54 antoantm y6 ban in

• Sử dụng máu và các chế phẩm bao gồm: chỉ định điều trị đúng và hợp lý máu và các chế phẩm, truyền máu và các chế phẩm đúng nguyên tắc và đúng quy trình, xử trí kịp thời và chính xác cá

An toµn

truyÒn m¸u

Nguyên tắc chung

• Truyền máu là một quy trình khép kín gồm nhiều giai đoạn trong đó truyền máu lâm sàng là khâu cuối cùng nh ng rất quan trọng

• Sử dụng máu và các chế phẩm bao gồm: chỉ định điều trị đúng và hợp lý máu và các chế phẩm, truyền máu và các chế phẩm đúng nguyên tắc và đúng quy trình, xử trí kịp thời và chính xác các tai biến truyền máu

• Quy chế truyền máu 2007

Nhãm m¸u ABO

• Kh¸ng nguyªn: kh¸ng nguyªn A vµ kh¸ng nguyªn B

• Tªn cña nhãm m¸u lµ tªn cña kh¸ng

nguyªn cã mÆt trªn hång cÇu

• Kh¸ng thÓ: lµ kh¸ng thÓ tù nhiªn, tån t¹i mét c¸ch liªn tôc ë trong huyÕt thanh cña

ng êi kh«ng cã kh¸ng nguyªn t ¬ng øng VÝ

dô ng êi nhãm m¸u B (kh«ng cã kh¸ng

nguyªn A) sÏ cã kh¸ng thÓ chèng A

Nhãm

m¸u Kh¸ng nguyªn trªn bÒ mÆt

hång cÇu

Kh¸ng thÓtrong huyÕt thanh

Nhóm máu ABO

• Nhóm A1, A2: Ngoài kháng nguyên A bình th

ờng (còn gọi A1) còn có kháng nguyên A2 Ng ời mang nhóm A2 nếu đ ợc truyền máu A1 có thể sinh kháng thể chống A1.

• Ng ời nhóm máu O tuy không có kháng nguyên

A, kháng nguyên B nh ng thực tế là có kháng

nguyên H Kháng nguyên H có mặt ở những ng

ời nhóm A, B, AB và nhiều nhất là ở ng ời nhóm

O

• Ng ời không có kháng nguyên H đã đ ợc phát hiện

lần đầu tiên tại Bombay nên gọi là nhóm

Bombay Ng ời nhóm Bombay có kháng thể tự nhiên chống lại hồng cầu những ng ời nhóm O

và nhóm A,B , AB.

Nhóm máu Rh

• Hệ Rh do 3 cặp alen qui định là Dd, C

C , E e Trừ gen d đến nay ch a phát hiện kháng nguyên, còn lại các gen khác đã có kháng nguyên t ơng ứng

• Kháng nguyên D (còn gọi là Rh(+) ) có

mặt ở ng ời mang kiểu gen DD và Dd

• Kháng thể hệ Rh là kháng thể miễn dịch,

có thể xuất hiện sau truyền máu hay ở ng

ời chửa đẻ nhiều lần: Ng ời mẹ Rh (-)

mang thai Rh (+) khi chuyển dạ có một ít máu thai vào tuần hoàn mẹ gây miễn

dịch, sinh kháng thể kháng Rh (+) ở mẹ

Khối tiểu cầu (120-150ml, 4 đv)

Phá đông ở nhiệt độ

4 o C

Ly tâm 2830 g x 8’ x

4 o C

Máu toàn phần

• Lấy từ tĩnh mạch, có chất chống đông,

bảo quản (Citrate, Dextrose)

• Bảo quản: ở 40C (2 -60 C) Thời gian 35

Khối hồng cầu

• Bảo quản: tuỳ loại dung dịch bảo quản, cách sản xuất

• Thành phần: hồng cầu đậm đặc (Hct 0,55-0,65 l/l)

• Chỉ định: thiếu máu

Hồng cầu rửa

• Khối hồng cầu loại sạch huyết t ơng.

• Bảo quản: 24 giờ, 2 -60C.

• Thành phần: Hồng cầu đã loại bỏ thành phần huyết t ơng

• Chỉ định :

– Tan máu miễn dịch có hoạt hoá hệ bổ thể

– Bệnh nhân cần truyền máu nh ng có phản ứng với protein huyết t ơng

Khối tiểu cầu

• KTC từ một đơn vị máu: ít tiểu cầu, ít huyết t ơng ≈ 40 x 109 TC

• KTC từ nhiều đơn vị máu (pool)

• KTC từ máy tách tiểu cầu

• Chỉ định: giảm tiểu cầu (số l ợng, chức năng), nguy cơ xuất huyết

• Thận trọng: XHGTC miễn dịch ch a có

nguy cơ xuất huyết

• Bảo quản: 22oC; 24 giờ – 5 ngày tuỳ chế phẩm, lắc liên tục

phẩm, lắc liên tục

Huyết t ơng t ơi đông lạnh

• Máu đã bỏ thành phần hữu hình

• Bảo quản: 2 năm ở – 30oC

• Chỉ định:

– Rối loạn đông máu, Hemophilia

– Bù protein máu khi không có dịch truyền albumin

– Phối hợp với khối hồng cầu cho bệnh

nhân mất nhiều máu

Tai biÕn truyÒn m¸u vµ xö trÝ

• Theo cơ chế: - Tai biến do bất đồng miễn

dịch.

- Tai biến do nhiễm vi trùng.

- Tai biến mức độ nặng.

Phân loại các phản ứng không

mong muốn

do truyền máu

§iÒu trÞ tai biÕn truyÒn m¸u cÊp

§iÒu trÞ tai biÕn truyÒn m¸u cÊp

Adrenaline

Salbutamol Aminophylline

0,01 mg/kg (dung dÞch 1:1000) b»ng tiªm b¾p hoÆc tÜnh m¹ch chËm

mg/kg

Tai biến truyền máu cấp Bất đồng nhóm máu ABO

• Nguyên nhân:

– Định nhóm sai kỹ thuật

– Kiểm tra không kỹ, nhầm bệnh nhân.– Nhầm bệnh phẩm

• Biểu hiện: Shock truyền máu (tan máu

cấp trong lòng mạch)

• Điều trị: điều trị chống sốc, ngừng

truyền, tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết

Tai biÕn truyÒn m¸u cÊp tÝnh kh¸c

b¹ch cÇu gi¶i phãng ra g©y nªn

truyÒn tiÕp vµ theo dâi

Corticoid, kh¸ng histamin

Tai biÕn truyÒn m¸u cÊp tÝnh kh¸c

• Sèc nhiÔm khuÈn

– BiÓu hiÖn nh shock do nhÇm nhãm

m¸u, bÖnh nh©n th êng sèt rÊt cao trªn

40oC, mÊt ý thøc, vËt v·, n«n ra m¸u

– Xö trÝ chèng shock

• Do truyÒn m¸u qu¸ nhanh, qu¸ t¶i tuÇn

hoµn, g©y suy tim, phï phæi cÊp

– Xö trÝ: ngõng truyÒn, ®iÒu trÞ cÊp cøu phï phæi cÊp

Tai biÕn truyÒn m¸u muén

C¸c bÖnh nhiÔm trïng l©y qua ® êng truyÒn m¸u

Tai biÕn truyÒn m¸u muén

• Ph¶n øng tan m¸u muén

• XuÊt huyÕt sau truyÒn m¸u

• BÖnh ghÐp chèng chñ

• Qu¸ t¶i s¾t