thế giới, NXB Giáo dục,1996

Trang 2

+ Hướng dẫn sử dụng kênh hình trong dạy và học theo SGK lịch sử lớp 8 tập 1, Vụ Trung học phổ thông - Bộ GD&ĐT, 1991

III Tiến trình tổ chức dạy học

Tiết 1

1.Kiểm tra bài cũ

Đây là bài học đầu tiên ở chương trình lớp 8 nên giáo viên có thể dùng thời gian kiểm tra bài cũ

để giới thiệu sơ lược chương trình lịch sử lớp 8 mà các em sẽ được học để tạo ra một cách nhìn tổng thể của chương trình cho các em

2 Giới thiệu bài mới

Từ thời hậu kỳ trung đại trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bước đầu phát triển

của một nền sản xuất mới ra đời, nền sản xuất mới đó đã làm mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiến

với tư sản và các tầng lớp nhân dân lao động và chính nó đã dẫn đến những cuộc cách mạng sẽ nổ ra Cách mạng tư sản , là một hiện tượng xã hội hợp quy luật, là kết quả của sự xung đột giữa lực lượng sản xuất mới (tư bản chủ nghĩa) với quan hệ sản xuất lạc hậu (phong kiến) Đó chính là nội dung tiết học

hôm nay chúng ta tìm hiểu

Dạy và học bài mới

Công việc của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Cá nhân

* Yêu cầu mức độ kiến thức cần đạt.

HS cần nắm được những biểu hiện mới về kinh tế ở Tây Âu trong thế

kỷ XV - XVII

* Tổ chức thực hiện

+ GV treo bản đồ thế giới lên bảng : Giới thiệu vị trí các nước nằm

trong khu vực được gọi là Tây Âu (sau đó thu ngay lại không treo

suốt tiết học)

+ GV nêu vấn đề : nền sản xuất mới được ra đời trong điều kiện lịch

sử nào? Những hiện tượng, sự kiện nào chứng tỏ nền sản xuất mới tư

I.Sự biến đổi trong kinh tế,

xã hội tây âu thế kỷ xv-xvii cách mạng hà lan thế kỷ XVI

I Một nền sản xuất mới ra đời

- Trong điều kiện chế độ phong kiến đã bị suy yếu và bị chính quyền phong kiến kìm hãm

- Thế kỷ XV, ở Tây Âu xuất hiện các xưởng, các trung tâm sản xuất, buôn bán, ngân hàng

chuyển sang thuê mướn nhân

công, quan hệ chủ- thợ (người làm thuê)

Trang 3

HS cần nắm được những biểu hiện mới về xã hội ở Tây Âu trong thế

kỷ XV - XVII

+ GV yêu cầu HS đọc 3 dòng in nghiêng đầu trang 4,SGK

+ GV nêu vấn đề : Cùng với nền sản xuất mới phát triển thì sự

chuyển biến của xã hội như thế nào? (giai cấp mới ?) những mâu

thuẫn mới nào và sẽ dẫn đến hệ quả gì ?

+ HS trình bày sự hiểu biết của mình về đoạn chữ nghiêng vừa đọc

+ Đồng thời học sinh nêu những hiện tượng mới về kinh tế, xã hội ở

Tây Âu thế kỷ XV-XVII HS khác có thể bổ sung cho bạn Cuối cùng

GV nhận xét, bổ sung và kết luận

Hoạt động 1: Cả lớp

HS cần nắm được những nét chủ yếu về tình hình kinh tế, xã hội

Nê-đec-lan trước cách mạng

+ GV cần nói rõ trước cách mạng, vùng đất Nê-đec-lan (nghĩa là

"vùng đất thấp", vì phần lớn đất đai ở đây thấp hơn mặt biển) lãnh thổ

thuộc hai nước Hà Lan và Bỉ ngày nay Đầu thế kỷ XVI, Nê-đec-lan

là vùng đất có nền kinh tế phát triển, tiên tiến nhất Tây Âu thời bấy

giờ, có những trung tâm thương mại nổi tiếng như Am-xtéc-đam và

An-véc-pen song về chính trị lại phụ thuộc Tây Ban Nha ( một nước

phong kiến lạc hậu về kinh tế và chính trị ), thêm vào đó là chính sách

ngăn cấm về tôn giáo (Triều đình Tây Ban Nha ban lệnh hễ ai là tín

đồ Tân giáo, đàn ông phải chặt đầu, đàn bị chôn sống hoặc thiêu )

trong khi làn sóng cải cách tôn giáo đang lan rộng khắp châu Âu

Điều đó đã cản trở sự phát triển của Nê-đec-lan, làm cho mâu thuẫn

dân tộc giữa các tầng lớp xã hội Nê-đec-lan với Tây Ban Nha càng

thêm sâu sắc

Hoạt động 2: Cả lớp/ cá nhân

HS cần nắm được những nét chủ yếu về diễn biến và kết quả của

cách mạng Hà Lan Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

-Xuất hiện giai cấp mới: tư sản

2 Cách mạng Hà Lan thế kỷ XVI

- Kinh tế tư bản chủ nghĩa phát

triển , giai cấp tư sản có thế lực

về kinh tế không có quyền lực

về chính trị lại bị chế độ thuế

Trang 4

+ GV có thể tập trung trình bày những mốc chính hoặc thông qua

việc học sinh đọc trước bài ở nhà trình bày lại tóm tắt diễn biến, kết

quả

GV có thể kể lướt qua cho các em những mốc chính sau:

- Tháng 8/1566, nhân dân nhiều nơi ở miền Bắc Nêđeclan khởi nghĩa,

mục tiêu đầu tiên là Giáo hội Ki-tô chỗ dựa của chính quyền Tây Ban

Nha, tuy bị đàn áp đẫm máu song không ngăn cản được cuộc đấu

tranh của quần chúng

- Tháng 4/1572 quân khởi nghĩa làm chủ được miền Bắc Nêđeclan,

một số quý tộc tư sản hoá đứng về quân khởi nghĩa, nắm quyền lãnh

đạo phong trào

- Tháng 7/1581 vua Tây Ban Nha Phi líp II bị phế truất, Hội nghị các

đẳng cấp các tỉnh miền Bắc Nêđeclan họp thành lập một nước cộng

hoà lấy tên gọi Các tỉnh liên hiệp sau này là Hà Lan (tên một tỉnh có

vai trò quan trọng nhất trong các tỉnh liên hiệp và thủ đô là

Am-xtéc-đam)

- 1648 nền độc lập của Hà Lan mới chính thức được công nhận

Cuối cùng GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết ý nghĩa của cách mạng tư

sản Hà Lan?

HS dựa vào nội dung SGK trả lời câu hỏi HS khác có nhận xét, bổ

sung cho bạn Cuối cùng GV kết luận

Hoạt động 1 : Cả lớp/ cá nhân

HS cần nắm được những sự kiện thể hiện sự phát triển của chủ nghĩa

tư bản ở Anh

+GV nêu rõ sự phát triển của các công trường thủ công đã dẫn đến

nhiều trung tâm lớn về công nghiệp, thương mại và tài chính ra đời

tiêu biểu như Luân Đôn, bên cạnh đó những phát minh mới về kỹ

thuật làm cho năng suất lao động tăng nhanh

GV nêu tỏ chức cho HS tìm hiểu những sự kiện về sự thâm nhập của

chủ nghĩa tư bản vào nông thôn, sự phá sản của nông dân, sự xuất

hiện của quý tộc mới biểu hiện như thế nào ?

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi HS khác có thể bổ sung cho bạn

GV nhận xét bổ sung và kết luận

Hoạt động 2: Nhóm

má và chế độ chính trị phong kiến lạc hậu kìm hãm

-Diễn biến+Tháng 8/1566, nhân dân nhiều nơi ở miền Bắc Nêđeclan khởi nghĩa

+ Tháng 4/1572 quân khởi nghĩa làm chủ được miền Bắc Nêđeclan

+ Tháng 7/1581 Hà Lan thành lập

+1648 nền độc lập của Hà Lan mới chính thức được công nhận

-ý nghĩa:

+Tạo điều kiện cho chủ nghiã

tư bản phát triển.+Là cuộc cách mạng tư sản đầu

Trang 5

HS cần nắm được sự cấu tạo các thành phần xã hội Anh có gì khác

trước ?

+ Về xã hội :GV nêu vấn đề học sinh thảo luận - tầng lớp quý tộc mới

được hình thành như thế nào? - Vẽ sơ đồ biểu hiện cấu tạo các thành

phần và mâu thuẫn trong xã hội

HS thảo luận theo nhóm và cử đại diện trình bày kết quả, nhóm khác

bổ sung cho bạn Cuối cùng GV nhận xét bổ sung và kết luận

Hoạt động 1: Cá nhân

HS tự lập được niên biểu về Những sự kiện chính trong tiến trình

cách mạng ở hai giai đoạn ( 1642 - 1648 ) và ( 1649 - 1688 )

- Giai đoạn 1 GV nêu vấn đề : năm 1640, tháng 8/1642 có những sự

kiện gì xảy ra ?

- Giai đoạn 2 GV nêu để học sinh thảo luận, tự rút ra nhận xét : +

Năm 1649, sự kiện gì xảy ra và có ý nghĩa như thế nào?Vì sao quần

chúng nhân dân vẫn tiếp tục nổi dậy?

+ Sự kiện tháng 12/1688, nói lên điều gì và kết quả của nó ? Thế

nào là chế độ quân chủ lập hiến?

Trước khi HS trả lời GV gợi ý:

- Phản ánh cuộc đấu tranh quyết liệt giữa hai thế lực, một bên là quý

tộc mới , tư sản, cùng các tầng lớp nhân dân với một bên là quý tộc

phong kiến phản động (vua Saclơ I) ; Cuộc nội chiến bùng nổ vai

trò của Crôm-oen

- Để nói lên sự kiện năm 1649 GV dùng tư liệu Hướng dẫn sử dụng

kênh hình tập I, trang 22, Vụ THPT-1991; để minh hoạ hình 2 SGK

- Quân chủ lập hiến là chế độ chính trị của một nhóm trong đó quyền

lực của vua bị hạn chế bằng một hiến pháp do Quốc hội (tư sản) định

ra

hoạt động: Cá nhân

HS cần hiểu được : + Kết quả của cách mạng ra sao? + Có những hạn

chế gì? + Vì sao cách mạng không được triệt để?

GV nêu câu hỏi: Kết quả cách mạng? Những hạn chế và giải thích vì

sao cách mạng không triệt để?

tiên trên thế giới được diễn ra dưới hình thức một cuộc chiến trang giải phóng dân tộc, mở đầu thời kỳ lịch sử thế giới cận đại

II Cách mạng Anh giữa thế

kỷ XVII

I Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Anh.

- Sự thâm nhập của chủ nghĩa

tư bản vào nông nghiệp, thông qua phong trào "rào đất cướp ruộng",

HS thảo luận thế nào là quý tộc mới

- Những quý tộc phong kiến đã

tư sản hoá, kinh doanh theo lối

tư bản như thuê công nhân nông nghiệp, mở công xưởng

- Quý tộc phong kiến phản động Mâu thuẫn với quý tộc mới, tư sản, nông dân và các tầng lớp lao động thành thị khác

2 Tiến trình cách mạng

a) Giai đoạn 1 1648)

(1642 1640, Quốc hội thắng thế, vua Sác lơ I chay trốn

-Tháng 8-1642, nội chiến bùng

nổ, quân Quốc hội đánh bại quân nhà vua

Trang 6

GV có thể gợi ý theo phương pháp nêu vấn đề và tổ chức cho HS lần

lượt trả lời câu hỏi như sau:

- Nhà vua bị xử tử như thế nào? Chế độ mới được thành lập là chế độ

gì?có tiến bộ hơn chế độ quân chủ chuyên chế hay không?Chủ nghĩa

tư bản phát triển như thế nào sau cách mạng ?

- Tàn dư phong kiến có bị xoá bỏ không?Quyền lợi của nhân dân lao

động có được giải quyết không? Ai là người được hưởng nhiều quyền

lợi nhất trong cách mạng?

-Ai lãnh đạo cách mạng; mục tiêu của cách mạng là gì; Sau cách

mạng, nước Anh chuyển sang chế độ gì? có tiến bộ hơn trước không?

Cách mạng hạn chế thể hiện ở những điểm nào?

-HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết của mình trả lời câu hỏi HS khác

bổ sung

Cuối cùng GV kết luận

b) Giai đoạn 2 1688)

(1649 Ngày 30-1-1649 Sác –lơ I

bị xử tử

-Tháng 12-1688 vua Giêm

II bị phế truất, chế độ quân chủ lập hiến ra đời

3 ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh giữa thế kỷ XVII.

-Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ hơn.-Đem lại thắng lợi cho giai cấp

tư sản và quí tộc mới

-Hạn chế: quyền lợi của đại bộ phận nông dân không được đáp ứng

4 Củng cố:

-Nguyên nhân dẫn đến cm tư sản Anh ?

-Lập bảng niên biểu cmts Anh, sơ đồ Cmts Anh?

Trang 7

- Nguyên nhân trực tiếp, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Hà Lan, Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và việc thành lập Hợp chủng quốc châu Mỹ (Hoa Kỳ).

- Các khái niệm "cách mạng tư sản", "chế độ cộng hoà", "chế độ quân chủ lập hiến", "quý tộc mới"

- Giúp các em nhận thức được vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng tư sản

- Đồng thời giúp các em nhận thức rõ nét cách mạng tư sản đã làm thay đổi bộ mặt xã hội và có những mặt tiến bộ, song nó chỉ là sự thay đổi hình thức bóc lột đối với người dân lao động.Chứ không thủ tiêu chế độ áp bức, bóc lột

3 Kỹ năng

- Sử dụng bản đồ và tìm hiểu, khám phá các bức tranh được in trong sách giáo khoa cũng như sưu tầm tranh ảnh, giải thích

- Biết phân tích, so sánh giữa các sự kiện, nắm chắc nội dung các khái niệm

- Bản đồ thế giới để xác định vị trí của các nước Hà lan, Anh, Hợp chủng quốc châu Mỹ Phóng

to các lược đồ trong SGK

- GV có thể thêm một số tài liệu tham khảo như :

+ Nội dung và phương pháp sử dụng bản đồ giáo khoa lịch sử treo tường ,NXB Giáo dục 1999.+ Nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá thế giới, NXB Giáo dục,1996

+ Hướng dẫn sử dụng kênh hình trong dạy và học theo SGK lịch sử lớp 8 tập 1, Vụ Trung học phổ thông - Bộ GD&ĐT, 1991

Tiết 2

1/ Vì sao nước Anh từ chế độ cộng hoà lại trở thành chế độ quân chủ lập hiến?

2/ Hiểu thế nào về câu nói của C.Mác ; kết quả, tính chất CM tư sản Anh

2.Giới thiệu bài mới

Sau khi treo lược đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ phóng to, GV giới thiệu cho học sinh biết về vùng đất này trước khi người châu Âu đặt chân tới : Vốn là lãnh thổ của người Anhđiêng (thổ dân da đỏ) sinh sống ở giai đoạn bộ lạc, đất đai thuộc sở hữu chung Họ sống bằng nghề trồng tỉa hái lượm , đánh cá

và săn bắn, là vùng đất phì nhiêu, giàu tài nguyên Sau cuộc phát hiện ra châu Mỹ của Cri-xtốp Cô-lông

Trang 8

là cuộc xâm thực tàn bạo của thực dân châu Âu mở đầu là người Tây Ban Nha sau đó là người Pháp và

Hà Lan, Anh là người đến sau cùng song quá trình thực dân hoá lại diễn ra mạnh mẽ và hiệu quả hơn cả với lý do là nền kinh tế và kỹ thuật cũng như việc độc tôn về hàng hải của Anh hơn hẳn các nước châu

Âu thời đó

3 Dạy và học bài mới

Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1 : Cá nhân/ nhóm

HS nắm được vì sao nhân dân các thuộc địa ở Bắc Mỹ đấu tranh

chống thực dân Anh

+ GV yêu cầu học sinh nêu những sự kiện nào chứng tỏ nền kinh

tế của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ đang trên đà phát triển theo con

đường tư bản chủ nghĩa

+ GV đặt vấn đề để học sinh thảo luận phát biểu : Vì sao thực dân

Anh tìm mọi cách ngăn cản sự phát triển công thương nghiệp của

các thuộc địa ở Bắc Mỹ Nguyên nhân của cuộc chiến tranh

Vì sao mâu thuẫn giữa 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ với chính quốc

nảy sinh và ngày càng gay gắt.( lo sợ hàng hoá của thuộc địa phát

triển cạnh tranh với chính quốc )

HS dựa vào nội dung SGK thảo luận theo nhóm và đại diện nhóm

trình bày kết quả thảo luận Nhóm khác có thể bổ sung cho bạn

Cuối cùng GV nhận xét, bổ sung và kết luận

+GV cung cấp thêm một số sự kiện về các đạo luật của Anh để HS

hiểu rõ hơn nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh:

- Luật hàng hải 1651(vận chuyển hàng hoá từ B Mỹ sang Anh và

ngược lại phải do tàu Anh ); Luật đường 1764 (cấm buôn bán

đường rượu của thuộc địa Bắc Mỹ với các nước khác); Luật tem

1765; Luật chè 1770 (đánh thuế nhập chè vào Bắc Mỹ) GV Phân

tích tác hại của các đạo luật này đối với sự phát triển kinh tế của

các thuộc địa Bắc Mỹ

Hoạt động 1: Cả lớp

- HS nắm được sơ bộ diễn biến của cuộc chiến tranh giành độc lập,

biết được tính chất tiến bộ và thực chất của bản "Tuyên ngôn độc

lập" của Mỹ

-GV giới thiệu hình 4 SGK (George Washington) G.Oasinhtơn

(1732-1799) vốn là một chủ đồn điền - chủ nô giàu có ở Viêcgini,

III Cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

I Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của chiến tranh.

-Kinh tế của 13 thuộc địa phát triển mạnh theo hướng tư bản chủ nghĩa

-Thực dân Anh ngăn càn sự phát triển công thương nghiệp

-Mâu thuẫn giữa toàn thể cư dân Bắc Mĩ với Anh gay gắt, hình thành làn sóng chống thực dân Anh

2.Diễn biến cuộc chiến tranh

-Tháng 12-1773 nhân dân cảng Bô-xtơn tấn công tàu chở chè của Anh

-Hội nghị các thuộc địa đen-phi-a họp dòi xoá bỏ các luật vôlí

Trang 9

Phi-la-miền nam Mỹ, là tổng thống đầu tiên của Hoa kỳ (1789-1797), là

người kiên quyết theo đuổi chủ trương lật đổ chế độ thuộc địa của

Anh ở Mỹ, thành lập quốc gia độc lập là người có tài thao lược

quân sự, được bầu làm tổng chỉ huy Trong các năm 1776-1781 đã

trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh lớn, đặc biệt là các trận Saratôga

(1777), Yooctao (1781)

-Sau đó, tường thuận ngắn ngọn diễn biến

- GV phân tích sự kiện ngày 4/7/1776, một số điểm chính trong

Tuyên ngôn độc lập và nêu vấn đề HS thảo luận Về những điểm

tiến bộ;những mặt hạn chế.

Hướng trả lời :

+ Vai trò của Oasinhtơn trong chiến tranh

+ Tuy còn hạn chế như (vẫn duy trì chế độ nô lệ, khẳng định quyền

lực của người da trắng và của giai cấp tư sản ) song đây là một

văn kiện có tính chất tiến bộ trong lịch sử lúc đó (tuyên bố chủ

quyền của nhân dân và những quyền tự do tư sản ) " tất cả mọi

người sinh ra đều có quyền "

GV đặt vấn đề để học sinh trao đổi thông qua bài giảng

- Kết quả của cuộc chiến tranh giành độc lập ?

- Tính chất của cuộc chiến tranh giành độc lập ?

+ Một nước cộng hoà ra đời với Hiến pháp 1787

+ Mục tiêu của cách mạng là gì và đem lại kết quả gì

-Tháng 4-1775 chiến tranh bùng nổ

- 4-7-1776, Tuyên ngôn Độc lậpđược công bố

-17-10-1777, quân khởi nghĩa giành lợi ở X-ra-tô-ga 1783 Hiệp ước Véc-xaikí kết, chiến tranh kết thúc

3 Kết quả và ý nghĩa cuộc Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

-Kết quả: Anh thừa nhận nền độc lập của các thuộc địa ở Bắc Mĩ, một quốc gia tư sản mới gia đời-Hợp chúng quốc châu Mĩ

-ý nghĩa:

+Giải phóng nhân dân Bắc Mĩ khỏi ách đô hộ của thực dân Anh, làm cho nền kinh tế tư bản Mĩ phát triển

+ảnh hưởng đến phong trào đấu tranh giành độc lập ở nhiều nước

-Hướng dẫn làm bài tập lập niên biểu

- Hiểu thế nào là cuộc cách mạng tư sản

-Đọc trước bài 2, mục I, II SGK

Trang 10

Ngày soạn: 22/08/2010 Ngày dạy :24/08/2010

Tiết 3 - Bài 2

Cách mạng tư sản pháp ( 1789 - 1794 )

Trang 11

- Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng sâu rộng Là cuộc cách mạng

tư sản lớn, tuy có những điểm hạn chế (chỉ thay hình thức bóc lột phong kiến bằng sự bóc lột tư bản chủ nghĩa, không xoá bỏ triệt để mọi hình thức người bóc lột người) song nó có ảnh hưởng đến tiến trình lịch

sử thế giới ý nghĩa lịch sử của cách mạng

- Biết trân trọng vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng, nhận thức được tính chất hạn chế của cách mạng tư sản Biết rút ra bài học kinh nghiệm từ cách mạng tư sản Pháp 1789

- Biết trân trọng những quan điểm tiến bộ của triết học ánh sáng trong cuộc tấn công vào thành trì của chế độ phong kiến

3 Kỹ năng

- Rèn luyện kỹ năng thực hành bộ môn qua việc sử dụng, vẽ bản đồ lịch sử, lập niên biểu, bảng thống kê

- Biết phân tích, so sánh các sự kiện cùng thời và liên hệ.với cuộc sống

- GV phải chuẩn bị những tư liệu để giải thích được những bức tranh 5,6,7,8,9,11 và lược đồ hình

10 in trong SGK Hướng dẫn sử dụng kênh hình Lớp 8 tập 1 , tr27, Hướng dẫn sử dụng kênh hình Lớp 10,tr 35.

- Các thuật ngữ phục vụ cho bài giảng

- Bản đồ nước Pháp cuối thế kỷ XVIII,

III tiến trình tổ chức dạy học

Tiết 1

1 Câu hỏi : Tính chất của cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ ?

Hướng dẫn trả lời : Học sinh cần nêu được mục tiêu của cuộc chiến tranh: là thoát khỏi ách thuộc

địa để phát triển chủ nghĩa tư bản Vì vậy, cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc

Mỹ là một cuộc cách mạng tư sản

Tiếp theo sự thắng lợi của cách mạng tư sản ở Hà Lan, Mỹ, cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng xã hội sâu rộng đạt đến đỉnh cao Nó đã tiêu diệt chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Pháp, góp phần đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống phong kiến ở châu Âu, mà trong đó quần chúng nhân dân là động lực chính thúc đẩy cách mạng tiến lên

Hoạt động 1: Cá nhân I Nước Pháp trước cách

Trang 12

HS hiểu được về nông nghiệp sự lạc hậu được biểu hiện ở những

mặt nào? nguyên nhân Sự phát triển của công thương nghiệp và

chế độ phong kiến đã kìm hãm như thế nào?

GV hướng dẫn cho HS thông qua những kiến thức trong SGK để

trình bày suy nghĩ của mình theo từng vấn đề nêu trên

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi HS khác có thể bổ sung

Cuối cùng GV chốt ý Đồng thời nhấn mạnh:

Khác với Anh, nền nông nghiệp Pháp trước cách mạng rất lạc hậu,

đất đai bị chia nhỏ, công cụ và kỹ thuật canh tác thô sơ đã cản trở

đến sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản vào nông thôn

phải nộp mọi thứ thuế và làm nghĩa vụ với phong kiến

+Phân định khái niệm đẳng cấp với giai cấp cho học sinh :

- Đẳng cấp là tầng lớp của xã hội, được hình thành dưới các chế

độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, do luật pháp hoặc tục lệ quy định

về vị trí xã hội, quyền lực và nghĩa vụ mang tính cha truyền con

nối Giữa các đẳng cấp có sự phân biệt đối xử bất bình đẳng

- Giai cấp : theo sơ đồ trên cho thấy giai cấp phong kiến gồm hai

mạng.

I Tình hình kinh tế.

-Nông nghiệp: phương thức canh tác lạc hậu, ruộng đất bỏ hoang, đời sống nhân dân khổ cực

-Công nghiệp: Phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa, song

bị chế độ phong kiến kìm hãm

2 Tình hình chính trị - xã hội.

-Pháp là nước quân chủ chuyên chế, vua nắm mọi quyền hành

-Xã hội phân chia thành ba đẳng cấp:

+Tăng lữ, Quí tộc nắm chức

vụ cao trong chính quyền được hưởng mọi đặc quyền, đặc lợi

+Đẳng cấp thứ ba : Tư sản, nông dân, bình dân không có quyền lợi chính trị, song tư sản có thế lực kinh tế

Trang 13

đẳng cấp Quý tộc và Tăng lữ; Đẳng cấp thứ ba bao gồm các giai

cấp : nông dân, tư sản và những tầng lớp khác

HS cần biết được đây là một bộ phận của cuộc đấu tranh chống

chế độ phong kiến chuyên chế, giữ vai trò chuẩn bị, dọn đường

cho cuộc cách mạng

- GV giới thiệu về ba nhân vật kiệt xuất của nền Triết học ánh sáng

và những tư tưởng tiến bộ của họ

Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên chế thể hiện như thế nào?

Vì sao nhân dân đứng dậy đấu tranh?

HS cần nắm được Vì sao vua Lu-i XVI buộc phải triệu tập Hội

nghị ba đẳng cấp? Diễn biến của hội nghị ba đẳng cấp như thế

nào?

-Gv nêu vấn đề cho HS thảo luận : Mục đích của việc Lu-i triệu

tập hội nghị ba đẳng cấp

- Diễn biến của hội nghị, phản ứng của đại biểu đẳng cấp thứ ba ?

- Thái độ của nhà vua ?

- Vai trò của quần chúng lao động ?

- GV miêu tả hình 9, tấn công pháo đài - nhà tù Baxti

- HS thảo luận theo nhóm và trình bày kết quả của mình GV

bổ sung, đồng thời nhấn mạnh: Hành động chống đối của

các đại biểu thuộc đẳng cấp thứ ba, tự tuyên bố là Quốc

hội là đòn mở đầu tấn công vào chế độ phong kiến chuyên

chế

3.Đấu tranh tư tưởng

-Xuất hiện những nhà tư tưởng của giai cấp tư sản : Mông-te-xki-ơ, vôn-te, Rút –

xô chống chế độ phong kiến

II Cách mạng bùng nổ.

I.Sư khủng hoảng của chế

độ quân chủ chuyên chế.

-Chế độ phong kiến Pháp ngày càng suy yếu: nợ lần, thuế khoá nặng nề, sản xuất đình đốn

-Khởi nghĩa nông dân nổ ra ở khắp nơi

2.Mở đầu thắng lợi của cách mạng

-Ngày 17-6-1789 Quốc hội lập hiến họp tuyên bố soạn thảo Hiến Pháp và thông qua các đạo luật kinh tế Nhà vua uy hiếp Quốc Hội

- Ngày 14-7-1789 quần chúng tấn công ngục Ba-xti và thành phố- mở đầu cho thắng lợi của cách mạng tư sản Pháp

Trang 14

Cuộc tấn công vào ngục Baxti, ngày 14/7/1789 là mốc mở đầu cho

cách mạng tư sản Pháp

4 Củng cố:

- Nguyên nhân bùng nổ của CM?

- Viết vào chỗ trống:

+ Cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng đã

+ Hội nghị ba đẳng cấp khai mạc ngày

+ Sự kiện mở đầu cho thắng lợi của cách mạng là

(Gv chuẩn bị ở bảng phụ)

5 Dặn dò

- Vẽ và giải thích được sơ đồ các đẳng cấp ở nước Pháp trước cách mạng

- Vẽ lược đồ lực lượng phản cáh mạng tấn công nước Pháp năm 1793

- Đọc trước phần bài tiếp theo

Tiết 4 - Bài 2

Cách mạng tư sản pháp ( 1789 - 1794 )

I Mục tiêu bài học

Trang 15

Sau khi học xong bài học yêu cầu học sinh cần:

1.Kiến thức

- Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cuộc cách mạng qua các giai đoạn, đặc biệt là vai trò của quần chúng nhân dân trong việc đưa cách mạng đến thành công và phát triển theo con đường đi lên

- Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng sâu rộng Là cuộc cách mạng

tư sản lớn, tuy có những điểm hạn chế (chỉ thay hình thức bóc lột phong kiến bằng sự bóc lột tư bản chủ nghĩa, không xoá bỏ triệt để mọi hình thức người bóc lột người) song nó có ảnh hưởng đến tiến trình lịch

sử thế giới ý nghĩa lịch sử của cách mạng

- Biết trân trọng vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng, nhận thức được tính chất hạn chế của cách mạng tư sản Biết rút ra bài học kinh nghiệm từ cách mạng tư sản Pháp 1789

- Biết trân trọng những quan điểm tiến bộ của triết học ánh sáng trong cuộc tấn công vào thành trì của chế độ phong kiến

3 Kỹ năng

- Rèn luyện kỹ năng thực hành bộ môn qua việc sử dụng, vẽ bản đồ lịch sử, lập niên biểu, bảng thống kê

- Biết phân tích, so sánh các sự kiện cùng thời và liên hệ.với cuộc sống

- GV phải chuẩn bị những tư liệu để giải thích được những bức tranh 5,6,7,8,9,11 và lược đồ hình

10 in trong SGK Hướng dẫn sử dụng kênh hình Lớp 8 tập 1 , tr27, Hướng dẫn sử dụng kênh hình Lớp 10,tr 35.

- Các thuật ngữ phục vụ cho bài giảng

- Bản đồ nước Pháp cuối thế kỷ XVIII,

III tiến trình tổ chức dạy học

Tiết 2

1 Câu hỏi : Nêu ngắn gọn tình hình kinh tế, chính trị - xã hội nước Pháp trước cách mạng.

Hướng dẫn trả lời : Về nông nghiệp về công thương nghiệp Về chế độ chính trị là nước quân

chủ chuyên chế xã hội chia ba đẳng cấp

2 Câu hỏi : Vẽ và trình bày sơ đồ phân chia đẳng cấp trong xã hội Pháp trước cách mạng.

2 Gới thiệu bài mới

Tình hình nước Pháp sau sự kiện ngày 14 tháng 7, sự phát triển của cách mạng đến đỉnh cao như thế nào ? ý nghĩa của cuộc cách mạng ra sao và những tác động của nó đối với thế giới ra sao tiết học này chúng ta cùng nghiên cứu

III Sự phát triển của cách mạng

I.Chế độ quân chủ lập hiến (từ ngày 14/7/1789 đến ngày

Trang 16

- củng cố khái niệm Quân chủ lập hiến.

HS nhắc lại khái niệm Quân chủ lập hiến đã được hình thành ở

bài cách mạng tư sản Anh theo ý sau:

Là chế độ chính trị do giai cấp tư sản nắm quyền vẫn duy trì ngôi

vua song bị hạn chế quyền lợi bởi Hiến pháp

Hoạt động 2: cả lớp/ cá nhân

HS cần nắm được nội dung chính của Tuyên ngôn nhân quyền và

dân quyền tháng 8/1789 và bản Hiến pháp tháng 9 / 1791.

- GV hướng dẫn HS trên cơ sở nội dung chính của Tuyên ngôn

trong SGK yêu cầu học sinh suy nghĩ và phân tích các mặt tích

cực, hạn chế, thể hiện tính chất của chế độ xã hội

- Hiến pháp 1791, phục vụ quyền lợi cho ai là chủ yếu ? Vì sao

quần chúng cách mạng tiếp tục nổi dậy ?

HS dựa vào nội dung SGK trả lời câu hỏi, HS khác có thể bổ

sung

Cuối cùng GV kết luận Đồng thời nhấn mạnh:

- Thực chất của sáu từ tự do, bình đẳng, bác ái (chỉ tự do bình

đẳng bác ái với những kẻ có tiền, mang nặng tính chất phục vụ

quyền lợi của giai cấp tư sản )

- Với việc ra đời hiến pháp tháng 9 / 1791 là bước phát triển của

cách mạng, sự phản ứng của triều đình và thế lực phong kiến liên

kết với nhau trong và ngoài nước, cùng với sự thoả hiệp của giai

cấp tư sản là nguyên nhân dẫn đến cuộc nổi dậy của quần chúng

ngày 10/8/1792 đua cách mạng tiếp tục tiến lên đến đỉnh cao

Hoạt động 1: Nhóm

HS cần nắm được kết quả của cuộc khởi nghĩa ngày 10/8/1792 và

so sánh với giai đoạn trước, rút ra nhận xét

-GV đặt vấn đề cho học sinh thảo luận : Kết quả của cuộc

khởi nghĩa ngày 10 tháng 8 năm1792?

HS thảo luận theo nhóm và cử đại diện trình bày kết quả,

-Tháng 4-1792 áo –Phổ liên minh với nhau chống lại Pháp

- Ngày 10-8-1792 nhân dân Pa ri đứng lên lật đổ phái lập hiến

2 Bước đầu của nền cộng hoà (từ ngày 21/9/1792 đến ngày 2/6/1793).

-Phái Gi-rông-đanh đại diện tư sản

Trang 17

HS cần nắm được sự cầm quyền của tư sản công thương, phái Gi-

rông- đanh đã không giải thoát cho nước Pháp khỏi những khó

khăn (ngoại xâm, nội phản )

Dựa vào lược đồ (hình 10,SGK) diễn giải tình hình nước Pháp

trong tình trạng "Tổ quốc lâm nguy" từ đó yêu cầu học sinh nêu

thái độ của phái Gi-rông-đanh

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi GV chốt ý

Tiếp theo GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi:

Trước những khó khăn về trong và ngoài nước, nội bộ phái

Gi-rông-đanh đã làm gì ? Vì sao nhân dân phải tiếp tục đưa cách

mạng tiến lên ?

HS nắm được khái quát về Rô-be-spie, Phái Gia-cô-banh đã làm

gì để đưa nước Pháp thoát khỏi những khó khăn

GV hỏi: Nêu những chính sách tiến bộ của phái Gia-cô-banh ?

HS dựa cào SGK trả lời câu hỏi HS khác có thể bổ sung cho bạn,

Cuối cùng GV kết luận Đồng thời nhấn mạnh thêm:

Do những chính sách tiến bộ mà quần chúng nhân dân phấn khởi,

đánh tan Liên minh phong kiến chống Pháp

Hoạt động 2:Cá nhân

HS nắm được tại sao tư sản phản cách mạng lại đảo chính lật đổ

phái Gia-cô-banh và nguyên nhân nào dẫn đến sự thất bại của

phái Gia-cô-banh

GV nêu câu hỏi: Tại sao tư sản phản cách mạng lại đảo chính lật

đổ phái Gia- cô- banh Tại sao phái Gia- cô- banh thất bại

HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết của mình trả lời câu hỏi GV

nhận xét, bổ sung và kết luận

Do giai cấp tư sản bị động chạm đến nhiều quyền lợi nội bộ bị

chia rẽ, nhân dân không ủng hộ do không được hưởng quyền lợi

như phái Gia-cô-banh đã hứa

HS nắm được Cách mạng tư sản Pháp 1789-1794 là cuộc cách

mạng tư sản triệt để nhất Tác dộng, ảnh hưởng của nó đối với

công thương lên nắm chính quyền

-Ngày 21-9-1792, nề cộng hoà đầu tiên của Pháp được thành lập

-Ngày 21-1-1793, vua Lu-i XVI bị xưt tử

-Mùa xuân 1793 quân Anh và liên minh phong kiến châu Âu tấn công nước Pháp, phái Gi-rông-đanh không lo chống Pháp

- Ngày 2-6-1793, nhân dân dưới sự lãnh đạo của Rô-be-spie lật đổ phái Gi-rông-đanh

3.Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh (từ ngày 2/6/1793 đến ngày 27/7/1794).

-Phái Gi-cô -banh lên nắm chính quyền, đó là những người dân chủ cách mạng

-Thi hành nhiều biện pháp tiến bộ: chấn áp bọn phản cách mạng, chia lại ruộng cho nông dân, trưng thu lúa mì

-Ngày 26-6 –1794 liên minh chốnh Pháp bị đánh bại và tan rã

- Ngày 27-7-1794, tư sản phản cách mạng đảo chính lật đổ Rô-be-spie, cách mạng tư sản Pháp kết thúc

4 ý nghĩa lịch sử của Cách mạng

Trang 18

trong và ngoài nước

GV nêu rõ những kết quả đạt được của cách mạng tư sản Pháp để

từ đó cho học sinh so sánh với cách mạng tư sản Anh, Mỹ xem

triệt để hơn ở điểm nào (vấn đề ruộng đất )

bên cạnh đó cũng nêu rõ và phân tích cụ thể hơn những hạn chế

của cuộc cách mạng

tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII.

-Lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ảnh hưởng đến cuộc đấu tranh chống chế độ phong kiến ở các nước khác

-Hạn chế : chưa đáp ứng được đầy

đủ quyền lợi cơ bản của nhân dân: vấn đề ruộng đất, chế độ phong kiến không hoàn toàn bị xoá bỏ

4 Sơ kết bài học

- Lập sơ đồ nhằm khắc sâu những sự kiện quan trọng ở mỗi giai đoạn cho học sinh

Thí dụ : ở mục 1(Chế độ quân chủ lập hiến) HS cần nhớ các sự kiện sau :

- Ngày 14 tháng 7 : tấn công ngục Batxi, ngày Quốc khánh

- Tháng 8/1789: thông qua bản"Tuyên ngôn "

-

5 Dặn dò

- Gợi ý cho học sinh trả lời các câu hỏi và bài tập SGK

- Sưu tầm tìm hiểu thêm các nhân vật liên quan đến bài đã được SGK nêu tên và đăng hình

- Nhắc các em đọc trước Bài 3 Chủ nghĩa tư bản được xác lập

Trang 19

- Cách mạng công nghiệp đã góp phần tạo ra một khối lượng sản phẩm khổng lồ cho chủ nghĩa tư bản, góp phần đánh đổ phương thức sản xuất lạc hậu phong kiến, khẳng định tính hơn hẳn của phương thức sản xuất mới.

- Những phát minh, nội dung, hệ quả và tác dụng của cách mạng công nghiệp

2 Tư tưởng, tình cảm

- HS thấy được cùng với việc nâng cao năng suất lao động, là sự bóc lột sức lao động của giai cấp

tư sản đối với công nhân ngày càng tinh vi hơn, chính vì lẽ đó mà mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản ngày càng sâu sắc

3 Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá các sự kiện cho học sinh

Biết sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa

II Phương tiện dạy học

- Sử dụng bản đồ treo tường để nêu những thay đổi của nước Anh sau cách mạng công nghiệp

- Đọc và sử dụng thành thạo các bản đồ, tranh ảnh trong SGK

- Sưu tầm những tư liệu cần thiết cho bài giảng như : Sử dụng kênh hình lớp 8 tập 1; Tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế, văn hoá ở trường THPT - NXB GD

Trong thời kỳ chuyên chính Gia-cô-banh những người cầm quyền đã làm được những gì để đưa lại

quyền lợi cho quần chúng nhân dân mà trước kia họ không có

Từ cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX các nước châu Âu đã có những bước tiến trong lĩnh vực sản xuất

Đó chính là cuộc cách mạng nhằm cơ khí hoá nền sản xuất để thay thế cho sản xuất thủ công, về thực chất đây là cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật với mục đích tạo ra năng suất lao động cao hơn để làm cơ

sở củng cố chế độ mới - chế độ tư bản chủ nghĩa Cụ thể cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra như thế nào chúng ta cùng nghiên cứu bài

Trang 20

HS cần nắm được những thành tựu chính và tiến trình của cách

mạng công nghiệp ở Anh

- GV cần nêu rõ sau khi thắng lợi, giai cấp tư sản lên nắm chính

quyền đã tăng cường củng cố vị trí của mình bằng việc phát triển

nền kinh tế Cách mạng công nghiệp đã đáp ứng được yêu cầu đó

- Vì sao cách mạng nổ ra đầu tiên ở ngành dệt ? Hướng dẫn các em

quan sát hai hình 12 và 13 để rút ra nhận xét về năng suất, về nạn dư

thừa nhân công, về sự lợi dụng sức lao động rẻ mạt của các ông

chủ

-Khái niệm cách mạng công nghiệp Kết quả cách mạng công

nghiệp ?

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi GV nhận xét, bổ sung và kết

luận Đồng thời nói rõ cho HS thấy rõ:

- Do ngành len dạ phát triển nên việc phát minh máy móc đầu tiên ở

Anh cũng xuất phát từ kéo sợi > dệt

- Cách mạng công nghiệp đầu tiên từ công nghiệp nhẹ sau đó do

yêu cầu của máy móc, đường sắt nên ngành công nghiệp nặng cũng

dần phát triển

- từ nền sản xuất nhỏ thủ công chuyển sang sản xuất lớn bằng máy

móc đã làm cho sản phẩm ngày càng dồi dào Đã đưa nước Anh từ

một nước nông nghiệp trở thành một nước công nghiệpphát triển

nhất thế giới lúc bấy giờ và được gọi là "công xưởng của thế giới"

HS cần biết được đặc điểm của cách mạng công nghiệp ở Pháp,

Đức

GV đặt vấn đề vì sao cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức diễn ra

muộn nhưng tốc độ phát triển lại rất nhanh

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi

GV nhận xét bổ sung và kết luận:

- Nhờ tiếp thu những thành tựu kỹ thuật và rút kinh nghiệm từ

những phát minh của Anh đồng thời quá trình cải tiến kỹ

thuật của Pháp, Đức diễn ra khẩn trương hơn nước Anh

hoạt động: Cả lớp/ cá nhân

I.Cách mạng công nghiệp ở Anh.

* Những phát minh chính:-1764 Giêm Ha-gri-vơ sáng chế

ra máy kéo sợi Giên-ni, năng suất tăng 8 lần

-Năm 1769, ác-crai-tơ phát minh ra máy kéo sợi

-1785, ét-mơn Các-rai chế tạo máy dệt đầu tiên

-1784, Giêm Oát phát minh máy hơi nước

-Máy móc được sử dụng trong nhiều ngành khác: tàu thuỷ, xe lửa

2.Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức.

-ở Pháp:

+ Cách mạng công nghiệp bắt đầu từ 1830, các ngành sản xuất đều phát triển: gang sắt tăng 3 lần, đường sắt tăng 100 lần +Nhờ hoàn thành cách mạng công nghiệp, kinh tế phát triển đứng thứ hai thế giới

-ở Đức:

+ Cách mạng công nghiệp diễn

ra từ những năn 40, kinh tế phát

Trang 21

HS cần nắm được ngoài những hệ quả về kinh tế, còn phải nắm chắc

những hệ quả về xã hội do cách mạng công nghiệp mang lại

- Phóng to hai lược đồ hình17 và hình 18 SGK hướng dẫn học sinh

quan sát và rút ra nhận xét về sự thay đổi màu sắc trên lược đồ, về

bộ mặt kinh tế xã hội nước Anh

- Sự ra đời hai giai cấp cơ bản của xã hội sau cách mạng công

nghiệp : tư sản và vô sản

- Mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản đã dẫn đến kết quả gì ?

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi, HS khác có thể bổ sung cho bạn

Cuối cùng GV kết luận

GV Giải thích rõ cho HS khái niệm giai cấp tư sản và vô sản

Cuối cùng gọi một học sinh đọc đoạn in nghiêng trong SGK, cuối

-Hình thành hai giai cấp cơ bản của xã hội tư bản: giai cấp tư sản và vô sản

- Mâu thuẫn xã hội hình thành

và những cuộc đấu tranh của vô sản bùng nổ

4 Củng cố:

- Tầm quan trọng của cuộc cách mạng công nghiệp

- Tiến trình của cách mạng, mốc khởi đầu, những thành tựu

- Những hệ quả về kinh tế, xã hội

5 Dặn dò

- Phóng to hai lựơc đồ hình 17, 18 SGK và nêu nhận xét

- Vẽ lược đồ hình 19 SGK đọc trước mục II tr 23

Trang 22

- Những phát minh, nội dung, hệ quả và tác dụng của cách mạng công nghiệp

- HS thấy được cùng với việc nâng cao năng suất lao động, là sự bóc lột sức lao động của giai cấp

tư sản đối với công nhân ngày càng tinh vi hơn, chính vì lẽ đó mà mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản ngày càng sâu sắc

3 Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá các sự kiện cho học sinh

Biết sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa

II Phương tiện dạy học

- Sử dụng bản đồ treo tường để nêu những thay đổi của nước Anh sau cách mạng công nghiệp

- Đọc và sử dụng thành thạo các bản đồ, tranh ảnh trong SGK

- Sưu tầm những tư liệu cần thiết cho bài giảng như : Sử dụng kênh hình lớp 8 tập 1; Tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế, văn hoá ở trường THPT - NXB GD

GV khái quát những nội dung của tiết một và dẫn dắt vào tiết thứ 2 bằng những câu hỏi nêu vấn

đề để tìm hiểu nội dung bài học

hoạt động: Cả lớp/ Nóm

HS cần nắm được tiến trình cách mạng tư sản diễn ra ở các châu

Mỹ latinh, châu Âu, thông qua các lược đồ trình bày và nhận xét

đựợc quá trình xác lập của CNTB trên phạm vi thế giới

- GV dùng lược đồ (hình 19 SGK) phóng to để giới thiệu sự ra đời

II.Chủ nghĩa tư bản xác lập trên pham vi thế giới

I.Các cuộc cách mạng tư sản thế kỷ XIX.

Trang 23

của các quốc gia tư sản mới ở châu Mỹ latinh.

-Dùng lược đồ (hình 20 SGK) phóng to để giới thiệu sự những địa

điểm nổ ra cách mạng

- Một học sinh lên đọc các ký hiệu trên lược đồ hình 19 và nêu

nhận xét về quy mô và số lượng

- Giải thích sâu hơn cho học sinh về tiến trình và nhiệm vụ cách

mạng của hai nước Italia và Đức khác với ở Pháp cũng như các

dân tộc trong đế quốc áo-Hung cũng như ở Nga, Nga hoàng ban

bố "Sắc lệnh giải phóng nông nô"

- GV miêu tả các bức hình 21,22,23 SGK Đăt vấn đề cho học sinh

thảo luận: Quần chúng nhân dân có vai trò như thế nào trong cuộc

đấu tranh thống nhất đất nước Đức, Italia ?

HS dựa vào SGK thảo luận theo nhóm, đại diện nhóm trình bày kết

quả của mình Nhóm khác bổ sung

Cuối cùng GV kết luận và nhấn mạnh :

- ở Italia phong trào đấu tranh thống nhất diễn ra bằng con đường

"từ dưới lên" đó là con đường mà nhân dân giữ vai trò quyết định

trong sự nghiệp thống nhất, mở đường cho CNTB phát triển

- ở Đức lại thống nhất đất nước "từ trên xuống" thông qua các

cuộc chiến tranh đẫm máu, do quý tộc quân phiệt Phổ (Thủ tướng

Bixmac) đứng đầu vì giai cấp vô sản Đức đang hình thành, giai

cấp tư sản thì sợ phong trào công nhân nên đã ủng hộ quý tộc quân

phiệt Phổ dùng vũ lực để thống nhất đất nước bằng tiến hành

chiến tranh với các nước láng giềng

- Qua các cuộc cách mạng tư sản từ Hà Lan đến cái cách ở Nga tuy

diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau song nguyên nhân sâu xa

và mục đích đều là mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển

HS hiểu do nhu cầu về thị trường, nguyên vật liệu nên các nước tư

bản phương Tây đã đẩy mạnh quá trình đi xâm lợc các nước

phương Đông và Phi

Trước hết, GV giới thiệu cho HS thấy được nguyên nhân tại sao

các nước tư bản phương Tây xâm lược các nước châu á, Phi Sau

đó, dùng bản đồ châu á để chỉ những nước bị các nước tư bản

phương Tây xâm lược

Tiếp đó GV nêu câu hỏi: Các nước phương Tây xâm lược châu Phi

như thế nào?

-Cuối thế kỉ XVIII hàng loạt các nước MI-Latinh giành độc lập, thành lập các quốc gia tư sản mới

+Tại I-ta-li-a, diến ra cuộc thống nhất đất nước do Ga-ri-ban-đi tiến hành

+Tại Đức: diến ra cuộc thống nhất đất nước do Bi-xmác tiến hành bằng máu và sắt

+Nga, diễn ra cuộc cách mạng

tư sản với các hình thức cải cách nông nô

2 Sự xâm lược của tư bản phương Tây đối với các nước á, Phi

-Nguyên nhân: Các nước phương Tây cần thị trường và nhu cầu cung cấp nguyên liệu, do

đó đâye mạnh xâm lược các nước phương Đông

Trang 24

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi GV nhận xét, bổ sung và kết luận.

Cuối thế kỷ XIX, hầu hết các nước ở khu vực châu á, châu Phi và

Mỹ latinh đã bị các nước tư bản phương Tây chia nhau xâm chiếm

và thống trị

-Qúa trình xâm lược:

+ở châu á: Anh chiếm ấn Độ, Anh, Pháp, Mĩ Đức xâu xé Trung Quốc, Pháp xâm lược Đông Dương

+ở châu Phi: các nướcphương Tây mới đặt các thương cảng, Anh có thuộc địa ở Nam Phi, Pháp chiến An-giê-ri

- Do nhu cầu về nguyên liệu, thị trường, tư bản phương Tây đã đi xâm lược và gây ra những tội ác với thuộc địa

5 Dặn dò

Đọc trước bài 4 mục I; tìm hiểu thêm về Mác, ănghen

Cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, giai cấp vô sản lớn mạnh dần lên đối lập với giai cấp tư sản

về quyền lợi nên mâu thuẫn ngày càng gay gắt dẫn đến các phong trào đấu tranh của vô sản chống tư sản

Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học

Trang 25

- Nhận thức được quy luật :" ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh" và những cuộc đấu tranh chỉ giành được thắng lợi khi có tổ chức và có một hệ tư tưởng chỉ đạo đúng đắn

- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học, đồng thời giáo dục tinh thần quốc tế vô sản

và đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân

3 Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá một sự kiện lịch sử, một văn kiện lịch sử

-Tranh ảnh về phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong thời kỳ này,

- Sưu tầm những mẩu chuyên về cuộc đời hoạt động cuat Mac, ănghen

Các giai đoạn thắng lợi của chủ ngjĩa tư bản đối với chế độ phong kiến

Các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên, kết quả

Phong trào cách mạng tư sản trong giai đoạn 1848-1849 1861-1871, kết quả

Giai cấp công nhân ra đời và lớn mạnh cùng với sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa tư bản Do đối lập về quyền lợi, mâu thuẫn giữa công nhân với tư sản ngày càng gay gắt, dẫn đến những cuộc đấu tranh giai cấp ngay từ buổi đầu thời cận đại Chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời đã chỉ đường cho giai cấp công nhân đoàn kết đấu tranh giành thắng lợi

hoạt động

HS cần nắm đời sống của công nhân Anh đầu thế kỷ XIX như thế

nào ?

Vì sao công nhân lại phá máy, đốt công xưởng và bãi công

Các cuộc bãi công thể hiện sự phát triển của phong trào công nhân

ở những điểm nào ?

Nêu các vấn đề và gợi ý để học sinh trình bày:

- Tình cảnh giai cấp công nhân Anh nửa đầu thế kỷ XIX như thế

I.phong trào công nhân nửa đầu thế kỷ xix

I.Phong trào đập phá máy móc

và bãi công.

-Nguyên nhân:

Trang 26

- Vì sao giai cấp công nhân Anh lại mở đầu đấu tranh bằng phong

trào đập phá máy móc?

- Sự phát triển của phong trào công nhân thể hiện như thế nào ?

HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết của mình để trả lời câu hỏi HS

khác có thể bổ sung cho bạn

- Điều kiện ăn ở, lao động của họ giai cấp tư sản đã đẩy họ đến

chỗ bần cùng hoá vì vậy ngay khi mới ra đời họ đã đấu tranh

chống tư sản

- Đập phá máy móc là biểu hiện của hình thức đấu tranh tự phát

đầu tiên của giai cấp vô sản, thể hiện sự tuyệt vọng của công nhân

trước sự cạnh tranh của máy móc

-Bãi công là hình thức đấu tranh cao hơn song vẫn thuần tuý mang

tính chất kinh tế, thành lập các công đoàn

-Một HS đọc đoạn in nghiêng cuối trang 28 SGK và nhận xét

hoạt động: Nhóm

HS cần nắm được những nét chính của phong trào công nhân trong

những năm 1830-1840

GV cần tập trung giới thiệu một số nét về :

- Cuộc khởi nghĩa của công nhân Li-ông và cho học sinh tập phân

tích khẩu hiệu của phong trào

- Khởi nghĩa Sơ-lê-din (Đức) ; "Phong trào Hiến chương" (Anh)

Từ đó nêu câu hỏi để học sinh thảo luận :

Vì sao các cuộc khởi nghĩa cuối cùng đều thất bại ?

HS thảo luận theo nhóm và cư đại diện trình bày kết quả của

mình GV nhận xét bổ sung và kết luận Đồng thời nhấn mạnh:

Trên cơ sở nội dung SGK nói lên được quyết tâm chiến đấu của

công nhân Li-ông hoặc như "Phong trào hiến chương" là phong

trào mang tính chất chính trị rõ nét và là phong trào có tính chất

quần chúng rộng lớn

- Cuối cùng đều thất bại vì thiếu sự lãnh đạo đúng đắn và chưa có

đường lối chính trị rõ ràng

+Công nhân lao động vất vả từ

14 đến 16 giờ một ngày, điều kiện lao động vất vả, lương thấp

+Đàn bà, trẻ em cũng làm việc nặng, lương thấp, điều kiện ăn ở tồi tệ

-Diễn biến:

+Cuối thế kỉ XVIII đầu thể kỉ XIX, phong trào phá máy và đốt công xưởng nổ ra mạnh mẽ ở Anh, Pháp, Đức

+ Về sau còn diễn ra hình thức bãi công, tăng lương, giảm giờ làm- công đoàn thành lập

2 .Phong trào công nhân trong những năm 1830 -1840.

-Năm 1831, 1834 công nhân thành phố Li-ông (Pháp) khởi nghĩa

-Năm 1844 công nhân dệt din (Đức) khởi nghĩa chống chủ xưởng

Sơ-lê Tại Anh có “Phong trào Hiến chương” đòi tăng lương, giảm giờ làm, đòi quyền phổ thông bầu cử

4 Củng cố

Trang 27

- Quá trình ra đời của giai cấp vô sản công nghiệp, những hình thức đấu tranh buổi đầu của giai cấp công nhân.

- nội dung chính của phong trào công hồi đầu thế kỷ XIX

5 Dặn dò

Đọc trước phần II và sưu tầm các tư liệu về Mác, ănghen

Trang 28

Cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, giai cấp vô sản lớn mạnh dần lên đối lập với giai cấp tư sản

về quyền lợi nên mâu thuẫn ngày càng gay gắt dẫn đến các phong trào đấu tranh của vô sản chống tư sản

Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học

- Nhận thức được quy luật :" ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh" và những cuộc đấu tranh chỉ giành được thắng lợi khi có tổ chức và có một hệ tư tưởng chỉ đạo đúng đắn

- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học, đồng thời giáo dục tinh thần quốc tế vô sản

và đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân

3 Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá một sự kiện lịch sử, một văn kiện lịch sử

-Tranh ảnh về phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong thời kỳ này,

- Sưu tầm những mẩu chuyên về cuộc đời hoạt động cuat Mac, ănghen

Như chúng ta đã học ở bài trước, các cuộc khởi nghĩa ở Pháp, Đức, Anh vào những thập niên 30 - 40 của thế kỷ XIX đã đánh dấu một thời kỳ đấu tranh mạng tính độc lập của giai cấp công nhân Song nó cũng bộc lộ những nhược điểm lớn như phong trào chưa có một đường lối đúng đắn, khoa học, chưa có một tổ chức lãnh đạo sáng suốt Chính trong bối cảnh đó, chủ nghĩa xã hội khoa học do Mác và Anghen sáng lập đã giải quyết được khiếm khuyết trong đường lối đấu tranh của phong trào công nhân

Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cầc đạt

hoạt động: Cả lớp

Sơ lược tiểu sử của Mác và Anghen những tư tưởng và nhận xét

về cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân của hai Ông

Trang 29

GV hướng dẫn hoặc cho một học sinh tóm lược tiểu sử của hai

Ông

hoạt động: Cá nhân

HS cần nắm được đây là một chính đảng độc lập đầu tiên của vô

sản quốc tế, một văn kiện rất quan trọng của chủ nghĩa xã hội nêu

lên những quan điểm cơ bản về sự phát triển của xã hội và cách

mạng xã hội chủ nghĩa

- Cho học sinh phân tích khẩu hiệu " Vô sản tất cả các nước đoàn

kết lại"

- Thảo luận câu hỏi : Tuyên ngôn của Đảng cộng sản ra đời trong

hoàn cảnh nào? và chứng minh điều gì ? ( Sự lớn mạnh của giai

cấp công nhân thế giới; Sư mệnh lịch sử của giai cấp vô sản đã

được xác địnhtrong cuộc đấu tranh cho sự thắng lợi của chủ nghĩa

xã hội )

hoạt động: Cả lớp/ cá nhân

HS cần nắm những nét nổi bật của phong trào công nhân thế giới

sau khi có Tuyên ngôn của Đảng cộng sản

- vai trò của Mác với việc thành lập Quốc tế thứ nhất

GV trình bày khái quát phong trào công nhân châu Âu, đặc biệt là

cuộc khởi nghĩa tháng 6 năm 1848 ở Pa-ri, để từ đó thấy được câu

nhận định của Mác

ở Đức, ở Anh các cuộc khởi nghĩa cũng nổ ra và thất bại Từ thực

tế đấu tranh đòi hỏi phải thành lập một tổ chức cách mạng quốc tế

của giai cấp vô sản để thống nhất chỉ đạo đấu tranh

GV dựa vào SGK, SGV để tường thuật buổi lễ thành lập Quốc tế

thứ nhất Thông qua đó làm rõ vai trò và công lao của Mác đối với

Quốc tế thứ nhất " là linh hồn của Quốc tế thứ nhất"

-Phri-drích ăng Nghen sinh năm

1820 tại Đức, tìm hiểu nỗi khổ của công nhân, viết cuốn “Tình cảnh giai cấp công nhân Anh “-1844 Mác và ăng nghen gặp nhau có chung quan điểm cách mạng

2."Đồng minh những người cộng sản" và "Tuyên ngôn của đảng Cộng sản"

-Thành lập tổ chức “ Đồng minh những người cộng sản”

-Tháng 2-1948 Tuyên ngôn Đảng cộng sản do hai ông soạn thảo công bố

-Nội dung: Tuyên ngôn nêu rõ mục đích, nguyện vọng của những người cộng sản Đồng thời khẳng định quy luật phát triển và sự thắng lợi của CNXH

- ý nghĩa: Là văn kiện qua trọng của chủ nghĩa xã hội khoa học

3.Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870 - Quốc

tế thứ nhất.

-Tại Pháp: Ngày 23-6-1848 công nhân và nhân dân lao động lại khởi nghĩa

-ở Đức: công nhân thợ thủ công cũng nổi dậy

- Tại Anh: ngày 28-9-1864 Quốc

tế thứ nhất được thành lập –Mác trở thành người lãnh đạo

-Quốc tế thứ nhất có tác dụng truyền bá chủ nghĩa Mác, thúc đẩy phong trào công nhân quốc

tế phát triển

4 Củng cố:

- Phong trào công nhân trong giai đoạn này đã phát triển và đòi hỏi có một sự lãnh đạo thống nhất

Trang 30

- Quốc tế thứ nhất ra đời và những hoạt động của nó đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong phong trào công nhân Mà trong đó phải nói đến công lao của Mác và Anghen.

5 Dặn dò

Tìm đọc tác phẩm Tình bạn vĩ đại và cảm động để hiểu thêm về cuộc đời và hoạt động của hai nhà sáng

lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học

- chuẩn bị trước bài 5: Nắm được: -Hiểu được nguyên nhân, nắm được diễn biết của công xã Pa-ri

- Nhận thức rõ những việc làm của công xã Pa-ri trên mọi lĩnh vực: kinh tế, chính trị- xã hội, văn hoá giáo dục và quân sự,

- Thông qua nhận thức những việc làm của công xã khảng định công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới

Chương II Các nước tư bản chủ yếu cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX

Tiết 9 - Bài 5

Công xã Pa-ri

I Mục tiêu bài học

Trang 31

Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần:

1 Kiến thức

-Hiểu được nguyên nhân, nắm được diễn biết của công xã Pa-ri

- Nhận thức rõ những việc làm của công xã Pa-ri trên mọi lĩnh vực: kinh tế, chính trị- xã hội, văn hoá giáo dục và quân sự,

- Thông qua nhận thức những việc làm của công xã khảng định công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới

- Giáo dục lòng tin vào năng lực lãnh đạo, quản lí nhà nước của giai cấp vô sản

-Bồi dưỡng chủ nghĩa anh hùng cách mạng cho HS thông qua những tấm gương chiến đấu dũng cảm của cacs chiến sĩ công xã

- Lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột

3 Kĩ năng

- Nâng cao khả năng trình bày phân tích, đánh giá một sự kiện lịch sử

- Sưu tầm, phân tích tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học

II Phương tiện đồ dùng

- Bản đồ công xã Pa-ri và vùng ngoại ô, nơi diễn ra công xã Pa-ri

- Vẽ sơ đồ bộ máy Hội đồng công xã

- Sưu tầm một số tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Hãy cho biết nội dung bản Tuyên ngôn của Đảng cộng sản?

Trả lời:

+ Tuyên ngôn của Đảng cộng sản gồm Lời mở đầu và bốn chương

+Chương I phân tích qui luật phát triển của xã hội loài người nói chung và xã hội tư bản nói riêng; chứng minh sự sụp đổ của giai cấp tư sản và sự thắng lợi của giai cấp vô sản là không thể tránh đựơc

+ Chương II, nêu lên mối quan hệ giữa những người cộng sản và giai cáp vô sản

+ Chương III, Phê phán các quan điểm phi vô sản

+ Chương IV, trình bày nguyên lí cơ bản về sách lược của Đảng cộng sản

Trong những năm cuối thế kỉ XIX giai cấp vô sản Pháp đã vùng dậy đấu tranh làm lên một kì tích trong lịch sử đấu tranh của giai cấp vô sản thế giới đó là thành lập ra nhà nước vô sản đầu tiên trên thế giới- Công xã Pa-ri Hoàn cảnh nào dẫn đến sự ra đời của Công xã Pa-ri, quá trình đấu tranh và sự thành lập công xã, những việc làm của Công xã khảng định công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới, ý nghĩa lịch sử của công xã như thế nào? Để hiểu những nội dung trên chúng ta cùng tìm hiểu nội dung của bài học hôm nay

Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Nhóm

* Mức độ kiến thức cần đạt

HS nắm được nội dung cuộc chiến tranh Pháp-Phổ và hậu quả

của nó tác động đến nước Pháp

*Tổ chức thực hiện

+ GV trình bày: Sau cuộc cách mạng 1848-1849 giai cấp công

nhân Pháp đã trưởng thành vượt bậc về tinh thần đấu tranh

chống giai cấp tư sản, điều anỳ đã làm cho giai cấp tư sản

I Sự thành lập công xã

1 Hoàn cảnh ra đời Công xã

Trang 32

hoảng sợ; mẫu thuẫn giữa vô sản và tư sản là không thể điều

hoà được

+ GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm với câu hỏi:

Hãy cho biết chính sách của Na-pô-nê-ông III? Diễn biến và

hậu quả của cuộc chiến tranh Pháp -Phổ

-HS thảo luận nhóm để tìm nội dung trả lời Đại diện nhóm

trình bày kết quả của mình, nhóm khác có thể bổ sung Cuối

+ GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết phản ứng của nhân dân trước

thái độ của chính phủ vệ quốc?

-GV trình bày diễn biến khởi nghĩa ngày 18-3-1871: Ba giờ

sáng ngày 18-3-1871, Chi-e cho đánh úp đồi Mông-mác, nơi

tập trung đại bác của Vệ quốc quân Nghe tiếng chuông báo

động, công nhân Pa-ri và gia đình họ kéo đến ngày càng đông

để hỗ trợ cho các chiến sĩ Vệ quốc quân Quân Chi-e bị vây

chặt bọn chỉ huy điên quồng ra lệnh bắn vào nhân dân nhưng

binh lính không tuân lệnh Họ ngả về phía nhân dân, tước vũ

khí của chúng Âm mưu chiếm đồi Mông -mác bị thất bại,

chiên sự ở nơi khác cũng diễn ra thắng lợi thuộc về Vệ quốc

quân

+GV cho HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK để thấy được sự

thất bại của chính phủ tư sản và thắng lợi của Vệ quốc quân-

đây là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới đã lật đổ

được giai cấp tư sản

Hoạt động 2

HS nắm được quá trình thành lập Công xã

*Tổ chức thực hiện

GV nêu câu hỏi: Sau thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Công xã

được thành lập như thế nào?

GV nhận xét, bổ sung và chốt ý Đồng thời nhấn mạnh: Ngày

28-3-1871, tại quảng trường Toà thị chính, 10 vạn chiến sĩ Vệ

- Na-pô-nê-ông III tuyên chiến với Phổ nhằm găn cản thống nhất nước Đức

-2-9-1870, Na-pô-nê-ông III cùng toàn bộ quân chủ lực bị bắt, nước Pháp bị thất bại

- Ngày 4-9-1870 nhân dân đứng lên lật đổ chính quyền Na-pô-nê-ông III thành lập chính phủ vệ quốc

- Nhân dân kiên quyết chiến đấu bảo vệ Tổ quốc

2 Cuộc khởi nghĩa ngày 1871

18-3 Chính phủ Chi18-3 e đã ra lệnh tước

vũ khí của Vệ quốc quân, bắt các

uỷ viên trung ương, đánh úp đồi Mông-mác( 18-3-1871)

-Sáng 18-3-1871 quân Chi-e đánh chiếm đồi Mông -mác nhưng bị thất bại

-Quốc dân quân giành thắng lợi ở nhiều nơi làm chủ Pa-ri, quân chính phủ chạy về véc-xai

-Ngày 26-3- 1871 nhân dân bầu cử Hội đồng Công xã theo phổ thông đầu phiếu với 86 đại biểu biểu cho nhân dân lao động

Trang 33

quốc quân cùng 10 vặn nữ công dân Pa-ri, Hội đồng Công xã

đã ra mắt, tiếng hô Công xã muôn năm và bản nhạc Mác -xây

hùng tráng được vang lên

Hoạt động 1: Nhóm

Nắm được tổ chức bộ máy của Công xã

+GV giới thiệu hình 30 trong SGK " Sơ đồ bộ máy Hội đồng

Công xã" để giúp HS thấy được tổ chức bộ máy của Hội đồng

+GV nêu câu hỏi cho HS thảo luận nhóm: Hãy cho biết những

việc làm của Công xã ?

HS thảo luận theo nhóm và cử đại diện trình bày kết quả của

mình Nhóm khác bổ sung cho bạn

Cuối cùng GV nhận xét, bổ sung và kết luận

-GV giải thích thêm: qua những việc làm của Công xã khảng

định Công xã là một nhà nước kiểu mới

HS trả lời GV bổ sung và kết luận:

- Chính phủ Chi-e đã kí hoà ước với Đức, cắt cho Đức tỉnh

An-dát và một phần tỉnh Lo-ren giàu có

- Bồi thường 5 tỉ phơ răng vàng

-GV trình bày cuộc nội chiến: 20-5 quân Xéc-xai bắt đầu tổng

tấn công vào thành phố Từ đó diễn ra trận đánh các liệt đến

ngày 28-5-1871 " tuần lễ đẫm máu"

-Ngày 27-5, gần 200 chiến sĩ Công xã chóng lại 5000 quân của

Chi-e tại nghĩa địa ChaLa-se-dơ Đến chiều những chiến sĩ

cuói cùng bị dồn vào chân tường nghĩa địa và bị bắn chết

-GV giới thiệu cho HS hình 31 trong SGK" Cuộc chiến đấu

trên chiến luỹ" để thấy được tinh thần chiến đấu của các chiến

- Giải tán quân đội và cảnh sát cũ, thành lập lực lượng vũ trang an ninh của nhân dân

- Tách nhà thờ khỏi hoạt động nhà nước, nhà trường không được dạy kinh thánh

- Giao cho công nhân quản lí những

xí nghiệp của bọn chủ bỏ trốn

- Qui định về tiền lương tối thiểu, giảm lao động ban đêm, cấm cút phạt đánh đạp công nhân

-Hoãn tiền thuê nhà, hoãn trả lợ

III Nội chiến ở Pháp ý nghĩa lịch sử của công xã pa-ri

-Ngày 20-5 -1871 quân chính phủ Véc –xai bắt đầu tấn công, diễn

“Tuần lễ đẫm máu”-Công xã thất bại

-Công xã là một hình ảnh đẹp của một chế độ mứi

- Cổ vũ nhân dân lao động toà thế giới đấu tranh

- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quí báu: cách mạng vô sản muốn

Trang 34

HS dựa vào SGK và vốn kiến thức đã học trả lời câu hỏi, HS

khác bổ sung cho ban Cuối cùng GV kết luận

thắng lợi phải có Đảng, thực hiện liên minh công nông

4 Củng cố:

-Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản đưa đến thắng lợi của cách mạng 18-3-1871 và sự thành lập công xã

- Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới do đã thực hiện nhiều chính sách tiến bộ

- Cuộc nội chiến diễn ra các liệt song cuối cùng Công xã bị đàn áp dã man và thất bại, song công

xã Pa-ri có ý nghiac lịch sử to lớn

5 Dặn dò học sinh

+ Học bài cũ

+ Đọc chuẩn bị trước bài mới.Bài 6:

-Nắm được quá trình các nước tư bản lớn chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa: Anh, Pháp, Đức, Mĩ

- Hiểu được những đặc điểm riêng của từng đế quốc

Trang 35

-Nắm được quá trình các nước tư bản lớn chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa: Anh, Pháp, Đức, Mĩ.

- Hiểu được những đặc điểm riêng của từng đế quốc

- Nâng cao nhận thức của HS về chủ nghĩa đế quốc

- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng và tinh thần đấu tranh chóng lại các thế lực đế quốc bảo vệ hoà bình

3 Kĩ năng

- Bồi dưỡng và nâng cao kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu được đặc điểm và vị trí của chủ nghĩa đế quốc

- Rèn khả năng sưu tầm tài liệu về chủ nghĩa đế quốc để phục vụ cho học tập

- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa thế kỉ XX

- Sưu tầm những tư liệu nối về chủ nghĩa đế quốc trong giai đoạn này trên các lĩnh vực: kinh tế, chính trị-xã hôi

III Tiến trình tổ chức tiết học

Câu hỏi: Hãy cho biết những việc làm của công xã chứng tỏ đó là nhà nước kiểu mới?

Trả lời:

-Giải tán quân đội và cảnh sát cũ, thành lập lực lượng vũ trang an ninh của nhân dân

-Tách nhà thờ khỏi hoạt động nhà nước, nhà trường không được dạy kinh thánh

- Giao cho công nhân quản lí những xí nghiệp của bọn chủ bỏ trốn

- Qui định về tiền lương tối thiểu, giảm lao động ban đêm, cấm cút phạt đánh đạp công nhân.-Hoãn tiền thuê nhà, hoãn trả lợ

- Qui định giá bán bánh mì

- Thực hiện chế độ giáo dục bắt buộc

Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX chủ nghĩa tư bản chuyển mạnh sang chủ nghĩa đế quốc ở một số nước lớn, để tìm hiểu xem quá trình các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa diên ra như thế nào? Đặc điển riêng của từng đế quốc và đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc ra sao? chúng

ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôn nay để lí giải các câu hỏi trên

Tiết1 Tình hình các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ

Trang 36

Hoạt động của thày và trò

HS nắm được tình hình kinh tế Anh cuối thế kỉ XIX

-GV cho HS đọc SGK và nêu câu hỏi: Nền kinh tế Anh cuối

thế kỉ XIX phát triển như thế nào? Nguyên nhân của tình

trạng đó?

-HS đọc SGK tìm nội dung trả lời GV nhận xét, bổ sung và

chốt ý Đồn thời GV nêu rõ nguyên nhân của tình trạng trên:

Là do máy móc, trang thiết bị lạc hậu Giai cấp tư sản Anh

chỉ chú trọng đầu tư vào các nước thuộc địa, không chú ý

đến đầu tư phát triển kinh tế trong nước

Hoạt động 2

HS nắm được quá trình chuyển từ chủ nghĩa tư bản sang giai

đoạn chủ nghĩa đế quốc với sự ra đời của các công ty độc

quyền

+ GV cho HS thảo luận nhóm với câu hỏi: Hãy cho biết

quá trình ra đời của các công ty độc quyền ở Anh và vai trò

+ GV cho HS đọc SGK và nêu câu hỏi: Em hãy cho biết tình

hình chính trị và chính sách đối ngoại của nước Anh?

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi GV nhận xét bổ sung và

chốt ý

- GV giải thích rõ thêm: Tuy có hai đảng khác nhau, thậm chí

mâu thuẫn nhau, song đều là các đảng phục vụ quyền lợi của

giai cấp tư sản, chống lại nhân dân

- GV dùng bản đồ thế giới để chỉ các thuộc địa trên khắc thế

giới mà Anh xâm lược

- GV trình bày: đặc điểm của chủ nghĩa tư bản Anh là chủ

nghĩa đế quốc thực dân, vì Anh có hệ thống thuộc địa rộng

lớn nhất thế giới và lợi nhuận thu được nhờ chủ yếu vào bóc

lột các thuộc địa

HS nắm được quá trình chuyển từ chủ nghĩa tư bản sang giai

đoạn đế quốc chủ nghĩa

- GV gợi ý cho HS thấy được tình hình nước Pháp sau 1871:

là nước thua trận, phải bồi thường chiến phí, diễn ra cuộc

Nội dung kiến thức cần đạt

1 Anh

- Cuối thế kỉ XIX công nghiệp Anh phát triển chậm, mất dần vị trí độc quyền, xuống hàng thứ 3 thế giới

-Đầu thế kỉ XX nhiều công ty độc quyền về công nghiệp và tài chính

ra đời, những nhà băng lớn tập trung ở khu Xi-ti -trung tâm Luân Đôn

- Các công ty độc quyền từng bước chi phối toàn bộ đời sống kinh tế, chính trị của nước Anh

- Anh vẫn là nước quân chủ lập hiến Hai đảng -Đảng tự do và Đảng bảo thay nhau nắm quyền

- Anh đẩy mạnh xâm lược thuộc địa, năm 1914 thuộc địa Anh rộng

33 triệu km2 với 400 triệu dân, bằng 1/4 diện tích và dân số thế giới

2 Pháp

Trang 38

Ngày soạn: 19/09/2010 Ngày dạy : 21/09/2010

- Nâng cao nhận thức của HS về chủ nghĩa đế quốc

- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng và tinh thần đấu tranh chóng lại các thế lực đế quốc bảo vệ hoà bình

3 Kĩ năng

- Bồi dưỡng và nâng cao kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu được đặc điểm và vị trí của chủ nghĩa đế quốc

- Rèn khả năng sưu tầm tài liệu về chủ nghĩa đế quốc để phục vụ cho học tập

- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa thế kỉ XX

- Sưu tầm những tư liệu nối về chủ nghĩa đế quốc trong giai đoạn này trên các lĩnh vực: kinh tế, chính trị-xã hôi

III Tiến trình tổ chức tiết học

Tiết 2.

Câu hỏi1: Hãy cho biết quá trình Anh chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa? Nêu đặc điểm nổi bật

của đế quốc Anh?

Câu hỏi 2: Các công ty độc quyền ở Đức ra đời trong điều kiện kinh tế như thế nào? Đặc điểm của đế

quốc Đức và giải thích nguyên nhân của nó?

+ Chủ nghĩa đế quốc Đức là chủ nghĩa quân phiệt, hiếu chiến

+ Nguyên nhân là do: nước Đước thống nhất đất nước bằng " sắt và máu" của quân phiệt Phổ, vì vậy Đức có truyền thống quân phiệt và hiếu chiến

GV khái quát lại những nội dung của tiết1 và đẫnắt HS vào tiết 2 với những câu hỏi nêu vấn đề:

sự hình thành các tổ chức độc quyền như thế nào? Các nước phương Tây tăng cường xâm lược ra sao?

Trang 39

+GV cho HS đọc SGK và tổ chức cho HS thảo luận nhóm với câu

hỏi: Các công ti độc quyền ở Mĩ hình thành trong tình hình như thế

nào?

HS thảo luận theo nhóm và cửa đại diện trình bày kết quả của mình,

nhóm khác có thể nhận xét, bổ sung và kết luận Đồng thời nhấn

mạnh thêm về vai trò của các công ti độc quyền:

Các ông vua này chi phối toàn bộ nền kinh tế, chính trị nước Mĩ

Chẳng hạn, công ti thép Mooc-gan kiểm soát 60% sản lượng thép

nước Mĩ Công ti dầu mỏ Rốc-phe-lơ kiểm soát 90% ngành sản xuất

dầu mỏ với 70 000km đường ống

+ GV nêu câu hỏi: Các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ

XX có chuyển biến như thế nào về sản xuất?

HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi, HS khác có thể sung Cuối cùng

GV kết luận

Hoạt động 2: Cá nhân? nóm

* Mức độ kiến thức đạt được

HS nắm được chuyển biến quan trong trong đời sống kinh tế ở các

nước đế quốc cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX

*Tổ chức thức hiện

+ GV cho HS tìm hiểu bức tranh hình 32 trong SGK kết hợp với

những kiến thức đã học ở tiết trước để thảo luận nhóm với câu hỏi:

Các công tổ chức độc quyền có vai trò như thế nào trong đời sống

kinh tế các nước đế quốc?

+ Trước khi HS trả lời GV giải thích nội dung bức tranh: con rắn

khổng lồ, co đuôi quấn chặt vào trụ sở chính quyền ( Nhà Trắng của

4 Mĩ

- Kinh tế Mĩ phát triển mạnh, vươn lên đứng đầu thế giới, gấp đôi Anh và bằng1/2 các nước Tây Âu gộp lại

- Các công ti độc quyền khổng

lồ ở Mĩ lần lượt thành lập đó

là những ông vua, như vua dầu mỏ Rốc-phe-lơ, vua thép Mooc-gan

-Về chính trị: vai trò Tổng thống được đề cao hai đảng -Đảng cộng hoà và Đảng dân chủ thay nhau cầm quyền dàn

áp , bóc lột nhân dân lao động

Về đối ngoại: tăng cường bành trướng xâm lược để tranh giành thuộc địa, can thiệp vào khu vực Nam và Trung Mĩ

II Chuyển biến quan trọng

ở các nước đế quốc

1 Sự hình thành các tổ chức độc quyền

- Cạnh tranh gay gắt, tập trung sản xuất và tư bản dẫn đên việc các công ty độc quyền ra đời

Trang 40

Mĩ), há mồng đe doạ, nuốt sống người dân ( đối với những nhà tư

tưởng châu Âu và Mĩ thì người phụ nữ tượng trưng cho tự do)

-GV trình bày để HS nắm rõ:

Các công ti độc quyền dã gắn chặt và câu kết , chi phối Nhà nước

tư sản để thống trị và khống chế cuộc sống của nhân dân

Công ty độc quyền là đặc điểm quan trọng đầu tiên cỉa chủ nghĩa đế

quốc, cho nên giai đoạn này còn gọi là giai đoạn chủ nghĩa tư bản

-GV tổ chức HS quan sát hình 33 " Lược đồ các nước đế quốc và

thuộc địa đầu thế kỉ XX" và nêu câu hỏi : Em hãy ghi tên các thuộc

địa của Anh, Pháp, Mĩ, Đức

-GV nhận xét, bổ sung và kết luận

- GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết nguyên nhân các nước đế quốc tăng

cường xâm lược thuộc địa?

HS dựa vào SGK và vốn hiểu biết của mình trả lời câu hỏi GV nhận

xét, bổ sung và kết luận

-Đầu thế kỉ XX, các công ti độc quyền chiếm ưu thế và chi phối toàn bộ đời sống kinh tế

ở các nước đế quốc

2 Tăng cường xâm lược thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới

-Đầu thế kỉ XX các nước đế quốc đã hoàn thành phân chia thế giới

-Nhu cầu về nguyên liệu và thị trường cao buộc các nước

đế quốc tăng cường thuộc địa

4 Củng cố:

- Nền kinh tế Mĩ phát triển mạnh với việc hình thành các ông "vua" thâu tóm, chi phối toàn bộ nền kinh tế Mĩ

- Những nét nổi bật chung cảu các nước đế quốc: sự chuyển biến quan trọng trong đời sống kinh

tế và chính sách tăng cường xâm chiếm thuộc địa, gây chiến tranh phân lại thế giới

5 Dặn dò :

- Học bài cũ

- Đọc trước và chuẩn bị bài mới.Bài 7:

- Hiểu được vì sao sau khi Công xã Pa- ri thất bại, phong trào công nhân thế giới vẫn phát triển Ghi nhớ được những biểu hiện của sự phát triển đó

- Nắm được nét chính về quá trình thành lập và hoạt động củaQuốc tế thứ hai Giải thích được vì sao Quốc tế thứ hai tan rã

-Giải thích được vì sao Đảng Công nhân xã hội dân chủ Nga là đảng kiểu mới

- Nắm được nguyên nhân, nét diễn biến chính và ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng Nga 1905- 1907

Tiêu đề	Giáo án sử 8
Người hướng dẫn	GV: Trần Quốc Hoàn
Trường học	Trường THCS Phan Dũng
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010 - 2011

Định dạng
Số trang	175
Dung lượng	2,34 MB

giáo án 8- năm 2010-2011 tyệt

Những nội dung chủ yếu