- Môn địa lí trong nhà trường phổ thông giúp học sinh có được những hiểu biết cơ bản, hệ thống về Trái Đất, môi trường MT sống của con người, về thiên nhiên và những hoạt động kinh tế c
Trang 1PHẦN III
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG MÔN ĐỊA LÍ THCS TRONG MÔN ĐỊA LÍ THCS
Trang 2- Môn địa lí trong nhà trường phổ thông giúp học sinh
có được những hiểu biết cơ bản, hệ thống về Trái Đất, môi trường (MT) sống của con người, về thiên nhiên
và những hoạt động kinh tế của con người trên phạm
vi quốc gia, khu vực và trên thế giới; rèn luyện cho học sinh những kĩ năng hành động, thái độ ứng xử thích hợp với MT tự nhiên, xã hội
I Khả năng tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường (GDBVMT) qua môn Địa lí ở cấp THCS
Trang 3- Môn địa lí ở trường THCS có nhiều khả năng thực hiện GDBVMT Nội dung môn Địa lí đề cập hầu hết những chủ đề của GDBVMT trong nhà trường phổ thông, từ những kiến thức về MT, thành phần của MT, tài nguyên thiên nhiên (TNTN) tới mối quan hệ của dân cư và các hoạt động c a con người ủ với MT; về sự cần thiết phải khai thác hợp lý TNTN
và bảo vệ MT nhằm phát triển bền vững trên quy mô toàn cầu cũng như phạm vi khu vực, quốc gia, Việt Nam và của địa phương nơi học sinh đang sinh sống.
Trang 4- Các yêu cầu về kĩ năng như “bước đầu tham gia
giải quyết những vấn đề của cuộc sống phù hợp với khả năng của học sinh“; yêu cầu về thái độ như
“góp phần hình thành ở học sinh ý thức trách nhiệm và tích cực tham gia vào các hoạt động sử dụng hợp lí, bảo vệ, cải tạo MT, nâng cao chất lư ợng cuộc sống của gia đình và cộng đồng“, tạo cơ hội tốt cho hoạt động GDBVMT trong môn Địa lí
Trang 5- Một số bài của sách giáo khoa các lớp có nội dung
địa lí trùng khớp với nội dung GDBVMT Không ít bài có một phần nội dung liên quan đến vấn đề bảo
vệ MT được trình bày cả bằng kênh chữ và kênh
hình
Trang 6a Kiến thức : HS cần biết:
- Trái Đất và các thành phần tự nhiên của Trái Đất, đó
chính là MT sống và tồn tại của con người.
- Sự cần thiết phải khai thác, sử dụng hợp lí và bảo vệ các
thành phần của MT, TNTN để đảm bảo phát triển bền vững
- Mối quan hệ giữa dân cư (bùng nổ dân số, đô thị hóa, hoạt
động sản xuất của con người) và MT.
- Một số vấn đề cơ bản về MT cần phải quan tâm trong từng
môi trường Địa lí
- Các vấn đề MT đặt ra ở Việt Nam nói chung, ở các vùng
và địa phương nơi học sinh đang sống (Sự tác động của con người tới MT: hiện trạng khai thác, sử dụng và bảo vệ TNTN, bảo vệ MT).
II Mục tiêu GDBVMT qua môn Địa lí:
1 Mục tiêu chung
Trang 7c Thái độ - Tình cảm:
- Tôn trọng, yêu quí thiên nhiên Có ý thức giữ gìn, bảo vệ các thành phần của MT tự nhiên (rừng, nước, không khí, đất đai ).
- ủng hộ các hoạt động, các chính sách bảo vệ MT, phê phán các hoạt động, hành vi làm ảnh hưởng xấu
Trang 82 Mục tiêu GDBVMT qua các chủ đề
Chủ đề Mục tiêu Môi trường sống của chúng
ta
- Khái niệm môi trường
- Môi trường tự nhiên
- Môi trường nhân tạo
- TNTN
Kiến thức:
- Biết được Trái Dất và các thành phần tự nhiên của Trái Dất; phân tích đư
ợc mối quan hệ tác động qua lại chặt chẽ và ảnh hưởng lẫn nhau của các thành phần tự nhiên Giải thích được mối quan hệ này để hiểu được nguyên nhân làm thay đổi MT sống của con người
- Trinh bày được một số tác động tiêu cực của thiên nhiên gây ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất và đời sống con người.
- Thấy được sự cần thiết phải khai thác, sử dụng và bảo vệ các thành phần của tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên, phát triển bền vung.
- Biết được rằng, con người đã và đang khai thác các thành phần của môi trường tự nhiên để tạo nên nhung MT nhân tạo như quần cư nông thôn với cảnh quan nông nghiệp, quần cư thành thị với nhung khu – vùng công nghiệp,….
Kĩ n ng - Hành vi: ă
Kĩ n ng - Hành vi: ă
- Biết tim hiểu một vấn đề MT của địa phương
- Sống thân thiện, hoà hợp với các thành phần của MT tự nhiên
Thái độ - Tinh cảm:
Tôn trọng, yêu quí thiên nhiên Có ý thức gin giu, bảo vệ các thành phần của MT tự nhiên (sinh vật, nước, không khí, đất đai ).
Trang 9Quan hệ giữa con
người và mụi trường
- Con người là một
thành phần của MT
- Vai trò của MT đối
với con người
- Biết các vấn đề về MT (hiện trạng và vấn đề bảo vệ) được
đặt ra trong quá trinh phát triển kinh tế toàn cầu,
- Phân tích được ảnh hưởng của sự phát triển các ngành kinh
tế, các vùng kinh tế đối với MT đặt ra ở một số quốc gia; hiện
trạng khai thác, sử dụng và bảo vệ MT, TNTN ở Việt Nam
Kĩ n ng - Hành vi: ă
- Thu thập thông tin, viết báo cáo ngắn về vấn đề MT ở khu vực hoặc quốc gia
- Phát hiện và đấu tranh với các hành động khai thác và sử
dụng tài nguyên rừng, khoáng sản không hợp lí
Thái độ - Tinh cảm:
Phê phán các hoạt động, hành vi làm ảnh hưởng xấu đến MT
Trang 10- Suy thoái đất
- Suy giảm đa dạng
+ Khai thác các nguồn tài nguyên không hợp lí + Gia tang dân số
* Hậu quả: Môi trường suy thoái, ảnh hưởng tới đời sống con người
- Nhung giải pháp giảm thiểu ô nhiễm MT
Kĩ n ng - Hành vi: ă Có kĩ nang phát hiện các vấn đề về
ô nhiễm MT ở địa phương và nguyên nhân gây ra
Thái độ - Tinh cảm: Có ý thức bảo vệ MT trong quá trinh khai thác và sử dụng các nguồn TNTN
Trang 11- Nhiệm vụ của học
sinh trong việc bảo vệ
MT
Kiến thức:
- Nhận biết sự cần thiết phải bảo vệ MT
- Biết chiến lược, chính sách về tài nguyên và MT của Việt Nam
- Biết một số giải pháp chính để bảo vệ tài nguyên, MT
ở các khu vực, các quốc gia và trên thế giới
- Biết một số biện pháp được áp dụng để bảo vệ MT, TNTN, chống thiên tai ở các vùng của Việt Nam và ở
Trang 123 Chương trỡnh tớch hợp GDBVMT qua mụn Địa lớ THCS:
Lớp Tên bài Địa chỉ tích hợp
Nội dung giáo dục môi
trường
Phương thức tích hợp
Kiến thức năng Kĩ
Thái
độ, hành vi
Cụ thể
Trang 13Quá trình khai thác các cơ hội giáo dục bảo vệ môi trường cần phải đảm bảo ba nguyên tắc cơ bản:
• Không làm biến tính đặc trưng môn học, không biến bài
học bộ môn thành bài giáo dục bảo vệ môi trường.
• Khai thác nội dung giáo dục bảo vệ môi trường phải có
chọn lọc, có tính tập trung vào những chương, mục nhất định, không tràn lan, tuỳ tiện.
• Phát huy cao độ các hoạt động tích cực nhận thức của
học sinh và các kinh nghiệm thực tế các em đã có, tận dụng tối đa mọi khả năng để cho học sinh trực tiếp tiếp xúc với môi trường.
Trang 14PHÂN CÔNG THẢO LUẬN - SOẠN GIÁO ÁN
Nhóm 1: Gồm học viên Tp Hội An - Nam Giang - Bắc Trà My - Núi Thành.
Nhiệm vụ:
- Qua các địa chỉ tích hợp vừa nêu, theo thầy(cô) cần phải thêm những địa chỉ tích hợp ở bài nào, mục nào trong chương trình Địa lí 6?
- Soạn 01 giáo án trong chương trình Địa lí 6 với yêu cầu phương thức tích hợp: “bộ phận”?
Trang 15PHÂN CÔNG THẢO LUẬN - SOẠN GIÁO ÁN
Nhóm 2: Gồm học viên các huyện Điện Bàn - Đông Giang - Hiệp Đức - Thăng Bình.
Nhiệm vụ:
- Qua các địa chỉ tích hợp vừa nêu, theo thầy(cô) cần phải thêm những địa chỉ tích hợp ở bài nào, mục nào trong chương trình Địa lí 7?
- Soạn 01 giáo án trong chương trình Địa lí 7 với yêu cầu phương thức tích hợp: “toàn phần”?
Trang 16PHÂN CÔNG THẢO LUẬN - SOẠN GIÁO ÁN
Nhóm 3: Gồm học viên các huyện Đại Lộc - Quế Sơn –
Tp Tam Kỳ - Nam Trà My - Tây Giang.
Nhiệm vụ:
- Qua các địa chỉ tích hợp vừa nêu, theo thầy(cô) cần phải thêm những địa chỉ tích hợp ở bài nào, mục nào trong chương trình Địa lí 8?
- Soạn 01 giáo án trong chương trình Địa lí 8 với yêu cầu phương thức tích hợp: “liên hệ”?
Trang 17PHÂN CÔNG THẢO LUẬN - SOẠN GIÁO ÁN
Nhiệm vụ:
- Qua các địa chỉ tích hợp vừa nêu, theo thầy(cô) cần phải thêm những địa chỉ tích hợp ở bài nào, mục nào trong chương trình Địa lí 9?
- Soạn 01 giáo án trong chương trình Địa lí 9 với yêu cầu phương thức tích hợp: “bộ phận”?
Nhóm 4: Gồm học viên các huyện Duy Xuyên - Tiên Phước - Phước Sơn - Nông Sơn.
Trang 18Lớp 6: Bài 12 Tác động của nội lực và ngoại lực trrong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất.
Lớp 8: Bài 21 Con người và môi trường địa lí Lớp 9: Bài 15/Mục 2: Du lịch.
Trang 19KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ SỨC KHỎE, HẠNH PHÚC
VÀ THÀNH ĐẠT!
Duy Xuyên, ngày 29 tháng 10 năm 2010
BÁO CÁO VIÊN: HỒ VĂN HƯNG – CA VIẾT HOÀNG