• Khảo sát tình hình thiếu vitamin D và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân suy tim nhập viện.. Mục tiêu tổng quát • Khảo sát tỉ lệ thiếu, mức độ thiếu vitamin D ở bệnh nhân suy tim nhập
Trang 1TÌNH HÌNH THIẾU VITAMIN D
Ở BỆNH NHÂN SUY TIM
ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HỒ CHÍ MINH HỘI NGHỊ KHOA HỌC KỸ THUẬT LẦN THỨ 35
PGS TS Châu Ngọc Hoa
BS Trần Đại Cường
Bộ môn Nội Tổng quát – Khoa Y – ĐHYD TPHCM
TP HCM, ngày 30 tháng 03 năm 2018
Trang 3• Suy tim là vấn đề sức khoẻ cộng đồng
Trang 4Drechsler C., Pilz S., Obermayer-Pietsch B., et al (2010), "Vitamin D deficiency is associated with sudden cardiac death, combined cardiovascular events, and mortality in
haemodialysis patients", Eur Heart J, volume 31 (18), pp 2253 - 2261.
Li Yan Chun (2003), "Vitamin D regulation of the renin–angiotensin system", Journal of Cellular Biochemistry, volume 88 (2), pp 327 - 331.Xiang Wei, Kong Juan, Chen Songcang, et al (2005), "Cardiac hypertrophy in vitamin D receptor knockout mice: role of the systemic and cardiac renin-angiotensin systems",
American Journal of Physiology - Endocrinology and Metabolism, volume 288 (1), pp E125 - E132.
Vitamin D có liên quan bệnh tim mạch
Trang 5Thế giới Việt Nam
?
5
ĐẶT VẤN ĐỀ
ĐẶT VẤN ĐỀ (3)
Kim D H., Sabour S., Sagar U N., et al (2008), "Prevalence of hypovitaminosis D in cardiovascular diseases (from the National Health and Nutrition Examination
Survey 2001 to 2004)", Am J Cardiol, volume 102 (11), pp 1540 - 1544.
Agarwal M., Phan A., Willix R., Jr., et al (2011), "Is vitamin D deficiency associated with heart failure? A review of current evidence", J Cardiovasc Pharmacol Ther,
volume 16 (3-4), pp 354 - 363
80 – 95% bệnh nhân suy tim thiếu vitamin D
Trang 6• Khảo sát tình hình thiếu vitamin D và các yếu tố liên quan ở
bệnh nhân suy tim nhập viện.
Mục tiêu tổng quát
• Khảo sát tỉ lệ thiếu, mức độ thiếu vitamin D ở bệnh nhân
suy tim nhập viện.
• So sánh tỉ lệ thiếu vitamin D ở bệnh nhân suy tim và không
suy tim.
• Đánh giá mối liên quan giữa vitamin D và các chỉ số chức
năng tim phân suất tống máu EF, đường kính thất trái cuối
tâm trương, cuối tâm thu, phân độ NYHA, nồng độ BNP.
Mục tiêu cụ thể
6
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Trang 7ROS RAA NE
Trang 8Tác động tế bào Tác động hệ cơ quan
Trang 9Tác giả Kết luận
Li (2002) Chuột không có thụ thể vitamin D sẽ chịu sự tăng hoạt động của renin
Vitamin D điều hoà biểu hiện renin độc lập với chuyển hoá canxi
Li (2003),
Lee (2008)
Vitamin D điều hoà các gen liên quan đến tổng hợp renin qua phân tử cis – DNA
Wang (2008) Vitamin D ức chế biểu hiện gen của renin
Ferder (2013) Liên hệ giữa vitamin D và hệ RAA
Tamez (2013) Vitamin D giảm hoạt tính của hệ RAA
9
Hệ RAA
TỔNG QUAN Y VĂN (3)
Ferder M., Inserra F., Manucha W., et al (2013), "The world pandemic of vitamin D deficiency could possibly be explained by cellular inflammatory response
activity induced by the renin-angiotensin system", Am J Physiol Cell Physiol, volume 304 (11), pp C1027 – C1039 Lee J H., O'Keefe J H., Bell D., et al (2008), "Vitamin D deficiency an important, common, and easily treatable cardiovascular risk factor?", J Am Coll Cardiol,
volume 52 (24), pp 1949 - 1956
Li Y C., Kong J., Wei M., et al (2002), "1,25-Dihydroxyvitamin D(3) is a negative endocrine regulator of the renin-angiotensin system", J Clin Invest, volume 110
(2), pp 229 - 238
Li Yan Chun (2003), "Vitamin D regulation of the renin–angiotensin system", Journal of Cellular Biochemistry, volume 88 (2), pp 327 - 331
Tamez H., Kalim S., Thadhani R I (2013), "Does vitamin D modulate blood pressure?", Curr Opin Nephrol Hypertens, volume 22 (2), pp 204 - 209 Wang T J., Pencina M J., Booth S L., et al (2008), "Vitamin D deficiency and risk of cardiovascular disease", Circulation, volume 117 (4), pp 503 - 511.
Vitamin D giảm hoạt tính hệ RAA
Trang 10Tác giả Kết luận
Aggarwal (2010) Vitamin D thấp liên quan đến việc gia tăng tần suất tăng huyết áp
Almirall (2010) Vitamin D thấp làm tăng huyết áp tâm trương
Patel (2011) Hiệu quả bảo vệ tim của vitamin D qua việc giảm các yếu tố phì đại cơ
tim, bao gồm ANP, các GF Tamez (2013) Thiếu vitamin D liên quan đến tăng huyết áp
Pandit (2014) Có liên quan giữa nồng độ vitamin D và kích thước vách liên thất, thất
trái sau khi hiệu chỉnh theo tuổi, tình trạng tăng huyết áp
Tamez H., Kalim S., Thadhani R I (2013), "Does vitamin D modulate blood pressure?", Curr Opin Nephrol Hypertens, volume 22 (2), pp 204 - 209.
Vitamin D liên quan THA, phì đại cơ tim
Trang 11Tác giả Kết luận
Maki (2009) Vitamin D có vai trò trong chống xơ vữa, ức chế hình thành tế bào bọt, thực bào
cholesterol của đại thực bào, giúp vận chuyển HDL
Mozos Ioana, Marginean Otilia (2015), "Links between Vitamin D Deficiency and Cardiovascular Diseases", BioMed Research International, pp 1 - 12.
Vitamin D chống quá trình xơ vữa
Trang 12Correia (2013) Vitamin D là yếu tố tiên lượng cho các biến cố sau nhồi máu, như suy tim trong lúc nằm
viện, tái nhồi máu cơ tim, tử vong, tái hẹp trong stent sau can thiệp mạch vành qua da Medine (2014) Ở bệnh nhân thiếu vitamin D, gia tăng phóng thích các cytokines tiền viêm, gia tăng các
stress oxy hoá làm phóng thích các tiểu cầu chưa trưởng thành và được hoạt hoá sớm từ tuỷ xương với thể tích trung bình tiểu cầu tăng
Rajiv (2014) Có mối liên quan giữa nồng độ vitamin D trong máu và nguy cơ tử vong do mọi nguyên
nhân, đặc biệt là tử vong do bệnh mạch vành
British Medical Journal, volume 348, pp g1903 – g1915.
Correia L C., Sodre F., Garcia G., et al (2013), "Relation of severe deficiency of vitamin D to cardiovascular mortality during acute coronary syndromes", Am J Cardiol, volume 111 (3), pp 324 - 327.
Cumhur Cure Medine, Cure Erkan, Yuce Suleyman, et al (2014), "Mean Platelet Volume and Vitamin D Level", Annals of Laboratory Medicine, volume 34 (2), pp 98 - 103.
Vitamin D liên quan tiên lượng BMV
Trang 13Tác giả Kết luận
Pilz (2008) Vitamin D tương quan nghịch với NT – ProBNP, phân độ NYHA, rối loạn chức năng
thất trái Thiếu vitamin D nặng tăng nguy cơ đột tử lên 5,05 lần Agarwal (2011) Trong bệnh lý tim mạch, đặc biệt là suy tim, nồng độ 25-hydroxycholecalciferol được
xem là dấu ấn chính cho tình trạng thiếu vitamin D Gotsman (2012) Thiếu vitamin D là yếu tố tiên lượng độc lập gia tăng tử suất ở bệnh nhân suy tim, bổ
sung vitamin D liên quan độc lập đến giảm tử suất ở bệnh nhân suy tim Witte (2016) Điều trị bổ sung vitamin D ở bệnh nhân suy tim ghi nhận cải thiện về cấu trúc, chức
năng thất trái Fall (2012),
Trang 14• Định nghĩa thiếu vitamin D có nhiều cách
14
TÌNH TRẠNG VITAMIN D
TỔNG QUAN Y VĂN (8)
25(OH)-Vitamin D Phân nhóm
Holick Michael F (2007), "Vitamin D Deficiency", New England Journal of Medicine, volume 357 (3), pp 266 - 281 Rosen Clifford J (2011), "Vitamin D Insufficiency", New England Journal of Medicine, volume 364 (3), pp 248 - 254.
Trang 15Thế giới Việt Nam
Hien V T., Lam N T., Skeaff C M., et al (2012), "Vitamin D status of pregnant and non-pregnant women of reproductive age living in Hanoi City and the
Hai Duong province of Vietnam", Matern Child Nutr, volume 8 (4), pp 533 - 539 Ho-Pham L T., Nguyen N D., Lai T Q., et al (2010), "Vitamin D status and parathyroid hormone in a urban population in Vietnam", Osteoporosis
International, volume 22 (1), pp 241 - 248.
Wahl D A., Cooper C., Ebeling P R., et al (2012), "A global representation of vitamin D status in healthy populations", Arch Osteoporos, volume 7, pp 155 - 172.
Trang 16Thế giới Việt Nam
?
16
THIẾU VITAMIN D/SUY TIM
TỔNG QUAN Y VĂN (10)
Kim D H., Sabour S., Sagar U N., et al (2008), "Prevalence of hypovitaminosis D in cardiovascular diseases (from the National Health and Nutrition Examination
Survey 2001 to 2004)", Am J Cardiol, volume 102 (11), pp 1540 - 1544.
Agarwal M., Phan A., Willix R., Jr., et al (2011), "Is vitamin D deficiency associated with heart failure? A review of current evidence", J Cardiovasc Pharmacol Ther,
volume 16 (3-4), pp 354 - 363
80 – 95% bệnh nhân suy tim thiếu vitamin D
Trang 17• Tất cả bệnh nhân > 18 tuổi, nhập viện
được chẩn đoán suy tim dựa trên
hướng dẫn chẩn đoán suy tim của Hội
tim châu Âu 2012 theo lâm sàng, BNP,
siêu âm tim.
• Nhóm chứng là bệnh nhân nhập viện
và được chẩn đoán không suy tim dựa
vào lâm sàng, BNP, siêu âm tim.
Tiêu chuẩn chọn vào
17
DÂN SỐ NGHIÊN CỨU
ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (1)
Trang 18Các đối tượng tham gia nghiên cứu (nhóm suy tim và không suy tim) thỏa tiêu chuẩn chọn mẫu
sẽ được đưa vào nghiên cứu sau khi được nghe giải thích và đồng ý tham gia nghiên cứu.
Lấy máu tĩnh mạch thực hiện các xét nghiệm 25-hydroxycholecalciferol, canxi, phospho, PTH trong vòng 24 giờ sau nhập viện và sẽ được gửi ngay về phòng xét nghiệm.
Thu thập các thông tin về đặc điểm nhân trắc, lâm sàng và các cận lâm sàng khác theo mẫu thu thập.
18
PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU
Đề tài đã được xét duyệt của Hội đồng Y đức.
ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (2)
Trang 19Kim D H., Sabour S., Sagar U N., et al (2008), "Prevalence of hypovitaminosis D in cardiovascular diseases (from the National Health and Nutrition Examination
Survey 2001 to 2004)", Am J Cardiol, volume 102 (11), pp 1540 - 1544.
Ameri P., Ronco D., Casu M., et al (2010), "High prevalence of vitamin D deficiency and its association with left ventricular dilation: an echocardiography study in elderly patients
with chronic heart failure", Nutr Metab Cardiovasc Dis, volume 20 (9), pp 633 - 640.
Tỉ lệ thiếu vitamin D
Trang 20Nồng độ vitamin D của nữ thấp hơn nam
Tỉ lệ thiếu vitamin D ở nam là 52,4%, ở nữ là 65,2%
Chƣa ghi nhận sự khác biệt về tỉ lệ thiếu vitamin D, mức độ thiếu vitamin D theo giới
Mức độ thiếu vitamin D
Trang 21Y văn
Đặc điểm
(N = 130)
Nhóm suy tim (N = 65)
Nhóm không suy tim (N = 65)
Giá trị p (Chi bình phương)
48,9% là nhẹ 51,1% là trung bình – nặng
0,64
Y VĂN
Ameri (2010):
Vitamin D nhóm không suy tim > suy tim (25,00
Giá trị p (T-Test)
Vitamin D
Suy tim 69,56 28,86
0,15 Không suy tim 62,62 25,94
Lagunova Z., Porojnicu A C., Lindberg F., et al (2009), "The dependency of vitamin D status on body mass index, gender, age and season",
Anticancer Res, volume 29 (9), pp 3713 - 3720.
Ameri P., Ronco D., Casu M., et al (2010), "High prevalence of vitamin D deficiency and its association with left ventricular dilation: an echocardiography study in elderly patients
with chronic heart failure", Nutr Metab Cardiovasc Dis, volume 20 (9), pp 633 - 640.
Tranh cãi ?
Không khác biệt
Trang 22Đặc điểm
(N = 37)
Thiếu nhẹ (N = 20)
Thiếu trung bình – Nặng (N = 17)
Giá trị p (T-Test)
Giá trị p (Fisher)
1,00
Mức độ thiếu vitamin D và chỉ số tim
Không phát hiện liên quan
Trang 23Đặc điểm Giá trị p
(Pearson)
Đường kính thất trái cuối tâm trương*** 0,37
Đường kính thất trái cuối tâm thu*** 0,14
p (Kruskall – Wallis)
Không phát hiện liên quan
Trang 24Tác giả Kết quả
Ameri (2010) Vitamin D tương quan nghịch đường kính thất trái cuối tâm thu,
r = - 0,28
Polat (2015) Vitamin D tương quan nghịch PTH, đường kính thất trái cuối
tâm trương, cuối tâm thu, r = - 0,66; -0,49; - 0,5, tương quan thuận EF, FS, r = 0,46; 0,44
Fall (2012) Chưa thấy liên quan giữa vitamin D và kích thước, EF thất trái Boxer (2013) Bổ sung vitamin D chưa ghi nhận cải thiện test đi bộ 6 phút
24
LIÊN QUAN VITAMIN D VÀ SUY TIM
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN (6)
Ameri P., Ronco D., Casu M., et al (2010), "High prevalence of vitamin D deficiency and its association with left ventricular dilation: an echocardiography study in elderly patients
with chronic heart failure", Nutr Metab Cardiovasc Dis, volume 20 (9), pp 633 - 640.
Pandit Anil, Mookadam Farouk, Boddu Sailaja, et al (2014), "Vitamin D levels and left ventricular diastolic function", Open Heart, volume 1 (1), pp e000011 – e000017.
Fall Tove, Shiue Ivy, Bergeå af Geijerstam Per, et al (2012), "Relations of circulating vitamin D concentrations with left ventricular geometry and function", European Journal of Heart
Failure, volume 14 (9), pp 985 - 991.
Polat V., Bozcali E., Uygun T., et al (2015), "Low vitamin D status associated with dilated cardiomyopathy", Int J Clin Exp Med, volume 8 (1), pp 1356 - 1362.
Boxer Rebecca S., Kenny Anne M., Schmotzer Brian J., et al (2013), "A Randomized Controlled Trial of High-Dose Vitamin D3 in Patients With Heart Failure", JACC: Heart Failure, volume
1 (1), pp 84 - 90
Vẫn còn tranh cãi…
Khác biệt: mẫu, thời gian…
tương đồng
Trang 25Suy tim có/không
Hormon cận
giáp**
Không 16,16 7,71
0,03 Thiếu 23,56 13,08
PTH và suy tim ?
Hagstrom (2010) PTH cao liên quan đến gia tăng tỉ lệ nhập viện vì suy tim
Schierbeck (2011) Liên quan độc lập PTH đến tử suất ở bệnh nhân suy tim
Ballegooijen (2013) PTH cao liên quan đến khối thất trái lớn, EF kém hơn
Trang 26Cỡ mẫu nhỏ, tính toán chỉ để đánh giá về tỉ lệ
Việc thu thập số liệu có hạn chế
Vitamin D thực hiện chỉ một lần
26
HẠN CHẾ
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN (8)
Trang 27Tỉ lệ thiếu vitamin D ở bệnh nhân suy tim nhập viện là
đối với nồng độ vitamin D giữa nam và nữ.
Mức độ thiếu vitamin D từ nhẹ đến nặng lần lƣợt là
giữa nam và nữ
nồng độ hormon cận giáp giữa hai nhóm có ý nghĩa thống kê
27
KẾT LUẬN
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ (1)
mối liên quan giữa nồng độ vitamin D, mức độ thiếu
thất trái, BNP, phân độ NYHA
Trang 28Cần có nhiều nghiên
cứu hơn nữa đánh giá
tỉ lệ thiếu vitamin D ở
bệnh nhân suy tim
Cần nghiên cứu với cỡ mẫu đủ để phân tích trong mối liên quan giữa vitamin D và các chỉ số chức năng tim
Cần nghiên cứu thêm
để đánh giá vai trò của PTH trong bệnh lý tim
mạch
28
KIẾN NGHỊ
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ (2)
Trang 2930
Trang 30CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA QUÝ
THẦY CÔ VÀ ĐỒNG NGHIỆP!