TẬP HUẤN GDMT

- Gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con ngư... - Môi trường nhân tạo: Các đối tượng lao đ

tập huấn giáo dục môi trường

C p Trung H c C S ấ ọ ơ ở

C p Trung H c C S ấ ọ ơ ở

phần i

một số nhận thức về môi Trường và Giáo dục bảo vệ môi trường trong

trường trung học c Ơ Ở Ơ Ở S S

I Môi trường

1 Môi trường (MT):

- Không gian bao quanh Trái Đất, có quan hệ

trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người

- Gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời

sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con ngư

Thành phần của MT

MT tự nhiên:

- Tồn tại ngoài ý muốn của con người: địa hình,

địa chất, đất trồng, không khí, nước, sinh vật và nguồn nhiệt từ ánh sáng Mặt Trời

- Cung cấp cho con người các nguồn tài nguyên năng lượng, nguyên liệu phục vụ cho sản xuất

và đời sống

- Môi trường nhân tạo:

Các đối tượng lao động do con người sản xuất ra

và chịu sự chi phối của con người (nhà ở, nhà máy, thành phố, )

Sự khác nhau căn bản của môi trường tự nhiên

và môi trường nhân tạo:

+ Môi trường tự nhiên xuất hiện trên Trái Đất không phụ thuộc vào con người

+ Môi trường nhân tạo là kết quả của lao động của con

2 Chức năng và vai trò của môi trường đối với sự

phát triển của loài người

Không gian sống của con người

3 Các thành phần của môi trường tự nhiên

3.1 Thạch quyển và thổ nhưỡng quyển

 Thạch quyển: lớp vỏ cứng của Trái đất, độ

dày 60-70km trên phần lục địa và 5-30km dư

ới đáy đại dương.

Thổ nhưỡng: lớp vật chất tơi xốp ở bề mặt lục

Các thành phần chính của đất

Không khí20%

Chất hữu cơ

5%

Các khoáng chất

40%

Nước35%

3.2 Thuỷ quyển

- Chiếm khoảng 71% diện tích bề mặt Trái Đất

(361 triệu km2)

- Dân số tăng nhanh, quá trình công nghiệp hoá,

đô thị hoá, thâm canh nông nghiệp và các thói quen tiêu thụ nước quá mức đang gây ra sự

khủng hoảng nước trên phạm vi toàn cầu

- Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc đã

chọn chủ đề cho ngày Môi trường Thế giới năm

3.4 Sinh quyÓn

4 Một số vấn đề bức xúc về môi trường hiện nay

4.1 Những thách thức MT hiện nay trên Thế giới

- Khí hậu Toàn cầu biến đổi và tần xuất thiên tai gia tăng

Nguån: State of the World 2001

Tàu thuỷ cũng góp phần đáng kể gây ô

nhiễm không khí

Bắc Kinh, Trung Quốc chìm trong khói bụi

do sử dụng nhiên liệu hoá thạch gây ra

M t s hình nh v nh h ộ ố ả ề ả ưở ng c a đ ng c nhi t ủ ộ ơ ệ

M t s hình nh v nh h ộ ố ả ề ả ưở ng c a đ ng c nhi t ủ ộ ơ ệ

đ i v i môi tr ố ớ ườ ng.

đ i v i môi tr ố ớ ườ ng.

- Sù suy gi¶m tÇng ¤z«n

- Tµi nguyªn bÞ suy tho¸i

 Rừng, đất rừng và đồng cỏ hiện vẫn đang bị suy thoái hoặc bị triệt phá mạnh mẽ, đất bị biến

thành sa mạc

 Theo tổ chức FAO : hơn 100 nước trên Thế giới

đang chuyển chậm sang dạng hoang mạc, đe

doạ cuộc sống của khoảng 900 triệu người

 Sự phá huỷ rừng vẫn đang diễn ra với mức độ cao, diện tích rừng trên Thế giới khoảng 40

triệu km2, song đến nay đã bị mất đi một nửa

 Sự suy giảm nước ngọt ngày càng lan rộng hơn

và gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng

- ¤ nhiÔm MT ®ang x¶y ra ë quy m« réng

- Sù gia t¨ng d©n sè ®ang g©y nªn sù mÊt c©n b»ng nghiªm träng gi÷a d©n sè vµ MT

4.2 Hiện trạng môi trường ở Việt Nam a) Suy thoái môi trường đất:

 Diện tích đất canh tác trên đầu người ở Việt Nam

Bình quân đầu người (ha) 0,2 0,16 0,13 0,11 0,10

33,8 0,31

32,1 0,19

30,0 0,14

27,8 0,12

28,2 0,12

35,8 0,14

37,0 0,15

c Suy giảm đa dạng sinh học

Trước thập kỉ 70

(cá thể)

Số liệu 1999 (cá thể)

d) Ô nhiễm MT nước:

- Bùng nổ dân số, các hoạt động kinh tế gia tăng

và công tác quản lí chưa đầy đủ, tài nguyên nư

ớc ở Việt Nam đang bị sử dụng quá mức và bị ô nhiễm

- Nguyên nhân chính: do nước thải công nghiệp, nước thải đô thị chưa được xử lí đã xả trực tiếp vào nguồn nước mặt Việc sử dụng hoá chất

* Ô nhiễm MT không khí :

a đảm bảo:

- Điều kiện vệ sinh môi trường, vệ sinh an

toàn thực phẩm, cung cấp nước sạch ở đô thị

và nông thôn còn thấp:

+ Nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xẩy ra, vấn đề vệ sinh an tòan thực phẩm đang cần được quan tâm.

+ 60-70% dân cư đô thị, dưới 40% dân ở nông

R¸c th¶i trªn s«ng

Hè xÝ trªn ao

II Giáo dục bảo vệ môi trường

1. Khái niệm chung

GDBVMT là một quá trình thông qua

các hoạt động giáo dục chính quy và không

chính quy nhằm giúp cho con người có được

sự hiểu biết, kĩ năng và giá trị, tạo điều kiện cho họ tham gia vào phát triển một xã hội

bền vững về sinh thái.

GDBVMT: "Làm cho các cá nhân và các cộng

đồng hiểu được bản chất phức tạp của MT tự nhiên và MT nhân tạo là kết quả tương tác

của nhiều nhân tố sinh học, lý học, xã hội,

kinh tế và văn hoá; đem lại cho họ kiến thức, nhận thức về giá trị, thái độ và kỹ năng thực hành để họ tham gia một cách có trách nhiệm

và hiệu quả trong phòng ngừa và giải quyết

các vấn đề MT và quản lý chất lượng MT“

III Đưa giáo dục bảo vệ môi trường vào trường THCS

1 Định hướng giáo dục bảo vệ môi trường trong trư ờng THCS

- GDBVMT cần nhìn nhận MT trong tính toàn bộ của nó.

- GDBVMT là một lĩnh vực GD liên ngành

- GDBVMT phải chú ý khai thác tình hình thực tế

MT gần gũi với HS

dục về MT, trong MT và vì MT, đặc biệt là giáo dục vì MT

2 Nguyên tắc GDBVMT trong nhà trường

- Mục tiêu: phải phù hợp với mục tiêu đào tạo của cấp, bậc học, của GD PT nói chung.

- Tính sư phạm: kiến thức về MT và kĩ năng BVMT phù hợp với tâm, sinh lí từng lứa tuổi

- Nội dung: đảm bảo kiến thức cơ bản của môn học, tính

logic của nội dung, không gây quá tải; chú trọng các vấn đề thực hành.

- Phương pháp : tạo điều kiện cho người học chủ động tham gia vào quá trình học tập, phát hiện các vấn đề MT và tìm hư ớng giải quyết vấn đề dưới sự tổ chức và hướng dẫn của GV.

- Tận dụng các cơ hội để GDBVMT

- Khai thác các điều kiện có sẵn trong CT, SGK các môn học, các hoạt động của nhà trường.

3 Mục tiêu GDBVMT trong nhà trường

- Khái niệm MT, hệ sinh thái; các thành phần

MT và mối quan hệ giữa chúng.

- Con người dân số môi trường– –

- Con người dân số môi trường– –

- Giải thích được những hiện tượng bất thường của MT xảy ra trong tự nhiên.

b) Kĩ năng Hành vi:–

b) Kĩ năng Hành vi:–

- Có kĩ năng phát hiện vấn đề MT và ứng xử tích cực với các vấn đề MT nảy sinh

- Có hành động cụ thể BVMT

- Tuyên truyền, vận động BVMT trong gia

đình, nhà trường, xã hội.

c) Thái độ Tình cảm:–

c) Thái độ Tình cảm:–

- Có tình yêu quê hương, đất nước, tôn trọng di sản văn hóa

- Có thái độ thân thiện với MT và ý thức được hành

động trước vấn đề MT nảy sinh

- Quan tâm thường xuyên đến MT sống của cá nhân, gia đình, cộng đồng

- Giữ gìn vệ sinh, an toàn thực phẩm, an toàn lao

động

4 Nội dung giáo dục bảo vệ MT trong trường TH

Chủ đề 2: Quan hệ giữa con người và MT

- Con người là một thành phần của MT

- Vai trò của MT đối với con người và tác động của con người đối với MT

- Mối quan hệ giữa dân số và MT Công nghiệp,

Chủ đề 3: Sự ô nhiễm và suy thoái MT

- Ô nhiễm MT: Ô nhiễm nước, biển, ô nhiễm không khí, ô nhiễm đất, ô nhiễm tiếng ồn

- Chất thải

- Suy thoái rừng

- Suy thoái đất

- Suy giảm đa dạng sinh học

 Ví d : Có 2 d ng đ a v n đ GDBVMT vào bài: Ví d : Có 2 d ng đ a v n đ GDBVMT vào bài: ụ ụ ạ ạ ư ư ấ ấ ề ề

 D ng 1: N i dung ch y u c a bài h c, ho c m t s ph n n i D ng 1: N i dung ch y u c a bài h c, ho c m t s ph n n i ạ ạ ộ ộ ủ ế ủ ế ủ ủ ọ ọ ặ ặ ộ ố ộ ố ầ ầ ộ ộ

dung môn V t Lý có s trùng h p v i n i dung GDMT ( bài Ch ng ậ ự ợ ớ ộ ố

ô nhi m ti ng n: Sách V t lý 7) ễ ế ồ ậ

 M t s n i dung c a bài h c hay m t s ph n n i dung môn V t lý M t s n i dung c a bài h c hay m t s ph n n i dung môn V t lý ộ ố ộ ộ ố ộ ủ ủ ọ ọ ộ ố ộ ố ầ ầ ộ ộ ậ ậ

có liên quan v i n i dung GDMT ( ví d 1 ph n n i dung ki n ớ ộ ụ ầ ộ ế

th c trong bài áp su t ch t l ng-Bình thông nhau- V t lý 8 ) ứ ấ ấ ỏ ậ

 * Tuy nhiên khi s d ng ph * Tuy nhiên khi s d ng ph ử ụ ử ụ ươ ươ ng pháp tích h p chúng ta ph i ng pháp tích h p chúng ta ph i ợ ợ ả ả

tuân theo các nguyên t c sau: ắ

 + Không làm m t tính đ c tr ng c a môn h c, không bi n bài + Không làm m t tính đ c tr ng c a môn h c, không bi n bài ấ ấ ặ ặ ư ư ủ ủ ọ ọ ế ế

nhi m môi tr ễ ườ ng không khí nh h ả ưở ng đ n s c kho , v y nên ế ứ ẻ ậ

ph i có bi n pháp ch ng ô nhi m do ma sát gây ra: V sinh m t ả ệ ố ẽ ệ ặ

đ ườ ng s ch s , l p ô tô đ m b o ch t l ạ ẽ ố ả ả ấ ượ ng isô, ph ươ ng ti n ệ

tham gia giao thông ph i đ m b o tiêu chu n v khí th i và an ả ả ả ẩ ề ả

toàn đ i v i môi tr ố ớ ườ ng Nh ng ph ữ ươ ng ti n khác không đ t ệ ạ

chu n thì c m không cho tham gia ẩ ấ