Chuong 2 vi mo GV t1 2018 GUI SV

1.Khái niệm Cầu thị trường của một hàng hoá mô tả  số lượng hàng hoá người TD sẵn sàng mua  ở các mức giá khác nhau  trong một thời gian cụ thể  trong điều kiện các yếu tố khác

Chương 2: CẦU, CUNG VÀ GIÁ

THỊ TRƯỜNG

I Cầu thị trường

II Cung thị trường

III.Thị trường cân bằng

IV.Độ co giãn của cung cầu

V.Sự can thiệp của chính phủ vào thị trường

 Cấu trúc thị trường: cạnh tranh hoàn toàn:

 Có rất nhiều người bán→thị phần không

đáng kể

 Sản phẩm đồng nhất → hoàn toàn thay

thế cho nhau

 Tự do gia nhập & rời bỏ ngành

 Đầy đủ thông tin → mua bán đúng giá

I Cầu thị trường

1.Khái niệm

2.Quy luật cầu

3.Sự dịch chuyển đường cầu

Mức giá sản phẩn X (Px)

Thu nhập của người tiêu dùng (I)

Giá các sản phẩm có liên quan (Py)

3

2

4 Sở thích, thị hiếu của người tiêu dùng (Tas)

Quy mô tiêu thụ (Nd)

1.Khái niệm

Có thể thể hiện mối quan hệ trên dưới dạng hàm số:

QDX = f(PX, I, Tas, PY, N, PF )

Khái niệm về cầu của sản phẩm chỉ

mối quan hệ giữa giá và lượng cầu sản phẩm:

1.Khái niệm

Cầu thị trường của một hàng hoá mô tả

 số lượng hàng hoá người TD sẵn sàng mua

 ở các mức giá khác nhau

 trong một thời gian cụ thể

 trong điều kiện các yếu tố khác không đổi

Biểu cầu về đĩa VCD Đường cầu

Mức giá

( P) (1.000đồng/

dĩa)

Lượng cầu thị trường (QD) (1.000đĩa)

2.Qui luật cầu:

đổi, mối quan hệ giữa giá và lượng cầu

có tính quy luật sau:

 P↑  QD↓

 P↓  QD ↑

 → P & QD nghịch biến

3.Phân biệt sự trượt dọc đường cầu

& sự dịch chuyển đường cầu

Cầu được quyết định bởi các yếu tố như:

 Thu nhập của người tiêu dùng (I)

 Sở thích, thị hiếu (Tas)

 Giá các sản phẩm có liên quan (PY)

 Quy mô tiêu thụ ( số người mua Nd)

 Giá kỳ vọng/dự kiến trong tương lại của sản

phẩm (PF)…

3.Phân biệt sự trượt dọc đường cầu &

sự dịch chuyển đường cầu

 Thay đổi cầu khác với thay đổi lượng cầu

 Thay đổi cầu được biểu thị bằng sự dịch

chuyển toàn bộ đường cầu

 Thay đổi lượng cầu được thể hiện bằng sự di chuyển dọc theo một đường cầu

3.Phân biệt sự trượt dọc đường cầu

& sự dịch chuyển đường cầu

 Khi PX thay đổi, các YT khác không đổi → lượng cầu QDX thay đổi

 → di chuyển dọc đường cầu DX

 Khi các YT khác thay đổi, giá Px không đổi

 → Cầu thay đổi

 → dịch chuyển đường cầu

3.Sự dịch chuyển đường cầu

 Trong sử dụng giữa 2 sản phẩm X & Y có thể có mối quan hệ là:

 Thay thế : Khi sử dụng SP này thì không sử dụng SP kia

 VD: Xăng A92& A95; nước ngọt Coca & Pepsi

 Bổ sung : Phải được sử dụng đồng thời

 VD:Xe máy & xăng,…

 Độc lập : Không có quan hệ gì trong sử dụng

VD: gạo & xe hơi

3.Sự dịch chuyển đường cầu

Biến thay đổi Dẫn đến

Giá của hàng hóa (Px)

Thu nhập (I)

Giá hàng hóa liên quan

(Py)

Sở thích, thị hiếu (Tas)

Số lượng người mua (Nd)

Sự dịch chuyển đường cầu và di chuyển

dọc đường cầu

II.Cung thị trường

1.Khái niệm

2.Quy luật cung

3.Sự dịch chuyển đường cung

Lượng cung sản phẩm X(QSX) trên thị trường phụ thuộc vào các nhân tố:

1.Khái niệm

Có thể thể hiện mối quan hệ trên dưới dạng hàm số:

QS = f(PX, Pi, Tec, t, NS )

 Khi đưa ra khái niệm về cung sản phẩm

ta chỉ xét mối quan hệ giữa giá cả và

lượng cung :

Qs=f(Px)

1.Khái niệm

Cung thị trường mô tả số lượng hàng hoá mà

những người sản xuất sẵn sàng bán

 ở các mức giá khác nhau

 trong một thời gian cụ thể,

 trong điều kiện các yếu tố khác không đổi

Biểu cung thị trường

Mức giá(P)

(1.000$/đĩa)

Lượng cung thị trường (Qs) (1.000đĩa)

2 Qui luật cung

Với điều kiện các yếu tố khác không đổi, mối

quan hệ giữa giá và lượng cung có tính quy

luật:

P  QS

P  QS

 P &QS đồng biến

3.Phân biệt sự trượt dọc đường cung & sự dịch chuyển đường cung

Cung được quyết định bởi các yếu tố

3.Phân biệt sự trượt dọc đường cung &

sự dịch chuyển đường cung

 Thay đổi cung khác với thay đổi lượng cung

 Thay đổi cung được biểu thị bằng sự dịch

chuyển toàn bộ đường cung

 Thay đổi lượng cung được thể hiện bằng sự

di chuyển dọc theo một đường cung

3.Phân biệt sự trượt dọc đường cung & sự dịch chuyển đường cung

 Khi chỉ có PX thay đổi, các YT khác không đổi→ lượng cung Qx thay đổi

→ di chuyển dọc theo đường cung (Sx)

 Khi các YT khác thay đổi, giá sản phẩm Px

không đổi

→ Cung (Sx) thay đổi

→ đường cung ( Sx) dịch chuyển

Do các yếu tố khác thay đổi:

P đầu vào, Công nghệ, thuế suất…

Biến thay đổi Dẫn đến

Giá của hàng hóa (Px)

Giá các yếu tố đầu vào (Pi)

III.Thị trường cân bằng

1 Thị trường cân bằng

2.Sự thay đổi mức giá cân bằng

1 Thị trường cân bằng

 Trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn,

sự tương tác giữa cung và cầu xác định giá của một hàng hóa

 Giá thị trường được hình thành khi có

sự trùng hợp về

 số lượng mà người mua muốn mua

Bảng 2.10 Biểu cung và cầu thị trường về dĩa compact

1 Thị trường cân bằng

Như vậy:

 Giá cân bằng là mức giá tại đó

 lượng SP mà người mua muốn mua

 đúng bằng lượng SP mà người bán

muốn bán

1 Thị trường cân bằng

Tại mức giá cân bằng:

 QD =QS

 Không dư thừa hàng hoá

 Không có áp lực làm thay đổi giá cân bằng

0 Khi P < Pcân bằng

2.Sự thay đổi mức giá cân bằng

Mức giá cân bằng sẽ thay đổi khi:

 Cung thay đổi (đường cung dịch chuyển)

 Cầu thay đổi(đường cầu dịch chuyển)

 Cung và Cầu đều thay đổi

 Giá cân bằng & lượng cân bằng sẽ thay đổi

IV.Độ co giãn của cung cầu

1.Độ co giãn của cầu

2.Độ co giãn của cung

Độ co giãn của cầu theo giá(ED hay Ep)

I Độ co giãn của cầu (Elasticity of Demand)

Khái niệm:

 Độ co giãn của A theo B, ký hiệu EAB, là tỷ lệ

% thay đổi của A khi B thay đổi 1%

EAB=%∆A/%∆B = m:

 A thay đổi m% khi B thay đổi 1%

 VD: Khi biến B tăng 10%, làm cho biến A tăng 20%

Tính độ co giãn của A theo B

EAB= %∆A/%∆B =20/10= 2:A tăng 2% khi B tăng 1%

 VD: EAB= -3: A giảm 3% khi B tăng 1%

1a.Độ co giãn của cầu theo giá (ED)

(Price elasticity of demand)

Khái niệm:

Độ co giãn của cầu theo giá (ED)

 Là tỉ lệ % thay đổi trong lượng cầu

 khi giá sản phẩm thay đổi 1%

 với điều kiện các yếu tố khác không đổi

1.a Độ co giãn của cầu theo giá (ED) theo khoảng

Q E

Q

Q E

D

D D

D D

D

P P

P P

Q P

1a Độ co giãn của cầu theo giá (ED<0)

Có thể xảy ra các trường hợp:

1 |E D | > 1 (hay ED<-1 khi %  QD > %  P): cầu co giãn

nhiều , P & TR nghịch biến

2 |E D |< 1 (hay ED>-1 khi %  QD < %  P): cầu co giãn

ít , P & TR đồng biến

3 |E D | = 1 (khi %  QD = %  P): cầu co giãn đơn vị, P

& TR độc lập, TR không đổi dù giá thay đổi

4 |E D | = 0: cầu hoàn toàn không co giãn, đường cầu

thẳng đứng

|E | =  : cầu hoàn toàn co giãn, đường cầu nằm

1.b.Độ co giãn của cầu theo giá (ED) tại 1 điểm

Khi Qd = f(P)

Q

P P

OP MB

BN OQ



∆P

∆Q

1a.Độ co giãn của cầu theo giá (ED)

Các nhân tố tác động đến độ co giãn của

cầu theo giá:

(1) Tính thay thế của sản phẩm

(2 ) Thời gian

(3) Tỷ phần chi tiêu của sản phẩm trong thu nhập

(4) Vị trí của mức giá trên đường cầu

(5) Tính chất của sản phẩm

1b.Độ co giãn của cầu theo thu nhập, EI (Income elasticity of demand)

 Khái niệm

 Độ co giãn của cầu theo thu nhập (EI)

 Là tỷ lệ % thay đổi của lượng cầu

 khi thu nhập thay đổi 1%

 các điều kiện khác không đổi

1b.Độ co giãn của cầu theo thu nhập,

EI (Income elasticity of demand )

Công thức tính:

Q

Q E

Q Q

Q E

D I

D D

D I

I I

I I I

1b.Độ co giãn của cầu theo thu nhập

(EI) Tính chất:

 EI > 0 :sản phẩm thông thường ( Normal

goods)

 EI < 1: Sản phẩm thiết yếu

 EI < 0 :sản phẩm cấp thấp (Inferior goods)

1c.Độ co giãn chéo của cầu theo giá , Exy ( Cross-price elasticity of demand)

 Là tỷ lệ % thay đổi của lượng cầu SP X

 khi giá sản phẩm Y thay đổi 1%

 các điều kiện khác không đổi

 Công thức tính:

P P

Q

Q P

Q E

Y Y

X X

1c.Độ co giãn chéo của cầu theo giá

2 Độ co giãn của cung theo giá,

Es (Price elasticity of Supply)

2.1 Khái niệm

 Là tỉ lệ % thay đổi trong lượng cung

 khi giá SP thay đổi 1%

 với điều kiện các yếu tố khác không đổi

2 Độ co giãn của cung theo giá

(Es) theo khoảng

2

; 2

2

Q P

P

Q

Q E

Q Q

Q E

S

S

S S

S S

S S

P

P P

P P P

2 Độ co giãn của cung theo giá

(Es) tại 1 điểm

Q

Co giãn điểm:

2 Độ co giãn của cung theo giá (Es)

 ES > 1: Cung co giãn nhiều

 ES < 1: Cung co giãn ít

 ES = 1: Cung co giãn đơn vị

 ES = 0: Cung hoàn toàn không co giãn

 ES =  : Cung hoàn toàn co giãn

V SỰ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ VÀO

THỊ TRƯỜNG

1 Sự can thiệp trực tiếp của chính phủ:

 giá quy định : điện, nước…

1 Chính sách can thiệp trực tiếp của

1a Giá trần , Pmax (Price ceiling)

 Giá trần ( hay giá tối đa), Pmax

 Là mức giá tối đa được phép bán ra của một hàng hóa

 Theo luật định, không được bán giá cao hơn giá trần

 Bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng

Áp dụng: Giá thuê nhà, giá xăng, lãi

1a Giá trần , Pmax (Price ceiling)

Có 2 trường hợp:

 Giá trần > giá cân bằng

 Giá trần < giá cân bằng

Pmax < P cân bằng

Thiếu hụt nhà cho thuê

Kiểm soát thị trường nhà cho thuê:Giá thuê nhà tối đa

Giá thuê nhà tối đa

1b Giá sàn , Pmin (Price floor)

 Giá sàn ( hay giá tối thiểu), Pmin

 Là mức giá tối thiểu được phép bán ra

của một hàng hóa

 Theo luật định, không được bán giá

thấp hơn giá sàn

 Bảo vệ lợi ích của người sản xuất

Áp dụng: Giá sàn về lúa, tiền lương tối

1b Giá sàn , Pmin (Price floor)

Có 2 trường hợp:

 Giá sàn > giá cân bằng

 Giá sàn < giá cân bằng

- Giá thị trường không đổi là Po

Pmin

Nếu Pmin < P cân bằng Can thiệp trực tiếp bằng giá sàn ( giá tối thiểu)

Giá sàn

Giá sàn

dư thừa

P tối thiểu > P cân bằng:

-Thị trường LÚA dư thừa, -Để Psàn có hiệu lực, CPhủ phải mua hết lượng lúa thừa AB

Giá sàn lúa

- thất nghiệp gia tăng

Mức lương tối thiểu

1c Đánh giá CS can thiệp trực tiếp

2 Sự can thiệp gián tiếp của chính phủ

vào thị trường

Chính phủ can thiệp một cách gián

tiếp vào thị trường:

 2a Đánh thuế ( Tax)

 2b.Trợ cấp (subsidy )

2a Đánh thuế, t ( tax)

Thuế là nguồn thu chính của ngân sách chính phủ

 Để tăng chi tiêu cho các dự án công

 Thuế suất

Gánh nặng của thuế được chia sẻ giữa

người mua & người bán

2a Đánh thuế, t ( tax)

 Trong thực tế, đôi khi chính phủ xem

việc đánh thuế là:

 hình thức phân phối lại thu nhập

 hay hạn chế việc sản xuất và tiêu dùng SP

nào đó

 Ta có thể xem xét tác động của một

khoản thuế qua đường cung và đường

2a Đánh thuế, t ( tax)

 Có 2 cách đánh thuế:

 Thuế đánh vào người bán

 Thuế đánh vào người mua

 Tác động của thuế?

Thuế đánh vào người bán

Tác động trực tiếp đến người bán

 Chi phí SX tăng

 Cung giảm

 Đường cung dịch sang trái/lên trên đúng

bằng khỏan thuế đánh vào mỗi SP

KQ:

 Giá cân bằng cao hơn trước

 Lượng cân bằng thấp hơn trước

Thuế đánh vào người bán

VD: P cân bằng ban đầu P0

 Đánh thuế vào người bán= t $/SP

 Ai chịu thuế?

tS = P0 –PS

= t -tD

P0:Giá cân bằng ban đầu

P1:Giá cân bằng sau thuế = Giá người mua trả khi có thuế

PS=P1- t = Giá người bán thực nhận sau thuế

P’

0

H.a: Ed<Es : người … chịu H.b: Ed>Es: người … chịu

Gánh nặng thuế mỗi bên phải chịu

tùy thuộc vào độ co giãn Es, Ed

2a.Đánh thuế, t ( tax)

Nguyên tắc chịu thuế:

 Bên nào co giãn ít hơn sẽ chịu thuế nhiều hơn

ED < ES

→ Người mua chịu thuế nhiều hơn người

bán: tD > tS

ED > ES

2b Trợ cấp, s (Subsidy)

Trợ cấp, s

 Có thể xem như một khoản thuế âm

 Trợ cấp là một hình thức hỗ trợ cho sản

xuất hay tiêu dùng

 Tương tự như phân tích tác đông của thuế

 Bên nào co giãn ít hơn sẽ hưởng trợ cấp

nhiều hơn