Bình giảng bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử.

Đây thôn Vĩ Dạ rút trong Tập thơ Điên xuất bản năm 1940, sau khi nhà thơ đã qua đời. Bài thơ nói rất hay về Huế, về cảnh sắc thiên nhiên hữu tình, về con người xứ Huế, nhất là các cô gái duyên dáng, đa tình, đáng yêu. Hàn Mặc Tử đã viết về một tình yêu - tình yêu đơn phương thơ mộng đắm say, lung linh trong sáng đến huyền ảo. Bài thơ giãi bày một nỗi niềm bâng khuâng, một khát khao về hạnh phúc của thi sĩ đa tình, có nhiều duyên nợ với cảnh và con người Vĩ Dạ.

Đ  bài: Bình gi ng bài th  "Đây thôn Vĩ D " c a Hàn M c T ề ả ơ ạ ủ ặ ử

Bài làm

M y ai dã t ng say trăng nh  Hàn M c T ? C  m t th  gi i trăng trong th  ông:ấ ừ ư ặ ử ả ộ ế ớ ơ

"Trăng n m sóng soãi trên cành li u ằ ễ

Đ i gió đông v  đ  l  l i…" ợ ề ể ả ơ

(B n l n)ẽ ẽ

"B ng đêm nay tr ỗ ướ ử c c a bóng trăng qu ỳ

S p m t xu ng u n mình theo dáng li u" ấ ặ ố ố ễ

(Hãy nh p h n em)ậ ồ

"Bông nguy t leo song s  s m g i ệ ờ ẫ ố Gió thu l t c a c  mài chăn" ọ ử ọ

(Đêm không ng )ủ Thi sĩ còn nói đ n thuy n trăng, sông trăng, sóng trăng  C  m t th  gi i trăng m ng  o,ế ề ả ộ ế ớ ộ ả   huy n di u. Th  Hàn M c T  r n ng p ánh trăng, th  hi n m t tâm h n "say trăng" v iề ệ ơ ặ ử ợ ợ ể ệ ộ ồ ớ   tình yêu tha thi t cu c đ i, v a th c v a m  Ông là m t trong nh ng nhà th  l i l c nh tế ộ ờ ừ ự ừ ơ ộ ữ ơ ỗ ạ ấ  

c a phong trào Th  m i (1932 ­ 1941). V i 28 tu i đ i (1912 ­ 1940), ông đ  l i cho n nủ ơ ớ ớ ổ ờ ể ạ ề  

th  ca dân t c hàng trăm bài th  và m t s  k ch th  đ c s c. Th  c a ông nh  trào ra tơ ộ ơ ộ ố ị ơ ặ ắ ơ ủ ư ừ  máu và nước m t, có không ít hình tắ ượng kinh d  Cũng ch a ai vi t hay v  mùa xuân vàị ư ế ề   thi u n  ("Mùa xuân chín"), v  Hu  đ p và th  ("Đây thôn Vĩ D ") nh  Hàn M c T ế ữ ề ế ẹ ơ ạ ư ặ ử

"Đây thôn Vĩ D " rút trong "T p th  Điên" xu t b n năm 1940, sau khi nhà th  đã quaạ ậ ơ ấ ả ơ  

đ i. Bài th  nói r t hay v  Hu , v  c nh s c thiên nhiên h u tình, v  con ngờ ơ ấ ề ế ề ả ắ ữ ề ườ ứi x  Hu ,ế  

nh t là các cô gái duyên dáng, đa tình, đáng yêu. Hàn M c T  đã vi t v  m t tình yêu ­ấ ặ ử ế ề ộ   tình yêu đ n phơ ương th  m ng đ m say, lung linh trong sáng đ n huy n  o. Bài th  giãiơ ộ ắ ế ề ả ơ   bày m t n i ni m bâng khuâng, m t khát khao v  h nh phúc c a thi sĩ đa tình, có nhi uộ ỗ ề ộ ề ạ ủ ề   duyên n  v i c nh và con ngợ ớ ả ười Vĩ D ạ

Câu đ u c a kh  th  th  nh t "d u ng t" nh  m t l i chào m i, v a m ng vui h i ng ,ầ ủ ổ ơ ứ ấ ị ọ ư ộ ờ ờ ừ ừ ộ ộ  

v a nh  nhàng trách ngừ ẹ ười thương xi t bao thế ương nh , đ i ch  Gi ng th  êm d u, đ mớ ợ ờ ọ ơ ị ằ  

th m và tình t : "Sao anh không v  ch i thôn Vĩ?". Có m y xa xôi. C nh cũ ngắ ứ ề ơ ấ ả ườ ư  i x a

th p thoáng trong v n th  đ p mang hoài ni m. Bao k  ni m s ng d y trong m t h n th ấ ầ ơ ẹ ệ ỉ ệ ố ậ ộ ồ ơ  

Nó g n li n v i c nh s c vắ ề ớ ả ắ ườ ượn t c và con ngườ ứi x  Hu  m ng m :ế ộ ơ

"Nhìn n ng hàng cau n ng m i lên ắ ắ ớ

V ườ n ai m ướ t quá xanh nh  ng c ư ọ

Lá trúc che ngang m t ch  đi n" ặ ữ ề

C nh đả ược nói đ n là m t sáng bình minh đ p n i thôn Vĩ. Nhìn t  xa, thi nhân say mêế ộ ẹ ơ ừ  

ng m nhìn nh ng ng n cau, tàu cau ng i lên dắ ữ ọ ờ ưới màu n ng m i, "n ng m i lên" r c r ắ ớ ắ ớ ự ỡ   Hàng cau cao vút là hình  nh thân thu c c a thôn Vĩ D  t  bao đ i nay. Hàng cau nhả ộ ủ ạ ừ ờ ư  chào m i, nh  v y g i.ờ ư ẫ ọ

Quên sao được màu xanh cây lá n i đây. Nhà th  tr m tr  th t lên khi đ ng trơ ơ ầ ổ ố ứ ước m tộ   màu xanh vườ ượn t c Vĩ D : "Vạ ườn ai mướt quá xanh nh  ng c". Sư ọ ương đêm ướ ẫ  t đ m cây c , hoa lá. Màu xanh m  màng, non t  ng i lên, bóng lên dỏ ỡ ơ ờ ưới ánh mai h ng, trôngồ  

"mướt quá" m t màu xanh ng c bích. Đ t đai màu m , khí h u thu n hoà, con ngộ ọ ấ ỡ ậ ậ ườ ầ  i c n

cù chăm bón m i có màu s c "xanh nh  ng c"  y. Thiên nhiên nh  r o r c, tr  trung vàớ ắ ư ọ ấ ư ạ ự ẻ  

đ y s c s ng. Nói v  màu xanh ng c bích, Xuân Di u (1938) cũng vi t: "Đ  tr i xanhầ ứ ố ề ọ ệ ế ổ ờ  

ng c qua muôn lá " ("Th  duyên"). Hai ch  "vọ ơ ữ ườn ai" g i ra nhi u ng c nhiên và manọ ề ạ   mác bâng khuâng. Câu th  th  t  t  thi u n  v i khóm trúc vơ ứ ư ả ế ữ ớ ườn xuân: "Lá trúc che ngang 

m t ch  đi n". M t trái xoan, m t hoa da ph n, khuôn m t búp sen là v  đ p c a giaiặ ữ ề ặ ặ ấ ặ ẻ ẹ ủ   nhân. M t ch  đi n là gặ ữ ề ương m t đ y đ n, vuông v n, phúc h u. "Lá trúc che ngang" làặ ầ ặ ắ ậ   nét v  đ c đáo đã tô đ m m t nét đ p c a cô gái Hu  duyên dáng, d u dàng, kín đáo, tìnhẽ ộ ậ ộ ẹ ủ ế ị  

t  đáng yêu. Hàn M c T  h n m t l n nói v  trúc và thi u n  Khóm trúc nh  to  bóngứ ặ ử ơ ộ ầ ề ế ữ ư ả   xanh mát che ch  cho m t m i tình đ p đang n y n :ở ộ ố ẹ ả ở

"Th m thì v i ai ng i d ầ ớ ồ ướ i trúc Nghe ra ý v  và th  ngây" ị ơ

(Mùa xuân chín)

Hai câu th  ba, b n trong kh  th  đ u t  cau, t  n ng, t  vơ ố ổ ơ ầ ả ả ắ ả ườn, t  trúc và thi u n  v iả ế ữ ớ  

m t gam màu nh , thoáng,  n hi n, m  h  Đ c s c nh t là hai hình  nh so sánh và  n dộ ẹ ẩ ệ ơ ồ ặ ắ ấ ả ẩ ụ  (xanh nh  ng c , m t ch  đi n). C nh và ngư ọ ặ ữ ề ả ườ ơi n i Vĩ D  th t h n h u, thân thu cạ ậ ồ ậ ộ   đáng yêu

Vĩ D  ­ m t làng quê n m bên b  Hạ ộ ằ ờ ương giang, thu c ngo i ô c  đô Hu  Vĩ D  đ p v iộ ạ ố ế ạ ẹ ớ  

nh ng con đò th  m ng, nh ng m nh vữ ơ ộ ữ ả ườn xanh tươ ối b n mùa, sum sê hoa trái. Nh ngữ   ngôi nhà xinh x n th p thoáng  n hi n sau hàng cau, khóm trúc, mà   đây thắ ấ ẩ ệ ở ường dìu d tặ   câu hát nam ai, nam bình, qua ti ng đàn tranh, đàn tam th p l c huy n di u, réo r t. Thônế ậ ụ ề ệ ắ  

Vĩ D  đ p nên th  Hàn M c T  đã dành cho Vĩ D  v n th  đ p nh t v i t t c  t m lòngạ ẹ ơ ặ ử ạ ầ ơ ẹ ấ ớ ấ ả ấ   tha thi t m n thế ế ương. Xa cách Hu  và Vĩ D  đã bao năm tháng r i. Th  mà c nh s c vàế ạ ồ ế ả ắ   con ngườ ơi n i thôn Vĩ v n đẫ ược nhà th  ôm  p trong lòng, càng tr  nên lung linh, bi u lơ ấ ở ể ộ 

ni m ề ước mong tha thi t đế ược tr  l i c  đô thăm c nh cũ ngở ạ ố ả ườ ưi x a. B c tranh tâm c nhứ ả  

đã được th  hi n m t cách tài hoa qua b c tranh thôn Vĩ h u tình nên th ể ệ ộ ứ ữ ơ

Kh  th  th  hai nói v  c nh mây tr i, sông nổ ơ ứ ề ả ờ ước. M t không gian ngh  thu t thoángộ ệ ậ   đãng, m  h , xa xăm. Hai câu th  năm, sáu là b c tranh t  gió, mây dòng sông và hoa (hoaơ ồ ơ ứ ả  

b p). Gi ng th  nh  nhàng, thoáng bu n. Ngh  thu t đ i t o nên b n phiên c nh hài hoà,ắ ọ ơ ẹ ồ ệ ậ ố ạ ố ả   cân x ng và s ng đ ng. Gió mây đôi ng  nh  m i tình nhà th , tứ ố ộ ả ư ố ơ ưởng g n đ y mà xa v i,ầ ấ ờ   cách tr  Dòng Hở ương giang êm đ m trôi l ng l , trong tâm tề ữ ờ ưởng thi nhân tr  nên "bu nở ồ   thiu", nhi u bâng khuâng man mác. Hoa b p la , nhè nh  đung đ a trong gió tho ng. Nh pề ắ ỵ ẹ ư ả ị  

đi u khoan thai, th  m ng c a mi n sông Hệ ơ ộ ủ ề ương núi Ng  đự ược di n t  r t tinh t ! Cácễ ả ấ ế  

đi p ng  luy n láy g i nhi u vệ ữ ế ợ ề ương v n m ng m  Ngo i c nh mênh mang chia lìa ấ ộ ơ ạ ả  

nh  n i lòng, nh  tâm tình thi nhân v y:ư ỗ ư ậ

"Gió theo l i gió, mây đ ố ườ ng mây Dòng n ướ c bu n thiu, hoa b p lay" ồ ắ

Hai câu ti p theo, nhà th  h i "ai" hay h i mình khi nhìn th y, hay nh  t i hình  nh conế ơ ỏ ỏ ấ ớ ớ ả  

đò n m m ng b n sông trăng. Sông Hằ ộ ế ương quê em tr  thành "sông trăng". Hàn M c Tở ặ ử 

v i tình yêu Vĩ D  đã sáng t o nên v n th  đ p nói v  dòng sông Hớ ạ ạ ầ ơ ẹ ề ương v i nh ng conớ ữ   thuy n n m ng  dề ằ ủ ướ ầi v ng trăng. Nguy n Công Tr  đã t ng vi t: "Gió trăng ch a m tễ ứ ừ ế ứ ộ  

thuy n đ y". Hàn M c T  cũng góp cho n n th  Vi t Nam hi n đ i m t v n th  trăngề ầ ặ ử ề ơ ệ ệ ạ ộ ầ ơ  

đ c đáo:ộ

"Thuy n ai đ u b n sông trăng đó ề ậ ế

Có ch  trăng v  k p t i nay?" ở ề ị ố Tâm h n nhà th  xao xuy n khi nhìn sông trăng và con thuy n. Thuy n em hay "thuy nồ ơ ế ề ề ề   ai" v a thân quen, v a xa l  Ch t th  m ng  o trong "Đây thôn Vĩ D " là   nh ng thiừ ừ ạ ấ ơ ộ ả ạ ở ữ  

li u  y. Câu th  g i t  m t h n th  đang rung đ ng trệ ấ ơ ợ ả ộ ồ ơ ộ ước v  đ p th  m ng c a x  Huẻ ẹ ơ ộ ủ ứ ế 

mi n Trung, nói lên m t tình yêu kín đáo, d u dàng, m ng m  và thoáng bu n.   đây b cề ộ ị ộ ơ ồ Ở ứ   tranh tâm c nh tràn ng p ánh trăng, th m thìa m t n i bu n cô đ n li bi t c a khách đaả ậ ấ ộ ỗ ồ ơ ệ ủ   tình

 Kh  th  th  ba nói v  cô gái Hu  và tâm tình thi nhân. Đổ ơ ứ ề ế ương th i, nhà th  Nguy n Bínhờ ơ ễ  

đã vi t v  thi u n  sông Hế ề ế ữ ương: "Nh ng nàng thi u n  sông Hữ ế ữ ương ­ Da th m là ph n,ơ ấ  

má hường là son ". Vĩ D  m a nhi u, nh ng bu i s m mai và chi u tà l m sạ ư ề ữ ổ ớ ề ắ ương khói. 

"Sương khói" trong Đường thi thường g n li n v i tình c  hắ ề ớ ố ương,   đây sở ương khói đã  làm nhoà đi, m  đi áo tr ng em, nên anh nhìn mãi v n không nh n ra dáng hình em (nhânờ ắ ẫ ậ   nh). Ng i thi u n  Hu  thoáng hi n, tr ng trong, kín đáo và duyên dáng. G n mà xa

Th c mà m  Câu th  ch p ch n, bâng khuâng. Ta đã bi t Hàn M c T  t ng có m t m iự ơ ơ ậ ờ ế ặ ử ừ ộ ố   tình đ p đ n phẹ ơ ương v i m t thi u n  Hu  mang tên m t loài hoa đ p. Ph i chăng nhàớ ộ ế ữ ế ộ ẹ ả  

th  nói v  m i tình này?ơ ề ố

"M  khách đ ơ ườ ng xa, khách đ ườ ng xa,

Áo em tr ng quá nhìn không ra ắ  đây s ng khói m  nhân  nh

Ai bi t tình ai có đ m đà?" ế ậ

"M  khách đơ ường xa, khách đường xa  ai bi t  ai có " các đi p ng  và luy n láy  yế ệ ữ ế ấ  

t o nên nh c đi u sâu l ng, d u bu n, mênh mang. S  cách bi t và n i bu n xa v ng chiaạ ạ ệ ắ ị ồ ự ệ ỗ ồ ắ  

li nh  kéo dài trong không gian và th i gian vô t n. Ngư ờ ậ ườ ọi đ c thêm c m thả ương cho nhà 

th  tài hoa, đa tình mà b c m nh, t ng say đ m v i m i tình đ n phơ ạ ệ ừ ắ ớ ố ơ ương nh ng su t đ iư ố ờ  

ph i s ng trong cô đ n và b nh t t.ả ố ơ ệ ậ

Cũng c n nói m t đôi l i v  ch  "ai" trong bài th  này. C  b n l n ch  " i" xu t hi nầ ộ ờ ề ữ ơ ả ố ầ ữ ơ ấ ệ  

đ u m  h , ám  nh: ''Về ơ ồ ả ườn ai mướt quá xanh nh  ng c?" ­ "Thuy n ai đ u b n sôngư ọ ề ậ ế   trăng đó?" ­ "Ai bi t tình ai có đ m đà?". Con ngế ậ ười mà nhà th  nói đ n là con ng òi xaơ ế ư  

v ng, trong hoài ni m, bâng khuâng. Nhà th  luôn luôn c m th y mình h t h ng, ch i v iắ ệ ơ ả ấ ụ ẫ ơ ơ  

trước m t m i tình đ n phộ ố ơ ương m ng  o. M t chút hi v ng mong manh mà tha thi t nhộ ả ộ ọ ế ư  đang nh t nhoà và m   o cùng sạ ờ ả ương khói?

Hàn M c T  đã đ  l i cho ta m t bài th  tình th t hay và c m đ ng. C nh và ngặ ử ể ạ ộ ơ ậ ả ộ ả ườ  i,

m ng và th c, say đ m và bâng khuâng, ng c nhiên và th n th ,  bao hình  nh và c mộ ự ắ ạ ẫ ờ ả ả   xúc đ p mà bu n h i t  trong ba kh  th  th t ngôn, câu ch  toàn bích.ẹ ồ ộ ụ ổ ơ ấ ữ

"Đây thôn Vĩ D " là m t bài th  tình tuy t tác. Cái màu xanh nh  ng c c a vạ ộ ơ ệ ư ọ ủ ườn ai, con  thuy n ai đ u b n sông trăng, và cái màu tr ng c a áo em nh  d n h n ta đi v  mi nề ậ ế ắ ủ ư ẫ ổ ề ề  

sương khói Vĩ D  thôn m t th i xa v ng, tìm l i bóng giai nhân, thạ ộ ờ ắ ạ ương nh  nhà th  tàiớ ơ   hoa, đa tình mà m nh b c. B c tranh tâm c nh trong "Đây thôn Vĩ D " vệ ạ ứ ả ạ ương v n mãiấ   lòng ta. 

Bài làm 2:

Hàn M c T  là m t gặ ử ộ ương m t th  kì l  và kì di u, có cu c s ng ng n ng i đ y đauặ ơ ạ ệ ộ ố ắ ủ ầ  

thương, b t h nh. Là ngấ ạ ườ ấi r t yêu đ i, yêu cu c s ng nh ng ti c thay, t o hóa l i quáờ ộ ố ư ế ạ ạ  

b t công v i s  ph n c a thi nhân. Vì th  mà nh ng m i tình trong th  ông dù đ p đ ,ấ ớ ố ậ ủ ế ữ ố ơ ẹ ẽ  

n ng th m đ n đâu thì cu i cùng cũng chia lìa, tan v ồ ắ ế ố ỡ

Sau khi lâm tr ng b nh, bi t r ng ch ng bao gi  còn đọ ệ ế ằ ẳ ờ ược đoàn t  v i ngụ ớ ười mình yêu  nên thi sĩ thường miêu t  c nh g p g , nh  nhung trong nh ng gi c chiêm bao. Vì thả ả ặ ỡ ớ ữ ấ ườ  ng xuyên b  cái ch t ám  nh nên ông hay nói đ n s  vĩnh bi t, cõi h  vô. Ông thích đêm t i,ị ế ả ế ự ệ ư ố  

sương mù, trăng sao  là nh ng c nh h p v i tâm tr ng  m đ m, thê lữ ả ợ ớ ạ ả ạ ương. N i đau thỗ ể  xác khi n Hàn M c T  nhi u khi nh  điên nh  d i nh ng cũng có lúc nó nâng th n tríế ặ ử ề ư ư ạ ư ầ   ông lên đ n đ nh cao c a tế ỉ ủ ưởng tượng huy n ho c, đ a ông vào th  gi i tràn đ y âmễ ặ ư ế ớ ầ   thanh, ánh sáng, s c màu. Trong cõi riêng  y, ông th a s c bi u hi n ni m đam mê khaoắ ấ ỏ ứ ể ệ ề   khát tình yêu và cu c s ng tộ ố ươ ẹi đ p vĩnh h ng.ằ

Th  Hàn M c T  thơ ặ ử ường có nh ng bữ ước nh y đ t ng t v  ý. Ý n  cách ý kia m tả ộ ộ ề ọ ộ   kho ng l n, có lúc tả ớ ưởng ch ng nh  không liên k t gì v i nhau nh ng th c ra l i g n bóừ ư ế ớ ư ự ạ ắ  

r t ch t ch    các tr ng thái c a c m xúc. Bài th  Đây thôn Vĩ D  là m t ví d ấ ặ ẽ ở ạ ủ ả ơ ạ ộ ụ

Đây thôn Vĩ D  là bài th  n i ti ng, đạ ơ ổ ế ược coi là viên ng c quý trong th  ca Vi t Nam. Bàiọ ơ ệ  

th  th  hi n lòng yêu đ i, yêu cu c s ng mãnh li t c a thi sĩ, th  hi n qua tình c m thi tơ ể ệ ờ ộ ố ệ ủ ể ệ ả ế   tha đ i v i c nh v t và con ngố ớ ả ậ ười. D u có thoáng nét ng m ng i và s  chia lìa, tan v  c aẫ ậ ủ ự ỡ ủ   tình yêu song c m xúc  y đã thăng hoa, làm giàu thêm đ i sông tình c m c a con ngả ấ ờ ả ủ ườ  i

Có th  coi bài th  là l i t  tình v i cu c đ i c a m t trái tim yêu thể ơ ờ ỏ ớ ộ ờ ủ ộ ương và luôn luôn hy 

v ng.ọ

Bài th  có ba kh  Kh  th  nh t t  v  đ p c a vơ ổ ổ ứ ấ ả ẻ ẹ ủ ườn cây thôn Vĩ và thi sĩ g i g m ử ắ ướ  c mong m t ngày nào đó dộ ược tr  v  thăm c nh cũ ngở ề ả ườ ưi x a

Kh  th  hai t  c nh sông nổ ứ ả ả ước đêm trăng huy n  o: gió, mây, dòng nề ả ước, hoa b p tay ắ   trong không gian qu nh v ng, đìu hiu. Nét th c nét  o c  ch p ch n chuy n hóa. Khungạ ắ ự ả ứ ậ ờ ể  

c nh th m đ m n i bu n thả ấ ẫ ỗ ồ ương, gi ng nh  tâm tr ng đang ch i v i, lo âu, ngh n ngàoố ư ạ ớ ớ ẹ  

c a thi sĩ trủ ước linh c m tan v , chia lìa c a tình yêu. Kh  th  ba nói v  hình  nh kháchả ỡ ủ ổ ứ ề ả  

đường xa và ch n số ương khói mông lung, c nh chìm trong m ng  o. D u có hình  nh c aả ộ ả ẫ ả ủ   khách đường xa, áo tr ng  nh ng t t c  đ u nh t nhòa, vô đ nh nh  m t m i tình v aắ ư ấ ả ề ạ ị ư ộ ố ừ  

m i đ nh hình đã v i hóa thành h  vô, đ ng l i trong lòng ngớ ị ộ ư ọ ạ ười m t n i hoài nghi, hiộ ỗ  

v ng.ọ

Âm đi u ch  đ o c a bài th  d a trên ba câu t  v n đ y băn khoăn, kh c kho i. Câu h iệ ủ ạ ủ ơ ự ự ấ ầ ắ ả ỏ  

th  nh t: Sao anh không v  ch i thôn Vĩ? mang nhi u s c thái nh : v a h i han, v a h nứ ấ ề ơ ề ắ ư ừ ỏ ừ ờ   trách, v a nh c nh , v a m i m c. Tác gi  đang phân vân t  h i v  m t vi c đáng raừ ắ ở ừ ờ ọ ả ự ỏ ề ộ ệ  

ph i làm t  lâu mà gi  đây không bi t có còn c  h i đ  th c hi n n a không. Đó là v  l iả ừ ờ ế ơ ộ ể ự ệ ữ ề ạ   thôn Vĩ, n i mình t ng lui t i h i còn là h c sinh trơ ừ ớ ồ ọ ường Pellerin   Hu  S  phân vân vàở ế ự  

nh ng s c thái tâm tr ng khác nhau đan xen trong cùng m t câu h i cho ta th y n i ữ ắ ạ ộ ỏ ấ ỗ ước ao 

tr  v  thôn Vĩ v a mãnh li t v a u u n, không d  gì bày t  Nghĩa là ao ở ề ừ ệ ừ ẩ ễ ỏ ước đ y, songấ   cũng đ y m c c m v  kh  năng th c hi n ao ầ ặ ả ề ả ự ệ ướ ủc c a mình

Câu h i th  hai: Thuy n ai đ u b n sông trăng đó, Có ch  trăng v  k p t i nay ? th  hi nỏ ứ ề ậ ế ở ề ị ố ể ệ  

s  băn khoăn, kh c kho i và hi v ng mong manh trong tâm tr ng thi sĩ.ự ắ ả ọ ạ

Câu h i th  ba: Ai bi t tình ai có đ m đà? ch t ch a m t m i hoài nghi.ỏ ứ ế ậ ấ ứ ộ ố

Tâm tr ng c a thi sĩ di n bi n theo chi u hạ ủ ễ ế ề ướng: ao ước đ m say ­ hoài v ng ph pắ ọ ấ  

ph ng ­ m  tỏ ơ ưởng hoài nghi. Càng v  sau càng có ph n u u n và s u mu n. Đó là nh ngề ầ ẩ ầ ộ ữ   cung b c khác nhau c a m t m i tình vô v ng. Tuy nhiên, đ ng sau m i tình  y v n làậ ủ ộ ố ọ ằ ố ấ ẫ  

m t ni m thi t tha g n bó v i đ i. Nh ng câu h i này là hình th c đ  nhà th  t  bày tâmộ ề ế ắ ớ ờ ữ ỏ ứ ể ơ ỏ  

tr ng. Âm đi u bài th  càng v  sau càng da di t, sâu l ng và nh  đó mà ba kh  th  tạ ệ ơ ề ế ắ ờ ổ ơ ưở  ng

nh  tách bi t l i liên k t v i nhau m t cách t  nhiên, t o thành m t bài th  hoàn ch nh cóư ệ ạ ế ớ ộ ự ạ ộ ơ ỉ  

v  đ p khác thẻ ẹ ường

Câu th  m  đ u: Sao anh không v  ch i thôn Vĩ? ch a đ ng nhi u s c thái bi u c mơ ở ầ ề ơ ứ ự ề ắ ể ả   khác nhau. Nó có th  là l i m i m c dể ờ ờ ọ ướ ại d ng h n trách nh  nhàng, r t đáng yêu c aờ ẹ ấ ủ  

m t cô gái Hu  N u v y thì ph i nghe câu th   y c t lên b ng chính cái gi ng Hu   mộ ế ế ậ ả ơ ấ ấ ằ ọ ế ấ  

áp, ngân nga, ta m i c m nh n đớ ả ậ ược h t v  d u ng t đ n nao lòng c a nó. Hi u cách khác,ế ị ị ọ ế ủ ể  

nó là m t câu h i tu t  Nhà th  lòng t  h i lòng: Li u có còn d p nào mình độ ỏ ừ ơ ự ỏ ệ ị ược v  thămề   thôn Vĩ m nh đ t g n bó v i bao k  ni m d u yêu c a m i tình đ u? T  h i cũng là đả ấ ắ ớ ỉ ệ ấ ủ ố ầ ự ỏ ể 

nh c nh  mình và kín đáo l ng vào trong đó n i khát khao, nhung nh ắ ỏ ồ ỗ ớ

Ba câu sau t  v  đ p vả ẻ ẹ ườn cây thôn Vĩ:

Nhìn n ng hàng cau n ng m i lênắ ắ ớ

Vườn ai mướt quá xanh nh  ng cư ọ

Lá trúc che ngang m t ch  đi n.ặ ữ ề

B c tranh ch  đ n s  vài nét ch m phá nh ng sinh đ ng và đ c s c vô cùng! Đây là c nhứ ỉ ơ ơ ấ ư ộ ặ ắ ả  

hi n ra trong cõi nh  nên v  đ p c a nó tr  nên lung linh g p b i. M i câu th  t  m tệ ớ ẻ ẹ ủ ở ấ ộ ỗ ơ ả ộ  

c nh vả ườn. Ánh n ng ban mai trong tr o, tinh khi t ph n ph t h ng trên nh ng tán cauắ ẻ ế ơ ớ ồ ữ   xanh cao vút, in dáng trên n n tr i bu i bình minh. Thi sĩ miêu t  hàng cau trề ờ ổ ả ước nh t b iấ ở  

đó là hình  nh n i b t, là đi m nh n c a b c tranh phong c nh r t  n tả ổ ậ ể ấ ủ ứ ả ấ ấ ượng. Tưởng như  hàng cau kia đang thay ai ngóng đ i ngợ ườ ềi v  Hình  nh hàng cau g i trong ta m t n iả ợ ộ ỗ  

ni m làng m c, quê hề ạ ương sâu s c.ắ

Câu th  ti p theo th  hi n c m xúc ng  ngàng và thán ph c c a nhà th  trơ ế ề ệ ả ỡ ụ ủ ơ ước v  đ pẻ ẹ   tràn đ y s c s ng c a khu vầ ứ ố ủ ườn: vườn ai mướt quá xanh nh  ng c. Đây cũng là l i nh nư ọ ờ ậ   xét chân tình th t lên t  đáy lòng thi sĩ. Thi sĩ không t  c  th  c nh vố ự ả ụ ể ả ườn mà ch  nh c t iỉ ắ ớ  

s c xanh c a lá. Mắ ủ ướt là màu xanh m  màng, non tỡ ươi, ph i ph i xuân thì, nhìn mát m tơ ớ ắ  

và mát t n tâm h n. T  quá ch  m c đ  làm tăng thêm kh  năng g i t  c a câu th  Cáiậ ồ ừ ỉ ứ ộ ả ợ ả ủ ơ  

s c n ng m i lên r i xu ng nh ng vòm lá còn ắ ắ ớ ọ ố ữ ướ ươt s ng đêm khi n cho màu xanh c a láế ủ   ánh lên nh  ng c. Vư ọ ườn cây thôn Vĩ nh  m t viên ng c bích kh ng l  r i r i s c xanh,ư ộ ọ ổ ồ ờ ợ ắ  

t a vào không gian và lòng ngỏ ười cái s c màu quy n rũ l  lùng! T t c  đ u r o r c, trànắ ế ạ ấ ả ề ạ ự  

đ y s c s ng. Tầ ứ ố ưởng ch ng nh  nghe th y đừ ư ấ ược c  ti ng c a nh a s ng đang chuy nả ế ủ ự ố ể   lên cành t , lá nõn. Trơ ướ ảc c nh thiên nhiên tuy t v i  y, tâm h n con ngệ ờ ấ ồ ười cũng r o r c,ạ ự   vui tươi

Câu th  th  t  là nét v  thân tình tô đ m v  e  p, d u dàng r t đáng yêu c a ngơ ứ ư ẽ ậ ẻ ấ ị ấ ủ ười con gái 

Hu : Lá trúc che ngang m t ch  đi n. Th p thoáng sau lá trúc là khuôn m t ch  đi n phúcế ặ ữ ề ấ ặ ữ ề  

h u.   đây, ta th y s  tinh t  c a ngòi bút Hàn M c T  khi t  c nh, t  ngậ ở ấ ự ế ủ ặ ử ả ả ả ười: Lá trúc che  ngang làm tăng thêm v  duyên dáng c a gẻ ủ ương m t ch  đi n. V i câu th  này, Hàn M cặ ữ ề ớ ơ ặ  

T  đã th  hi n đử ể ệ ược th n thái c a thôn Vĩ: c nh tầ ủ ả ươi đ p và con ngẹ ười duyên dáng.  Thiên nhiên và con người hài hòa v i nhau t o thành v  đ p đ c tr ng c a Hu ớ ạ ẻ ẹ ặ ư ủ ế

B c tranh thôn Vĩ tuy t đ p đã đ  l i  n tứ ệ ẹ ể ạ ấ ượng khó quên trong lòng thi sĩ. Trên cái n nề   phong c nh đ y hả ầ ương s c  y có m t cu c h i ng  tuy không nói ra mà ni m vui nhắ ấ ộ ộ ộ ộ ề ư 

th m vào v n v t. Tho ng đâu đây ti ng thì th m m  h  xao xuy n c a tình yêu.ấ ạ ậ ả ế ầ ơ ồ ế ủ

Kh  th  th  hai v n ti p t c t  c nh nh ng h u nh  không ăn nh p gì v i khung c nhổ ơ ứ ẫ ế ụ ả ả ư ầ ư ậ ớ ả  

tươi vui   kh  th  đ u. C m xúc th  ch t l ng xu ng, đở ổ ơ ầ ả ơ ợ ắ ố ượm bu n. Linh c m chia lìaồ ả  

hi n ra trong t ng câu, t ng ch  và t ng hình  nh:ệ ừ ừ ữ ừ ả

Gió theo l i gió, mây đố ường mây

Dòng nước bu n thiu, hoa b p layồ ắ

Thuy n ai đ u b n sông trăng đóề ậ ế

Có ch  trăng v  k p t i nay?ở ề ị ố

Thông thường thì gió th i, mây bay theo cùng m t hổ ộ ướng. Còn   đây, gió, mây đôi ng ở ả   Gió   cây lá, còn mây lãng đãng t n trên cao. Ng u nhiên chăng hay d ng ý? Câu th  ng tở ậ ẫ ụ ơ ắ   làm đôi. Gió đóng khung trong gió (Gió theo l i gió), mây cu n trong mây (mây đố ộ ườ  ng mây). M ch th  ch t nh  đ t đo n. Có cái gì đó xót xa, ngh n ngào, h t h ng trong c mạ ơ ợ ư ứ ạ ẹ ụ ẫ ả   xúc c a nhà th ủ ơ

 Vĩ D , b c ra sau v n đã là b n n c v i dăm ba b c d n xu ng sông. Dòng n c

sông Hương l ng l , im lìm, bu n thiu nh  không mu n trôi. Hoa b p (ngô) v t v , l tặ ẽ ồ ư ố ắ ậ ờ ắ   lay trong gió nh  Đâu đâu cũng đẹ ượm m t n i bu n.ộ ỗ ồ

Khung c nh th t v y chăng? Đúng v y! Trên kia th t mà   đây cũng th t, b i tả ậ ậ ậ ậ ở ậ ở ươ ắ  i t n hay   ê cũng đ u là Hu  c  vủ ề ế ả ườ ươ ớn t i s m mai, sông   bu i chi u. N i bu n ph n ph t,ủ ổ ề ỗ ồ ơ ớ   nhè nh  mà th m t n đáy lòng. Nét tr m t  không n i nào có đẹ ấ ậ ầ ư ơ ượ ấc  y là đ c tr ng c aặ ư ủ  

Hu  B c tranh phong c nh th  hai này có đ  gió th i, mây bay, dòng nế ứ ả ứ ủ ổ ước trôi, hoa b pắ   lay  mà sao v ng l ng đ n l nh lùng. Đắ ặ ế ạ ường nh  t t c  đang phai nh t d n s  s ng,ư ấ ả ạ ầ ự ố   đang b  vây b c trong m t m i s u thị ọ ộ ố ầ ương. S  ngang trái, tr  trêu  n ch a trong c nh v tự ớ ẩ ứ ả ậ   hay vui bu n là do con m t nhìn đ y tâm tr ng c a nhà th ? N i bu n c a thiên nhiên cóồ ắ ầ ạ ủ ơ ỗ ồ ủ   liên quan gì đ n n i bu n c a con ngế ỗ ồ ủ ười hay không?

Tr  l i m i tình c a thi sĩ v i cô gái thôn Vĩ D  M i tình  y tuy đ p đ  nh ng vô v ng.ở ạ ố ủ ớ ạ ố ấ ẹ ẽ ư ọ   Duyên ki p c a đôi trai gái này là duyên ki p l  làng, không th  chung đôi, chung đ iế ủ ế ỡ ể ờ  

được. Vì v y n i bu n trong lòng ngậ ỗ ồ ười nh  lan c  vào c  cây, mây nư ả ỏ ước; khi n choế   dòng nước bu n thiu và hoa b p cũng v t v , lay l t, l o đ o bên dòng nồ ắ ậ ờ ắ ả ả ước im lìm.  Dòng nước bu n thiu t  mang trong lòng m t tâm tr ng bu n hay n i s u li tán, chia phôiồ ự ộ ạ ồ ỗ ầ  

c a gió v i mây đã lây bu n t i dòng sông?!ủ ớ ồ ớ

L  nh t là đ ng t  lay v n là m t t  t  th c không mang ý nghĩa vui hay bu n, v y màạ ấ ộ ừ ố ộ ừ ả ự ồ ậ   sao đ t vào trong câu th  này, nó l i g i c m xúc bu n đ n v y? Nó ph  h a v i n iặ ơ ạ ợ ả ồ ế ậ ụ ọ ớ ỗ  

bu n chia c t c a gió, mây, c a dòng nồ ắ ủ ủ ước bu n thiu nh  ch ng còn s c s ng.ồ ư ẳ ứ ố

Trong cái xu th  đang ch y trôi, chia lìa m i lúc m i xa  y, thi sĩ ch t ế ả ỗ ỗ ấ ợ ước ao có đượ  c

m t th  ngộ ứ ược dòng v  v i mình, đó là trăng:ề ớ

Thuy n ai đ u b n sông trăng đóề ậ ế

Có ch  trăng v  k p t i nay ?ở ề ị ố

Nhà th  nhìn th y hay hình dung trong kí  c c nh nh ng con thuy n khoan thai, b ngơ ấ ứ ả ữ ề ồ  

b nh trên m t nề ặ ước sông Hương l p lánh ánh trăng ?! S  phân vân đoán đ nh trong t  nghiấ ự ị ừ  

v n thuy n ai càng làm tăng thêm v  m  h , huy n  o cho c nh v t và đ c t  m t h nấ ề ẻ ơ ồ ể ả ả ậ ặ ả ộ ồ  

th  đang rung đ ng mãnh li t trơ ộ ệ ước v  đ p h u tình c a Hu ẻ ẹ ữ ủ ế

Nhà th  ao ơ ước thuy n ch  trăng v  nh  mong m t tri âm tri ki đ n v i mình. Dòng nề ở ề ư ộ ế ớ ướ  c hóa thành dòng trăng hay ánh trăng đang tan ra thành nước?! Thuy n ch  trăng v  c p b nề ở ề ậ ế  

th i gian huy n  o. Song, đó chi là b  n i c a ý th  Có m t ch  tâu nay b  b  quên b iờ ề ả ề ổ ủ ơ ộ ữ ị ỏ ở  

l  nó khiêm nhẽ ường, không c u kì hoa mĩ nh ng l i mang nhi u s c thái tu t ,  y là chầ ư ạ ề ắ ừ ấ ữ 

l p. Ch  k p ch a đ ng bi k ch c a tâm h n thi sĩ. Nó ph n ánh tâm tr ng kh c kho i đ iậ ữ ị ứ ự ị ủ ồ ả ạ ắ ả ợ   trông cùng chút hi v ng mong manh c a nhà th  đang ch i v i trên b  v c c a đauọ ủ ơ ơ ơ ờ ự ủ  

thương, tuy t v ng. Ch  k p cho ta th y c m nh n c a thi sĩ v  hi n t i ng n ng i và héệ ọ ữ ị ấ ả ậ ủ ề ệ ạ ắ ủ  

m  m t khao khát s ng cháy b ng, mu n giao hòa, chia s  tâm s  v i m i ngở ộ ố ỏ ố ẻ ự ớ ọ ười. Thi sĩ 

mu n níu kéo s  s ng và ch y đua v i th i gian.ố ự ố ạ ớ ờ

Thuy n em đang đ u   b n sông trăng nh  đ i em sáng láng đ y xuân tề ậ ở ế ư ờ ầ ươi, có ch  trăngở  

v  k p t i nay cho lòng anh vui lên m t chút! N i ề ị ố ộ ỗ ước mong th m l ng mà tha thi t. Thaầ ặ ế   thi t mà mong manh. Càng mong manh l i càng tha thi t.ế ạ ế

Thuy n đ u, thuy n đi trên sông Hề ậ ề ương trong đêm trăng là chuy n bình thệ ường, nh ngư  

b n sông trăng thì chi có trong th  Hàn M c T  Thuy n ch  trăng v  k p t i nay thì cu cế ơ ặ ử ề ở ề ị ố ộ  

h n hò s  tr n v n. Có rẹ ẽ ọ ẹ ượu, có trăng, có nh ng ngữ ười yêu nhau thì đ i đ p bi t bao! Bùờ ẹ ế  

l i c nh tạ ả ượng ngăn cách, bu n bã   hai câu trên, đây là hi v ng c a cu c g p g  hòa h pồ ở ọ ủ ộ ặ ỡ ợ   mát lành, cho dù hi v ng  y cũng ch ng khác chi sọ ấ ẳ ương khói

Có ch  trăng v  k p t i nay là câu th  c a cõi m ng. Đ n đây, nhà th  không nhìn ra c nhở ề ị ố ơ ủ ộ ế ơ ả  

v t n a mà nhìn vào chính lòng mình. Qu  th i gian đang v i đi t ng ngày, t ng kh c,ậ ữ ỹ ờ ơ ừ ừ ắ  

cu c chia li vĩnh vi n đang t i g n. Thi sĩ r i vào cõi đau thộ ễ ớ ầ ơ ương, tuy t v ng.ệ ọ

B n câu th  kh  này là b c tranh tâm c nh. Gió, mây chia đố ơ ổ ứ ả ường, b n tình r  đôi. Bu nạ ẽ ồ  

đ n c  dòng sông, ng n b p. Thuy n ai đó hay thuy n em mà sáng đ y trăng? Hãy chế ả ọ ắ ề ề ầ ở  trăng vê k p t i nay đ  ta g p nhau l n cu i. Nh ng đó ch  là ị ố ể ặ ầ ố ư ỉ ước mong, d u chân thànhẫ