Theo đó, UBND ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước
Trang 1Câu 1: Anh (chị) hãy
trình bày nội
dung quản lý nhà
nước theo lãnh
thổ của UBND.
Liên hệ thực tiễn
quản lý nhà nước
theo lãnh thổ của
phương?
Bài làm
ĐVĐ: Ủy ban
nhân dân (UBND) là cơ
quan có vai trò quan
trọng trong bộ máy hành
chính nhà nước ở địa
phương Đây là cầu nối
đảm bảo tính thống nhất
cũng như toàn diện trong
công tác quản lí hành
chính nhà nước từ Trung
ương tới địa phương Với
vai trò đó, nghiên cứu tổ
chức và hoạt động của
UBND là một công việc
cần thiết để có được
những hiểu biết sâu rộng
về cơ quan này Đồng
thời việc nghiên cứu cũng
không nên dừng lại ở các
quy định của pháp luật
hiện hành mà còn phải
nghiên cứu thực trạng áp
dụng các quy định đó, từ
đó đưa ra giải pháp đúng
đắn, kịp thời
Vị trí pháp lý:
Theo quy định tại Điều
114 Hiến pháp năm 2013 quy định về vị trí pháp lý của UBND Theo đó, UBND ở cấp chính quyền địa phương do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu là
cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên
1 Nội dung quản
lý nhà nước theo lãnh thổ
*Quản lý nhà nước theo lãnh thổ là sự
tác động có mục đích và định hướng của các cơ quan nhà nước đối với toàn bộ hoạt động kinh tế
- xã hội trên một lãnh thổ nhất định, bao gồm tất cả các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội thuộc các ngành khác nhau, không phân biệt thành phần xã hội và cấp quản lí, đóng
và hoạt động trên địa bàn lãnh thổ đó
*Quản lý nhà nước theo lãnh thổ có nhiệm vụ và quyền hạn:
1) Sử dụng đồng
bộ tất cả các loại tài nguyên thiên nhiên và
nguồn lực kinh tế trên lãnh thổ; bảo vệ tài nguyên và môi trường
2) Tổ chức sản xuất hợp lý trên lãnh thổ, trên cơ sở sử dụng những tính ưu việt của tích tụ, chuyên môn hoá, hợp tác hoá và liên hiệp hoá sản xuất trên lãnh thổ
3) Xác định quan
hệ tối ưu giữa sản xuất, kết cấu hạ tầng sản xuất
và kết cấu hạ tầng xã hội
4) Bảo đảm việc thi hành pháp luật và tăng cường pháp chế trong tất
cả các cơ quan, tổ chức, nhân viên nhà nước và nhân dân
5) Quản lý dân số
và lao động, phân bố dân
cư và chăm lo đời sống nhân dân
6) Giải quyết những vấn đề văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng Quản lý nhà nước theo lãnh thổ thuộc chức năng quản lý nhà nước về kinh
tế - xã hội hoặc do một
cơ quan nhà nước được chính phủ phân công phụ trách (đối với vùng lãnh thổ phân bố trên hai hay nhiều địa phương) và do hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân các cấp
Trang 2đảm nhiệm (đối với đơn
vị hành chính lãnh thổ)
*Theo Luật Tổ
chức Hội đồng nhân dân
và Ủy ban nhân dân năm
2003, Hội đồng nhân
dân các cấp tỉnh, huyện,
xã đều có 4 nhiệm vụ,
quyền hạn:
+ Quyết định
những chủ trương, biện
pháp quan trọng để phát
huy tiềm năng của địa
phương, xây dựng và
phát triển địa phương về
kinh tế - xã hội, củng cố
quốc phòng, an ninh,
không ngừng cải thiện
đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân địa
phương, làm tròn nghĩa
vụ của địa phương đối
với cả nước
+ Quyết định dự
toán thu, chi ngân sách
nhà nước trên địa bàn; dự
toán thu chi ngân sách địa
phương và phân bổ ngân
sách cấp mình; phê chuẩn
quyết toán ngân sách cấp
mình
+ Bầu, miễn
nhiệm, bãi nhiệm Chủ
tịch, Phó Chủ tịch, Ủy
viên thường trực Hội
đồng nhân dân, Chủ tịch,
Phó Chủ tịch và các
thành viên khác của Ủy
ban nhân dân (Hội đồng
nhân dân cấp tỉnh, huyện
bầu, miễn nhiệm, bãi
nhiệm hội thẩm nhân dân của Tòa án cùng cấp); bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Hội đồng nhân dân bầu;
+ Thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp; giám sát việc thực hiện các nghị quyết của Hội đồng nhân dân; giám sát việc tuân theo pháp luật của
cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và của công dân ở địa phương
*Theo Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân
và Ủy ban nhân dân năm
2003, Ủy ban nhân dân chịu trách nhiệm chấp
hành Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp nhằm bảo đảm thực hiện chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn Ủy ban nhân dân thực hiện chức năng quản
lý nhà nước ở địa phương, góp phần bảo
đảm sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương tới cơ sở
+ Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân
tỉnh được quy định theo
14 lĩnh vực, của Ủy ban nhân dân huyện theo 11 lĩnh vực và của Ủy ban nhân dân xã theo 7 lĩnh vực, nhưng thực chất cũng là đầy đủ các lĩnh vực kinh tế - xã hội - an ninh, quốc phòng, xây dựng chính quyền, điểm khác biệt là càng xuống
Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã càng có sự lồng ghép một số lĩnh vực gần nhau
+ Đối với Ủy ban nhân dân thành phố trực thuộc trung ương, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, quận, phường, bên cạnh việc thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn như
Ủy ban nhân dân tỉnh, huyện, xã, còn có được
bổ sung một số nhiệm vụ, quyền hạn riêng phù hợp với đặc điểm, tính chất của đô thị (các vấn đề về kết cấu hạ tầng đô thị, giao thông, bảo vệ môi trường và cảnh quan); Ủy ban nhân dân huyện thuộc địa bàn hải đảo cũng được bổ sung nhiệm
vụ thực hiện các biện
Trang 3pháp để xây dựng, quản
lý, bảo vệ đảo, vùng biển
và dân cư trên địa bàn
Để thực hiện tốt
chức năng, nhiệm vụ của
bộ máy quản lý nhà nước,
pháp luật quy định cơ chế
phân công, phân cấp giữa
cơ quan trung ương và
địa phương trên các lĩnh
vực chủ yếu nhất: qlý quy
hoạch, kế hoạch, đầu tư
phát triển; ngân sách nhà
nước; đất đai, tài nguyên;
doanh nghiệp nhà nước;
hđ sự nghiệp, dịch vụ
công; tổ chức bộ máy,
cán bộ, công chức Như
vậy, cơ chế phân cấp giữa
chính quyền địa phương
và chính quyền trung
ương đã được quan tâm,
điều chỉnh Trên thực tế
việc phân cấp giữa trung
ương và địa phương khá
mạnh và toàn diện, nhiều
nhiệm vụ của chính quyền
cấp trên đã được chuyển
giao cho chính quyền cấp
dưới Các cấp chính
quyền địa phương đã
ngày càng chủ động hơn
trong việc thực hiện chức
năng, nhiệm vụ của mình
nhằm phát triển kinh tế
-xã hội địa phương
Chính quyền địa
phương được tự quyết
định công việc của địa
phương đặt dưới sự quản
lý tập trung của cơ quan
có thẩm quyền cấp trên và trong khuôn khổ pháp luật nhà nước
Uỷ ban nhân dân
chịu trách nhiệm chấp
hành Hiến pháp, luật, các
văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp nhằm bảo đảm thực hiện chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn như :
+ Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, thuỷ lợi và đất đai ;
+ Trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ;
+ Trong lĩnh vực giao thông vận tải ;
+ Trong lĩnh vực xây dựng, quản lý và phát triển đô thị ;
+ Trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ và
du lịch ;
+ Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo ;
+ Trong lĩnh vực văn hoá, thông tin, thể dục thể thao ;
+ Trong lĩnh vực y
tế và xã hội ;
+ Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, tài nguyên và môi trường ; + Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và trật tự,
an toàn xã hội ; + Trong việc thực hiện chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo;
+ Trong lĩnh vực thi hành pháp luật ;
+ Trong việc xây dựng chính quyền và quản lý địa giới hành chính
Uỷ ban nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, góp phần bảo đảm sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương tới cơ sở
Ưu điểm
- Các chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn
- Chính sách công nghiệp – xây dựng
- Các chính sách Thương mại, bưu chính viễn thông, giao thông vận tải;
- Các chính sách phát triển doanh nghiệp, thu hút đầu tư;
- Chính sách về khoa học
và công nghệ;
- Tài nguyên, môi trường;
Trang 4- Lĩnh vực giáo dục, y tế;
- Lĩnh vực lao động việc
làm, văn hóa, thể dục, thể
thao;
- Công tác Cải cách hành
chính;
- Công tác tư pháp;
- Công tác thanh tra –
phòng chống tham
nhũng;
- Công tác an ninh, quốc
phòng và trật tự an toàn
xã hội
Mặc dù phương thức tổ
chức tự quản địa phương
rất đa dạng, nhưng chế độ
tự quản địa phương luôn
phải được bảo đảm về
mặt pháp luật và tuân thủ
sự kiểm soát của trung
ương đối với địa phương
giúp cho việc bảo đảm
thực hiện hiệu quả quản
lý địa phương
Việc quản lý lãnh
thổ ở địa phương trong
các linh vực như nông
nghiệp, lâm ngiệp, ngư
nghiệ, công nghiệp, tiểu
thủ công nghiệp thương
mại, giáo dục, y tế khoa
học công nghệ và môi
trường…
Tuyên truyền
GDPL, kiểm tra việc
chấp hành HP, Luật, các
văn bản liên quan của nhà
nước cấp trên và NQ của
HĐND cùng cấp trong cơ quan NN, tổ chức kinh tế,
tổ chức XH, đơn vị LLVTND và công dân ở địa phương Đảm bảo ANCT,TTATXH thực hiện XD LLVT và XD QPTD chế độ NVQS, nhiện vụ hậu cần tại chổ, nhiệm và động viên, chính sách HPQĐ và chính sách đối với các LLVTND ở địa phương, quản lý hộ khẩu, hộ tich
ở địa phương quản lý việc cư trú, đi lại của người nước ngoài ở đại phương
Phòng chống thiên tai, bảo vệ tài sản của
NN, tổ chức KT, tổ chức
XH, bảo vệ tính mạng các quyền và lợi ich hợp pháp của công dân, chống tham nhũng, chống buôn lậu, hàng gian, hàng giả
và các TNXH khác…
Quản lý công tác tổ chức, biên chế, lao động tiền lương, đáo tạo đội ngũ viên chức NN và cán
bộ cấp xã, BHXH …
Tổ chức chỉ đạo công tác thi hành án ở địa phương theo quy định của PL
Tổ chức thực hiện thu, chi NS của địa phương theo quy định của Phối hợp với các cơ quan hữu quanđể đảm
bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các loại thuế và các khoản thu khác ở địa phương
UBND thực hiện việc quản lý địa giới đơn
vị hành chính, XD đề án phân vạch, điều chỉnh đại giới đơn vị hành chính ở địa phương đưa ra HĐND cùng cấp thông qua để trình cấp trên xem xét
Khuyết điểm
- Nhận thức của CBCC về vai trò, chức năng quản lý về xây dựng BMHCNN trong tình hình mới chưa rõ ràng và thống nhất
- Cải cách BMHC gặp trở ngại lớn do đụng chạm đến lợi ích cục bộ của
CQ, của cán bộ trong BMHCNN ở TW và địa phương
- Chế độ chính sách về tiền lương về tổ chức CB còn nhiều điều chưa phù hợp, chưa tạo động lực thúc đẩy công cuộc cải cách BMHCNN
- Còn chạy theo bệnh thành tích
- Chưa có phối hợp nhịp nhàng giữa nhà nước và các mặt trận đoàn thể
Trang 5- Đối với vấn đề giáo dục
chính sách vận động đưa
trẻ đến trường còn hạn
chế
- Cơ sở vật chất còn cũ
kỹ cần được đổi mới để
phục vụ giải quyêt công
việc
- Việc lãng phí trong việc
mua sắm trang thiết bị
vẫn còn diễn ra Nơi cần
không có, nơi có lại có
thêm
Giải pháp
- Tăng cường hơn nữa sự
lãnh đạo của Đảng đối
với NN
- Phải đổi mới, nâng cao
chất lượng hoạt động của
bộ máy nhà nước
- Đào tạo đội ngủ CBCC
đáp ứng nhu cầu nhiệm
vụ đặt ra
- Phát huy dân chủ
XHCN
- Thực hiện tốt quyền lực
NN thuộc về nhân dân
- Phát triển kinh tế thị
trường tạo cơ sở vật chất
cho việc xây dựng CNXH
và giữ vững định hướng
XHCN
- Xây dựng nền hành
chính chuyên nghiệp,
hiện đại, quản lý có hiệu
quả các mặt đời sống
KT-XH bằng PL
- Cải cách hành chính phải được tiến hành khẩn trương, vững chắc có trọng tâm, trọng điểm
Tuy nhiên, thực tế hiện nay là các giải pháp tăng cường phân cấp giữa Chính phủ và chính quyền địa phương, một mặt còn thiếu tính đồng
bộ, chưa phân định rõ ràng, cụ thể nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm của từng cấp chính quyền địa phương; chính quyền địa phương các cấp chưa
có đủ thẩm quyền và các điều kiện cần thiết để chủ động, năng động trong việc thực hiện các nhiệm
vụ mà địa phương có khả năng làm được, nhưng mặt khác, một số nhiệm
vụ cần quản lý tập trung, thống nhất lại được chuyển giao cho chính quyền địa phương, làm giảm hiệu quả quản lý của nền hành chính nhà nước Đồng thời, sự khác nhau về mô hình tổ chức
và chức năng, nhiệm vụ giữa chính quyền thành phố với chính quyền tỉnh, chính quyền thị xã, thành phố thuộc tỉnh với chính quyền huyện, cũng như chính quyền thị trấn, phường và chính quyền
xã chưa được làm rõ;
chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp tổ chức các hoạt
động quản lý, điều hành các công việc hành chính
ở cơ sở, trực tiếp tổ chức việc thi hành pháp luật, nhưng thẩm quyền và trách nhiệm chưa được xác định một cách tương xứng Mặc dù nhiều địa phương cho rằng phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương thời gian qua là chưa đủ mạnh, các bộ, ngành trung ương còn “ôm việc”, nhưng thực tế một
số vấn đề bức xúc liên quan đến phân cấp đang đặt ra:
Trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, quản lý theo ngành luôn được kết hợp chặt chẽ với quản lý theo địa giới hành chính Ðây chính là sự phối hợp giữa quản lý theo chiều dọc của các Bộ với quản lý theo chiều ngang của chính quyền địa phương theo sự phân công trách nhiệm và phân cấp quản lý giữa các ngành, các cấp Sự kết hợp này là một nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chính nhà nước, mang tính cần thiết, khách quan
+ Xây dựng qui hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội trên lãnh thổ, nhằm xây dựng
Trang 6cơ cấu kinh tế có hiệu quả
từ trung ương tới địa
phương
+ Qui hoạch xây
dựng kết cấu hạ tầng cho
sản xuất và đời sống dân
cư sống và làm việc trên
một địa giới hành chính.
Ðầu tư kinh tế luôn được
khuyến khích và chù ý
trong quá trình lập dự án
hạ tầng Tuy nhiên, phải
có kế hoạch và định
hướng, tránh tình trạng
"đầu tư đi trước, qui
hoạch theo sau", làm sự
phát triển và an cư bị xáo
trộn, gây mất cân bằng
trong quản lý kinh tế-xã
hội
+ Tổ chức điều hoà,
phối hợp, hợp tác liên
doanh giữa các đơn vị
kinh tế trực thuộc Trung
ương về những mặt có
liên quan đến linh tế- xã
hội trên địa bàn lãnh thổ;
bảo đảm cho các điều
kiện ở địa phương phục
vụ cho phương hướng
phát triển của trung
ương, và đa dạng hoá các
khả năng, ngành nghề
phát triển
+ Tổ chức, chăm lo
đời sống nhân dân trên
một địa bàn lãnh thổ,
không kể các nhân, tổ
chức đó do Trung ương
hay địa phương quản lý.
Mặt khác, bảo đảm sự
chấp hành pháp luật
chính sách của địa phương, không trái với Trung ương.
Tóm lại, Chức năng,
nhiệm vụ của Uỷ ban nhân dân các cấp trải rộng trên các lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội, văn hoá, an ninh, quốc phòng, thực thi pháp luật Tính đa dạng trong hoạt động của hành chính nhà nước ở địa phương đòi hòi hành chính nhà nước
ở địa phương cần phải quy định sự tương xứng
về nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền của mỗi cấp hành chính nhà nước ở địa phương, bảo đảm các
cơ quan này thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quản
lý nhà nước trên địa bàn lãnh thổ