GIÁO ÁN SỬ 7

/ 2009 PHẦN I: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠITIẾT 1: BÀI 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN CHÂU ÂUThời sơ - trung kỳ trung đại A.. Đặt vấn đề: Các thành thị trung

Ngày soạn: / / 2009 PHẦN I: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI

TIẾT 1: BÀI 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG

KIẾN CHÂU ÂU(Thời sơ - trung kỳ trung đại)

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức:

Giúp HS hiểu

- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu

- Khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền linh tế lãnh địa

- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào? kinh tế trong thành thị khác với kinh tế trong lãnh địa ra sao

- Bản đồ Châu Âu thời phong kiến

- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đaị

- Tư liệu về các lãnh địa phong kiến

- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan

2 HS:

- Vở soạn, vở ghi, sách bài tập, SGK

C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

I Ổn định tổ chức:

II Kiểm tra bài cũ:

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn Học lịch sử lớp 6 chúng ta đã biết được sự phát triển của loài người trong thời kì cổ đại Tiếp theo là thời

kì trung đại - xã hội phong kiến Nó được hình thành và phát triển như thế nào? để hiểu

rỏ quá trình đó chúng ta cùng nhau tìm hiểu nội dung bài

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1:

1 Sự hình thành xã hội phong kiễn ở Châu Âu

GV gọi HS đọc mục 1

GV giảng, chỉ lược đồ ( dựa vào SGV)

a Hoàn cảnh lich sử:

GV: Các tiểu vương quốc của người Giéc man được

thành lập như thế nào?

HS: Vào thế kỉ V, người Giéc man từ phương bắc

tràn xuống tiêu diệt các quốc gia cổ địa và thành lập

nên các tiểu vương quốc mới

GV: GV: Sau khi thành lập các tiểu vương quốc,

người Giécnam đã làm gì?

HS: Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau

GV: Những thay đổi trong xã hội?

HS: - Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ bị sụp đổ,

xuất hiện các từng lớp mới

GV: Trong xã hội gồm những từng lớp nào?

HS: Lãnh chúa, Nông nô

GV: Lãnh chúa và nông nô được hình thành từ những

từng lớp nào của xã hội cổ đại?

HS: Lãnh chúa: tướng lĩnh, quý tộc được chia ruộng

đất, phong tước

- Nông nô: Nô lệ, nông dân công xã

GV: Quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô?

- Lãnh chúa: Người đứng đầu lãnh địa

- Nông nô: ngưòi làm thuê cho lãnh chúa

GV: Em hãy mô tả, nhận xét về một lãnh địa phong

kiến ở H1 SGK?

HS: Tường cao, hào sâu, đồ sộ, kiên cố có ruộng đất

đồng cỏ, rừng núi, ao hồ, sông ngòi, nhà cửa, lâu đài

GV: Kể chuyện Một pháo đài bất khả xâm phạm dựa

vào sách những mẫu chuyện lịch sử thế giới tập 1

GV: Đời sống sinh hoạt trong lãnh địa?

HS: - Lãnh chúa sống đầy đủ xa hoa

- Nông nô khổ sở ngèo đói

GV giải thích thêm dựa vào SGV

GV: Đặc điểm chính của nền kinh tế trong lãnh địa?

HS: Tự sản xuất và tiêu dùng không trao đổi bên

ngoài

GV: Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã

- Cuối thế kỉ V, người Giéc man tiêu diệt các quốc gia cổ đại, thành lập nên các tiểu vương quốc mới

b Biến đổi trong xã hội:

- Tướng lĩnh, quý tộc được chia ruộng đất phong tước →Lãnh chúa

- Nô lệ và nông dân công xã

→ Quan hệ SXPK hình thành

2 Lãnh địa phong kiến

- Vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làm chủ

- Đời sống trong lãnh địa:+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ.+ Nông nô: đói ngèo, khổ cực → chống lãnh chúa

- Đặc điểm kinh tế: Tự cung

tự cấp

3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:

a Nguyên nhân:

- Cuối thế kỉ XI, hàng hoá dư thừa được đưa đi bán →thị trấn ra đời →thành phố

- Từng lớp cư dân chủ yếu là thị dân

b Vai trò:

- Thúc đẩy XHPK phát triển

hội phong kiến?

HS: Xã hội cổ đại: Chủ nô và nô lệ - như là công cụ

HS: Giao lưu, buôn bán, đông dân

GV: Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?

GV: Cư dân trong thành thị gồm những ai họ làm gì?

HS: - Thị dân (thợ thủ công và thương nhân

- Sản xuất và buôn bán trao đổi hàng hoá

GV: Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?

HS: Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển, tác

động mạnh mẽ tới sự phát triển của XHPK

GV: Vì sao nói thành thị là hình ảnh tương phản với

lãnh địa?

HS: Lãnh địa: tự cung, tự cấp

Thành thị : trao đổi, buôn bán

GV: Yêu cầu HS mô tả lại cuộc sống ở thành thị qua

bức tranh

HS: Sôi động, đông người, Lâu đài, nhà thờ →trung

tâm kinh tế, văn hoá

IV Củng cố:Gọi HS trả lời các câu hỏi

1 Xã hội phong kiến ở Châu Âu được hình thành như thế nào?

2 Em hãy nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?

3 Vì sao thành thị trung đại xuất hiện? Nền kinh tế trong thành thị trung đại có gì khác với nền kinh tế lãnh địa?

V Dặn dò:

- Học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập 2, 3 (Tr 4 + 5)

- Tìm hiểu trước bài 2, trả lời các câu hỏi sau:

? Nguyên nhân của các cuộc phát kiến địa lý

? Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý

? Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào

-Ngày soạn: / / Tiết 2

VÀ SỰ HÌNH THÀNH CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí

- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất chủ nghĩa tư bản trong lòng xã hội phong kiến Châu Âu

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện cho HS quan sát chỉ lược đồ

- Rèn luyện kĩ năng khai thác tranh ảnh lịch sử

- Tranh ảnh về những nhà phát kiến địa lí

- Tài liệu về các cuộc phát kiến địa lí

- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan

II Kiểm tra bài cũ :

1 Xã hội phong kiến Châu Âu được hình thành như thế nào?

2 Vì sao thành thị trung đại xuất hiện?

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, yêu cầu tiêu thụ về thị trường đặt ra dẫn đến hình thành những cựôc phát kiến địa lí, nền kinh tế phát triển, chế độ phong kiến suy vong, CNTB hình thành ở Châu Âu

2 Triển khai bài:

GV: Chỉ lược đồ về các cuộc phát kiến (dựa vào

GV: Vì sao gọi là các cuộc phát kiến lớn về địa lí?

HS: Vì tìm ra được những con đường biển mới,

- Tìm ra những con đường mới

- Đem về cho giai cấp tư sản món lợi khổng lồ

- Đặt cơ sở cho việc mở rộng thị trường

d Ý nghĩa:

- Là cuộc cách mạng về khoa học - kỹ thuật

- Thúc đẩy thương nghiệp phát triển

GV: Những quý tộc và thương nhân Châu Âu

đã tích luỹ vốn và nhân công như thế nào?

HS: - Cướp bóc tài nguyên từ các nước thuộc

địa

- Buôn bán nô lệ da đen

- Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa → làm thuê

GV: Tại sao quý tộc phong kiến không sử dụng

nông nô để lao động?

HS: Sử dụng nô lệ da đen thu lợi nhiều hơn

GV: Với nguồn vốn và nhân công có đựơc, quý

tộc và thương nhân đã làm gì?

HS: Lập xưởng sản xuất quy mô lớn

- Lập các công ty thương mại

- Lập các đồn điền rộng lớn

GV: Những việc làm đó có tác dụng gì đến xã

hội?

HS: - Hình thức kinh doanh TB ra đời

- Các giai cấp mới được hình thành

- Quá trình tích luỹ TBCN hình thành, đó là quá trình tạo ra vốn

GV: Giai cấp tư sản và vô sản được hình thành

GV: Thái độ chính trị của các giai cấp đó?

HS: Giai cấp tư sản mâu thuẫn với quý tộc

phong kiến → chống phong kiến

Vô sản mâu thuẫn với tư sản →chống tư sản

- Về chính trị: Giai cấp tư sản mâu thuẫn với quý tộc phong kiến

Vô sản mâu thuẫn với tư sản

IV Củng cố: Gọi HS trả lời các câu hỏi::

1 Kể tên các cuộc phát kiến địa lí (dựa vào lược đồ)

2 Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành như thế nào?

V Dặn dò:

- Học bài cũ theo nội dung câu hỏi SGK

- Sưu tầm chân dung các nhà phát kiến lớn địa lí

- Làm các bài tập 1,2

-Tìm hiểu trước bài 3 và trả lời các câu hỏi sau

? Vì sao tư sản chống quý tộc phong kiến

? Qua các tác phẩm của mình các tác giả văn hoá phục hưng muốn nói lên điều gì

Vì sao xuất hiện cải cach tôn giáo

Tiết 3:

Bài 3 CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN

CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

A.MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung của phong trào văn hoá phục hưng

- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp đến xã hội phong kiến Châu Âu

2 Kĩ năng:- Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích cơ cấu giai cấp để thấy được nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến

3 Thái độ:- Giáo dục cho HS biết nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người

B CHUẨN BỊ:

1 GV: - Bản đồ thế giới

- Tranh ảnh về thời kì văn hoá phục hưng

- Tư liệu về nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời phục hưng

- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan

2 HS:- Học bài cũ , vở ghi, SGK, vở soạn, vở bài tập

C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

I Ổn định:

II Kiểm tra bài cũ :

Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội phong kiến Châu Âu?III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Sau những cuộc phát kiến địa lí, thế lực kinh tế của giai cấp tư sản ngày càng giàu có, mâu thuẫn với địa vị của giai cấp phong kiến nên họ đã đấu tranh để giành lại địa vị cho tương xứng

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1: 1 Phong trào văn hoá phục hưng (thế kỉ XIV - XVII):

GV: Vì sao giai cấp tư sản đứng lên đấu tranh

chống quý tộcphong kiến?

HS: GCTS có thế lực nhưng không có địa vị xã

hội → đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá

GV: Em Hãy kể tên nhũng nhân vật tiêu biểu

trong phong trào văn hoá phục hưng, em biết gì

về những nhân vật đó?

HS chia nhóm ra thảo luận (6 nhóm)

GV kết luận và phân tích thêm (dựa vào tài liệu

lịch sử thế giới tập II)

GV: Qua các tác phẩm của mình tác giả thời

a Nguyên nhân:

- Giai cấp tư sản có thế lực kinh

tế nhưng không có địa vị xã hội

b Nội dung:

- Phê phán xã hội phong kiến và

phục hưng muốn nói lên điều gì?

GV: ý nghĩa của phong trào văn hoá phục hưng?

HS: Phong trào đống vai trò tich coạichongs lại

XHPK, mở đường cho sự phát triển cao hơn nền

văn hoá nhân loại

giáo hội

- Đề cao giá trị con người

GV: gọi HS đọc mục 2 SGK

GV: Vì sao xuất hiện phong trào cải cách tôn

giáo?

GV: Phân tích thêm dựa vào sách lịch sử thế

giới trung đại

GV: Ai là người khởi xướng phong trào cải cách

tôn giáo?

HS: Lu-thơ (Đức), Can- vanh (Pháp)

GV: Nội dung tư tưởng cải cách của Lu-thơ,

Can-vanh

GV phân tích thêm dựa vào SGV

GV: Phong trào cải cách tôn giáo nó tác động

như thế nào đến xã hội Châu Âu thời bấy giờ?

HS: Thúc đẩy châm ngòi nổ cho các cuộc khởi

nghĩa nông dân

- Đòi quay về với ki tô giáo nguyên thuỷ

c Y nghĩa:

Thúc đẩy, châm ngòi nổ cho các cuộc khởi nghĩa nông dân chống phong kiến ở Châu Âu

IV Củng cố: Gọi HS trả lời các câu hỏi sau:

1 Vì sao xuất hiện phong trào văn hoá phục hưng?

2 ý nghĩa của phong trào cải cách tôn giáo?

V Dặn dò:

- Học bài cũ theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập 1,2 ở SBT

- Tìm hiểu trước nội dung bài 4 và trả lời các câu hỏi sau:

? Sự xác lập của chế độ phong kiến ở Trung Quốc

? Tại sao dưới thời Đường Trung Quốc trở nên cường thịnh

Ngày soạn: / /

Tiết 4 Bài 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: giúp HS hiểu

- Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?

- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Tổ chức bộ máy chính quyền thời phong kiến

- Đặc điểm kinh tế văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc

2 Kĩ năng: Rèn luyện cho HS kĩ năng lập niên biểu, phân tích giá trị các chính sách xã hội, văn hoá của mỗi triều đại

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc thời phong kiến

- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan

II Kiểm tra bài cũ:

? Nghuyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá phục hưng và những nội dung chủ yếu ? Phong trào cải cách tôn giáo nó ảnh hưởng như thế nào đến xã hội phong kiến châu Âu

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:Cách đây mấy nghìn năm trên lưu vực hai con sông Hoàng Hà và Dương

Tử xã hội có giai cấp đầu tiên xuất hiện, hình thành nên nhà nước Trung Quốc Quá trình hình thành và phát triển ra sao chúng ta cùng nhau tìm hiểu nội dung của bài học ngày hôm nay

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1: 1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung quốc:

GV gọi HS đọc mục 1 SGK

GV: Nhà nước Trung Quốc được hình thành từ

khi nào?

HS: Cách đây khoảng 2000 năm Tr CN trên lưu

vực hai con sông Hoàng Hà và Trường Giang đã

hình thành một nhà nước - Trung Quốc

GV: Sau khi nhà nước Trung Quốc được hình

thành, bước vào thời Xuân Thu-Chiến Quốc về

a Nhũng biến đổi trong sản xuất:

mặt sản xuất có gì tiền bộ?

HS: Công cụ bằng sắt ra đời → kĩ thuật canh tác

phát triển, diện tích mỏ rộng, năng suất tăng

GV: Những biến đổi về mặt sản xuất đã tác động

tới xã hội như thế nào?

HS: Xuất hiện giai cấp mới: địa chủ và tá điền

(nông dân lĩnh canh)

GV: Như thế nào được gọi là địa chủ?

HS: Là giai cấp thống trị trong xã hội phong

kiến, họ vốn là những quý tộc cũ và nông dân

giàu có, có nhiều ruộng đất

GV: Thế nào được gọi là nông dân tá điền?

HS: Nông dân bị mất ruộng, phải nhận ruộng của

địa chủ và nộp địa tô

GV kết luận: Chính những thay đổi về sản xuất

và xã hội đã hình thành nên một quan hệ sản

xuất mới - Quan hệ sản xuất phong kiến

- Công cụ bằng sắt là chủ yếu →

năng suất và diện tích tăng

b Biến đổi trong xã hội:

- Quan lại, nông dân giàu → địa chủ

- Nông dân mất ruộng → tá điền

GV: Kể tên một số công trình mà Tần Thuỷ

Hoàng bắt nông dân xây dựng?

HS: Vạn lí trường thành, Cung A Phòng, lăng Li

Sơn

GV: Em có nhận xét gì về những tượng gốm

trong bức hình 8 ở SGK?

HS: Rất cầu kì, giống người thật, số lượng lớn

GV phân tích một số chính sách tàn bạo của Tần

Thuỷ Hoàng dựa vào sách lịch trung đại thế

giới

GV: Thái độ của nhân dân trước những chính

sách tàn bạo của Tần Thuỷ Hoàng?

HS: Chính sách lao dich nặng nề đă khiến nông

dân nổi dậy lật đổ nhà Tân và nhà Hán được

- Cử quan lại đến cai trị

- Ban hành chế độ đo lường,tiền tệ

- Bắt lao dịch

b Thời Hán:

- Xoá bỏ chế độ pháp luật hà khắc

- Giảm tô thuế, sưu dịch

- khuyến khích sản xuất

HS: Giảm thuế, lao dịch, xoá bỏ sự hà khắc của

pháp luật , khuyến khích sản xuất

GV: Em hãy so sánh thời gian tồn tại của nhà

Tần với nhà Hán, vì sao có sự chênh lệch đó?

HS:thảo luận và trả lời: Nhà Tần:15 năm

Gọi HS đọc SGK

GV: Chính sách đối nội của nhà Đường có gì

đáng chú ý?

HS: Ban hành nhiều chính sách đúng đắn: Cử

quan cai quản các vùng xa, mở nhiều khoa thi,

chia ruộng cho nông dân, giảm thuế

GV: Tác dụng của các chính sách đó?

HS: Kinh tế phát triển, đất nước phồn vinh

GV: Trình bày chính sách đối ngoại của nhà

Đường?

HS: Mở rộng lãnh thổ

GV liên hệ với Việt Nam

GV: Sự cường thịnh của nhà Đường được bộc lộ

IV Củng cố: Gọi HS trả lời các câu hỏi:

1 Xã hội phong kiến ở Trung Quốc được hình thành như thế nào?

2 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

V Dặn dò:

- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập ở SBT

- Tìm hiểu trước các mục 4, 5, 6 và trả lời các câu hỏi sau:

? Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có điểm gì khác nhau Vì sao có sự khác nhau đó

? Mầm mống kinh tế TBCN dưới thời Minh-Thanh được nảy sinh như thế nào

Ngày soạn: / /

Tiết 5 BÀI 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (tiếp theo)

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Tổ chức bộ máy chính quyền thời phongkiến

- Đặc điểm kinh tế văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc

1 GV: -Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc thời phong kiến

- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1: 4 Trung Quốc thời Tống - Nguyên:

- miễn giảm thuế, sưu dịch

- Mở mang thuỷ lợi

- Phát triển thủ công nghiệp

- Có nhiều phát minh

GV: Chính sách đó được biểu hiện như thế nào?

HS: - Người Mông có địa vị cao, có mọi đặc

quyền, đăch lợi

- Người Hán bị cấm đủ thứ: mang vũ khí, họp

chợ, ra đường vào ban đêm

GV: Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà

Nguyên có điểm gì khác nhau?

HS: Chính sách cai trị của nhà Nguyên có sự kì

thị đối với người hán vì nhà Nguyên là người

- Phân biệt đối xử dân tộc

- Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa

GV: Trình bày những diễn biến chính trị của

Trung Quốc từ sau thời Nguyên đến cuối thời

GV: Xã hội TRung Quốc cuối thời Minh và nhà

Thanh có gì thay đổi?

HS: XHPK lâm vào tình trạng suy thoái

+ Vua quan ăn chơi sa đoạ

+ Nông dân, thợ thủ công phải nộp tô thuế nặng,

phải đi lao dịch đi phu

GV: Mầm mống kinh tế TBCN biểu hiện ở

những điểm nào?

HS: - Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn, làm đồ

sứ có sự chuyên môn hoá cao, thuê nhiều nhân

công

- Buôn bán với nước ngoài được mở rộng

GV Giải thích thêm dựa vào SGV

* Thay đổi về chính trị:

- Năm 1368, nhà Minh thành lập

- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh

- 1644, nhà Thanh được thành lập

* Biến đổi xã hội cuối thời Minh

- Thanh:

- Vua quan sa đoạ

- Nông dân đói khổ

* Biến đổi về kinh tế:

- Mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện

- Buôn bán với nước ngoài được

mở rộng

c Hoạt động 3:

6 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến

GV: Trình bày những thành tựu nổi bật về vă

hoá Trung Quốc thời phong kiến?

HS: Đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều

lĩnh vực: Văn học, sử học, Nghệ thuật điêu khắc,

hội hoạ

GV: Kể tên mmột số tác phẩm Văn học nổi

tiếng mà em biết?

HS: "Tây du ký", "Tam quốc diễn nghĩa",

"Đông chu liệt quốc"

- Đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, đẹp mắt, hài hoà

GV: Trình bày hiểu biết của em về khoa học kĩ

thuật ở Trung Quốc?

IV: Củng cố: gọi HS trả lời các câu hỏi sau:

1 Trình bày những thay đổi của xã hội Trung Quốc cuối thời Minh - Thanh?

2 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?

V Dăn dò:

- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập còn lại ở SBT

- Tìm hiểu trước nội dung của bài 5 và trả lời các câu hỏi sau:

? Các tiểu vương quốc đầu tiên đã được hình thành từ bao giờ và ở những khu vực nào trên đất nước Ân Độ

? Nêu những chính sách cai trị của người Hồi giáo và người Mông cổ ở Ấn Độ

-Ngày soạn : 1 / 9 /2008

Tiết 6

Bài 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến thế kỉ X

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện sự phát triển thịnh đạt của ấn Độ thời phong kiến

- Một số thành tựu về văn hoá

II Kiểm tra bài cũ :

? Sự khác nhau về chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên, vì sao

? Trình bày những thành tựu về văn hoá, khoa học-kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Ấn Độ một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng được hình thành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại, Ấn Độ đã

có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1 1 Những trang sử đầu tiên:

GV yêu cầu HS đọc mục 1 SGK

GV: Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình

thành ở đâu trên đất ấn Độ? Vào thời gian nào?

- 1500 Tr CN (sông hằng)

- Thế kỉ VI Tr CN nhà nước

kết lại với nhau, đạo phật có vai trò trong quá

HS: Cả kinh tế xã hội văn hoá đều rất phát triển:

chế tạo được sắt không rỉ, đúc tượng đồng, dệt

vải với kỉ thuật cao, làm đồ kim hoàn

GV: Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra

như thế nào?

HS: Đầu TK XII, người Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt

miền Bắc ấn, lập nên vương triều hồi giáo Đêli

→ vương triều Gupta sụp đổ

GV: Người hồi giáo đã thi hành những chính

sách gì?

HS: - Chiếm đoạt ruộng đất, cấm đạo Hinđu

GV: Vương triều Đêli cấm đạo trong bao lâu?

HS: Từ TK XII - XVI, bị người Mông Cổ tấn

công → lật đổ lập nên vương triều Môgôn

GV: Vương triều Môgôn - vua Acơba đã áp

dụng những chính sách gì để cai trị ấn Độ?

HS: Thực hiện các biện pháp để xoá bỏ kì thị

tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo, khôi phục

phát triển kinh tế - văn hoá

GV giới thiệu về vua Acơba dựa theo sgv

a Vương triều Gupta: (TK IV - VI)

- Luyện kim rất phát triển

- Nghề thủ công: dệt, chế tạo kim hoàn, khắc trên ngà voi

b Vương triều Hồi giáo Đêli (XII - XVI):

- Chiếm ruộng đất

- Cấm đạo Hinđu

c Vương triều Môgôn (TK XVI- giữa thế kỉ XIX):

- Xoá bỏ kì thị tôn giáo

- Khôi phục kinh tế phát triển văn hoá

GV: Gọi HS đọc SGK

GV: Chữ viết đầu tiên được nguời ấn Độ sáng

tạo là loạ chữ gì? dùng để làm gì?

HS: Chữ Phạn → sáng tác văn học, thơ ca sử thi,

các bộ kinh Chữ Phạn là nguồn gốc của chử

+ Phật giáo: Chùa xây hoặc khoét sâu vào vách

núi, tháp có mái tròn như bát úp

GV: Vì sao nói ấn Độ là một trong những trung

tâm văn minh của loài người?

HS: Thảo luận nhóm (6 nhóm)

⇒ Hình thành sớm ( Thiên niên kỉ III Tr CN)

- Có nền văn hoá phát triển cao phong phú toàn

diện, trong đó có một số thành tựu văn hóa sử

dụng cho đến ngày nay

- Có ảnh hưởng tới qúa trình phát triển lịch sử

và văn hoá các dân tộc ĐNA

IV: Củng cố: Gọi HS lên bảng trả lời:

1 Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịc sử lớn của ấn Độ?

2 Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà người ấn Độ đạt được?

V Dặn dò:

- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập ở sách bài tập

- Soạn trước bài 6 và trả lời các câu hỏi sau:

? ĐNA gồm những nước nào, có những điều kiện tự nhiên ra sao?

? Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực ĐNA

………

Ngày soạn: 8 / 9 /2008

Tiết 7

BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Khu vực ĐNA gồm những nước nào

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của các nước trong khu vực

- Thấy rỏ vị trí địa lí của Cămpuchia, Lào

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc văn hoá ĐNA

- Tài liệu về các nước ĐNA

- Giáo án, SGK và tài liệu liên quan

II: Kiểm tra bài cũ :

? Người ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá

II Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

ĐNA, là một khu vực có bề dày lịch sử Trãi qua hàng nghàn năm lịch sử, các quốc gia ĐNA đã có nhiều biến chuyển Cụ thể những nước nào, hình thành và phát triển ra sao? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu nội dung bài học ngày hôm nay

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1: 1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA:

GV: cho HS đọc mục 1 SGK

GV: Khu vực ĐNA gồm những nước nào?

HS: Gồm 11 nước ( 6 - 2002 có Đông ti mo)

GV gọi HS lên chỉ lược đồ vị trí các nước đó

GV phân tích thêm và chốt lại (dựa vào Sơ lược

các nước ĐNA)

GV: Đặc điểm nổi bật về điều kiện tự nhiên của

* Điều kiện tự nhiên:

- chịu ảnh hưởng của gió mùa →

khu vực?

hai mùa rõ rệt mùa khô - lạnh mát, mùa mưa

nống ẩm

GV: Sự ảnh hưởng của tự nhiên đối với sự phát

triển nông nghiệp?

thích hợp cho cây cối phát triển

KK: Gió mùa gây ra hạn hán, lũ lụt V ảnh hưởng

tơi sự phát triển nông nghiệp

GV: Các quốc gia cổ ĐNA xuất hiện từ bao giờ?

HS: Từ những thế kỉ đầu sau CN

GV giảng thêm những quốc gia nào hình thành

đầu và những quốc gia nào hình thành sau CN

(dựa vào sách lược sử ĐNA)

mùa khô và mùa mưa

* Sự hình thành các vương quốc cổ:

- trong khoảng thế kỉ đầu và sau

CN, các vương quốc cổ được hình thành

2 Hoạt động 2: 2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia

phong kiến ĐNA:

GV giảng: Vào khoảng thiên niên kỉ I, các quốc

gia cổ ĐNA suy yêú dần và tan rã, nhường chổ

cho sự hình thành một số quốc gia mới gọi là

quốc gia phong kiến dân tộc

GV: Vì sao gọi là quốc gia phong kiến dân tộc?

HS: Vì mỗi quốc gia được hình thành dựa trên

sự phát triển của một tộc người nhất định, tộc

người đó chiếm đa số và phát triển

TK X-XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng

nhất

GV: Trình bày sự hình thành và phát triển của

các quốc gia phong kiến ĐNA?

HS thảo luận và trình bày theo bảng

diệt vong

Đại diện của nhóm lên gián trên bảng

GV: Dùng đèn chiếu, chiếu nội dung đó lên và

phân tích thêm

GV: Em có nhận xét gì về các quốc gia phong

kiến ĐNA từ nữa sau thế kỉ XIX?

HS: Bước vào thời kì suy yếu

GV: Vì sao suy yếu vào thế kỉ XIX?

HS: Nền kinh tế lỗi thời, không đáp ững nhu cầu

ngày càng tăng của xã hội

- Iđônêxia: hùng mạnh dưới vương triều Môgiôpahit

- Cămpuchia: Thời ăngco

- Chính quyền phong kiến không chăm lo phát

triển kinh tế đất nước mà chỉ nghĩ đến mở mang

lãnh thổ củng cố vương quyền

- Sự xâm nhập của CNTB phương tây làm cho

các quốc gia sụp đổ

GV: Kể tên một số thành tựu nổi bật thời phong

kiến của các quốc gia ĐNA?

HS: Có nhiều công trình kiến trúc và điêu khắc

nổi tiếng: Đền ăngco, Bôrôbuđua, tháp Pagan,

IV Củng cố: Gọi HS trả lời các câu hỏi

1 Trình bày điều kiện tự nhiên và những yếu tố hình nên các vương quốc cổ ở khu vực ĐNA?

2 Kể tên một vương quốc phong kiến ĐNA tiêu biểu và một số công trình kiến trúc đặc sắc?

V Dặn dò:

- Học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập ở sách bài tập

- Soạn trước bài mới và trả lời câu hỏi sau:

? Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cămpuchia và Lào

………

Ngày soạn : 9 / 9 /2008

Tiết 8

BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á (TIẾP THEO)

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp cho HS hiểu

- Vị trí địa lí của Cămpuchia, Lào

- Các giai đoạn phát triển lớn của lịch sử Lào và Cămpuchia

- Một số tranh ảnh về đất nước Lào, Cămpuchia

- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan

II Kiểm tra bài cũ :

? Điều kiện tự nhiên có những thuận lợi và khó khăn gì cho sự phát triển nông nghiệp

ở khu vực ĐNA

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: Cămpuchia và Lào là hai nước anh em với Việt Nam, hiểu được lịch sử nước bạn góp phần hiểu thêm lịch sử nước mình

2 Triển khai bài:

Gọi HS đọc SGK

GV: Từ khi thành lập đến năm 1863, lịch sử

Cămpuchia có thể chia thành mấy giai đoạn? nội

dung của mỗi giai đoạn?

HS thảo luận (4 nhóm)

⇒ Chia làm 4 giai đoạn lớn:

- Từ TK I - VI: Phù Nam (người Môn cổ)

- Từ TK VI - I X: Chân Lạp (Khơ me)

- TK I X - XV: Ăngco

- TK XV - 1863: Suy yếu

GV giảng thêm dựa vào sách lịch sử Lào,

* Từ TK I - VI: Nước Phù Nam

* Từ TK VI - IX: nước Chân

GV: Nhà nước Chân Lạp đã tiếp thu nền văn hoá

nào? biểu hiện?

HS: Tiếp thu văn hoá ấn Độ

- Đạo Bàlamôn, đạo phật

- Kiến trúc, điêu khắc

GV: Tại sao thời kì phát triển của Cămpuchia lại

được gọi là thời kì Ăngco?

HS: Ăngco là kinh đô, có nhiều đền tháp được

xây dựng

Ăngco: Đô thị, kinh thành

Ăngco vát: xây dựng TK XII

Ăngco thom: xây dựng suốt bảy thế kỉ của thưòi

kì phát triển

GV: Sự phát triển của Cămphuchia thời Ăngco

bộc lộ ở những điểm nào?

HS: Nông nghiệp phát triển

- Có nhiều công trình kiến trúc độc đáo

- Quân đội mạnh

GV giảng: TK XV là thời kì suy thoái, năm 1432

kinh đô chuyển về Phnômpênh, thời Ăngco

GV: Lịch sử Lào có những mốc quan trọng nào?

HS: Thảo luận nhóm

-Bộ tộc chính của người lào

- Năm 1353: nước Lạn Xạng thành lập

- XV XVII: Thịnh vượng

- XVIII - XIX: Suy yếu

GV kể chuyện Pha Ngườm

GV: Trình bày những nét chính trong đối nội và

đối ngoại của vương quốc Lạn Xạng?

HS: ĐN: - Chia đất nước thành các Mường

- Đặt quan cai trị

- Xây dựng quân đôi vững mạnh

ĐN: - Giữ mối quan hệ hoà hiếu với các nước

- Cương quyết chống xâm lược

* Trước TK XIII: Người Lào Thơng

* Sau TK XIII: Người Thái di cư

* 1353: Nước Lạn Xạng thành lập

* TK XV - XVIII: Thịnh vượng

- Đối nội: + Chia đất nước để cai trị

+ Xây dựng quân đội

- Đối ngoại: + Giữ mối hoà hiếu với các nước láng giềng

+ Kiên quyết chống xâm lược

* XVIII - XIX: Suy yếu

GV: Vì sao vương quốc Lạn Xạng suy yếu?

HS: Do sự tranh chấp quyền lực trong hoàng tộc

→ suy yếu → Xiêm xâm chiếm

TK XIX thành thuộc địa Pháp

IV Củng cố: gọi HS trả lời những câu hỏi sau:

1 Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Lào và Cămpuchia đến giữa thế kỉ XIX?

2 Trình bày sự thịnh vượng của Cămpuchia thời Ăngco?

- Soạn trước bài 7 vào vở soạn và trả lời câu hỏi

? So sánh sự giống và khác nhau giữa xã hội phong kiến phương Đông với phương Tây

Ngày soạn : 14 / 9 /2008

Tiết 9

BÀI 7NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS nắm

- Thời gian hình thành, phát triển của xã hội phong kiến

- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến

- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc

- Các tài liệu liên quan

II Kiểm tra bài cũ : Lòng vào bài dạy

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Qua các tiết học trước, chúng ta đã biết được sự hình thành, phát triển của chế độ phong kiến ở cả phương Đông và phương Tây Chế độ phong kiến là một giai đoạn quan trọng trong quá trìng phát triển của lịch sử loài người

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1: 1 Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến

GV: Xã hội phong kiến phương Đông và châu

Âu hình thành từ khi nào?

HS: PĐ: TK III Tr CN, ở ĐNA đầu CN

PT: TK V

GV: Em có nhận xét gì về thời gian hình thành

của chế độ phong kiến giửa phương Đông và

- XHPHPĐ: hình thành sớm, kết thúc muộn, suy vong kéo dài

châu Âu?

HS: XHPKPĐ: hình thành rất sớm

XHPK châu Âu hình thành muộn hơn

GV: Thời kĩ phát triển của XHPK ở phương

Đông và châu Âu kéo dài trong bao lâu?

HS: PĐ: XHPK phát triển rất chậm chạp (TQ:

VII - XVI, các nước ĐNA: X - XVI)

Châu Âu: TK XI - XIV

GV: Thời kì khủng hoảng và suy vong diễn ra

như thế nào?

HS: PĐ: kéo dài suốt 3 TK (XVI - XI X)

Châu Âu: nhanh XV - XVI

- XHPK châu Âu: hình thành muộn, kết thúc sớm

GV gọi HS đọc SGK

GV: Theo em cơ sở kinh tế của XHPK PĐ và

châu Âu có điểm gì giống và khác nhau?

HS: thảo luận nhóm

⇒ Giống: Kinh tế nông nghiệp là chủ yếu

Khác: PĐ: Nông nghiệp đống kính trong công

xã nông thôn

Châu Âu: Bó hẹp trong các lãnh địa phong kiến

GV: Trình bày các giai cấp cơ bản trong xã hội

phong kiến:

HS: Địa chủ - Nông dân

Lãnh chúa - nông nô

GV: Phương thức bốc lột chủ yếu của XHPK?

HS: Địa tô

GV: Việc bốc lột bằng địa tô diễn ra như thế

nào?

HS: Giao ruộng đất cho nông dân, nông nô cày

cấy sau đó thu tô thuế rất nặng

GV: Nhân tố nào dẫn đến sự khủng hoảng

phong kiến ở châu Âu?

HS: Do các thành thị trung đại xuất hiện (XI),

hình thành từng lớp thị dân, nền kinh tế công

thương nghiệp phát triển → phá bỏ kinh tế tự

cung, tự cấp trong lãnh địa

- Cơ sở kinh tế:

Nông nghiệp

- Xã hội: hai giai cấp+ Địa chủ - nông dân+ Lãnh chúa - nông nô

- Phương thức bốc lột chủ yếu bằng dịa tô

GV: Trong xã hôi phong kiến ai là người nắm

mọi quyền lực?

HS: Vua

GV: Chế độ quân chủ ở PĐ và châu Âu có gì

- Thể chế nhà nước do vua đứng đầu

khác biệt?

HS: Thảo luận nhóm

thời cổ đại, bước sang XHPK nhà vua được tăng

thêm quyền lực trở thành Hoàng đế hay Đại

vương

Châu Âu: Quyền lực ban đầu bị hạn chế trong

các lãnh địa, TK XV quyền lực mới tập trung

trong tay vua

GV: Vì sao lại có sự khác biệt đó?

HS: Vì các quốc gia phong kiến thống nhất

- Chế độ quân chủ ở PĐ và châu

Âu có sự khác biệt nhau về mức

độ và thời gian

IV Củng cố: Gọi HS trả lời các câu hỏi sau:

1 Lập bảng so sánh chế độ phong kiến PĐ và châu Âu

2 Mối quan hệ giữa các giai cấp trong XHPK

V Dặn dò:

1 Bài cũ:

- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập ở sách bài tập của bài 7

2 Bài mới :

- Tiết sau chữa bài tập lich sử:

+ Xem lại toàn bộ kiến thức từ bài 1 đến bài 7

+ Hoàn thành tất cả các bài tập ở sách bài tập và các bài tập GV ra trong từng tiết dạy

1 GV: Sách bài tập, SGK, sách bài tập nâng cao, giáo án

2 HS: - Hoàn thành các bài tập từ bài 1 đến bài 7

- Đánh dấu một số bài tập không hiểu

- Hoàn thành tất cả các bài tập GV đã hướng dẫn

- Tìm hiểu trước bài 8:

+ Sưu tầm tranh ảnh thời vua Đinh - tiền Lê

+ Tìm đọc tư liệu lịch sử 7 trang 56 -58

? Nhận xét về cách thức tổ chức nhà nước thời Ngô

? Tình hình đất nước cuối thời ngô

? Việc thống nhất đất nước được tiến hành như thế nào

-Ngày soạn :21 / 9 /2008

Tiết 11

Phần II: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX

Chương I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ

Bài 8: XÃ HỘI VIỆT NAM BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Những việc làm của Ngô Quyền sau khi giành độc lập

- Những biến đổi về chính trị cuối thời Ngô

- Loạn 12 sứ quân và quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

- Tài liệu thời Ngô - Đinh - Tiền Lê

- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan

II Kiểm tra bài cũ : GV ôn lại kiến thức củ

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách phong kiến phương bắc, cuối cùng nhân dân ta đã giành lại được nền độc lập Với trận Bạch Đằng lịch sử năm 938, nước ta bước vào thời kì độ lập tự chủ

2 Triển khai bài:

đã làm gì?

GV: Tại sao Ngô Quyền bãi bỏ bộ máy nhà nước

của họ Khúc?

HS: Họ Khúc mới giành quyền tự chủ, vẫn phụ

thuộc nhà Hán Ngô Quyền quyết tâm xây xựng

một quốc gia độc lập

GV: Bộ máy nhà nước dưới thời Ngô Quyền

được thiết lập như thế nào?

trên bảng

GV chốt lại và treo sơ đồ lên

GV: Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?

HS: Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công

việc: chính trị, quân sự, ngoại giao

GV: Sau khi Ngô Quyền mất, em có nhận xét gì

về tình hình đất nước lúc bấy giờ?

HS: Thảo luận nhóm

GV: → đất nước rối loạn, các phe phái nổi dậy,

Dương Tam Kha cướp ngôi

GV: Em hiểu sứ quân là gì?

HS: Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiếm

lĩnh các vùng đất

GV chỉ lược đồ vị trí các sứ quân

GV: Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh

hưởng gì tới đất nước?

HS: Đánh nhau → loạn lạc, cơ hội cho giặc

ngoại xâm tấn công

- Năm 944, Ngô Quyền mất, Dương Tam Kha cướp ngôi

- Năm 950, Ngô Xương Văn lật

đổ Dương Tam Kha

- năm 965, Ngô Xương Vưn chết

→ loạn 12 sứ quân

GV: Tình hình đất nước trước khi Đinh Bộ Lĩnh

GV: Em biết gì về Đinh Bộ Lĩnh?

HS: Trả lời theo SGK

GV giải thích thêm dựa vào SGV

GV: Ông làm gì để dẹp loạn 12 sứ quân

HS: Tổ chức lục lượng, rèn luyện vũ khí, xây

GV: Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên 12 sứ quân?

các sứ quân xin hàng hoặc bị đánh bại

* Quá trình thống nhất:

- Lập căn cứ ở Hoa Lư

- Liên kết với sứ quân Trần Lãm

967, đất nước được thống nhất

IV Củng cố: gọi HS trả lời câu hỏi

1 Tình hình đất nước cuối thời Ngô có gì thay đổi?

2 Trình bày loạn 12 sứ quân

V Dặn dò:

-Học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập ở sách bài tập

-Soạn trước bài mới: Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê

- ? Việc vua Đinh không dùng niên hiệu của TQ nói lên điều gì

- ? Vì sao các tướng lĩnh lại suy tôn Lê Hoàn lên làm vua

- ? Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Bộ máy nhà nước thời Đinh - Tiền Lê

- Cuộc kháng chiễn chống Tống thắng lợi của Lê Hoàn

- Lược đồ kháng chiến chống quân xâm lược Tống lần 1

- Tranh ảnh về di tích đền thờ vua Đinh - Tiền Lê

- Tài liệu liên quan, giáo án, SGK

II Kiểm tra bài cũ :

? Hãy cho biết những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nước

? Hãy trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nước thống nhất, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục xây dựng một quốc gia vững mạnh

2 Triển khai bài:

GV gọi HS đọc SGK

GV: Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh

đã làm gì?

GV giải thích "Đại Cồ Việt"

- Năm 968, lên ngôi vua

- Đặt tên nước Đại Cồ Việt, đống đô ở Cổ Loa

GV: Tại sao Đinh Tiên Hoàng đống đô ở Hoa

Lư?

HS: Quê hương, vùng đất hẹp, nhiều đồi núi,

thuận lợi cho việc phòng thủ

GV: Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của

TQ để đặt tên nước nói lên điều gì?

HS: Khẳng định nền độc lập của nước ta, đặt

nước ta ngang hàng với TQ, không phụ thuộc

vào TQ

GV: Đinh Tiien Hoàng áp dụng biện pháp gì để

xây dựng đất nước?

HS: Thảo luận nhóm

GV giảng dựa vào sách lịch sử Việt Nam tập 1

GV: Những việc làm của Đinh Tiên Hoàng có

tác dụng gì đối với đất nước ta lúc bấy giờ?

HS: Xã hội ổn định, nhân dân an tâm sản xuất,

đặt cơ sở cho việc xây dựng và phát triển đất

nước sau này

- Phong vương cho con

- Cắt cử quan lại

- Dựng cung điện, đúc tiền, xử phạt nghiêm khắc kẻ có tội

GV: Nhà Lê được thành lập trong hoàn

cảnh nào?

HS: Đinh Tiên Hoàng, Đinh Liễn bị ám

hại, nội bộ lục đục Bên ngoài quân Tống

chuẩn bị xâm lược, Lê Hoàn được suy

tôn lên làm vua

GV: Vì sao Lê Hoàn được suy tôn lên

làm vua?

HS: Có tài, chí lớn, mưu lược cao, đang

giữ chức thập đạo tướng quân, được lòng

người quy phục

GV: Việc thái hậu Dương Vân Nga trao

áo bào cho lê hoàn nói lê điều gì?

HS: Thể hiện sự thông minh, quyết đoán

Đặt lợi ích quốc gia trên lợi ích dòng họ

GV: Chính quyền nhà Lê được tổ chức

như thế nào? vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước

đó?

HS: Thảo luận nhóm

GV gọi đại diện của nhóm lên bảng vẽ sơ

đồ bộ máy nhà nước thời tiền Lê

GV treo sơ đồ lên bảng và nhận xét

* Sự thành lập nhà Lê:

- Nội bộ nhà Đinh lục đục, bên ngoài

được suy tôn lên làm vua

* Bộ máy chính quyền+ TW:

Vua

Thái sư - Đại sư

Quan văn Quan võ Tăng quan

lộ - lộ lộ - lộ lộ - lộPhủ - châu

+ Địa phương:

GV: Quân đội thời Lê được tổ chức như

GV: Quân Tống xâm lược nước ta trong

hoàn cảnh nào?

HS: trả lời theo SGK

GV: tường thuật diễn biến trên lược đồ

GV: Gọi HS lên trình bày lại diễn biến

GV: ý nghĩa cuộc kháng chiến chống

Tống của Lê Hoàn?

quân Tống xam lược

- đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ thù, củng cố nền độc lập

IV Củng cố: Gọi HS lên trả lời các câu hỏi sau:

1.Trình bày sơ đồ bộ máy chính quyền thời tiền Lê?

2 Tường thuật diễn biến, ý nghĩa lịch sử cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn?

V Dặn dò

- HS về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập ở sách bài tập

- Soạn trước bài mới vào vở soạn và trả lời các câu hỏi sau:

? Tình hình kinh tế - Văn hoá nước ta thời Đinh - tiền Lê

? Sưu tầm các bức tranh nói về văn hoá thời Đinh - tiền Lê

-Ngày soạn :25 / 9 /2008

Ngày giảng : 1/ 10 / 2008

Tiết 13

BÀI 9NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (tiếp theo)

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Nền kinh tế dưới thời Đinh - tiền Lê

- Sự thay đổi về đời sống văn hoá và xã hội thời Đinh - tiền Lê

- Tranh ảnh di tích các công trình văn hoá

- Sơ đồ các từng lớp trong xã hội thời Đinh - tiền Lê

- Tài liệu liên quan, giáo án, SGK

II: Kiểm tra bài cũ :

? Trình bày diến biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn ý nghĩa lịch sử ?III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn giành thắng lợi, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân ta, tạo cơ sở để xây dựng nền kinh tế buổi đầu độc lập

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1: 1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ

Gọi HS đọc SGK

GV: Em hãy trình bày những biện pháp chính để

phát triển kinh tế nông nghiẹp dưới triều Đinh -

GV giải thích từng biện pháp một dựa vào sách

lịch sử Việt Nam tập 1

GV: Em có nhận xét gì về nền kinh tế nông

nghiệp lúc bấy giờ?

HS: Nông nghiệp ổn đinh, bước đầu phát triển,

mùa màng bội thu

GV: Sự phát triển của thủ công nghiệp được biểu

hiện ở những mặt nào?

HS: Thành lập nhiều xưởng thủ công nhà nước,

nghề thủ công cổ truyền tiếp tục phát triển, đặc

biệt là nghề xây dựng với kinh đô Hoa Lư rất

- Sự cần cù chăm chỉ cảu người thợ

GV: Thương nghiệp thời này có gì đáng chú ý?

GV giải thích từng chính sách một dựa vào sách

lịch sử Việt Nam tập 1

GV: Nhà Đinh - tiền Lê thiết lập quan hệ bang

giao với nhà Tống có ý nghĩa gì?

HS: Muốn củng cố nền độc lập tạo điều kiện

thương nghiệp phát triển

GV: Em có nhận xét gì về tình hình kinh tế dưới

thời Đinh - tiền Lê?

HS: Nền kinh tế nông - công - thương nghiệp

bước đầu phát triển Xây dựng được một nề kinh

+ Bị trị

GV: Tại sao nhà sư thuộc từng lớp thống trị?

HS: Vì giáo dục thời này chưa phát triển,

phần lớn người có học là các nhà sư, họ

được nhân dân và nhà nước trọng dụng

GV kể chuyện đối dáp của nhà sư Đỗ Thuận

với sứ thần nhà Tống dựa vào sgv tr 55

GV: Những ai thuộc từng lớp bị trị?

HS: Nông dân, thợ thủ công, địa chủ, thương

nhân, nô tì

GV: Cho HS thảo luận nhóm: vẽ sơ đồ sự

phân hoá xã hội thời Đinh - tiền Lê?

GV gọi HS len bảng vẽ

GV treo sơ đồ và phân tích từng tầng lớp

một

GV: Tình hình giáo dục, khoa củ dưới thời

Đinh - tiền Lê?

GV: Việc xây dựng chùa nhằm mục đích gì?

HS: Thờ phật, tế lễ, vui chơi, dạy học, hội

họp

GV: Đời sống sinh hoạt văn hoá của người

dân diễn ra như thế nào?

- Giáo dục chưa phát triển

- Đạo phật được truyền bá rộng

- Chùa chiễn được xây dựng nhiều nơi

IV Củng cố: Gọi HS trả lời những câu hỏi sau:

1 Vì sao kinh tế dưới thời Đinh - tiền Lê phát triển?

2 Những biến chuyển về đời sống văn hoá xã hội?

V Dặn dò:

- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK

- Làm các bài tập từ bài tập 7 đến bài tập 11

- Soạn trước bài 10 và trả lời các câu hỏi sau:

? Tại sao nhà Lý lại dời đô về Thăng Long

? Tại sao nhà Lý lại giao những chức vụ quan trọng cho người thân

? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý

1 GV: - Bản đồ lãnh thổ Đại Việt thời Lý.

- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước

- Tài liệu về triều Lý

2 HS: - Học bài cũ

- Vở soạn, vở ghi, vở bài tập, SGK

C Tiến trình lên lớp:

I Ổn định:

II Kiểm tra bài cũ :

? Hãy trình bày những nét chính về sự phát triển kinh tế thời Đinh - tiền Lê

? Tại sao thời Đinh - tiền Lê các nhà sư lại được trọng dụng

III Bài mới:

cuối thời Lê?

HS: Sau khi Lê Hoàn mất, Lê Long Đỉnh lên

ngôi, sống buông thả, tàn bạo, độc ác: thả người

trôi sông, dùng dao cùn xẻo thịt người nhân dân

- Năm 1009, Lê Long Đỉnh Mất,

Lý Công Uẩn lên ngôi

GV: Tại sao Lý Công Uẩn được tôn làm vua?

HS: Vì ông là người vừa có đức, vừa có uy tín

nên được triều thần nhà Lê quý trọng

GV: Sau khi lên ngôi Lý Công Uẩn đã làm

những việc gì để củng cố lại chính quyền?

HS: Dời đô, đổi tên nước, thiết lập bộ máy nhà

nước

GV: Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về

Đại La và đổi tên thành Thăng Long?

HS: Vì Đại La có vị thế thuận lợi và là nơi tụ

họp của bốn phương

GV: Việc dời đô nói lên ước nguyện gì của ông

cha ta?

HS: Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và

khẳng định ý chí tự cường của dân tộc

GV giảng: năm 1054, nhà Lý đổi tên nước là Đại

Việt, xây dựng và củng cố chính quyền từ TW

đến địa phương

GV: Bộ máy nhà nước thời lý được tổ chức như

thế nào?

HS: Do Vua đứng đầu, cha truyền con nối, giúp

việc cho vua có các quan đại thần văn, võ

Gv treo sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý

GV: Tại sao nhà Lý giao những chức vụ quan

trọng cho người thân nắm giữ?

HS: Vì thời này đặt ra lệ ai là con cháu vua thì

được làm quan Giữ vững ngai vàng lâu hơn

GV: Qua sơ đồ em hãy so sánh sự khác nhau

giữa bộ máy nhà nược thời Lý so với thời tiền

Thời tiền Lê chia cả nước làm 10 lộ, phủ, châu

+ Năm 1010, dời đô về Đại La, lấy tên là Thăng Long

+ Năm 1054, đổi tên nước là Đại Việt

+ Tổ chức lại bộ máy nhà nước:

HS: Ban hành bộ luật mới - Hình thư

GV đọc một số điều luật trong bộ luật Hình thư

(dựa vào sách thiết kế tr 61)

GV: Bộ Hình thư bảo vệ ai, cái gì?

a Luật pháp:

- Năm 1042, ban hành bộ Hình thư

HS: Bảo vệ vua, triều đình, trật tự xã hội và sản

xuất nông nghiệp

GV: Tác dụng của bộ luật đối với đất nước ta

lúc bấy giờ?

HS: Đất nước ổn định, đảm bảo kỉ cương, phép

nước, trật tự xã hội

GV: Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận

HS: Cấm quân và quân địa phương

GV gọi HS đọc bảng phân chia cấm quân và

quân địa phương ở SGK

GV giảng: Quân đội nhà Lý có đầy đủ các binh

chủng, thực hiện chính sách "ngụ binh ư nông"

và phân tích về chính sách đó (dựa vào sách lịch

sử Việt Nam tập 1)

GV: Em có nhận xét gì về tổ chức quân đội nhà

Lý?

HS: Chặt chẽ, quy củ

GV: Nhà Lý đã có chủ trương gì để bảo vệ khối

đại đoàn kết dân tộc?

HS: -Gả công chúa, ban quan tước cho các tù

trưởng

- Tránh áp những người có ý tách khỏi Đại Việt

GV: Trình bày chính sách đối ngoại của nhà Lý

đối với các nước láng giềng?

HS: Giữ quan hệ với TQ va Chăm Pa, kiên

quyết bảo vệ chủ quyền dân tộc

IV Củng cố: Gọi HS trả lời các câu hỏi sau:

1 Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

2 Công lao của Lý Công Uẩn?

V Dặn dò:

1 Bài cũ:

- HS học bài cũ theo nội dung câu hỏi ở SGK

- Làm các bài tập ở sách bài tập của bài 10

2 Bài mới :

- Soạn trứoc bài 11 và trả lời các câu hỏi sau:

? Nhà Tống xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì?

? Nhà Lý chuẩn bị đối phó như thế nào?

? ý nghĩa của việc chủ động tấn công của

-Ngày soạn ./ /2008

Ngày giảng : / / 2008

Tiết 15

BÀI 11CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG 1075 - 1077

I GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT 1075 - 1076

A Mục tiêu:

1.Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống

- Cuộc tập kích sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chính đáng

2 Kĩ năng:

Rèn luyện cho HS kĩ năng sử dụng lược đồ, nhận xét đánh giá sự kiện

3 Thái độ:

- Giáo dục cho HS lòng tự hào dân tộc, biết ơn các vị anh hùng

- Bồi dưỡng cho HS lòng dũng cảm, nhân ái và tình đoàn kết dân tộc

2 Triền khai bài:

a Hoạt động 1: 1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta:

Gọi HS đọc SGK

GV: Tình hình nhà Tống trước khi xâm lược Đại

Việt?

HS: Gặp nhiều khó khăn: ngân khố tài chính

nguy ngập, nội bộ mâu thuẫn, nhân dân nổi dậy

đấu tranh Phia sBắc có bộ tộc Liêu, Hạ quấy

nhiễu