Phương Pháp Thuyết Minh

Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm các bài văn thuyết minh Bài tập Trong các cách sau, cách nào không cần thiết trong việc tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh : a.. Q

Trang 2

1 Văn bản thuyết minh là gì?

A Là văn bản dùng để trình bày sự việc, diễn biến, nhân vật theo một trật tự nhất

định để dẫn đến một kết thúc nhằm thuyết phục ng ời đọc, ng ời nghe.

B Là văn bản trình bày chi tiết cụ thể cho ta cảm nhận đ ợc sự vật, con ng ời một

cách sinh động và cụ thể.

C Là văn bản trình bày những ý kiến, quan điểm thành những luận điểm.

D Là văn bản dùng ph ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích đặc điểm, tính chất của sự vật hiện t ợng.

2 Yêu cầu về tri thức trong văn bản thuyết minh là gì?

A Chủ quan, giàu tình cảm, cảm xúc.

B Mang tính thời sự nóng bỏng.

C Uyên bác, chọn lọc.

D Tri thức chuẩn xác, khách quan, hữu ích.

3 Trong các văn bản sau văn bản nào là văn bản thuyết minh?

A Tôi đi học B Lão Hạc.

C Hai cây phong D Ôn dịch thuốc lá.

Trang 3

tiết 47 B ài : Ph ơng pháp thuyết minh

I Tìm hiểu các ph ơng pháp thuyết minh

Cây dừa Bình Định Cây dừa và lợi ích của nó Sự vật - đời sống

Tại sao lá cây có màu xanh lục Lí giải màu sắc của là cây Khoa học - Sinh học

Khởi nghĩa Nông Văn Vân Khởi nghĩa Nông Văn Vân Lịch sử

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm các bài văn thuyết minh

Bài tập Trong các cách sau, cách nào không cần thiết trong việc tích lũy tri thức để làm

bài văn thuyết minh :

a Tìm hiểu thấu đáo về vấn đề cần thuyết minh

b Phải xem phim ảnh về vấn đề thuyết minh

c Phải thu thập tài liệu

d Chú ý thời điểm xuất bản để cập nhật thông tin

e Đến tận nơi tham quan và tìm hiểu

f Sáng tác các bài thơ , câu chuyện có liên quan

Trang 4

Văn bản Đối t ợng TM Phạm vi kiến thức

Cây dừa Bình Định Cây dừa và lợi ích của nó Sự vật - đời sống

Tại sao lá cây có màu xanh lục Lí giải màu sắc của là cây Khoa học - Sinh học

Khởi nghĩa Nông Văn Vân Khởi nghĩa Nông Văn Vân Lịch sử

Trang 5

Ghi nhớ 1.

Muốn có tri thức để làm tốt bài văn thuyết minh, ng ời viết phải quan sát, tìm hiểu sự vật, hiện t ợng cần thuyết minh, nhất là phải nắm bắt đ ợc bản chất, đặc tr ng của chúng, để tránh sa vào trình bày các biểu hiện, không quan trọng.

Bài tập

Trong các cách sau, cách nào không cần thiết trong việc tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh :

a Tìm hiểu thấu đáo về vấn đề cần thuyết minh.

b Phải xem phim ảnh về vấn đề thuyết minh.

c Phải thu thập tài liệu.

d Chú ý thời điểm xuất bản để cập nhật thông tin.

e Đến tận nơi tham quan và tìm hiểu

f Sáng tác các bài thơ , câu chuyện có liên quan

+ Quan sát : Tìm hiểu đối t ợng về màu sắc , hình dáng, kích th ớc, đặc điểm, tính chất … .

+ Học tập : Tìm hiểu đối t ợng trong sách báo, tài liệu, từ điển … .

+ Tham quan : Tìm hiểu đối t ợng bằng cách trực tiếp ghi nhớ thông qua các giác quan, các ấn t ợng….

Trang 6

2 Ph ơng pháp thuyết minh

Trang 7

Ví dụ Ph ơng pháp

1.-Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ thuật lớn của

Việt Nam.

- Nông Văn Vân là tù tr ởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc

(Cao Bằng)

2 Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mình cho con ng ời: thân

cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá trẻ nhỏ làm vách, gốc dừa già

làm chõ đồ xôi, n ớc dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh làm

n ớc mắm, ( Cây dừa Bình Định)

3 Ngày nay, đi các n ớc phát triển, đâu đâu cũng nổi lên chiến dịch

chống thuốc lá Ng ời ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công

cộng, phạt nặng những ng ời vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987, vi phạm

lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đôla)

(Ôn dịch thuốc lá.)

Ph ơng pháp nêu

định nghĩa, giải

thích

Cách làm : Theo mô hình A là B.

Ph ơng pháp

liệt kê

Cách làm: Kể ra lần l ợt các đặc

điểm, tính chất … của sự vật theo một trật tự nào đó

Ph ơng pháp nêu

ví dụ

Cách làm : Dẫn ra những ví dụ cụ thể

để ng ời đọc tin vào nội dung đ ợc thuyết minh

Trang 8

4 Các nhà khoa học cho biết trong không khí, d ỡng khí chỉ chiếm 20% thể

tích, thán khí chiếm 3% Nếu không có bổ sung thì trong vòng 500 năm con

ng ời và động vật dùng hết số d ỡng khí ấy, đồng thời số thán khí không ngừng

gia tăng Vậy vì sao đến nay d ỡng khí vẫn còn? Đó là nhờ thực vật Thực vật

khi quang hợp hút thán khí và nhả d ỡng khí Một héc-ta cỏ mỗi ngày có khả

năng hấp thụ 900 kg thán khí và nhả ra 600 kg d ỡng khí Vì thế trồng cây

xanh và thảm cỏ trong thành phố có ý nghĩa cực kì to lớn

(Nói về cỏ)

5 Biển Thái Bình D ơng chiếm một diện tích lớn gần bằng ba đại d ơng khác

cộng lại và lớn gấp 14 lần diện tích biển Bắc Băng D ơng là đại d ơng bé nhất.

Ph ơng pháp dùng số liệu Cách làm : Dùng các con số chính xác để khẳng định độ tin cậy cao của các tri thức đ ợc cung cấp.

Ph ơng pháp so sánh

Cách làm: So sánh hai đối t ợng cùng loại hoặc khác loại nhằm làm nổi bật đặc điểm, tính chất của đối

t ợng cần thuyết minh

Trang 9

§Þa lÝ

qua HuÕ

§ êng vµo kinh thµnh

HuÕ

Trang 10

Văn hoá

Cố đô

Di tích văn hoá

Trang 11

Èm thùc

Bón bß HuÕ

Trang 12

a/ Ph ơng pháp định nghĩa giải thích

b/ Ph ơng pháp liệt kê

c/ Ph ơng pháp nêu ví dụ

đ/ Ph ơng pháp dùng số liệu ( con số)

e/ Ph ơng pháp so sánh

g/ Ph ơng pháp phân loại, phân tích

- Tác dụng : Giúp ng ời đọc hiểu dần từng mặt của đối t ợng một cách có hệ thống, cơ sở để hiểu đối t ợng một cách đầy đủ, toàn diện

Trang 13

2 ph ơng pháp thuyết minh

Ghi nhớ 2

Để bài văn thuyết minh có sức thuyết phục, dễ hiểu, sáng

rõ, ng ời ta có thể sử dụng phối hợp nhiều ph ơng pháp

thuyết minh nh : nêu định nghĩa, giải thích, liệt kê, nêu ví

dụ, dùng số liệu, so sánh, phân tích, phân loại

II/ Luyện tập

Trang 14

Bài tập 1: Tác giả bài “Ôn dịch, thuốc lá” đã nghiên cứu, tìm hiểu rất nhiều để nêu lên yêu cầu chống nạn hút thuốc lá Em hãy chỉ ra phạm vi tìm hiểu vấn đề thể hiện trong bài viết.

Phạm vi tìm hiểu vấn đề:

+ Kiến thức của một bác sĩ: “Khói thuốc lá chứa nhiều chất

độc Ngày càng sút kém”

+ Kiến thức của ng ời quan sát đời sống xã hội: “Có ng ời

bảo nêu ra g ơng xấu”

+ Tri thức của một ng ời có tâm huyết đối với các vấn đề xã hội

và bức xúc: “Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc lại thêm ôn

Trang 15

Bài tập 2: Bài viết đã sử dụng những ph ơng pháp thuyết minh nào để nêu bật tác hại của việc hút thuốc lá.

1/ Ph ơng pháp so sánh : So sánh với đại dịch AIDS, với giặc ngoại xâm.

bon.

3/ Ph ơng pháp nêu số liệu: Số tiền mua đ ợc một bao 555, số tiền phạt

ở Bỉ.

Trang 16

Bài tập 3

Đọc văn bản thuyết minh sau và trả lời câu hỏi: Thuyết minh đòi hỏi những kiến thức nh thế nào? Văn bản này đã sử dụng những ph ơng pháp thuyết minh nào?

Ngã ba đồng lộc

Ngã ba Đồng Lộc là giao điểm giữa hai đ ơng tỉnh lộ số 8 và số 15 thuộc vùng đất đồi Hà Tĩnh Trên một đoạn đ ờng khoảng 20 km mà có những 44 trọng điểm đánh phá của giặc Mĩ và đã phải chịu đựng hơn 2057 trận bom ở đây có một tập thể kiên c ờng gồm 10 cô gái tuổi đời từ

17 đến 20 làm nhiệm vụ san lấp hố bom, làm đ ờng, đào hầm trú ẩn, đảm bảo an toàn cho xe và

ng ời qua lại Ngày 24-7-1968, sau 18 lần giặc Mĩ cho máy bay đánh phá ác liệt vào khi vực này, cả 10 chị em vẫn trụ lại kiên c ờng, bất khuất, giữ vững mạch đ ờng đến hơi thở cuối cùng Cũng trên mảnh đất anh hùng này đã sinh ra ng ời anh hùng trẻ tuổi La Thị Tám, một cô gái

đầy nhiệt tình cách mạng, gan dạ, m u trí Liên tục 116 ngày đêm làm nhiệm vụ, chị đã quan sát, đánh dấu những quả bom ch a nổ ở các trọng điểm đánh phá ác liệt Ba lần bị bom nổ vùi lấp, chị vẫn kiên c ờng bám sát trận địa, đánh dấu đủ, rõ các nút bom, phục vụ đắc lực cho việc phá bom, đảm bảo giao thông thông suốt

Ngày nay Ngã ba Đồng Lộc trở thành một nơi t ởng niệm những tấm g ơng oanh liệt của các cô gái thanh niên xung phong trong thời kháng chiến chống Mĩ

(Báo Quân đội nhân dân, 1975)

a Kiến thức.

- Về lịch sử, về cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu n ớc oanh liệt.

- Về quân sự: trong những trận phá bom.

- Về cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong thời chống Mĩ cứu n ớc.

b Các ph ơng pháp thuyết minh.

+ Dùng số liệu: 20 km, 44 trọng điểm, Liên tục 116 ngày đêm, sau 18 lần

+ Sự kiện cụ thể: về Ngã ba Đồng Lộc.

+ Liệt kê: san lấp hố bom, làm đ ờng, đào hầm trú ẩn, đảm bảo an toàn cho xe và ng ời qua lại bám sát trận địa, đánh dấu đủ, rõ các nút bom, phục vụ đắc lực cho việc phá bom, đảm bảo giao thông thông suốt.

Trang 17

Bài 4 :Vận dụng ph ơng pháp đã học, viết đoạn văn thuyết minh

Trang 18

a/ Ph ơng pháp định nghĩa giải thích

b/ Ph ơng pháp liệt kê

c/ Ph ơng pháp nêu ví dụ

đ/ Ph ơng pháp dùng số liệu ( con số)

e/ Ph ơng pháp so sánh

g/ Ph ơng pháp phân loại, phân tích

II/ Luyện tập

H ớng dẫn về nhà.

- Ôn lại kiến thức đ học ã học.

- Làm các bài tập còn lại vào vở bài tập

- Học thuộc phần ghi nhớ.

- Soạn bài: Bài toán dân số “Bài toán dân số” ”

Bài 1

Bài 2

Bài 3

Bài 4

Tiêu đề	Phương Pháp Thuyết Minh
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm
Chuyên ngành	Giáo Dục
Thể loại	Bài
Thành phố	Huế

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	4,3 MB