Giới thiệu thiên nhiên và môi trường, cuộc sống xã hội đặc biệt là cuộc sống ở gia đình, nhà trường và ngoài xã hội được đề cập đến qua các ngữ liệu dùng để dạy kiến thức và kĩ năng, thể
Trang 11- Nội dung tích hợp GDBVMT trong môn Tiếng Việt lớp 2 bao gồm :
1.1 Giới thiệu thiên nhiên và môi trường, cuộc sống xã hội (đặc biệt
là cuộc sống ở gia đình, nhà trường và ngoài xã hội) được đề cập đến qua
các ngữ liệu dùng để dạy kiến thức và kĩ năng, thể hiện ở các phân môn :
Tập đọc, Kể chuyện, Chính tả, Tập viết, Luyện từ và câu, Tập làm văn Giúp
HS hiểu được ý nghĩa của môi trường Xanh - Sạch - Đẹp đối với việc nâng
cao chất lượng cuộc sống con người
1.2 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường : không phá hoại môi trường
tự nhiên, trồng cây gây rừng và làm đẹp cảnh quan môi trường xung quanh;
yêu quý gia đình, bạn bè, quê hương đất nước
2- Gợi ý nội dung, địa chỉ và mức độ cụ thể :
Tuầ
2
TĐ
Làm việc
thật là vui
- HS luyện đọc và tìm hiểu bài / kết hợp
gợi ý HS liên hệ (dùng câu hỏi) : Qua bài văn, em có nhận xét gì về cuộc sống quanh ta ? (Mọi vật, mọi người đều làm
việc thật nhộn nhịp và vui vẻ ) Từ đó liên hệ ý về BVMT : Đó là môi trường sống có ích đối với thiên nhiên và con người chúng ta
- Khai thác gián tiếp nội dung
bài
5 Ai là gì ?LT&C
- HS đặt câu theo mẫu (Ai là gì ?) để giới
thiệu trường em, giới thiệu làng (xóm, bản, ấp, buôn, sóc, phố) của em (BT3); từ
đó thêm yêu quý môi trường sống
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
6
Tập đọc –
KC
Mẩu giấy
vụn
- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường lớp học luôn sạch đẹp
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
Tập viết
Chữ hoa D
- HS tập viết : Đẹp trường đẹp lớp / Giáo
dục ý thức giữ gìn trường lớp luôn sạch
- Khai thác trực tiếp nội dung
Trang 210
Tập đọc –
KC
Sáng kiến
của bé Hà
- Giáo dục ý thức quan tâm đến ông bà và
những người thân trong gia đình
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
Tập làm văn
Kể về người
thân
- Giáo dục tình cảm đẹp đẽ trong cuộc sống xã hội
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
Bà cháu
- GD tình cảm đẹp đẽ đối với ông bà - Khai thác trực
tiếp nội dung bài
Tập đọc
Cây xoài của
ông em
- Kết hợp GDBVMT thông qua các câu
hỏi 2 Tại sao mẹ lại chọn những quả xoài ngon nhất bày lên bàn thờ ông ? – 3 Tại sao bạn nhỏ cho rằng quả xoài cát nhà mình là thứ quả ngon nhất ? (GV nhấn
mạnh : Bạn nhỏ nghĩ như vậy vì mỗi khi nhìn thứ quả đó, bạn lại nhớ ông Nhờ có tình cảm đẹp đẽ với ông, bạn nhỏ thấy yêu quý cả sự vật trong môi trường đã gợi
ra hình ảnh người thân )
- Khai thác gián tiếp nội dung
bài
12
Tập đọc –
KC
Sự tích cây
vú sữa
- GD tình cảm đẹp đẽ với cha mẹ - Khai thác trực
tiếp nội dung
bài
Tập đọc
Mẹ - HS trả lời câu hỏi trong SGK (chú ý câu
2 : Mẹ làm gì để con ngủ ngon giấc ?), từ
đó giúp các em trực tiếp cảm nhận được cuộc sống gia đình tràn đầy tình yêu
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
Trang 3thương của mẹ
LT&C
Từ ngữ về
tình cảm gia
đình
- Chọn từ ngữ điền vào chỗ trống để tạo
thành câu hoàn chỉnh (Cháu ông bà;
Con cha mẹ; Em anh chị) (BT2)
Nhìn tranh (SGK), nói 2-3 câu về hoạt động của mẹ và con (BT3) / Giáo dục tình cảm yêu thương, gắn bó với gia đình
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
13
Tập đọc –
KC
Bông hoa
niềm vui
- Giáo dục tình cảm yêu thương những người thân trong gia đình
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
Tập đọc
Quà của bố
- GV giúp HS cảm nhận : Món quà của bố tuy chỉ là những con vật bình thường nhưng là “cả một thế giới dưới nước” (cà cuống, niềng niễng đực, niềng niễng cái
hoa sen đỏ, nhị sen vàng con cá sộp, cá chuối), “cả một thế giới mặt đất” (con xập xành, con muỗm to xù, con dế ) Từ đó kết hợp liên hệ mở rộng thêm (đối với HS khá, giỏi) về GDBVMT : Em hiểu vì sao
tác giả nói “Quà của bố làm anh em tôi giàu quá !” (Vì có đủ “cả một thế giới
dưới nước” và “cả một thế giới mặt đất” –
ý nói : có đầy đủ các sự vật của môi trường thiên nhiên và tình yêu thương của
bố dành cho các con )
- Khai thác gián tiếp nội dung
bài
14
Tập đọc –
KC
Câu chuyện
bó đũa
- GD tình cảm đẹp đẽ giữa anh em trong gia đình
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
KC
Hai anh em
- GD tình cảm đẹp đẽ giữa anh em trong gia đình
- Khai thác trực tiếp nội dung
Trang 4bài
Tập làm văn
Kể về anh
chị em
- GD tình cảm đẹp đẽ trong gia đình - Khai thác trực
tiếp nội dung
bài
16 Chữ hoa OTập viết
- Gợi ý HS liên tưởng đến vẻ đẹp của thiên nhiên qua nội dung viết ứng dụng :
Ong bay bướm lượn (Hỏi : Câu văn gợi cho em nghĩ đến cảnh vật thiên nhiên như thế nào ?).
- Khai thác gián tiếp nội dung
bài
Tập làm văn
Kể ngắn về
con vật
- Giáo dục ý thức bảo vệ các loài động vật
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
19
Tập đọc –
KC
Chuyện bốn
mùa
- GV nhấn mạnh : Mỗi mùa xuân, hạ, thu, đông đều có những vẻ đẹp riêng nhưng
đều gắn bó với con người Chúng ta cần
có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường thiên nhiên để cuộc sống của con người ngày càng thêm đẹp đẽ
- Khai thác gián tiếp nội dung bài.
20
Chính tả
Gió
- GV giúp HS thấy được “tính cách” thật
đáng yêu của nhân vật Gió (thích chơi thân với mọi nhà, cù khe khẽ anh mèo mướp, rủ đàn ong mật đến thăm hoa; đưa những cánh diều bay bổng, ru cái ngủ đến
la đà, thèm ăn quả, hết trèo cây bưởi lại trèo na) Từ đó, thêm yêu quý môi trường
thiên nhiên
- Khai thác gián tiếp nội dung bài.
Tập đọc
Mùa xuân
đến
- GV giúp HS cảm nhận được nội dung :
Mùa xuân đến làm cho cả bầu trời và mọi vật đều trở nên đẹp đẽ và giàu sức sống
Từ đó, HS có ý thức về BVMT
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
Trang 5Tập làm văn
Tả ngắn về
bốn mùa
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
21
Tập đọc –
KC
Chim sơn ca
và bông cúc
trắng
- GV hướng dẫn HS nêu ý nghĩa của câu chuyện : Cần yêu quý những sự vật trong môi trường thiên nhiên quanh ta để cuộc sống luôn đẹp đẽ và có ý nghĩa Từ đó, góp phần giáo dục ý thức BVMT
- Khai thác gián tiếp nội dung
bài
Tập làm văn
Tả ngắn về
loài chim
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
22
LT&C
Từ ngữ về
loài chim
- BT1 (Nói tên các loài chim trong những tranh sau – SGK) : Sau khi HS nêu tên các loài chim theo gợi ý trong SGK (đại bàng, cú mèo, chim sẻ, sáo sậu, cò, chào mào, vẹt), GV liên hệ : Các loài chim tồn
tại trong môi trường thiên nhiên thật phong phú, đa dạng, trong đó có nhiều loài chim quý hiếm cần được con người bảo vệ (VD : đại bàng)
- Khai thác gián tiếp nội dung
bài
23
Tập đọc
Nội quy Đảo
Khỉ
- HS luyện đọc bài văn và tìm hiểu những điều cần thực hiện (nội quy) khi đến tham quan du lịch tại Đảo Khỉ chính là được nâng cao về ý thức BVMT
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
28 Tập làm vănTả ngắn về
cây cối
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên
- Khai thác trực tiếp nội dung
bài
KC
Chiếc rễ đa
tròn
- Giáo dục : Việc làm của Bác Hồ đã nêu tấm gương sáng về việc nâng niu, gìn giữ
vẻ đẹp của môi trường thiên nhiên, góp
- Khai thác gián tiếp nội dung
bài
Trang 6phần phục vụ cuộc sống của con người
3- Một số lưu ý về yêu cầu tích hợp GDBVMT trong môn Tiếng Việt lớp 2:
3.1 Những vấn đề chung về môi trường toàn cầu : Vẻ đẹp thiên nhiên,
loài vật quanh ta được nói đến trong các bài học ở SGK Tiếng Việt 2 (chú
trọng các bài Tập đọc, Kể chuyện thuộc chủ điểm Bạn trong nhà, Bốn mùa,
Chim chóc, Muông thú, Sông biển, Cây cối).
3.2 Không khí và ô nhiễm không khí : Không khí đối với đời sống
động vật và với cuộc sống con người (tập trung ở các chủ điểm Bốn mùa,
Chim chóc, Muông thú).
3.3 Nguồn thực phẩm : Các loại cây, con dùng làm thực phẩm (chú
trọng các bài thuộc chủ điểm Chim chóc, Muông thú, Sông biển, Cây cối).
3.4 Duy trì bền vững hệ sinh thái : Các vùng lãnh thổ đất nước, công
viên, bảo vệ và chăm sóc cây trồng (chú trọng các bài thuộc chủ điểm Bốn
mùa, Cây cối).
3.5 Duy trì bền vững các loài hoang dã : Yêu thích các loài vật hoang
dã (chú trọng các bài thuộc chủ điểm Chim chóc, Muông thú).
3.6 Môi trường và xã hội : Trái đất là ngôi nhà chung; giữ gìn trật tự
vệ sinh nơi công cộng là góp phần xây dựng lối sống văn minh (chú trọng
các bài thuộc chủ điểm Trường học, Bạn trong nhà, Nhân dân).