Ánh trăng - Ngữ văn 9

Nguyễn DuyTiết 58 – Văn bản a.Hình ảnh vầng trăng *Vầng trăng trong quá khứ Hồi nhỏ sống vói đồng với sông rồi với bể hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ - Tuổi thơ: đồng, sôn

Trang 1

Ngữ văn 9

GIÁO VIÊN: HÀ MINH KHƯƠNG ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THCS THỤY AN, THÁI THUỴ, THÁI BÌNH

Trang 2

Nguyễn Duy

I.Đọc hiểu chú thích

1.Tác giả

- Nguyễn Duy là gương mặt tiêu biểu trong lớp nhà thơ trẻ

thời chống Mĩ

- Tác phẩm của ông thường khơi gợi niềm tự hào về quê

hương, dân tộc, ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, thiên

nhiên, cuộc sống, tình cảm gia đình

Tiết 58 – Văn bản

Trang 3

1.Tác giả

- Nguyễn Duy là gương mặt tiêu biểu trong lớp nhà thơ trẻ

thời chống Mĩ

- Tác phẩm của ông thường khơi gợi niềm tự hào về quê

hương, dân tộc, ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, thiên

nhiên, cuộc sống, tình cảm gia đình

2.Hoàn cảnh ra đời.

- Sáng tác năm 1978 tại thành phố Hồ Chí Minh

- In trong tập thơ “Ánh trăng” ( 1984)

II Đọc hiểu văn bản

1.Cấu trúc văn bản

- Thể thơ năm chữ

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm

- Bố cục bài thơ:

+ Khổ 1,2,3: Hình ảnh vầng trăng

+ Khổ 4: Tình huống gặp lại vầng trăng

+ Khổ 5,6: Suy ngẫm của tác giả

Trang 4

Từ bố cục, em có nhận xét gì về mạch cảm xúc đ ợc thể hiện trong bài thơ? Cách trình bày câu chữ trong từng dòng thơ có gì đặc biệt và có tác dụng gì ?

Hồi nhỏ, hồi chiến tranh

Vầng trăng

Hồi về thành phố

Bài thơ như một cõu chuyện nhỏ được kể

theo trỡnh tự thời gian, khụng gian, cú nhõn

vật và sự việc.

Mỗi khổ thơ chỉ viết hoa chữ cỏi đầu tiờn Mỗi

khổ thơ như một cõu thơ

Cảm xỳc được trụi theo thời gian và kỉ niệm

Trang 5

1.Tác giả

2.Nội dung văn bản

a.Hình ảnh vầng trăng

Trang 6

Nguyễn Duy

a.Hình ảnh vầng trăng

*Vầng trăng trong quá khứ

Hồi nhỏ sống vói đồng với sông rồi với bể hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ

- Tuổi thơ: đồng, sông, bể

- Nhân hoá (sống) điệp ngữ ( hồi, với)

- Sự vật gần gũi, không gian rộng

lớn, thể hiện sự gắn bó với thiên

nhiên quê hương

Tình cảm hồn nhiên trong sáng, ánh trăng lưu giữ nhiều

kí ức đẹp

- Thời chiến tranh: tri kỉ

- Nhân hóa ( trăng thành tri kỉ )

Trăng và người thân thiết, hiểu nhau, chia

xẻ và đồng cảm

- Trần trụi, hồn nhiên: hoang

sơ mà gần gũi

- vầng trăng tình nghĩa

Không bao giờ có thể quên người bạn tình nghĩa đó

Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố quen ánh điện cửa gương vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường.

*Vầng trăng trong hiện tại

- Nhân hoá (trăng đi) so sánh ( như

người dưng)

- Hiện đại: ánh điện, cửa gương

Con người lạnh nhạt, thờ ơ coi trăng như người xa lạ

Trang 7

1.Tác giả

- Quá khứ: hồn nhiên, gần gũi, chan

hoà, tình nghĩa

- Hiện tại: con người thờ ơ, lạnh nhạt

với vầng trăng

b.Tình huống gặp lại vầng trăng

1.Kịch tích trong khổ thơ thứ tư thể hiện trong tình huống nào?

2.Hãy chỉ ra một số từ ngữ cần chú ý trong khổ thơ? Các từ ngữ ấy thuộc những từ loại nào?

3.Những từ ngữ ấy thể hiện hành động, thái độ và tâm trạng gì của nhà thơ?

- Tình huống: thành phố mất điện

- thình lình, tắt, tối om, vội, bật tung, đột

ngột (động từ, tính từ)

Bất ngờ, ngỡ ngàng, giật mình đằng sau

có một cái gì đó là sự thảng thốt lo lắng.

Thình lình đèn điện tắt phòng buyn đinh tối om vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Trang 8

Nguyễn Duy

1.Tác giả

- Quá khứ: hồn nhiên, gần gũi, chan hoà,

tình nghĩa

- Hiện tại: con người thờ ơ, lạnh nhạt với

vầng trăng

- Bất ngờ, ngỡ ngàng, giật mình đằng sau

có một cái gì đó là sự thảng thốt lo lắng

c.Suy ngẫm của nhà thơ

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng

- mặt người - mặt trăng

- Cảm giác ngỡ ngàng, rưng rưng như có một cái gì đó ân hận, xót xa

- Gợi nhớ tuổi thơ, thiên nhiên,những năm tháng tốt đẹp

Con người đang trên con đường tìm lại chính mình

Trang 9

1.Tác giả

tình nghĩa

vầng trăng

1.Những biện pháp nghệ thuật nào được

sử dụng trong khổ thơ?

2.Hình ảnh “trăng tròn vành vạnh”, “im phăng phắc’ tượng trưng cho điều gì?

3.Cái “giật mình” này là cái “giật mình” của phản xạ hay của lương tâm? Cái “giật mình” này có ý nghĩa gì?

- đối ngữ, nhân hoá

- Quá khứ vẹn nguyên không phai mờ

- Nghiêm khắc nhắc nhở trong lặng im

- Nhớ lại, tự vấn lương tâm, tự hoàn thiện mình

Hãy biết trân trọng và gìn giữ những gì tốt đẹp

đã qua

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình ấnh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình

Trang 10

Nguyễn Duy

1.Tác giả

tình nghĩa

vầng trăng

Hãy biết trân trọng và gìn giữ những gì

tốt đẹp đã qua

Trang 11

1.Tác giả

3 Ý nghĩa văn bản

a.Nghệ thuật

- Kết cấu giống một câu chuyện, có sự

kết hợp hài hoà giữa tự sự và trữ tình

- Giọng điệu tâm tình, tự nhiên, thiết tha

- Sử dụng nhiều biện pháp tu từ: so

sánh, nhân hoá, điệp ngữ, đối

Qu¸ khø

T×nh nghÜa Ngì kh«ng tri kØ bao giê quªn

HiÖn t¹i

VÇng tr¨ng V« t×nh trßn l·ng quªn

Suy ngÉm

Trßn vµnh v¹nh GiËt m×nh

Im ph¨ng ph¾c

Thñy chung,  tù hoµn

vÞ tha thiÖn

Trang 12

Nguyễn Duy

I.Đọc hiểu chỳ thớch

1.Tỏc giả

1.Cấu trỳc văn bản

a.Hỡnh ảnh vầng trăng

b.Tỡnh huống gặp lại vầng trăng

3 í nghĩa văn bản

a.Nghệ thuật

- Kết cấu giống một cõu chuyện, cú sự

kết hợp hài hoà giữa tự sự và trữ tỡnh

- Giọng điệu tõm tỡnh, tự nhiờn, thiết tha

- Sử dụng nhiều biện phỏp tu từ: so

sỏnh, nhõn hoỏ, điệp ngữ, đối

b.Tư tưởng chủ đề

- Bài thơ như một lời tự nhắc nhở về những năm thỏng gian lao đó qua của cuộc đời người lớnh gắn bú với thiờn nhiờn, đất nước bỡnh dị hiền hậu

- Bài thơ cú ý gợi nhắc mọi người thỏi

độ sống “uuống nước nhớ nguồn”, õn nghĩ thuỷ chung cựng quỏ khứ

nh trăng không chỉ mang vẻ đẹp của

Ánh trăng không chỉ mang vẻ đẹp của

thiên nhiên, đất n ớc mà là biểu t ợng của quá khứ nghĩa tình Ánh trăng không chỉ là chuyện của riêng nhà thơ, chuyện riêng của một ng ời mà có ý nghĩa với cả một thế hệ đã trải qua những năm tháng chiến tranh, từng gắn bó với thiên nhiên, sống với nhân dân tình nghĩa giờ đ ợc sống trong hòa bình Bài thơ gợi lên đạo lí thủy chung uống n ớc nhớ nguồn , một truyền

“uống nước nhớ nguồn”, một truyền ”, một truyền

thống đẹp đẽ của dân tộc Việt Nam.

Trang 13

Thụy An ngày 13 tháng 11 năm 2010

Ngữ văn 9

GIÁO VIÊN: HÀ MINH KHƯƠNG ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THCS THỤY AN, THÁI THUỴ, THÁI BÌNH

Trang 14

Nguyễn Duy

1.Mỗi từ mặt trong câu thơ thứ nhất

chỉ những đối tượng nào?

2.Những cụm từ và từ (có cái gì, rưng

rưng, như là) diễn tả cảm giác gì?

3.Những hình ảnh (đồng, sông, bể , rừng)

được lăp lại ở khổ thơ này có ý nghĩa gì?

1.Những biện pháp nghệ thuật nào được

sử dụng trong khổ thơ?

2.Hình ảnh “trăng tròn vành vạnh”, “im

phăng phắc’ tượng trưng cho điều gì?

3.Cái “giật mình” này là cái “giật mình” của

phản xạ hay của lương tâm? Cái “giật mình”

này có ý nghĩa gì?

- mặt người - mặt trăng

- Cảm giác ngỡ ngàng, rưng rưng như có một cái gì đó ân hận, xót xa

- Gợi nhớ tuổi thơ, thiên nhiên,những năm tháng tốt đẹp

Con người đang trên con đường tìm lại chính mình

- đối ngữ, nhân hoá

- Quá khứ vẹn nguyên không phai mờ

- Nghiêm khắc nhắc nhở trong lặng im

- Nhớ lại, tự vấn lương tâm,

tự hoàn thiện mình

Hãy biết trân trọng và gìn giữ những gì tốt đẹp

đã qua

Trang 18

Nguyễn Duy

1.Tác giả

3 Ý nghĩa văn bản

a.Nghệ thuật

- Kết cấu giống một câu chuyện, có sự

kết hợp hài hoà giữa tự sự và trữ tình

- Giọng điệu tâm tình, tự nhiên, thiết tha

- Sử dụng nhiều biện pháp tu từ: so

sánh, nhân hoá, điệp ngữ, đối

Qu¸ khø

T×nh nghÜa Ngì kh«ng tri kØ bao giê quªn

HiÖn t¹i

VÇng tr¨ng V« t×nh trßn l·ng quªn

Suy ngÉm

Trßn vµnh v¹nh GiËt m×nh

Im ph¨ng ph¾c

Thñy chung,  tù hoµn

vÞ tha thiÖn

Trang 19

Trăng Ng ời

Tự nhắc nhở mình và củng cố ở ng ời đọc thái độ sống “uống nước nhớ nguồn”, một truyền uống n ớc nhớ

nguồn”, một truyền

Hiện tại

Vầng trăng Vô tình tròn lãng quên

Suy ngẫm

Tròn vành vạnh Giật mình

Im phăng phắc

Thủy chung,  tự hoàn

vị tha thiện

Tiêu đề	Ánh trăng
Tác giả	Nguyễn Duy
Người hướng dẫn	Giáo Viên Hà Minh Khương
Trường học	Trường THCS Thụy An, Thái Thụy, Thái Bình
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Thành phố Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	3,7 MB