Độc thoại Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ I/ Tìm hiểu yếu tố đối... I/ Tìm hiểu yếu tố đối Điều kiện để cĩ lời độc thoại: -Phải cĩ hồn cảnh giao
Trang 1Người thực hiện: Trần Đăng Tá
(THCS THỐNG NHẤT)
Trang 2Các phương diện
Hành động Nội tâm Ngoại hình Trang phục Ngôn ngữ
Nhân vật
Trang 3Ngôn ngữ
Nhân vật
Trang 5+Gạch đầu dòng trước mỗi lượt lời
Trang 6I/ Tìm hiểu yếu tố đối
Trang 7ĐỐI THOẠI(Trong đoạn trích)
Không khí
câu chuyện
như cuộc sống thật.
Thái độ căm giận của những người
tản cư.
Tạo tình huống
để đi sâu vào nội tâm nhân vật.
Trang 8Điều kiện để đối thoại diễn ra:
- Phải có hoàn cảnh giao tiếp
- Phải có sự hiện diện của người tham gia giao tiếp (hai người trở lên)
- Giữa hai người phải có nhu cầu trao đổi thông tin
I/ Tìm hiểu yếu tố đối
Trang 9Cã g¹ch ®Çu dßng
Nãi víi chÝnh m×nh
Nãi víi nh÷ng kỴ ViƯt gian (víi
ng êi kh¸c), trong t ëng t ỵng
- Hà, nắng gớm, về nào
- Chúng bay ăn miếng cơm nhục nhã thế này.
Độc thoại
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối
Trang 10• 2- Khái niệm
b- Là lời của một người nào
đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng
• Khi người độc thoại nói
thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu dòng.
I/ Tìm hiểu yếu tố đối
Trang 11I/ Tìm hiểu yếu tố đối
Điều kiện để cĩ lời độc thoại:
-Phải cĩ hồn cảnh giao tiếp để nhân vật cĩ nhu cầu bộc lộ nội tâm.
-Khơng cần cĩ sự hiện diện của người tham gia giao tiếp với nhân vật hoặc nếu cĩ người tham gia giao tiếp thì lời độc thoại đĩ khơng hướng vào ai.
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 12I/ Tìm hiểu yếu tố đối
NHẬN XÉT
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Độc thoại nội tâm
+ Ơng Hai hỏi chính mình ( nĩi thầm) + Khơng phát ra thành lời
+ Khơng cĩ gạch đầu dịng.
Trang 13ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
(Trong đoạn trích)
Khắc họa tâm trạng dằn vặt, đau đớn của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc,làm cho câu
chuyện thêm sinh động.
c- Độc thoại nội tâm Là độc thoại không thành lời ,chỉ
diễn ra trong suy nghĩ(nói thầm) Khi không thành lời thì
không có gạch đầu dòng
Trang 14BÀI TẬP ÁP DỤNG Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông xuống
“ Đi đi con, hãy cam đảm lên thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra.”
( Cổng trường mở ra – Lý Lan
Trang 152.Độc thoại b Lời nói của một người nào đó hướng tới
một ai đó trong tưởng tượng hoặc nói với chính mình Trong văn bản, người độc thoại cất thành lời và trước câu nói có gạch ngang
ở đầu dòng.
3.Đối thoại c Lời nói của một người nào đó hướng tới một ai hoặc nói với chính mình Trong văn
bản, người độc thoại không cất thành lời và trước câu nói không có gạch ngang ở đầu dòng.
Trang 16I/ Tìm hiểu yếu tố đối
ĐỘC THOẠI NỘI TÂM Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 17I/ Tìm hiểu yếu tố đối
? Tại sao nhà văn không để ông Hai
nghĩ trong đầu (tức là độc thoại nội tâm) câu:
“ - Chúng bay ăn miếng cơm hay
miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.”
Câu 2: ( Tổ 3 – Tổ 4)
? Ngược lại, tại sao không để ông Hai nói thành lời với mình ( tức là độc thoại) hoặc với ai đó (đối thoại)
những suy nghĩ của ông: “Chúng
nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta
rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn y bằng ấy tuổi đầu ”
Trang 18I/ Tìm hiểu yếu tố đối
thoại) câu: “- Chúng bay nhục
nhã thế này” sẽ khơng thể hiện được sự căm giận đến phẫn uất
của ơng với bọn Việt gian, hơn nữa như vậy cũng khơng phù hợp với tính cách bộc trực của ơng.
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 19I/ Tìm hiểu yếu tố đối
Tiết 64: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI
NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trang 20LƯU Ý
- Khi sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại nội
tâm phải phù hợp với tình huống truyện, hoàn cảnh và tính cách nhân vật
- Khi cần diễn tả những tâm sự kín đáo chân thực của
nhân vật có thể dùng ngôn ngữ độc thoại Song để thể
hiện những trăn trở, day dứt, những trạng thái phức tạp, tinh tế nhất của đời sống tâm hồn nhân vật thì phải cần đến hình thức độc thoại nội tâm.
3- Ý nghĩa, tác dụng : là những hình thức
quan trọng để thể hiện nhân vật, làm cho câu
chuyện và hình ảnh nhân vật hiện lên chân
thực, sinh động và rõ nét hơn.
Trang 21Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm có
• Đối thoại hướng về chủ đề giao tiếp
• Độc thoại không hướng về chủ đề giao tiếp,
không hướng về một ai…
• Độc thoại nội tâm diễn ra trong suy nghĩ của
nhân vật và không phát ra thành lời
Trang 22II/ LUYỆN TẬP BÀI 1: (SGK/178) Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích:
1 2 3
Trang 23NHẬN DIỆN:
Trong giờ chào cờ đầu tuần,mình hỏi Vũ:
-Học sinh chúng mình học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là cần thực hiện những gì ?
-Bạn cần thực hiện và làm theo năm điều bác Hồ dạy thiếu niên đó. -Cám ơn bạn nhé!
-À, sao mình lại không nghĩ ra được cơ chứ!
Chao ôi,năm điều bác Hồ dạy là phẩm chất cần thiết
mà mỗi học sinh cần phải rèn luyện trong nhà trường
để trở thành con người tốt.Vậy mà mình cũng không nhớ hết được nữa Thật là xấu hổ quá cho những đứa
học sinh như mình Làm sao mà viết được bài thu
hoạch đây?
Trang 24NHẬN DIỆN:
Hôm nay Nga không đi học Tôi không biết bạn gặp
chuyện gì không ?Tan học, tôi liền ghé qua nhà Nga để tìm hiểu lí do Tôi đến và gặp Nga, thấy mắt bạn đang sưng húp lên Tôi liền hỏi: - Sao cậu không đi học? Có chuyện gì xảy ra với cậu vậy?
Nga đáp trong nước mắt: -Bố mẹ tớ sắp li dị nhau.
Nghe vậy, tôi động viên an ủi Nga rồi về kẻo mẹ đợi Trên đường về nhà, tôi vừa đi vừa nghĩ, tội nghiệp cái
Nga quá! Bây giờ chị em nó sẽ sống như thế nào nhỉ?
Có khi nào hai chị em Nga sẽ bị chia nhau ra giống như Thành và Thuỷ trong “ Cuộc chia tay của những con búp bê” không? Càng nghĩ, tôi lại càng thấy thương cho chị
em Nga.Tự dưng tôi thốt lên:
- Tội nghiệp chị em Nga quá!
Trang 25bảo chỉ vì cái bụng nặng quá nên
đi còn chưa vững, cứ ngã oạch
hoài Sao bụng cá to mà bơi
nhanh nhỉ ?
Mình thò tay xuống nước định
sờ thử xem cái bụng nó có cứng không thôi, nhưng con cá
cứ chạy trốn Ô, bụng nó căng phồng như quả bóng tí hon, mình muốn biết xem có cái gì ở trong đó Nhưng bụng gì mà kì thế này, sao mình chỉ bóp nhẹ một cái đã bể cái bụp Chết
chưa, làm sao bây giờ? Mình
thả con cá trở vào bể, rồi chạy tót về phòng.Mình tự nhủ:
- Đồ chơi của bố mau hư quá!
Trang 26TẬP KẾT HỢP: Cho đoạn trích sau Chỉ ra yếu tố đối thoại, độc thoại và thêm yếu tố độc thoại nội tâm vào
đoạn văn cho hợp lí:
… Trong giờ kiểm tra Toán – Hà gọi tôi:
- Mai ơi! Xong bài chưa? Cho mình xem bài với.
Tôi trả lời: -“ Cậu tự làm đi”.Nói rồi tôi tập trung làm bài
Hà gọi tôi vài ba lần nữa nhưng tôi giã vờ không nghe Gải đầu, tôi nói: - Khó xử với tình bạn quá
Thực lòng tôi muốn Hà tự vươn lên bằng khả năng của mình.Tan buổi học Hà gặp tôi giận dỗi: -“ Bảo đưa bài cho tớ sao cậu không đưa? Đồ ích kỉ!” Dứt lời, Hà bỏ đi chỗ khác Còn tôi …
( tôi đứng lại một mình với bao cảm xúc khó tả Tại sao
Hà lại giận mình nhỉ? Mình làm thế là tốt cho Hà mà
Hà ơi! Rồi cậu sẽ hiểu mình.)
Trang 28• Viết hoàn chỉnh bài tập
• Chuẩn bị cho tiết Luyện nói: Tự sự kết
hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm.