Văn tiết 1-10

Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh - Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường.. Trong văn bản, có phải người mẹ đang trực tiếp nói vớ

Trang 1

Ngày soạn : 22/08/2005

Tuần 1 – Tiết 1

Bài 1: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA

I Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh

- Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường

- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với thế hệ trẻ

II Chuẩn bị của thầy và trò:

- GV: Đọc SGK + SGV + soạn giáo án

- HS: đọc VB + soạn phần đọc hiểu + sách vở

III Tiến trình tiết dạy:

phẩm.

6’ ? Trước hết em mà hãy cho biết văn

bản này thuộc loại gì

- Văn bản nhật chung

? Em nào hãy nhắc lại, thế nào là

văn bản nhật dung

- Văn bản là nhật dung là loại văn bản đề cập đến nội dung cp1 tính cập nhật, đề tài có tính thời sự đồng thời là những vấn đề xã hội có ý nghĩa lâu dài

II Đọc

25

’

Đọc và tìm hiểu chú thích

- GV đọc mẫu 1 đoạn, rồi gọi HS đọc

(GV cuối năm, sửa chữa)

- Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường để vào lớp 1 của con

1 Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng.

Vào đêm trước ngày khai giảng của con, mẹ không ngủ được

? Những chi tiết nào diễn tả cảm xúc

vui xướng của con ? + Con: Gương mặt thánh thoát … dựa nghiêng bên gối mềm, đôi

môi hé nở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo

? Những chi tiết nào diễn tả nỗi

mững vui, hy vọng của mẹ

+ Mẹ: thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc của riêng mình

Những hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả

- mẹ lên giường và trằn trọc

- mẹ không lo nhưng vẫn không ngủ được

- ấn tượng của mẹ về buổi khai trường đầu tiên rất sâu đậm

Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi

2.Diễn biến tâm trạng của mẹ

Nhưng hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả

- mẹ lên giường và trằn trọc

- nhưng vẫn không ngủ

Trang 2

TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức

trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trưởng đóng lại được - ấn tượng về buổi khai

trường đầu tiên rất sâu đậm

? Tâm trạng của người mẹ và con có

gì khác nhau không? Ở đây tác giả

biện pháp nghệ thuật gì ?

- Mẹ: thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên

- Con: thanh thản, nhẹ nhàng, vô

tư

- nhớ sự nôn nao, hồi hộp, chơi vơi, hốt hoảng

? Theo em, tại sao người mẹ không

ngủ được (HS thảo luận)

? Người mẹ không ngủ và phải lo

lắng cho con hay vì người mẹ đang

nôn nao nghĩ về ngày khai trường

năm xưa của chính mình hay vì nhiều

lý do khác nữa

 Thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên

=> Tấm lòng yêu thương con sâu sắc, tình cảm đẹp đẽ sâu nặng đối với con

- Có lẽ vì cả 2 lý do trên: mẹ đã lo

lắng cho con vì tuy mẹ đã chuẩn bị

rất chu đáo cũng như bé đã làm quen

với trường, lớp khi 3 tuổi nhưng

những gì bé tiếp nhận được như một

cuộc dạo chơi Còn giờ đây là sự dấn

thân thực sự vào con đường học vấn

của mình Song mẹ nôn nao nghĩ về

ngày khai trường năm xưa, ký ức tuổi

thơ ai bằng sống dậy trong đêm

chuẩn bị cho con trước ngày khai

trường

3 Suy nghĩ của mẹ về ngày mai khi “Cổng trường mở ra”

- Cứ nhắm mắt lại dài và đẹp

- Cho nên ấn tượng bước vào

? Theo em thì tại sao ngày khai

trường vào lớp Một để lại dấu ấn

thật sâu đậm trong tâm hồn người

mẹ đến thế ?

- Bở đó có thể là ngày đầu tiên mẹ được đến trường, được bà dắt tay đi học nhưng cũng có thể là sự cảm nhận về một môi trường hoàn toàn mới lạ mà trong đó là cả một thế giới kỳ diệu đang từng giây, từng phút diễn ra trong cái ngày khai trường đầu đời ấy mà ??? đó mẹ chưa từng gặp VD: kh2, cvật

- Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con bước qua cách cổng trường là một thế giới kỳ diệu sẽ mở ra

? Tứ dấu ấn sâu đậm của ngày khai

trường, điều mà mẹ mong muốn cho

con ở đây là gì ?

- “mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con … xao xuyến”  Mẹ mong con có những kỷ niệm đẹp về ngày khai trường bởi vì những kỷ niệm đẹp này sẽ là hành trang theo con suốt cuộc đời

 Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người

? Tự sự trăn trở, suy nghĩ đến những

mong muốn của mẹ trong cái đêm

trước ngày khai trường đầi tiên của

con, em thấy mẹ là người như thế

nào

- Trả lời:

Mẹ có tấm lòng yêu thương con sâu nặng, tình cảm đẹp đẽ sâu sắc

 Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của con người

? Trong văn bản, có phải người mẹ

đang trực tiếp nói với con không?

Theo em người mẹ đang tâm sự với

ai? Cách viết này có tác dụng gì?

- Người mẹ không nói với con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn con ngủ như tâm sự với con nhưng thực ra đang nói với chính mình

Trang 3

Cách viết này làm nổi bật được tâm

trạng, khắc hoạ được tâm sự, tình

cảm Những điều sâu thẳm khó nói

bằng những lời trực tiếp

? Câu văn nào trong bài nói lên vai

trò và tầm quan trọng to lớn của nhà

trường đối với thế hệ trẻ

- Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm

? Kết thúc bài văn, người mẹ nói: Bỏ

qua cách cổng trường là một thế giới

kỳ diệu sẽ mở ra” Em đã qua thời

cấp I, bấy giờ, em hiểu thế giới kỳ

diệu đó là những gì (HS thảo luận

nhóm)

- Nhà trường đã mang lại cho em những tri thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lý, về tình bạn, tình thầy trò

trang 9)

? Như các em đã biết, ví dụ này viết

về tâm trạng của người mẹ trong

đêm không ngủ được trước ngày khai

trường để con vào lớp 1 Qua tâm

trạng đó của mẹ, em hiểu được gì về

vấn đề mà tácgiả muốn nói ở đây

- Trả lời

- Gọi 2 HS đọc phần ghi nhớ

? Em hãy kể lại một kỷ niệm sâu sắc

nhất của em đối với mẹ và phát biểu

những suy nghĩ về kỷ niệm đó bằng

một đoạn văn

Củng cố: (1’)

Theo em, em sẽ làm gì để đền đáp lại tình cảm mẹ dành cho em?

Dặn dò: (2’)

- Học thuộc bài phân tích và ghi nhớ

- Xem và soạn trước bài “Mẹ tôi”

IV RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 4

Ngày soạn: 22/8/2005

Tuần 1 – Tiết 2

Bài 1: MẸ TÔI (Eùt – môn đô đơ A – mi – xi)

- Hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ :

- Em tóm tắt ngắn gọn văn bản “Cổng trường mở ra” – Lý Lan

- Bài học sâu sác nhất em rút ra được ở văn bản “CTMR” là gì?

3 Bài mới :

Từ xưa đến nay, người Việt Nam ta luôn có truyền thống “thờ cha, kính mẹ” Dầu xã hội có văn minh tiến bộ như thế nào đi nữa thì sự hiếu thảo, thờ kính cha mẹ vẫn là biểu hiện hàng đầu của thế hệ con cháu Tuy nhiên không phải lúc nào ta cũng ý thức được điều đó, có lúc vì vô tình hay tự nhên mà ta phạm phải những lỗi lầm đối với cha mẹ Chính những lúc ấy cha mẹ mới hiểu ý ta nhận được những tội lỗi mà ta đã làm Văn bản

“Mẹ tôi” mà chúng ta cũng tìm hiểu ngày hôm nay sẽ cho ta thấy được tình cảm của các bậc cha mẹ đối với con cái của mình

7’ Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu chú

thích.

Hoạt động 1: I Giới thiệu tác giả, tác

phẩm:

- Gọi HS đọc phần giải thích tác

giả, tác phẩm trong phần chú thích

- Gọi HS đọc văn bản

- Cho HS đọc phần chú thích từ khó

? Bài văn kể lại câu chuyện gì - Câu chuyện kể lại việc En-ri

-lô đã phạm lỗi với mẹ Người cha đã bộ lộ thái độ buồn bã tức giận của mình qua bức thư gửi cho con trai

1 Nguyên nhân dẫn đến việc bố viết thư… khi nói với mẹ

tôi nhờ thốt ra một lời thiếu lễ độ

? Em hãy tóm tắt văn bản “Mẹ tôi”

? Qua bài văn em thấy thái độ của

- Bài văn kể lại việc En-ri-lô đã phạm lỗi lúc côgiáo đến thăm, cậu bé lỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ Thư gửi cho En-ri-lô người cha đã bộc lộ thái độ buồn bã, tức giận, đồng thời nói lên công lao to lớn của mẹ cậu bé và ông đã đưa ra lời khuyên nhủ chân tình, sâu nặng đối với con trai

người bố đối với En-ri-cô là thái độ

như thế nào - Buồn bã, tức giận

? Dựa vào đâu mà em biết được

điều đó? Tìm từ ngữ, hình ảnh, lời

lẽ trong bức thư thể hiện điều đó

- Dựa vào lời lẽ mà ông đã viết trong bức thư gởi con

+ … Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố

+ … Bố không thể nén được cơn tức giận

2 Thái độ của người cha đối với En-ri -cô.

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy

Trang 5

+ … Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?

+ Thật đáng xấu hổ và nhục nhã

- Bố không thể nén được cơn tức giận đối với con

- Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả

? Lý do gì đã khiến ông thể hiện

thái độ ấy  Vì ông cảm thấy hụt hẫng, bất ngờ Ông không thể ngờ

được En-ri -lô lại có thể thiếu lễ độ như vậy đối với cha mẹ

 Buồn bã, tức giận

? Vậy là mẹ En-ri -lô là người như

thế nào? Dựa vào đâu mà em nhận

xét như vậy (HS thảo luận nhóm)

- Người mẹ hết lòng yêu thương con

+ … Mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi, trông chừng hơi thở hổn hển của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con

 Mong con hiểu được công lao, sự hy sinh vô bờ bến của mẹ

 Mẹ của En-ri -lô đã lo lắng, vất

vả, sẵn sàng hy sinh hạnh phúc bản

thân, thậm chí chấp nhận những

việc làm hèn nhất, miễn sao En-ri

-lô được sống Vậy mà giờ đây

En-ri -lô nỡ đối xử với mẹ như vậy và

chúng ta càng hiểu sâu sắc được tại

sao người bố lại có thái độ nghiêm

khắc như thế đối với con

- Mẹ sẵn dàng bỏ hết hạnh phúc để tránh cho con một giờ đau đớn, người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con, có thể hy sinh tính mạng để cứu sống con

? Từ hình ảnh người mẹ của En-ri

-lô, em có cảm nhận gì về tấm lòng

của các bà mẹ nói chung

- Thương con vô bờ bến, hy sinh tất cả vì con

? Em có suy nghĩ gì trước những lời

cảnh tỉnh của người cha Những lời

nói của người cha thật chí tình, thật

sâu sắc Những gì đã mất mẹ rất

mực yêu thương của chúng ta Mất

mẹ tâm hồn chúng ta trở nên trống

vắng, lạnh giá, mất đi một điểm tựa

vững vàng nhất Nhất là trước đó

chúng ta đã làm một việc gì đã có

lỗi với mẹ thì giờ đây mọi cố gắng

của chúng ta nhằm chuộc lỗi lầm

với mẹ trở nên vô nghĩa mà thôi

Và từ đó chúng ta sẽ sống trong day

dứt, dày vò bởi một người như mẹ

cả cuộc đời vì chúng ta vậy mà có

lúc chúng ta đã làm cho mẹ đau

đớn

- Trả lời

? Theo em, điều gì đã khiến

En-ri-lô “xúc động vô cùng” khi đọc thư

của bố Trong 4 lý do, em chọn lý

do nào (HS thảo luận nhóm)

a Vì bố gợi ý những kỷ niệm giữa mẹ và En-ri-lô

b Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố

c Vì những lời nói chân tình và sâu sắc của bố

? Trước tấm lòng thương yêu, hy

sinh vô bờ bến của mẹ dành cho

Enricô, người bố khuyên con điều

gì

- Từ nay, không bao giờ thốt ra một lời nói nặng với mẹ

- Con phải xin lỗi mẹ

- Con hãy cầu xin mẹ hôn con

Trang 6

? Em hiểu được điều gì qua lời

khuyên nhủ của người bố

Đối với mẹ chúng ta đừng làm điều

gì để khiến mẹ đau lòng Và khi lỡ

có phạm sai lầm, chúng ta phải biết

thành khẩn nhận lỗi bởi mẹ của

chúng ta là người rất bao dung, độ

lượng, người sẽ sằng sàng tha thứ

mọi lỗi lầm của chúng ta

? Theo em tại sao người bố không

tưực tiếp nói với En-ri-lô mà lại

viết thư

Tình cảm sâu sắc thường tế nhị, kín

đáo, nhiều khi không nói trực tiếp

được Hơn nữa, viết thư là chỉ nói

riêng cho người mắc lỗi biết, vừa

giữ kín được sự kín đáo, tế nhị, vừa

không làm cho người mắc lỗi mất đi

lòng tự trọng Đây chính là bài học

về cách ứng xử trong cuộc sống gia

đình cũng như trong nhà trường và

ngoài xã hội

- Trả lời 3 Lời khuyên nhủ của bố

… Không bao giờ con được thốt

ra một lời nói nặng với mẹ

… Con phải xin lỗi mẹ

 Lời khuyên nhủ chân tình, sâu sắc

(Ghi nhớ SGK/trang)

? Qua bức thư người cha viết gửi

cho Enricô, em đã rút ra được bài

học gì

- Mong En-ri-lô nói riêng và chúng ta nói chung hiểu được công lao to lớn không gì so sánh được của người mẹ và hãy luôn cố gắng làm nhiều việc tốt để đền đáp công ơn của mẹ

? Từ trước đến nay em có làm gì có

lỗi với mẹ chưa Kể lại một lỗi mà

em đã phạm phải Em đã làm gì để

sửa chữa lỗi đó

Củng cố: (2’)

Cho HS đọc phần đọc thêm

Dặn dò: (1’)

- Tóm tắt văn bản

- Học thuộc ghi nhớ

- Soạn bài mới “Cuộc chia tay của những con búp bê”

Trang 7

Bài 1: TỪ GHÉP

- Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép: Từ ghép chính – phụ và từ ghép đẳng lập

- Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép tiếng việt

- Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép tiếng việt

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở của HS.

3 Bài mới : Ở lớp 6, các em đã học “cấu tạo của từ” Trong đó phần nào các em đã nắm được khái niệm

từ ghép (đó là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa khác nhau) Để giúp các em có một kiến thức sâu rộng hơn về cấu tạo, trật tự sắp xếp và nghĩa của từ ghép Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài “từ ghép”

12’ Hoạt động 1: Tìm hiểu các loại từ

ghép.

Hoạt động 1 I Các loại từ ghép: có 2 loại

- GV gọi HS đọc VD/SGK bài 13 1 Từ ghép chính phụ

? Các em hãy so sánh nghĩa của từ

ghép “bà” với “bà ngoại”, “thơm”

và “thơm phức”

- Bà: người sinh ra “mẹ” hoặc

“ba”

- Bà ngoại người sinh ra “mẹ”

VD: Bà ngoại, thơm phức

? Từ đó, em có nhận xét gì về nghĩa

của từ ghép “bà ngoại” so với nghĩa

của từ “bà”

- HS thảo luận nhóm + Cấu tạo: tiếng chính đứng

trước, tiếng phụ đứng sau bổ sung cho tiếng chính

Nghĩa của từ “bà ngoại” hẹp hơn

nghĩa của từ “bà”

? Nhưng tại sao lại có sự khác nhau

đó (tiếng nói sau có tác dụng gì so

với tiếng đứng trước ?)

- Có sự khác nhau đó là do tác dụng của các tiếng đứng sau

“ngoại” bổ sung ý nghĩa cho các tiếng đứng trước

 Từ ghép có tiếng chính đứng

trước, tiếng phụ đứng sau bổ sung

nghĩa cho tiếng chính gọi là từ ghép

chính phụ

- Gọi 1 HS đọc ví dụ/SGK trang 14

? Các tiếng trong hai từ ghép quần

áo, trầm bổng ở những ví dụ sau có

phân ra tiếng chính, tiếng phụ

thêm VD về kiểu từ ghép này

- Giày dép, to lớn, nhà cửa

 Từ ghép có các tiếng bình đẳng

về mặt ngữ pháp (không phân ra

tiếng chính, tiếng phụ, gọi là từ

ghép đẳng lập

Cho HS đọc ghi nhớ 1/SGK trang

Trang 8

11’ Hoạt động 2: Nghĩa của từ ghép Hoạt động 2 II Nghĩa của từ ghép

? So sánh nghĩa của từ bà ngoại với

nghĩa của từ bà, nghĩa của từ thơm

phức với nghĩa của từ thơm, em

thấy có gì khác nhau

- Trả lời - Nghĩa của từ bà ngoại hẹp

hơn nghĩa của từ bà

- Nghĩa của từ thơm phức hẹp hơn nghĩa của từ thơm

 Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của từ chính

? So sánh nghĩa của từ quần áo với

nghĩa của mỗi tiếng quần, áo, nghĩa

của từ trầm bổng với nghĩa của mỗi

tiếng trầm, bổng em thấy có gì khác

- Nghĩa của từ quần áo, trầm bổng so với nghĩa của mỗi tiếng tạo nên nó chung hơn, khái quát hơn

 Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn qua với các tiếng tạo nên nước

III Luyện tập: (15’)

1 Phân loại từ ghép:

- Từ ghép chính phụ: lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cười xụ

- Từ ghép đẳng lập: suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi

2 Tạo từ ghép chính phụ:

- Bút chì - Ăn cơm

- Thước kẻ - Trắng nuốt

- Mưa rào - Vui tai

- Làm quen - Nhát gan

3 Tạo từ ghép đẳng lập :

4 Giải thích cách dùng từ ghép :

Có thể nói 1 cuốn sách, 1 cuốn vở vì sách và vở là danh từ chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể, có thể đếm được

Còn sách vở là từ ghép đẳng lập, có nghĩa tổng hợp, chỉ chung cả loại nên không thể nói 1 cuốn sách vở

6 Phân tích cấu tạo của từ ghép

Máy hơi nước Than tổ ong Bánh đa nem

5 (Về nhà)

Củng cố : (2’) Có mấy loại từ ghép ? Nêu cấu tạo và nghĩa của từ ghép

Dặn dò : (1’) - Học thuộc ghi nhớ, hoàn tất bài tập

- Xem trước bài “Từ láy”

núi

sôngnon

mặt

mũimày

ham

muốnthích

học

hànhhỏi xinh

đẹp

đẹpvui

Trang 9

Bài 1: LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN

- Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản nhất định phải có tính liên kết Sự liên kết ấy cần được thể hiện trên 2 mặt: hình thức ngôn từ và nội dung ý nghĩa

- Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những văn bản có tính liên kết

- HS: đọc bài trong SGK / tr 17,18

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra vở ghi + SGK của HS

3 Bài mới :

Ở lớp 6 các em đã tìm hiểu “Văn bản và phương thức biểu đạt” Qua việc tìm hiểu ấy, các em đã hiểu

VB có những tính chất là có chủ đề thống nhất, có liên kết, mạc lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp Như thế một văn bản tốt phải có tính liên kết và mạch lạc Vậy “Liên kết trong văn bản” phải như thế nào, chúng ta cùng đi vào tiết học hôm nay

11’ Hoạt động 1: Tìm hiểu tính liên

kết của văn bản

Hoạt động 1: I Liên kết và phương tiện

liên kết trong văn bản :

- Gọi HS đọc phần (1) SGK/17 Mấy dòng chữ ấy là những lời

không thể hiểu rõ được Chúng

ta đều biết rằng lời nói sẽ không thể được hiểu rõ khi các câu văn diễn đạt sai NP

1 Tính liên kết của văn bản.

… con đã thiếu lễ độ Bố nhớ … mẹ con

… đã phải thức suốt đêm … Hãy nghĩ xem

… người mẹ sẵn sàng thôi con đừng lên

 Các câu chưa chưa nối liền với nhau một cách tự nhiên, hợp lý  chưa liên kết (?) Theo em, nếu bố En-ri-cô chỉ

viết mấy câu sau, thì em có thể

hiểu được điều bố muốn nói chưa

- Không phải như thế

(?) Trường hợp này có phải như thế

không - Vì giữa các câu còn chưa có sự liên kết

(?) Nếu En-ri-cô còn chưa thật hiểu

rõ thì đó là vì lý do gì? Hãy tìm

những lý do xác đáng trong những

lý do sau

(HS thảo luận)

 Chỉ có câu văn chính xác, rõ

ràng, đúng NP thì vẫn chưa đảm

bảo sẽ làm nên văn bản Cũng như

chỉ có 100 đốt tre Muốn có 1 cây

tre, 100 đốt tre kia phải được nối

liền Tương tự như thế, 1 văn bản

thì không thể nào không liên kết

(?) Qua đó em thấy vì sao văn bản

cần có tính liên kết - Trả lời * Ghi nhớ : (Ý 1 SGK/tr18)12’ Hoạt động 2: Tìm hiểu phương

tiện liên kết

… một ngày kia … còn bây giờ

 phép nghịch đối

Trang 10

Vậy 1 VB có tính liên kết là 1 VB

như thế nào? Cô mời các em xem

xét ở phần 2

(?) Đọc kỹ lại đoạn văn và cho biết

do thiếu ý gì mà nó trở nên khó

hiểu Hãy sữa lại đoạn văn đẻ

En-ri-cô hiểu được ý bố

(?) Đọc các câu văn sau và chỉ ra sự

liên kết của chúng Hãy sửa lại để

thành một đoạn văn có ý nghĩa

- Chép thiếu “còn bây giờ” (giấc ngũ đến với con)

- Chép sai “gương mặt thanh thoát của con” lại viết là “gương mặt thanh thoát của đứa trẻ”

(?) Tại sao chỉ do để sót mấy chữ

“còn bây giờ” và chép lầm chữ

“con” bằng chữ “đứa trẻ” mà

những câu văn đang liên kết bỗng

trở nên rời rạc

(HS thảo luận nhóm)

-Không có mấy chữ “còn bây giờ” thì người ta có thể hiểu là giấc ngủ của tương lai “một ngày kia còn xa lắm”  và như vậy thì 2 ý câu sẽ >< với nhau kiến người đọc khó hiểu (không ngủ được >< giấc ngủ đến dễ dàng)

* Ghi nhớ : (Ý 2 SGK/tr 45)

 Các bộ phận của văn bản thường

phải được gắn bó “nối buộc” với

nhau nhờ những phương tiện ngôn

ngữ “từ, cái” có tính liên kết

- Câu trên đang dùng từ “con”

(ngôi II), lại chuyển sang đứa trẻ (ngôi III) tách ra câu trên là lời của người mẹ, còn câu sau là lời của tác giả

=> Các câu, các đoạn chưa được gắn bó với nhau vì vậy trở nên khó hiểu

? Tóm lại văn bản rất cần sự liên

kết ở những mặt nào ?

- Rất cần sự liên kết về mặt nội dung và hình thức

? Sắp xếp những câu văn dưới đây

theo một thứ tự hợp lý để tạo thành

một đoạn văn có tính liên kết chặt

chẽ

- Làm bài tập 1 Sắp xếp các câu theo một

thứ tự hợp lý

- 1, 4, 2, 5, 3

? Điền những từ ngữ thích hợp vào

chỗ trống trong đoạn văn dưới đây

để các câu liên kết chặt chẽ với

nhau

3 Điền từ thích hợp để các câu liên kết với nhau bà bà cháu .bà bà cho cháu Thế là

? Các câu văn sau đây có sự liên

kết chưa ? Vì sao ?

2 Các câu văn dưới đây chưa có sự liên kết vì “lúc người còn sống” – tức là mẹ đã chết Vậy mà sáng nay tôi còn thiếu lễ độ với mẹ…

? Có người nhận xét: Sự liên kết

giữa hai câu trên hình như không

chặt chẽ, vậy mà chúng vẫn được

đặt cạnh nhau trong văn bản cổng

trường mở ra Em hãy giải thích tại

sao

4 Chỉ cần đọc tiếp câu thứ ba thì sẽ thấy ngay 2 câu đầu vẫn có sự liên kết với nhau Câu 1 chỉ nói về mẹ, câu 2 chỉ nói về con, cứ ngỡ là rời rạc, nhưng đã có 3 câu liên kết chúng với nhau thành 1 khối:

“Mẹ sẽ đưa con tới trường,Cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nơi”

Trang 11

Do đó không cần phải thêm từ

“vì” nối liền 2 câu

Củng cố: (2’)

- Thế nào là liên kết trong văn bản

- Muốn làm cho văn bản có tính liên kết ta phải thực hiện như thế nào ?

Dặn dò: (1’)

- Học thuộc ghi nhớ, hoàn tất bài tập

- Soạn bài “cuộc chia tay…”

Trang 12

Ngày soạn : 28/08/2005

Tuần 2 – Tiết 5

Bài 3: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ

(Khánh Hoài)

I Mục tiêu cần đạt :

1 Mục tiêu chung: Giúp học sinh

- Thấy được những tình cảm chân thành, sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm và chia xẽ với những bạn ấy

- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động

2 Mục tiêu riêng:

- Đọc, tóm tắt truyện, tìm hiểu chú thích Tìm hiểu phần 1) cuộc chia tay của hai anh em Thành và Thuỷ

1 Chuẩn bị của thầy: đọc SGK + SGV + soạn giáo án

2 Chuẩn bị của trò: đọc VB +tóm tắt truyện + soạn câu hỏi bài đọc hiểu

7’ Hoạt động 1: Đọc, tóm tắt văn

bản, tìm hiểu chú thích.

- GV đọc 1 đoạn, gọi 2 HS đọc

- Gọi HS tóm tắt văn bản

- Tìm hiểu chú thích

- Đọc

- Tóm tắt truyện 1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

2 Đọc.

30’ Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản Hoạt động 2: II Tìm hiểu văn bản.

? Truyện viết về ai ? Về nhân vật gì

? Ai là nhân vật chính trong truyện

- Truyện viết về hai anh em Thành và Thuỷ phải đau đớn chia tay nhau vì bố mẹ li hôn

1 Cuộc chia tay của Thuỷ và anh trai.

? Câu chuyện được kể theo ngôi thứ

mấy ? Việc lựa chọn ngôi kể này có

tác dụng gì

- Chuyện kể theo ngôi thứ nhất số ít Tác dụng thể hiện một cách sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm của nhân vật, tăng tính chân thật của truyện  sức thuyết phục của truyện cao hơn

? Tại sao tên truyện lại là “cuộc

chia tay của những con búp bê”

Tên truyện có liên quan đến ý

nghĩa của truyện không

- Búp bê có chia tay không ? Chúng

đã mắc lỗi gì ?

- Thảo luận nhóm

- Những con búp bê cũng giống như anh em Thành và Thuỷ, cũng chẳng có lỗi gì… Thế mà đành phải chia tay

- Anh em tôi rất thương nhau

- Anh em tôi sắp phải xa nhau

? Vì sao chúng ta chia tay - Vì bố mẹ Thành và Thuỷ ly

hôn, hai anh em Thành và Thuỷ chia tay, nên đồ chơi bị chia đôi

?Như vậy tên truyện có liên quan gì

đến nội dung, chủ đề của truyện?

Trang 13

 Tên truyện gợi ra một tình

huống, buộc người đọc phải theo

dõi và góp phần thể hiện được đồ tư

tưởng mà người viết muốn thể hiện - Không phải chia nữa Anh cho em tất cả

* GV tích hợp: phương tiện liên kết

trong văn bản

- Thuỷ mang kim chỉ ra tận sân vận động vá áo cho anh

- Không, em không lấy Em để hết lại cho anh

? Hãy tìm các chi tiết trong truyện

để thấy anh em Thành và Thuỷ rất

mực gần gũi, thương yêu chia sẽ và

quan tâm đến nhau

- Chiều nào Thành cũng đón em

đi học về

? Em có nhận xét gì về tình cảm

của 2 anh em họ

- Khi chia đồ chơi 2 anh em đều nhường cho nhau

Tình cảm anh em chân thành sâu nặng

? Lời nói và hành động của Thuỷ

khi thấy anh chia 2 con búp bê vệ sĩ

và Em nhỏ ra hai bên có gì mâu

thuẫn

-Mâu thuẫn ở chỗ+Không muốn chia rẽ 2 con búp bê

+Thương anh sợ không ai gáccho ngủ, nên bối rối

? Theo em có cách nào để giải

quyết mâu thuẫn ấy không? Đưa ra

tình huống như vậy, tác giả gợi lên

bạn đọc sự suy nghĩ, chỉ có cách gia

đình Thuỷ –Thành phải đoàn tụ anh

em không phải chia tayMâu

thuẫn ấy mới được giải quyết

HS trả lời

? Kết thúc truyện Thuỷ đã chọn

cách giải quyết như thế nào? Chi

tiết này gợi trong em những suy

nghĩ và tình cảm gì?

- Cuối truyện Thuỷ lựa chọn cách “đặt con em nhỏ quàng vào tay con vệ sĩ” để chúng không bao giờ xa nhau

-Đặt con Em Nhỏ quàng vào tay con vệ sĩ Thuỷ để lại cho anh

Sự chia tay hai anh em Thành và

Thủy là vô lý, là không nên có

Cách lựa chọn của Thuỷ làm cho

người đọc xúc động vì tình cảm

trong sáng, lòng nhân hậu của em

Cách giải quyết của Thủy gợi lên trong lòng người đọc sự thương cảm đối với em Vì em thà chịu thiệt thòi về mình chứ không để búp bê chia lìa, và không để anh không ai gác cho ngủ

- Đặt con Em Nhỏ quàng tay vào con Vệ Sĩ Thuỷ để lại cho anh

 Tình cảm anh em trong sáng, cao đẹp, chân thành và sâu nặng

Củng cố:

Cuộc chia tay của Thủy với anh trai gợi trong em những suy nghĩ và tình cảm gì?

Dặn dò:

- Tóm tắt truyện, học thuộc bài

- Soạn phần còn lại

Tiêu đề	Cổng Trường Mở Ra
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm
Chuyên ngành	Giáo Dục
Thể loại	tiết dạy
Năm xuất bản	2005
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	327,5 KB