Chuẩn bị bệnh nhân KHÁM PHỤ KHOA 1.. Khám âm đạo bằng mỏ vịt 4.. CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN - Tôn trọng nguyên tắc 3 người khám: thầy thuốc, bệnh nhân, người thứ ba.. - Bệnh nhân phải có bàng qu
Trang 2NỘI DUNG
CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÀ BỆNH NHÂN
1 Chuẩn bị dụng cụ
2 Chuẩn bị bệnh nhân
KHÁM PHỤ KHOA
1 Tư thế bệnh nhân và người khám
2 Khám vùng âm hộ-tầng sinh môn
3 Khám âm đạo bằng mỏ vịt
4 Khám âm đạo bằng tay
5 Thăm trực tràng
Trang 3CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÀ BỆNH NHÂN
1 CHUẨN BỊ DỤNG CỤ
- Phòng khám
- Bàn khám
- Đèn
- Bàn để dụng cụ thăm khám
- Dụng cụ thăm khám:
+ mỏ vịt, kềm cặp bông gòn + hộp đựng bông gòn, gạc +dung dịch: nước muối sinh lý, povidine, cồn 95%
+que gòn lấy huyết trắng, que Ayre làm Pap’s +máy soi CTC
Trang 4CHUẨN BỊ DỤNG CỤ VÀ BỆNH NHÂN
2 CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN
- Tôn trọng nguyên tắc 3 người khám: thầy thuốc,
bệnh nhân, người thứ ba
- Bệnh nhân phải có bàng quang trống
- Giải thích mục đích việc thăm khám, hướng dẫn tư
thế cho bệnh nhân
Trang 5KHÁM PHỤ KHOA
1 TƯ THẾ
- Bệnh nhân: nằm tư thế sản phụ khoa Trong điều
kiện lý tưởng thì bệnh nhân được trải drap che kín bụng đùi
- Người khám:
+ Ngồi: khi quan sát vùng âm hộ và khi đặt mỏ vịt + Đứng: khi thăm khám âm đạo bằng tay
Trang 6KHÁM PHỤ KHOA
2 KHÁM VÙNG ÂM HỘ-TẦNG SINH MÔN
- Vùng xương vệ, tầng sinh môn, hậu môn, môi
lớn: có viêm nang lông, viêm da, mụn nước, trĩ…
- Hai môi nhỏ, âm vật, lỗ niệu đạo, lỗ âm đạo:
Dùng 2 ngón tay tách các môi lớn ra để quan sát Quan sát xem có viêm loét, tiết dịch, sưng phồng hoặc có u, nốt…Nếu có tổn thương thì phải sờ nắn
và mô tả
Trang 7KHÁM PHỤ KHOA
3 KHÁM BẰNG MỎ VỊT
- Mang găng vô khuẩn
- Chọn mỏ vịt: tùy theo tiền sanh của bệnh nhân
- Bôi trơn mỏ vịt bằng nước vô khuẩn, ấm
Trang 8KHÁM PHỤ KHOA
3 KHÁM BẰNG MỎ VỊT
- Dùng hai ngón tay tách hai môi nhỏ
- Bàn tay còn lại cầm mỏ vịt, mỏ vịt đóng Mỏ vịt
được đặt nghiêng 45o so với mặt phẳng ngang, tránh đưa mỏ vịt vào vị trí 6-12 giờ vì sẽ chạm vào lỗ tiểu
và hõm thuyền là hai nơi nhạy cảm gây đau cho
bệnh nhân
- Xoay mỏ vịt về tư thế ngang
- Tiếp tục đưa mỏ vịt vào sâu trong âm đạo, theo
hướng ra sau và xuống dưới
- Mở mỏ vịt, bộc lộ CTC để quan sát
Trang 9KHÁM PHỤ KHOA
3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT
- Cố định mỏ vịt để quan sát:
Có huyết trắng: số lượng? màu sắc?…
Có máu: số lượng? màu sắc? Dùng kềm cặp gòn lau
máu để xác định vị trí chảy máu (từ kênh CTC, hay
từ âm đạo, polyp…)
Nếu âm đạo có nhiều huyết trắng hoặc máu, cần lau
sạch để quan sát niêm mạc âm đạo và CTC
Niêm mạc âm đạo: màu sắc? có loét sùi, chảy máu?
…
Niêm mạc CTC: màu sắc? trơn láng hay có lộ tuyến?
có loét sùi, chảy máu? polyp CTC?…
Trang 10KHÁM PHỤ KHOA
3 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG MỎ VỊT
- Có thể lấy bệnh phẩm hoặc làm các xét nghiệm:
Soi nhuộm huyết trắng: Nếu nghi ngờ viêm âm đạo
thì dùng que gòn lấy huyết trắng ở cùng đồ bên để làm xét nghiệm soi nhuộm…
Làm Pap’s
Soi CTC
Trang 11CLIP: GYNO EXAM/ SPECULUM
http://www.youtube.com/watch?v=XRHW21R5yHA&NR=1 http://www.youtube.com/watch?v=CiYQDppG5Bw
Trang 12KHÁM PHỤ KHOA
4 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG TAY
- Người khám phải đứng
- Mang găng vô khuẩn Có thể bôi trơn 2 ngón trỏ và
giữa, đưa vào âm đạo trong tư thế ấn nhẹ xuống thành sau âm đạo
- Tay còn lại để trên vùng hạ vị đẩy các cơ quan xuống
thấp hướng về tay trong âm đạo
Trang 14KHÁM PHỤ KHOA
4 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG TAY
- Khi khám chú ý:
Thành âm đạo: có trơn láng? có khối u hoặc đau?
Cổ tử cung: vị trí? Mật độ? Kích thước? Di động
ngang hay trước sau có đau hay không?
Tử cung;
• Kích thước: bình thường hay to bằng thai bao nhiêu
tuần?
• Tư thế: ngả trước, trung gian, ngả sau?
• Bề mặt: trơn láng hay lổn nhổn
• Mật độ: bình thường, chắc hay mềm?
• Di động dễ hay khó, đau?
Trang 15KHÁM PHỤ KHOA
4 KHÁM ÂM ĐẠO BẰNG TAY
Hai phần phụ: tay trên bụng ấn vùng hố chậu xuống,
về hướng tay trong cùng đồ bên âm đạo Bình thường
2 pp không sờ thấy, ngoại trừ trường hợp bệnh nhân quá gầy
• Nề, đau: nghi ngờ viêm phần phụ
• Nếu có khối u, mô tả các đặc điểm của khối u: vị trí, bề
mặt, mật độ, đau, kích thước, di động, giới hạn
Trang 16KHÁM PHỤ KHOA
5 THĂM TRỰC TRÀNG
- Đối với người độc thân, nhận xét các chi tiết như trong
phần thăm âm đạo