Ôn thi hết môn đường lối 12

bước trưởng thành vượt bậc của Đảng ta về lãnh đạo chính trị, về xây dựng đường lối cách mạng giải phóng dân tộc.– Sự điều chỉnh chiến lược trên rất đúng đắn, sáng tạo, phát huy được tiề

Đề cương ôn thi hết môn

Môn Đường lối Cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Câu 1 Nội dung cơ bản của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng.

a Hoàn cảnh lịch sử:

Đến cuối năm 1929, những người cách mạng Việt Nam trong các tổ chức Cộngsản đã nhận thức được sự cần thiết và cấp bách phải thành lập một Đảng Cộng sảnthống nhất, chấm dứt sự chia rẽ trong phong trào Cộng sản ở Việt Nam

Ngày 27-10-1929, Quốc tế Cộng sản gửi những người Cộng sản Đông Dươngtài liệu Về việc thành lập một Đảng Cộng sản ở Đông Dương, yêu cầu những ngườiCộng sản Đông Dương phải khắc phục ngay sự chia rẽ giữa các nhóm Cộng sản vàthành lập một đảng của giai cấp vô sản

Nhận được tin về sự chia rẽ của những người cộng sản ở Đông Dương, Nguyễn

Ái Quốc rời Xiêm đến Trung Quốc Người chủ trì Hội nghị hợp nhất Đảng, tại CửuLong, Hương Cảng, Trung Quốc

Hội nghị thảo luận và thông qua các văn kiện: Chính cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt Đảng, Chương trình tóm tắt Đảng và Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam Các văn kiện này đã hợp thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Cộng sản Việt Nam

b Nội dung cơ bản:

* Phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là: Cách mạng Việt

Nam phải trải qua 2 giai đoạn: Tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản (cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa) Tập trung giải quyết 2 mâu

thuẫn cơ bản của dân tộc Việt Nam là mâu thuẫn dân tộc và mẫu thuẫn giai cấp

* Nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng:

- Về chính trị: Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến; làm cho

nước Việt Nam được hoàn toàn độc lập; lập chính phủ công nông binh; tổ chức quân độicông nông

- Về kinh tế: Thủ tiêu hết các thứ quốc trái; tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn

(như công nghiệp, vận tải, ngân hang, v.v.) của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để giaocho Chính phủ công nông binh quản lý; tịch thu toàn bộ ruộng đất của bọn đế quốc chủnghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo; bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo; mở mangcông nghiệp và nông nghiệp; thi hành luật này làm 8 giờ

- Về văn hóa - xã hội: Dân chúng được tự do tổ chức; nam nữ bình quyền, v.v.;

phổ thông giáo dục theo công nông hóa

* Về lực lượng cách mạng: Đảng phải thu phục cho được đại bộ phận dân

cày và phải dựa vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa cách mạng, đánh đổ bọn đại địachủ và phong kiến; phải làm cho các đoàn thể thợ thuyền và dân cày (công hội, hợp tácxã) khỏi ở dưới quyền lực và ảnh hưởng của bọn tư sản quốc gia; phải hết sức liên lạcvới tiểu tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, v.v để kéo họ đi vào phe vôsản giai cấp Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặtphản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã

ra mặt phản cách mạng (như Đảng lập hiến, v.v.) thì phải đánh đổ

* Về lãnh đạo cách mạng: Giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo cách mạng

Việt Nam Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục cho được đại bộphận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng; trong khi liênlạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhượng bộ một chút lợi ích gì củacông nông mà đi vào con đường thỏa hiệp

* Về quan hệ của cách mạng Việt Nam với phong trào cách mạng thế giới: Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, phải thực hành liên

lạc với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp

c Đánh giá cương lĩnh:

Cương lĩnh đã vạch ra những vấn đề cơ bản nhất của cách mạng Việt Nam Cương lĩnhvừa đúng đắn, vừa sáng tạo, vừa nhuần nhuyễn quan điểm giai cấp lại thấm đượm tinhthần dân tộc

d Ý nghĩa cương lĩnh:

- Là cơ sở để ĐCS VN trở thành tổ chức lãnh đạo cách mạng

- Giải quyết được khủng hoảng về đường lối CM, giai cấp lãnh đạo CM, lực lượng CM,

Câu 2 Nội dung sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng trong giai đoạn

Mặt trận nhân dân Pháp tan vỡ Đảng Cộng sản Pháp bị đặt ra ngoài vòng pháp luật.Tháng 6/1940, Chính phủ Pháp đầu hàng Đức.

+ Ngày 23/9/1940, Pháp ký hiệp định đầu hàng Nhật

+ Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc, phát xít Pháp – Nhật trở nên gay gắt hơn bao giờ hết

Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đảng thể hiện trong Nghị quyết hội nghị trung ương lần thứ 6 (11/1939), 7 (11/1940), 8 (5/1941)

2.2 Hội nghị Trung ương lần thứ 6 (11-1939).

– Tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất chỉ tịch thu ruộng đất của đế quốc và địa chủphản bội quyền lợi dân tộc

– Thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương thay cho Mặt trận Dânchủ Lực lượng chính của Mặt trận là: Công nhân, nông dân, đoàn kết với các tầng lớptiểu tư sản thành thị và nông thôn, đồng minh trong chốc lát hoặc cô lập giai cấp tư sảnbản xứ, trung, tiểu địa chủ Mặt trận do giai cấp công nhân lãnh đạo

– Chủ trương chuyển hướng về tổ chức: Vừa xây dựng tổ chức hợp pháp, đơn giản rộngrãi, vừa xây dựng các đoàn thể quần chúng cách mạng bí mật Xoay tất cả các cuộc đấutranh vào hướng trung tâm là chống đế quốc và tay sai

– Về xây dựng Đảng: Đảng phải liên lạc mật thiết với quần chúng Phải khôi phục hệthống tổ chức Đảng Phải vũ trang lý luận cách mạng Phải thực hiện phê và tự phê

bình Phải đấu tranh chống khuynh hướng hữu và “tả” khuynh.

2.3 Hội nghị lần thứ 7 (11-1940).

Tiếp tục khẳng định quan điểm chuyển hướng chỉ đạo chiến lược giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc

2.4 Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (05/1941)

– Đặt ngọn cờ giải phóng dân tộc lên hàng đầu:

+ Tạm gác nhiệm vụ cách mạng ruộng đất

+ Thống nhất lực lượng cách mạng trên toàn cõi Đông Dương

– Giành quyền độc lập tự do cho các dân tộc Đông Dương theo quan điểm thực hiệnquyền dân tộc tự quyết Ở Việt Nam, sau khi đánh đuổi Pháp – Nhật sẽ lập nên nướcViệt Nam mới theo chế độ Dân chủ Cộng hoà

– Hội nghị xác định tính chất của cuộc cách mạng: Lúc này, cách mạng Đông Dương

mang tính chất là “cách mạng dân tộc giải phóng”.

– Về mặt trận: Phải có một tên mới có tính chất dân tộc hơn, có sức mạnh hiệu triệuđồng bào trong nước Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 8 chủ trương lấy tên

là Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh gọi tắt là Mặt trận Việt Minh Các giới quầnchúng được tổ chức và tập hợp trong các Hội cứu quốc: Hội Nông dân cứu quốc, HộiThanh niên cứu quốc, Hội Phụ nữ cứu quốc,…

– Hội nghị xác định vị trí, điều kiện, hình thức khởi nghĩa:

+ Nhận định điều kiện để cuộc khởi nghĩa nổ ra thắng lợi: giaicấp thống trị lâm vào khủng hoảng đến cực điểm, nhân dân không thể sốngdưới ách thống trị của Nhật – Pháp, sẵn sàng vùng dậy khởi nghĩa, phe dânchủ đại thắng ở mặt trận Thái Bình Dương, Mặt trận cứu quốc đã thống nhấttrên toàn quốc

+ Ra sức chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, đi từ khởi nghĩa từng phần, giành chính quyền ở địa phương, tiến lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước

– Về xây dựng Đảng: Yêu cầu của công tác xây dựng Đảng lúc này là nhằm làm cho Đảng có đủ năng lực lãnh đạo cách mạng Đông Dương đi đến toàn thắng

+ Tổ chức Đảng ở miền Nam giúp đỡ việc xây dựng Đảng ở Campuchia

+ Tổ chức Đảng ở miền Trung giúp việc xây dựng Đảng ở Lào

2.5 Ý nghĩa.

– Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc của Hộinghị Trung ương lần 6, 7, 8 chính là sự kế tục và hoàn chỉnh tư tưởng cách mạng giải

4

bước trưởng thành vượt bậc của Đảng ta về lãnh đạo chính trị, về xây dựng đường lối cách mạng giải phóng dân tộc.

– Sự điều chỉnh chiến lược trên rất đúng đắn, sáng tạo, phát huy được tiềm năng, sứcmạnh của toàn dân tộc, trực tiếp dẫn đến thành công của cuộc tổng khởi nghĩa ThángTám năm 1945

Câu 3 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp.

3.1 Hoàn cảnh lịch sử.

Tháng 11-1946, quân Pháp mở cuộc tấn công chiếm đóng cả thành phố HảiPhòng và thị xã Lạng Sơn, đổ bộ lên Đà Nẵng và gây nhiều cuộc khiêu khích, tàn sátđồng bào ta ở Hà Nội Trung ương Đảng đã chỉ đạo tìm cách liên lạc với phía Pháp đểgiải quyết vấn đề bằng biện pháp đàm phán, thương lượng

Trước việc Pháp gửi tối hậu thư đòi ta tước vũ khí của tự vệ Hà Nội, để chochúng kiểm soát an ninh trật tự ở Thủ đô, ngày 19-12-1946, Ban Thường vụ Trung ươngĐảng đã họp Hội nghị mở rộng tại làng Vạn Phúc (Hà Đông) dưới sự chủ trì của Hồ ChíMinh để hoạch định chủ trương đối phó Hội nghị đã cử phái viên đi gặp phía Pháp đểđàm phán, song không có kết quả Hội nghị cho rằng, hành động của Pháp chứng tỏchúng cố ý muốn cướp nước ta một lần nữa Khả năng hòa hoãn không còn Hòa hoãnnữa sẽ dẫn đến họa mất nước Trong thời điểm lịch sử phải quyết đoán ngay, Hội nghị

đã quyết định hạ quyết tâm phát động cuộc kháng chiến trong cả nước và chủ động tiếncông trước khi thực dân Pháp thực hiện màn kịch đảo chính quân sự ở Hà Nội. Mệnhlệnh kháng chiến được phát đi Vào lúc 20 giờ ngày 19-12-1946, tất cả các chiến trườngtrong cả nước đã đồng loạt nổ súng Rạng sáng ngày 20-12-1946, Lời kêu gọi toàn quốckháng chiến của Hồ Chí Minh được phát đi trên Đài Tiếng nói Việt Nam Thuận lợi củanhân dân ta khi bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược là ta chiếnđấu để bảo vệ nền độc lập, tự do của dân tộc và đánh địch trên đất nước mình nên có

chính nghĩa, có "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" Ta cũng đã có sự chuẩn bị cần thiết về

mọi mặt nên về lâu dài, ta sẽ có khả năng đánh thắng quân xâm lược Trong khi đó, thựcdân Pháp cũng có nhiều khó khăn về chính trị, kinh tế, quân sự ở trong nước và tạiĐông Dương không dễ gì có thể khắc phục được ngay

Khó khăn của ta là tương quan lực lượng quân sự yếu hơn địch Ta bị bao vâybốn phía, chưa được nước nào công nhận, giúp đỡ Còn quân Pháp lại có vũ khí tối tân,

đã chiếm đóng được hai nước Campuchia, Lào và một số nơi ở Nam Bộ Việt Nam, cóquân đội đứng chân trong các thành thị lớn ở miền Bắc

Những đặc điểm của sự khởi đầu và các thuận lợi, khó khăn đó là cơ sở đểĐảng xác định đường lối cho cuộc kháng chiến

3.2 Quá trình hình thành và nội dung đường lối kháng chiến.

Đường lối kháng chiến của Đảng được hình thành, bổ sung, hoàn chỉnh quathực tiễn

Ngay sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, trong Chỉ thị về khángchiến kiến quốc, Đảng đã nhận định kẻ thù chính, nguy hiểm nhất của dân tộc ta là thựcdân Pháp xâm lược, phải tập trung mũi nhọn đấu tranh vào chúng

Trong quá trình chỉ đạo cuộc kháng chiến ở Nam Bộ, Trung ương Đảng và HồChí Minh đã chỉ đạo kết hợp đấu tranh chính trị, quân sự với ngoại giao để làm thất bại

âm mưu của Pháp định tách Nam Bộ ra khỏi Việt Nam

Ngày 19-10-1946, Thường vụ Trung ương Đảng mở Hội nghị Quân sự toàn

quốc lần thứ nhất, do Tổng Bí thư Trường Chinh chủ trì Xuất phát từ nhận định "không sớm thì muộn, Pháp sẽ đánh mình và mình cũng nhất định phải đánh Pháp”, Hội nghị

đề ra những chủ trương, biện pháp cụ thể cả về tư tưởng và tổ chức để quân dân cả nướcsẵn sàng bước vào cuộc chiến đấu mới Trong Chỉ thị Công việc khẩn cấp bây giờ (5-11-1946), Hồ Chí Minh đã nêu lên những việc có tầm chiến lược, toàn cục khi bước vàocuộc kháng chiến và khẳng định lòng tin vào thắng lợi cuối cùng

Đường lối toàn quốc kháng chiến của Đảng được thể hiện tập trung trong bavăn kiện lớn, là văn kiện Toàn dân kháng chiến của Trung ương Đảng (12-12-1946), Lờikêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chi Minh (19-12-1946) và tác phẩm Khángchiến nhất định thắng lợi của Trường Chinh

Nội dung đường lối:

Mục đích kháng chiến: Kế tục và phát triển sự nghiệp Cách mạng Tháng Tám,

"Đánh phản động thực dân Pháp xâm lược; giành thống nhất và độc lập".

Tính chất kháng chiến: "Cuộc kháng chiến của dân tộc tạ là một cuộc chiến

tranh cách mạng của nhân dân, chiến tranh chính nghĩa Nó có tính chất toàn dân, toàn diện và lâu dài" "Là một cuộc chiến tranh tiến bộ Vì tự do, độc lập, dân chủ và hòa bình" Đó là cuộc kháng chiến có tính chất dân tộc giải phóng và dân chủ mới.

Phương châm tiến hành kháng chiến: Tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân,

thực hiện kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính

Kháng chiến toàn dân: "Bất kỳ đàn ông đàn bà không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, bất kỳ người già, người trẻ Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp", thực hiện mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xóm là một pháo

đài

Kháng chiến toàn diện: Đánh địch về mọi mặt: chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa,ngoại giao Trong đó:

Về chính trị: Thực hiện đoàn kết toàn dân, tăng cường xây dựng Đảng,

chính quyền, các đoàn thể nhân dân; đoàn kết với Miên, Lào và các dân tộc yêu chuộng

tự do, hòa bình

Về quân sự: Thực hiện vũ trang toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang

nhân dân, tiêu diệt địch, giải phóng nhân dân và đất đai, thực hiện du kích chiến tiến lên

vận động chiến, đánh chính quy, là "Triệt để dùng du kích, vận động chiến Bảo toàn thực lực, kháng chiến lâu dài Vừa đánh vừa võ trang thêm; vừa đánh vừa đào tạo thêm cán bộ".

Về kinh tế: Tiêu thổ kháng chiến, xây dựng kinh tế tự cung tự túc, tập

trung phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp và công nghiệp quốcphòng

Về văn hóa: Xóa bỏ văn hóa thực dân, phong kiến, xây dựng nền văn hóa dân chủ mớitheo ba nguyên tắc: dân tộc, khoa học, đại chúng

Về ngoại giao: Thực hiện thêm bạn bớt thù, biểu dương thực lực "Liên hiệp với dân tộc Pháp, chống phản động thực dân Pháp", sẵn sàng đàm phán nếu Pháp

công nhận Việt Nam độc lập

Kháng chiến lâu dài (trường kỳ): Là để chống âm đánh nhanh, thắng nhanh của Pháp, để có thời gian phát huy yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" của ta, chuyển hóa

tương quan lực lượng từ chỗ ta yếu hơn địch đến chỗ ta mạnh hơn địch, đánh thắngđịch.

Dựa vào sức mình là chính: “Phải tự cấp, tự túc về mọi mặt", vì ta bị bao vây

bốn phía, chưa được nước nào giúp đỡ nên phải tự lực cánh sinh Khi nào có điều kiện

ta sẽ tranh thủ sự giúp đỡ của các nước, song lúc đó cũng không được ỷ lại

Triển vọng kháng chiến: Mặc dù lâu dài, gian khổ, khó khăn, song nhất định

thắng lợi

Đường lối kháng của Đảng với những nội dung cơ bản như trên là đúng đắn vàsáng tạo, vừa kế thừa được kinh nghiệm của tổ tiên, đúng với các nguyên lý về chiếntranh cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, vừa phù hợp với thực tế đất nước lúc bấygiờ Đường lối kháng chiến của Đảng được công bố sớm đã có tác dụng đưa cuộc khángchiến nhanh chóng đi vào ổn đinh và phát triển đúng hướng, từng bước đi tới thắng lợi.Tháng 1-1948, Hội nghị Trung ương Đảng mở rộng đã đề ra nhiệm vụ và biện pháp vềquân sự, chính trị, văn hóa nhằm thúc đẩy cuộc kháng chiến, phát động phong trào thiđua yêu nước xây dựng hậu phương vững mạnh về mọi mặt Tháng 1-1950, Hội nghịtoàn quốc của Đảng chủ trương gấp rút hoàn thành nhiệm vụ chuẩn bị chuyển mạnhsang tổng phản công

Thực hiện đường lối kháng chiến của Đảng, từ năm 1947 đến năm 1950, Đảng

đã tập trung chỉ đạo cuộc chiến đấu giam chân địch trong các đô thị, củng cố các vùng

tự do lớn, đánh bại cuộc hành quân lớn của địch trên Việt Bắc; lãnh đạo đẩy mạnh xây

dựng hậu phương, tìm cách chống phá thủ đoạn "lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt đánh người Việt" của thực dân Pháp Thắng lợi của chiến dịch Biên giới cuối

năm 1950 đã giáng một đòn nặng nề vào ý chí xâm lược của địch, quân ta dành đượcquyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ

Câu 4 Đường lối xây dựng chế độ dân chủ nhân dân.

- Trước tình hình đó, từ ngày 13 đến ngày 22/12/1946 Ban thường vụ trung ương Đảng

ta đã họp tại Vạn Phúc, Hà Đông dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh để hoạchđịnh chủ trương đối phó Hội nghị đã cử phái viên đi gặp phía Pháp để đàm phán, songkhông có kết quả Hội nghị cho rằng khả năng hoà hoãn không còn Hoà hoãn nữa sẽdẫn đến hoạ mất nước, nhân dân sẽ trở lại cuộc đời nô lệ Do đó, hội nghị đã quyết định

hạ quyết tâm phát động cuộc kháng chiến trong cả nước và chủ động tiến công trước khithực dân Pháp thực hiện màn kịch đảo chính quân sự ở Hà Nội Mệnh lệnh kháng chiếnđược phát đi Vào lúc 20h ngày 19/12/1946, tất cả các chiến trường trong cả nước đãđồng loạt nổ súng Rạng sáng ngày 20/12/1946, lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của

Hồ Chí Minh được phát đi trên Đài tiếng nói Việt Nam

Thuận lợi của nhân dân ta bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Phápxâm lược là: Cuộc chiến tranh của ta là cuộc chiến tranh chính nghĩa bảo vệ nền độc lập

tự do của dân tộc, ta đã có sự chuẩn bị cần thiết về mọi mặt, nên về lâu dài, ta sẽ có khảnăng đánh thắng quân xâm lược

Khó khăn của ta là: Tương quan lực lượng quân sự yếu hơn địch Ta bị bao vâybốn phía, chưa được nước nào công nhận, giúp đỡ Còn quân Pháp lại có vũ khí tối tân,

đã chiếm đóng được hai nước Lào, Campuchia và một số nơi ở Nam Bộ Việt Nam, cóquân đội đứng chân trong các thành thị lớn ở Miền Bắc

4.2 Quá trình hình thành và nội dung đường lối kháng chiến.

- Ngay sau cách mạng tháng Tám, trong chỉ thị "Kháng chiến kiến quốc" Đảng ta đã

khẳng định kẻ thù chính của dân tộc ta là thực dân Pháp xâm lược Trong quá trình chỉđạo cuộc kháng chiến ở Nam Bộ, trung ương Đảng và Hồ Chí Minh đã chỉ đạo kết hợpđấu tranh chính trị, quân sự với ngoại giao để làm thất bại âm mưu của Pháp định táchNam Bộ ra khỏi Việt Nam

- Ngày 19/10/1946 thường vụ trung ương Đảng mở Hội nghị Quân sự toàn quốc lần thứ

nhất, do Tổng Bí thư Trường Chinh chủ trì Xuất phát từ nhận định "không sớm thì muộn, Pháp sẽ đánh mình và mình cũng nhất định phải đánh Pháp" Hội nghị đã đề ra

những chủ trương, biện pháp cụ thể cả về tư tưởng và tổ chức để quân dân cả nước sẵnsàng bước vào cuộc chiến đấu mới Trong chỉ thị Công việc khẩn cấp bây giờ ra ngày

5/11/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên những việc có tầm chiến lược, toàn cục khibước vào cuộc kháng chiến và khẳng định lòng tin vào thắng lợi cuối cùng.

- Đường lối toàn quốc kháng chiến của Đảng được thể hiện qua 3 văn kiện chính là: Lời

kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chí Minh (20/12/1946), Chỉ thị "Toàn dân kháng chiến" của trung ương Đảng (22/12/1946) và tác phẩm "Kháng chiến nhất định thắng lợi" của đồng chí Trường Chinh (9/1947).

Nội dung đường lối:

+ Mục đích kháng chiến: là để tiếp tục sự nghiệp cách mạng tháng Tám, đánhthực dân Pháp xâm lược, hoàn thành giải phóng dân tộc, giành độc lập và thống nhấtthật sự cho Tổ quốc

+ Tính chất kháng chiến: Cuộc kháng chiến của ta là chiến tranh nhân dân,chiến tranh chính nghĩa Vì vậy, cuộc kháng chiến của ta có tính chất dân tộc giải phóng

và dân chủ mới

+ Chính sách kháng chiến: "Liên hiệp với dân tộc Pháp, chống phản động thực dân Pháp Đoàn kết với Miên - Lào và các dân tộc yêu chuộng tự do, hoà bình Đoàn kết chặt chẽ toàn dân, thực hiện toàn dân kháng chiến phải tự cấp, tự túc về mọi mặt".

3 Không chỉ đấu tranh cho ta mà còn bảo vệ hoà bình thế giới

+ Phương châm tiến hành kháng chiến: Tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân, thực hiện kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mạnh là chính

Kháng chiến toàn dân: Là toàn dân đánh giặc, lấy lực lượng vũ trang, có ba

thứ quân làm nòng cốt… "Bất kỳ đàn ông, đàn bà không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, bất kỳ người già, người trẻ Hễ là người Việt Nam đứng lên đánh thực dân Pháp",

thực hiện mỗi người dân là một chiến sỹ, mỗi làng xóm là một pháo đài

Kháng chiến toàn diện: Đánh địch về mọi mặt chính trị, quân sự, kinh tế, văn

hoá, ngoại giao Trong đó:

Kháng chiến về chính trị: Thực hiện đoàn kết toàn dân, tăng cường xây

dựng Đảng, chính quyền, các đoàn thể nhân dân; đoàn kết với Miên, Lào và các dân tộcyêu chuộng tự do, hoà bình

Kháng chiến vê quân sự: Thực hiện vũ trang toàn dân, xây dựng lực

lượng vũ trang nhân dân, tiêu diệt địch, giải phóng nhân dân và đất đai, thực hiện du

kích chiến tiến lên vận động chiến, đánh chính quy, là "triệt để dùng du kích, vận động chiến Bảo toàn thực lực, kháng chiến lâu dài vừa đánh vừa võ trang thêm, vừa đánh vừa đào tạo thêm cán bộ".

Kháng chiến về kinh tế: Phá hoại kinh tế địch như đường giao thông,

cầu, cống, xây dựng kinh tế tự cung tự cấp, tập trung phát triển nông nghiệp, thủ công

nghiệp, thương nghiệp và công nghiệp quốc phòng theo nguyên tắc: “Vừa kháng chiến vừa xây dựng đất nước”.

Kháng chiến về văn hoá: Xoá bỏ văn hoá thực dân, phong kiến, xây

dựng nền văn hoá dân chủ mới theo ba nguyên tắc: dân tộc, khoa học, đại chúng

Kháng chiến về ngoại giao: Thực hiện thêm bạn bớt thù, biểu dương thực lực "Liên hiệp với dân tộc Pháp, chống phản động thực dân Pháp", sẵn sàng đàm

phán nếu Pháp công nhận Việt Nam độc lập

Kháng chiến lâu dài: Là để chống âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của

Pháp, để có thời gian để củng cố, xây dựng lực lượng, nhằm chuyển hoá tương quan lựclượng từ chỗ ta yếu hơn địch đến chỗ ta mạnh hơn địch, đánh thắng địch

Kháng chiến dựa sức mình là chính, trước hết phải độc lập về đường lối

chính trị, chủ động xây dựng và phát triển thực lực của cuộc kháng chiến, đồng thời coitrọng viện trợ quốc tế

Triển vọng kháng chiến: Mặc dù lâu dài, gian khổ, khó khăn, song nhất định

thắng lợi

Đường lối kháng chiến của Đảng với những nội dung cơ bản như trên là đúngđắn và sáng tạo, vừa kế thừa được kinh nghiệm của tổ tiên, đúng với các nguyên lý vềchiến tranh cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa phù hợp với hoàn cảnh đất nước

lúc bấy giờ Đường lối kháng chiến của Đảng được công bố sớm đã có tác dụng đưacuộc kháng chiến từng bước đi tới thắng lợi vẻ vang.

Thực hiện đường lối kháng chiến của Đảng, từ năm 1947 đến năm 1950, Đảng

ta chỉ đạo cuộc chiến đấu giam chân địch trong các đô thị, củng cố các vùng tự do lớn,đánh bại cuộc hành quân lớn của địch lên Việt Bắc; lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng hậu

phương, tìm cách chống phá thủ đoạn "lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt đánh người Việt" của thực dân Pháp Thắng lợi của chiến dịch Biên giới cuối năm

1950 đã giáng một đòn nặng nề vào ý chí xâm lược của địch, quân ta giành được quyềnchủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ

- Đầu năm 1951, trước tình hình thế giới và cách mạng Đông Dương có nhiều chuyểnbiến mới Nước ta đã được các nước xã hội chủ nghĩa công nhận và đặt quan hệ ngoạigiao Cuộc kháng chiến của nhân dân ba nước Đông Dương đã giành được những thắnglợi quan trọng Song lợi dụng tình thế khó khăn của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ đã canthiệp trực tiếp vào cuộc chiến tranh Đông Dương Điều kiện lịch sử đó đã đặt ra yêu cầu

bổ sung và hoàn chỉnh đường lối cách mạng, đưa cuộc chiến tranh đến thắng lợi

- Tháng 2/1951, Đảng cộng sản Đông Dương đã họp đại hội đại biểu lần thứ II tạiChiêm Hoá - Tuyên Quang Đại hội đã nhất trí tán thành Báo cáo chính trị của Ban chấphành Trung ương do Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày và ra Nghị quyết tách Đảng cộngsản Đông Dương thành ba đảng cách mạng để lãnh đạo cuộc kháng chiến của ba dân tộc

đi đến thắng lợi ở Việt Nam, Đảng ra hoạt động công khai lấy tên là Đảng lao động ViệtNam Báo cáo hoàn thành giải phóng dân tộc, phát triển dân chủ nhân dân, tiến tới chủnghĩa xã hội do Tổng Bí thư Trường Chinh trình bày tại Đại hội của Đảng lao động ViệtNam đã kế thừa và phát triển đường lối cách mạng trong cương lĩnh chính trị đầu tiêncủa Đảng thành đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Đường lối đó đượcphản ánh trong chính cương của Đảng lao động Việt Nam

Câu 5 Đường lối kháng chiến chống Mý cứu nước giai đoạn 1954 – 1964.

5.1 Bối cảnh lịch sử của cách mạng Việt Nam sau tháng 7/1954.

Sau Hiệp định Giơnevơ, cách mạng Việt Nam vừa có những thuận lợi mới, vừađứng trước nhiều khó khăn, phức tạp

- Thuận lợi: Hệ thống xã hội chủ nghĩa tiếp tục lớn mạnh cả về kinh tế, quân sự, khoa

học - kỹ thuật, nhất là của Liên Xô; phong trào giải phóng dân tộc tiếp tục phát triển ởChâu Á, Châu Phi và khu vực Mỹ La Tinh, phong trào hoà bình dân chủ lên cao ở cácnước tư bản; miền Bắc hoàn toàn được giải phóng, làm căn cứ địa chung cho cả nước;thế và lực của cách mạng đã lớn mạnh hơn sau chín năm kháng chiến; có ý chí độc lậpthống nhất Tổ quốc của nhân dân từ Bắc chí Nam

- Khó khăn: Đế quốc Mỹ có tiềm lực kinh tế, quân sự hùng mạnh, âm mưu làm bá chủ

thế giới với các chiến lược toàn cầu phản cách mạng; thế giới bước vào thời kỳ chiếntranh lạnh, chạy đua vũ trang giữa hai phe xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa; xuấthiện sự bất đồng trong hệ thống xã hội chủ nghĩa, nhất là giữa Liên Xô và Trung Quốc;đất nước ta bị chia làm hai miền, kinh tế miền Bắc nghèo nàn, lạc hậu, miền Nam trởthành thuộc địa kiểu mới của Mỹ và đế quốc Mỹ trở thành kẻ thù trực tiếp của nhân dânta

Đảng lãnh đạo đồng thời hai chiến lược cách mạng ở hai miền khác nhau là đặcđiểm lớn nhất của cách mạng Việt Nam sau tháng 7/1954 Đặc điểm bao trùm và cácthuận lợi khó khăn nêu trên là cơ sở để Đảng ta phân tích, hoạch định đường lối chiếnlược chung cho cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới

5.2 Quá trình hình thành, nội dung và ý nghĩa của đường lối.

5.2.1 Quá trình hình thành và nội dung đường lối.

- Tháng 9/1954 bộ chính trị ra nghị quyết về tình hình mới, nhiệm vụ mới và chính sáchmới của Đảng Nghị quyết đã chỉ ra những đặc điểm chủ yếu của tình hình trong lúccách mạng Việt Nam bước vào một giai đoạn mới là: Từ chiến tranh chuyển sang hoàbình; nước nhà tạm chia làm hai miền; từ nông thôn chuyển vào thành thị; từ phân tánchuyển đến tập trung

- Tại HNTW lần thứ bảy (3/1955) và lần thứ tám (8/1955) trung ương Đảng nhận định:Muốn chống đế quốc Mỹ và tay sai, củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất hoàn thànhđộc lập và dân chủ, điều cốt lõi là phải ra sức củng cố miền Bắc, đồng thời giữ vững vàđẩy mạnh cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam

- Tháng 12/1957, tại HNTW lần thứ 13, đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược

cách mạng được xác định: "Mục tiêu và nhiệm vụ cách mạng của toàn đảng, toàn dân

hiện nay là: củng cố miền Bắc, đưa miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội Tiếp tục đấu tranh để thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ bằng phương pháp hoà bình”.

- Tháng 1/1959 HNTW lần thứ 15 họp bàn về cách mạng miền Nam Sau nhiều lần họp

và thảo luận, Ban chấp hành trung ương đã ra nghị quyết về cách mạng miền Nam

+ Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam:

Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc

Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam

Hai nhiệm vụ chiến lược đó tuy tính chất khác nhau, nhưng quan hệ hữu cơ vớinhau nhằm phương hướng chung là giữ vững hoà bình, thực hiện thống nhất nước nhà,tạo điều kiện thuận lợi để đưa cả nước Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội

+ Nhiệm vụ cơ bản của cách mạng miền Nam là: Đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấutranh chống đế quốc Mỹ xâm lược, đánh đổ tập đoàn thống trị độc tài Ngô Đình Diệm,thành lập một chính quyền liên hiệp dân tộc dân chủ ở miền Nam, thực hiện độc lập dântộc và các quyền tự do dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân, giữ vững hoà bình, thựchiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, tích cực góp phần bảo vệ hoàbình ở Đông Nam Á và trên thế giới

+ Con đường phát triển cơ bản của cách mạng miền Nam là khởi nghĩa giành chínhquyền về tay nhân dân Đó là con đường lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lựclượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang để đánh đổ

quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền thống trị của đế quốc

và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân

+ Phương pháp cách mạng: Cần có sách lược lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thùphân hoá cao độ đế quốc Mỹ và tay sai của chúng Sử dụng, kết hợp những hình thứcđấu tranh hợp pháp, nửa hợp pháp, phối hợp chặt chẽ phong trào ở đô thị với phong tràonông thôn và vùng căn cứ Cần kiên quyết giữ vững đường lối hoà bình thống nhất nướcnhà Đồng thời hội nghị dự báo đế quốc Mỹ là tên đế quốc hiếu chiến nhất cho nêntrong bất kỳ điều kiện nào, cuộc khởi nghĩa của nhân dân miền Nam có khả năngchuyển thành cuộc đấu tranh vũ trang trường kỳ và thắng lợi nhất định thuộc về ta.+ Về mặt trận: Hội nghị chủ trương cần có mặt trận dân tộc thống nhất riêng ở miềnNam có tính chất, nhiệm vụ và thành phần thích hợp nhằm tập hợp tất cả các lực lượngchống đế quốc và tay sai

+ Về vai trò của Đảng bộ miền Nam: Hội nghị chỉ rõ sự tồn tại và trưởng thành củaĐảng bộ miền Nam dưới chế độ độc tài phát xít là một yếu tố quyết định thắng lợiphong trào cách mạng miền Nam Phải củng cố Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng,

tổ chức, đề cao công tác bí mật, triệt để khả năng hoạt động hợp pháp và nửa hợp pháp

để che dấu lực lượng đề phòng sự xâm nhập phá hoại của bọn gián điệp và những phần

tử đầu hàng, phản bội chui vào phá hoại Đảng

Nghị quyết hội Nghị lần thứ 15 có ý nghĩa lịch sử to lớn, chẳng những đã mởđường cho cách mạng miền Nam tiến lên, mà còn thể hiện rõ bản lĩnh độc lập tự chủ,sáng tạo của Đảng ta trong những năm tháng khó khăn của cách mạng

Quá trình đề ra và chỉ đạo thực hiện các nghị quyết, chủ trương nói trên chính

là quá trình hình thành đường lối chiến lược chung cho cách mạng cả nước, được hoànchỉnh tại Đại hội lần thứ III của Đảng

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III (9-1960) tại Hà Nội đã xác định:

+ Nhiệm vụ chung: "Tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh giữ vững hoà bình, đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đồng thời đẩy mạnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân

chủ và giàu mạnh, thiết thực góp phần tăng cường phe xã hội chủ nghĩa và bảo vệ hoà bình ở Đông Nam Á và thế giới".

+ Nhiệm vụ chiến lược: Cách mạng Việt Nam trong giai đoạn hiện tại có hai nhiệm vụ chiến lược:

Một là, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc

Hai là, giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bọn tay sai, thực hiện thống nhất nước nhà, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước

+ Mục tiêu chiến lược: "Nhiệm vụ cách mạng ở miền Bắc và nhiệm vụ cách mạng ở miền Nam thuộc hai chiến lược khác nhau, mỗi nhiệm vụ nhằm giải quyết yêu cầu cụ thể của mỗi miền trong hoàn cảnh nước nhà tạm bị chia cắt Hai nhiệm vụ đó lại nhằm giải quyết mâu thuẫn chung của cả nước giữa nhân dân ta với đế quốc Mỹ và bọn tay sai của chúng, thực hiện mục tiêu chung trước mắt là hoà bình thống nhất Tổ quốc".

+ Mối quan hệ của cách mạng hai miền: Do cùng thực hiện một mục tiêu chung nên

"Hai nhiệm vụ chiến lược ấy có quan hệ mật thiết với nhau và có tác dụng thúc đẩy lẫn nhau".

+ Vị trí, tác dụng:

• Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc có nhiệm vụ xây dựng tiềm lực vàbảo vệ căn cứ địa của cả nước, hậu thuẫn cho cách mạng miền Nam, chuẩn bị cho cảnước đi lên chủ nghĩa xã hội về sau, nên giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triểncủa toàn bộ cách mạng Việt Nam và đối với sự nghiệp thống nhất cả nước

• Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam giữ vai trò quyết định trựctiếp đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bè lũtay sai, thực hiện hoà bình thống nhất nước nhà, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủnhân dân trong cả nước

+ Con đường thống nhất đất nước: Trong khi tiến hành đồng thời hai chiến lược cáchmạng, Đảng kiên trì con đường hoà bình thống nhất theo tinh thần Hiệp nghị Giơnevơ,sẵn sàng thực hiện hiệp thương tổng tuyển cử hoà bình thống nhất Việt Nam, vì đó làcon đường tránh được sự hao tổn xương máu cho dân tộc ta và phù hợp với xu hướng

chung của thế giới "Nhưng chúng ta phải luôn luôn nâng cao cảnh giác, sẵn sàng đối phó với mọi tình thế Nếu đế quốc Mỹ và bọn tay sai của chúng liều lĩnh gây ra chiến