+ Thời kỳ trổ bông phơi màu vào chắc và chín kéo dài trong khoảng bao nhiêu -bắt đầu từ khi phân hoá đòng đến khi bông lúa bắt đầu trổ bông 26- 35 ngày - trong thời kỳ này bông lúa, hoa
Trang 1Tiết:1 Ngày soạn: 15/10/2010
thời gian sinh trởng phát triển của cây lúa
A Mục tiêu:
- HS hiểu đợc thời gian sinh trởng phát triển của cây lúa đợc tính từ lúc hạt nảy mầm cho tới khi bông lúa chín Thời gian dài hay ngắn Tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố: giống lúa, thời
vụ gieo cấy, kỹ thuật canh tác
B Phơng pháp : - Đàm thoại- trao đổi
+ Thời gian sinh trởng phát
triển của các giống lúa khác
nhau có giống nhau không?
+ Nêu một số giống lúa ngắn
ngày? nêu một số giống lúa
- Thời gian sinh trởng phát triển của các giống lúa khác nhau là khác nhau
- Các giống lúa ngắn ngày, thời gian sinh trởng phát triển khoảng 100-120 ngày
VD: các giống lúa: NN1A, NN75- IQ, CR 203( Trồng ở miền Bắc)
NN3A, NN6A R13,240,101( trồng ở miền Nam )
- Các giống lúa dài ngày thờigian sinh trởng phát triển khoảng 150 ngàytrở lên: Cácgiống xuân số 2, mộc tuyền, NN5 (Trồng ở miền Bắc)các giống NN75-1, NN75-2, NN75-3, các giống Hoà Bình, Nàng Chột, Trắng tép, trắng lùn(trồng ở miền Nam)
HS : Nghiên cứu SGK trả lời:
- Cùng một giống lúa, nhng gieo cấy ở các thời vụ khác nhau, cũng có thời gian sinh
1 Giống lúa
- Thời gian sinh trởng phát triển của các giống lúa khác nhau là khác nhau
- Các giống lúa ngắn ngày, thời gian sinh trởng phát triển khoảng 100-120 ngày.VD: SGK
- Các giống lúa dài ngày thờigian sinh trởng phát triển khoảng 150 ngàytrở lên
2 Thời vụ gieo cấy :
- Cùng một giống lúa, nhng gieo cấy ở các thời vụ khác nhau, cũng có thời gian sinh
Trang 2nào đến quá trình sinh trởng
của cây lúa ?
trởng khác nhau
HS : Đọc SGK trao đổi trả lời-Các biện pháp canh tác cũng
có ảnh hởng đến thời gian sinh trởng phát triển của cây lúa
Vụ mùa, nếu cấy sớm,thờigian sinh trởng phát triển kéo dài, nếu cấy muộn, thờigian đó bị rút ngắn
-Trên những chân ruộng chiêm trũng hay đất phèn, bón phân lân làm cho lúa chín sớm hơn Bón phân đạmnhiều quá, làm kéo dài thời gian sinh trởng phát triển củacây lúa
trởng khác nhau
- Các giống lúa ngắn ngày gieo cấy ở vụ xuân có thời gian sinh trởng phát triển dài hơn vụ mùa
VD: SGK
3 Kỹ thuật canh tác
-Các biện pháp canh tác cũng
có ảnh hởng đến thời gian sinh trởng phát triển của cây lúa
Vụ mùa, nếu cấy sớm,thờigian sinh trởng phát triển kéo dài, nếu cấy muộn, thờigian đó bị rút ngắn
Trên những chân ruộng chiêm trũng hay đất phèn, bón phân lân làm cho lúa chín sớm hơn Bón phân
đạm nhiều quá, làm kéo dàithời gian sinh trởng phát triển của cây lúa
D Củng cố:
1 Thời gian sinh trởng phát triển của cây lúa phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Tiết 2 Ngày soạn: 15/10/2010
Trang 3Các thời kỳ sinh trởng và phát triển của cây lúa
- Thời kỳ này có những đặc
điểm nổi bật: Sự lớn lên của cơ thể cây lúa Cây lúa cao dần, số lá và kích thớc lá tăng,cây đẻ nhiều nhánh Bộ rễ cũng phát triển mạnh về kích thớc và số lợng
- Thời kỳ mạ bắt đầu từ khi hạt nảy mầm đến khi nhổ mạ cấy Tuỳ từng giống, thời vụ
và kỹ thuật mà thời gian này
có thể kéo dài từ 20- 25 ngày
- Thời kỳ này có những
đặc điểm nổi bật: Sự lớn lên của cơ thể cây lúa Cây lúa cao dần, số lá và kích thớc látăng, cây đẻ nhiều nhánh
Bộ rễ cũng phát triển mạnh
về kích thớc và số lợng
a Thời kỳ mạ
-Bắt đầu từ khi hạt nảy mầm
đến khi nhổ mạ cấy Tuỳ từng giống, thời vụ và kỹ thuật mà thời gian này có thể kéo dài từ 20- 25 ngày đến 40- 60 ngày
b Thời kỳ lúa đẻ nhánh
- Kể từ lúc bắt đầu đẻ nhánh
đến khi ngừng đẻ thời kỳ này dài hay ngắn tuỳ thuộc vào giống lúa , thời vụ và kỹ thuật
Trang 4đầu khi nào?
GV : Đây là thời kỳ quyết
định số bông lúa sau này
của từng khóm lúa
GV :Yêu cầu HS nghiên cứu
SGK
+ Thời kỳ sinh sản đợc tính
bắt đầu từ khi nào? Điểm
nổi bật của thời kỳ này là
gì?
+ Thời kỳ làm đòng làm đốt
kéo dài trong khoảng thời
gian bao lâu?
+ Thời kỳ trổ bông phơi màu
vào chắc và chín kéo dài
trong khoảng bao nhiêu
-bắt đầu từ khi phân hoá đòng
đến khi bông lúa bắt đầu trổ bông 26- 35 ngày
- trong thời kỳ này bông lúa, hoa lúa đợc hình thành và lớn lên
- Cùng với sự làm đòng , thân lúa cũng bắt đầu làm đốt cao lên
-Kéo dài khoảng 28- 35 ngày
a Thời kỳ làm đòng, làm đốt
bắt đầu từ khi phân hoá đòng
đến khi bông lúa bắt đầu trổ bông 26- 35 ngày
- trong thời kỳ này bông lúa, hoa lúa đợc hình thành và lớn lên
- Cùng với sự làm đòng , thân lúa cũng bắt đầu làm đốt cao lên
b Thời kỳ trổ bông phơi màu vào chắc và chín.
-Kéo dài khoảng 28- 35 ngày
Đây là thời kỳ quyết định trọng lợng của hạt và tỷ lệ hạt chắc
D Củng cố: 1 Hãy nêu đặc điểm của thời kỳ tăng trởng của cây lúa?
2 Hãy nêu đặc điểm của thời kỳ sinh sản của cây lúa ?
Tiết: 3 Ngày soạn: 15/10/2010
Những đặc điểm của thời kỳ mạ
A.Mục tiêu:
Trang 5-HS nắm đợc đây là thời kì mở đầu của cây lúa Thời kỳ này cần lu ý một số đặc điểm nh : Các giai đoạn phát triển của cây mạ (Giai đoạn nảy mầm, giai đoạn mạ 3 lá, giai đoạn sau 3 lá) Các
điều kiện ngoại cảnh tác động lên cây mạ khi còn non và khi cây mạ có tuổi
+ Cây mạ hình thành qua mấy
giai đoạn? đó là những giai
đoạn nào?
+ Giai đoạn nảy mầm thì cần
những điều kiện gì? nêu quá
vỏ trấu, tiếp theo mầm và rễ xuất hiện
HS : Trao đổi trả lời:
- Xuất hiện lá bao mầm, lá
không hoàn toàn, rồi lá thạt thứ nhất ,tthứ nhì , thứ 3 cùng với lá, rễ cũng đợc hình thành
- Giai đoạn này cây mạ sống nhờ vào chất dinh dỡng dự trữ
trong hạt, cha tự hút thức ăn bên ngoài đợc
HS : Nêu :
- sống tự lập, rễ phụ hoạt động
và hút chất dinh dỡng để nuôi cây
- Giai đoạn này cây mạ sống nhờ vào chất dinh d-ỡng dự trữ trong hạt
3 Giai đoạn sau 3 lá:
- sống tự lập, rễ phụ hoạt
động và hút chất dinh dỡng
để nuôi cây
II Cây mạ non yếu sức chống chịu với ngoại cảnh kém.
Thời kì này, các bộ phận cấu tạo cơ thể mới hình
Trang 6cảnh bất lợi của cây mạ cón
yếu cây dễ bị chết
thành, lá mỏng, thân mềm, nhỏ và ít rễ, ngắn chịu
đựng ngoại cảnh bất lợi của cây mạ cón yếu cây
dễ bị chết
+ hãy nêu cách xác định tuổi
của cây mạ? khi nào thì nhổ
mạ đem đi cấy ? Cây mạ đúng
tuổi là cây mạ nh thế nào?
HS -mỗi lá thật là một tuổi,-Cây mạ xuân ở tuổi 5- 6 là lúcnhổ cấy thích hợp
-Cây không quá non , không quá, già
III Cây mạ có tuổi :
-mỗi lá thật là một tuổi,
ở tuổi 4 là có khả năng sống tự lập
-Cây mạ xuân ở tuổi 5- 6 làlúc nhổ cấy thích hợp
D Củng cố:
1 Nêu các giai đoạn hình thành mạ và đặc điểm của mỗi giai đoạn ?
Tiết 4 Ngày soạn: / 10 / 2010
yêu cầu điều kiện sống của thời kỳ mạ
A Mục tiêu:
-HS nắm đợc các điều kiện sống của cây lúa ở thời kì mạ nh: nớc, nhiệt độ , và các yếu tố
khác(chất dinh dỡng, O xi , ánh sáng)
Trang 7+Thời gian ngâm hạt giống vào
nớc lâu hay mau phụ thuộc vào
yếu tố nào?
GV :ở các tỉnh phía Nam và vụ
mùa ngoài Bắc do trời nóng nên
ngâm khoảng 24 giờ Vụ lúa
xuân ở miền Bắc trời lạnh nên
ngâm lâu 48 giờ hay hơn nữa
+ Ruộng mạ lúc đầu có cần
ngập nớc không? lợng nớc nh
thế nào là tốt nhất?
+ Giai đoạn hạt nảy mầm cần
nhiệt độ là bao nhiêu? nếu cao
hơn hoặc thấp hơn có ảnh hởng
gì đến sự nảy mầm của hạt
không?
+ Cây mạ phát triển tốt trong
điều kiện nhiệt độ bao nhiêu?
-Ruộng mạ lúc đầu không cầnngập nớc, cây mạ từ 2- 3 lá
trở đi cần nhiều nớc hơn
HS : trao đổi trả lờiRuộng mạ lúc đầu không cần ngập nớc, cây mạ từ 2- 3 lá
trở đi cần nhiều nớc hơn
-Giữ 1 lớp mỏng trên mặt ruộng là tốt nhất
HS : Giai đoạn hạt nảy mầm cần nhiệt độ 30- 35 ºC,nếu cao hơn hoặc thấp hơn không thích hợp cho hạt nảy mầm
- Cây mạ phát triển tốt trong
điều kiện nhiệt độ25- 35 ºC
HS : nghe
1 N ớc:
-Giai đoạn đầu hạt lúa cần
đủ nớc mới nảy mầm đợc.-Thời gian: lâu hay mau tuỳthuộc vào nhiệt độ nớc và không khí, tuỳ vào vỏ trấu dày hay mỏng
-Ruộng mạ lúc đầu không cần ngập nớc, cây mạ từ 2-
3 lá trở đi cần nhiều nớc hơn
2.Nhiệt độ
Giai đoạn hạt nảy mầm cầnnhiệt độ 30- 35 ºC,nếu cao hơn hoặc thấp hơn không thích hợp cho hạt nảy mầm
- Cây mạ phát triển tốt trong điều kiện nhiệt độ25-
35 ºC
Trang 8cần phải có các biện pháp
chống rét cho mạ
+ Nêu vai trò của chất dinh
d-ỡng đối với cây mạ? trong thời
kì này cần bón gì cho cây mạ?
+ Ô xi có vai trò quan trọng nh
thế nào đối với hạt trong giai
đoạn nảy mầm?
GV : Vì vậy khi ủ giống cần
phải trộn đều để mầm và rễ phát
HS : trao đổi , trả lời
- trong quá trình nảy mầm hạtlúa cần nhiều o xi Không đủ hạt không nảy mầm thiếu o
xi mầm dài ra nhanh , rễ ngắn
-Đủ ánh sáng cây mạ sẽ đanh dảnh, khoẻ mạnh, chóng lên
rễ sau khi cấy
3 Một số yếu tố khác cần cho cây mạ
b Ô xi
- trong quá trình nảy mầm hạt lúa cần nhiều o xi Không đủ hạt không nảy mầm thiếu o xi mầm dài ranhanh , rễ ngắn
c ánh sáng
-Thời kì mạ cần đủ ánh sáng
Đủ ánh sáng cây mạ sẽ
đanh dảnh, khoẻ mạnh, chóng lên rễ sau khi cấy
D Củng cố :
1 Nêu các yêu cầu điều kiện sống của thời kì mạ?
Tiết 5,6 Ngày dạy: / 10 / 2010
những đặc điểm chính của thời kỳ lúa đẻ nhánh
A Mục tiêu:
- HS nắm đợc những đặc điểm chính của thời kì lúa đẻ nhánh nh( giai đoạn đẻ nhánh hữu hiệu, giai đoạn đẻ nhánh vô hiệu) Ngoài ra HS còn biết thêm là cây lúa có khả năng đẻ nhiều nhánh Sự đẻ nhánh có tơng quan với sự ra lá Việc hiểu và nắm bắt đợc những đặc
điểm này sẽ giúp làm tăng năng suất lúa
B Phơng pháp:
- Trao đổi và thuyết trình
Trang 9C Các bớc lên lớp:
1 ổn định tổ chức :
2 Bài cũ : Nêu các yêu cầu điều kiện sống của thời kì mạ?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV: Nhánh lúa là một cây lúa
+ Giai đoạn đẻ nhánh hữu hiệu
kéo dài bao lâu?
GV : Sau khi cấy khoảng 10
+Sức đẻ của cây lúa nh thế nào?
+ Trong thực tế cây lúa có thể đẻ
HS : Trao đổi , trả lời
HS : đọc
-Sức đẻ nhánh của cây lúa là rất lớn trong thực tế do đk dinh dỡng và ánh sáng của ruộng lúa, đã hạn chế khả năngnày rất nhiều
VD: SGK
HS : khi cây lúa có 4 lá thì bắt
đầu đẻ nhánh con thứ nhất cứ
1 Các giai đoạn đẻ nhánh :
a Giai đoạn đẻ nhánh hữu hiệu
-Kéo dài khoảng 20- 25 ngày kể từ khi lúa bắt đầu
đẻ nhánh
b Giai đoạn đẻ nhánh vô liệu
- giai đoạn cuối đẻ nhánh,thời gian sinh trởng ngắn nên không hình thành bông lúa đợc
2 Cây lúa có khả năng đẻ nhiều nhánh
-Mỗi đốt trên thân cây lúa
có một lá, một mầm nhánh Có bao nhiêu mắt
đốt sẽ có bấy nhiêu mầm nhánh
Trang 10GV : Mối tơng quan giữa đẻ
nhánh và ra lá đó đợc gọi là quy
luật “Cung ra lá ,cùng đẻ nhánh”
Dựa vào quy luật này ta có thể
tính đợc số nhánh đẻ và nhánh
hữu hiệu trên cây lúa điều
khiển cây lúa đẻ nhánh theo ý
muốn
tuần tự nh vậy, khi cây lúa ra lá thứ 5 thì đồng thời đẻ nhánhthứ 2, lá thứ 6 thì đẻ nhánh thứ3
3 Sự đẻ nhánh của cây lúa có t ơng quan với sự ra lá
-Sự đẻ nhánh và ra lá trên cây lúa có liên quan mật thiết với nhau
D.Củng cố : 1 Hãy nêu các giai đoạn đẻ nhánh của cây lúa ?
Tiết 7 Ngày soạn: / 10 / 2010
Yêu cầu điều kiện sống của thời kỳ lúa đẻ nhánh
A Mục tiêu :
- HS hiểu đợc muốn cho cây lúa đẻ khoẻ, tập trung, đẻ sớm cần nắm vững những yêu cầu của nó về( Chất dinh dỡng, nớc, nhiệt độ và ánh sáng) Trên cơ sở đó cần có các biện pháp kỹ thuật thích hợp để điều khiển Từ đó góp phần làm tăng năng suất
B Phơng pháp :
- Trao đổi , thuyết trình , giải thích
C Các bớc lên lớp
1.ổn định tổ chức:
Trang 112.Bài cũ : 1, Hãy nêu các giai đoạn đẻ nhánh của cây lúa, biện pháp hạn chế lúa đẻ nhánh
khối lợng chất xanh tăng rõ
rệt vì vậy cần nhiều chất
cung cấp đủ dinh dỡng cho
cây lúa xuân trong thời kỳ
này
GV : yêu cầu HS trao đổi trả
lời
+ Cây lúa đẻ nhánh tốt nhất
trong điều kiện lớp nớc là
bao nhiêu? nếu ruộng bị khô
hạn hay bị ngập nớc sâu có
ảnh hởng gì?
GV : Ngời ta đã dùng nớc để
điều khiển sự đẻ nhánh (
VD: tháo cạn nớc phơi ruộng
4-5 ngày để cây lúa ngừng
đẻ nhánh vô hiệu )
GV :yêu cầu HS đọc
+ Nhiệt độ thích hợp cho lúa
đẻ nhánh là bao nhiêu? nếu
nhiệt độ quá cao hoặc quá
thấp có ảnh hởng gì đến sự
HS : Đại diện đọc
-Cần cung cấp đủ chất dinh dỡng, bón lót trớc khi cấy, bón thúc sớm, làm cỏ sục bùn
- Bón các loại phân nh đạm, lân
HS : Trao đổi nhóm
-Cây lúa đẻ nhánh tốt nhất trng điều kiện mặt ruộng có lớp nớc khoảng 3- 5 cm
- nếu ruộng bị khô hạn hay
bị ngập nớc sâu cây lúa cũngkém đẻ nhánh hoặc ngừng đẻnhánh
HS : Đọc thông tin SGK
- Nhiệt độ thích hợp cho cây lúa đẻ nhánh là 20- 35ºC
Nếu trên 37 ºC và dới 20 ºC không có lợi cho lúa đẻ
1 Chất dinh d ỡng
-Cần cung cấp đủ chất dinh dỡng, bón lót trớc khi cấy, bón thúc sớm, làm cỏ sục bùn
3 Nhiệt độ
- Nhiệt độ thích hợp cho cây lúa đẻ nhánh là 20- 35ºC
Trang 12đẻ nhánh của lúa ?
GV : ở miền Bắc vụ lúa xuân
thờng gặp rét ở thời ký này,
D Củng cố:
1 Nêu yêu cầu điều kiện sống của thời kỳ lúa đẻ nhánh?
Tiết 8 Ngày soạn: / 10 / 2010
Những đặc điểm chính của cây lúa ở thời kỳ sau đẻ nhánh
A Mục tiêu:
- HS hiểu đợc những đặc điểm chính của cây lúa thời kỳ sau đẻ nhánh nh( Sự hình thành bông lúa, hình thành hạt lúa và sự tập trung tinh bột vào hạt ) Từ đó có các biện pháp thúc đẩy nhằm tăng năng suất lúa
B Phơng pháp: Trao đổi –thuyết trình- giải thích.
Trang 13GV : yêu cầu HS đọc thông
tin SGK
+ Bông lúa lúc còn nằm
trong bẹ lá gọi là gì? Bắt đầu
phân hoá khi nào?
+ cây lúa trổ bông sau phân
hoá đòng khoảng bao nhiêu
ngày?
GV: Yêu cầu HS đọc SGK
tìm hiểu về sự hình thành hạt
lúa
+ Sự thụ phấn diễn ra khi
nào? Nêu trình tự thụ phấn ở
+ Trong thời kì này cây lúa
cần đầy đủ những điều kiện
-Sau khi trổ bông, hoa lúa
mở để tiến hành thụ phấn
hoa lúa thụ phấn theo trình tự
từ đầu bông trở xuống
HS : đọc SGK -Lợng tinh bột tích luỹ trong hạt 1/3 do thân bẹ lá chuyển lên 2/3 do quang hợp của cây lúa sau trổ bông tạo nên
- Trong thời kì này cây lúa cần đầy đủ những điều kiện nh: ánh sáng quang hợp tốttinh bột đợc hình thành nhiều
năng suất lúa sẽ cao
-Sau khi phân hoá đòng khoảng 30 ngày đòng lúa v-
ơn khỏi bẹ lá Cây lúa đã trổbông
2 Hình thành hạt lúa
- Sau khi đã thụ phấn, hạt lúadần dần hình thành và phát triển Các chất tập trung về hạt, nên hạt to và chắc dần
- Hạt lúa trải qua thời kì chínsữa, chín sáp, chín vàng và chín hoàn toàn
3 Cây lúa tập trung tinh bột vào hạt
-Lợng tinh bột tích luỹ trong hạt 1/3 do thân bẹ lá chuyển lên 2/3 do quang hợp của cây lúa sau trổ bông tạo nên
- Trong thời kì này cây lúa cần đầy đủ những điều kiện nh: ánh sáng quang hợp tốttinh bột đợc hình thành nhiều
năng suất lúa sẽ cao
D Củng cố:
1 Nêu quá trình hình thành bông lúa
2 Nêu quá trình hình thành hạt lúa
Trang 143 Quá trình tập trung tinh bột vào hat cần chú ý tới điều kiện gì?
Tiết 9-10 Ngày soạn: / 10 / 2010
Yêu cầu điều kiện sống của cây lúa ở thời kỳ
sau đẻ nhánh
A Mục tiêu:
- HS hiểu đợc cây lúa từ khi phân hoá đòng đến lúc chín, có nhiều biến đổi quan trọng ảnh hởng đến năng suất thu hoạch Vì vậy nó đòi hỏi phải có những điều kiện sống rất chặt chẽ, đặc biệt là: Nớc, nhiệt độ và chất dinh dỡng
B Phơng pháp:
- Trao đổi – thuyết trình
C Các bớc lên lớp
1 ổn định tổ chức
2 Bài cũ : 1, Nêu quá trình hình thành hạt lúa
2, Quá trình tập trung tinh bột vào hat cần chú ý tới điều kiện gì?
3 Bài mới:
Trang 15GV: Thuyết trình
Nhiệt độ có ảnh hởng rõ rệt
đến quá trình phân hoá đòng,
cũng nh sự thụ phấn tiếp sau
- Yêu cầu HS đọc thông tin
SGK
+ Nhiệt độ thích hợp cho quá
trình phân hoá đòng là bao
nhiêu? Nếu nhiệt độ cao quá
hoặc thấp quá có ảnh hởng
nh thế nào ? Ngợc lại nếu
ngập lụt kéo dài thì ảnh hởng
25-đòng ngắn lại nên bông sẽ nhỏ, ít gié, ít hạt hoặc thấp quá( dới 18 ºC)và kéo dài hạtlúa cũng lép nhiều
-Để tạo điều kiện nhiệt độ thích hợp ở thời kỳ này cần gieo trồng đúng thời vụ cho từng giống lúa
HS : Nghe
- Đọc thông tin SGK
- Nếu thiếu nớc hạt bị lép nhiều , nếu ngập lụt kéo dài
đòng lúa sẽ thối phấn hoa
tr-ơng nớc sẽ vỡ ra mất sức sống
đòng ngắn lại nên bông sẽ nhỏ, ít gié, ít hạt hoặc thấp quá( dới 18 ºC)và kéo dài hạtlúa cũng lép nhiều
cần gieo trồng đúng thời
vụ cho từng giống lúa
2 Chế độ n ớc
- Từ khi làm đòng đến khi chín sữa, cây lúa rất cần nớc
- Nếu thiếu nớc hạt bị lép nhiều , nếu ngập lụt kéo dài
đòng lúa sẽ thối phấn hoa
tr-ơng nớc sẽ vỡ ra mất sức sống
-Cần đảm bảo thờng xuyên
đủ nớc trong ruộng khi lúa bắt đầu chín tháo cạn nớc, phơi ruộng vài ngày cho lúa chóng chín, dễ gặt
Trang 16gây nên hạt lép, cây lúa dễ bị
1 Cây lúa ở thời kỳ sau đẻ nhánh cần những điều kiện sống nh thế nào?
Tiết 11 Ngày soạn: / 11 / 2010
Các yếu tố hình thành năng suất lúa
Trang 17-Năng suất lúa bao gồm 4
+ Đất đai, phân bón, khí hậu
có đóng vai trò trong việc
-Năng suất= Số bông x số hạt x tỷ lệ hạt chắc x trọng l-ợng hạt
- các yếu tố này liên quan chặt chẽ với nhau, muốn đạt năng suất cao cần phát huy
đầy đủ các yếu tố
HS : Số bông trên một đơn vị
diện tích phụ thuộc vào mật
độ cấy, quá trình đẻ nhánh
và tỷ lệ nhánh hữu hiệu
-Năng suất lúa trên một đơn
vị diện tích là sự tổng hợp của nhiều yếu tố: Đất đai, phân bón, khí hậu, giống lúa
HS :Muốn tăng năng suất lúa trên một đơn vị diện tíchcần phải có sự tổng hợp của nhiều yếu tố Đất đai, phân bón, khí hậu, giống lúa vào mật độ cấy, quá trình đẻ nhánh và tỷ lệ nhánh hữu hiệu
năng suất lúa
-Năng suất lúa bao gồm 4 yếu tố : Số bông trên một
đơn vị diên tích, số hạt trên bông, tỷ lệ hạt chắc và trọng lợng hạt(1000 hạt)
- Công thức tính năng suất lúa:
Năng suất= Số bông x số hạt
x tỷ lệ hạt chắc x trọng lợng hạt
- các yếu tố này liên quan chặt chẽ với nhau, muốn đạt năng suất cao cần phát huy
đầy đủ các yếu tố
- Muốn tăng năng suất lúa trên một đơn vị diện tích cầnphải có sự tổng hợp của nhiều yếu tố Đất đai, phân bón, khí hậu, giống lúa vào mật độ cấy, quá trình đẻ nhánh và tỷ lệ nhánh hữu hiệu
Trang 18D Củng cố :
1 Em hãy nêu các yếu tố hình thành năng suất lúa?
Tiết13, 14 Ngày dạy: 01 / 11 / 2008
Quá trình hình thành số bông và biện pháp kỹ thuật tác động
A Mục tiêu :
Trang 19- HS nắm đợc thời kỳ quyết định số bông từ đó sẽ chủ động có biện pháp canh tác nhằm đạt số bông cao theo dự kiến.
- Cần biết đợc số bông trên một đơn vị diện tích hình thành dựa trên 2 yếu tố đó là mật độ cấy và
tỷ lệ đẻ nhánh hữu hiệu của cây lúa
- Từ những hiểu biết trên đề ra biện pháp kỹ thuật chủ yếu để tăng số bông
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV: Trong quá trình sinh
tr-ởng phát triển của cây lúa,
số bông cao theo dự kiến
+ Các thời kỳ sinh trởng của
cây lúa đến sớm hay muộn
+ Khi nào cần cấy tha, khi
nào cần cấy dày?
HS: Đọc SGK
- số bông trên một đơn vị diện tích hình thành dựa trên
-Các thời kỳ sinh trởng của cây lúa gắn liền với quá
-Ngoại cảnh có ảnh hởng
đến quá trình hình thành bông:
ánh sáng : thiếu sẽ
ảnh hởng đến số bông
Chất dinh dỡng
2 Cơ cấu hình thành số bông
số bông trên một đơn vị diện tích hình thành dựa trên 2 yếu tố đó là mật độ cấy và tỷ
lệ đẻ nhánh hữu hiệu của
Trang 20nhánh của cây lúa
+ Mật độ cấy phụ thuộc vào
ít phân, thời tiết rét, trời âm
u thiếu ánh sáng thì cấy dày
-Chất lợng mạ, thời vụ cấy,phân bón, cách chăm sóc
HS : Trao đổi trả lời
cây lúa
VD: SGK
3 quan sát quá trình hình thành số bông.
-Trong quá trình hình thành
số bông, ta có thể quan sát
dự tính số bông dựa vào những chỉ tiêu:
Dựa vào số dảnh trongthời kỳ đẻ nhánh tối đa
Dựa vào tốc độ ra lá
Dựa vào số lá xanh trên cây
4 Biện pháp kỹ thuật chủ yếu để tăng số bông.
a Bảo đmr mạ tốt khoẻ
-Cây mạ to, khoẻ, đanh dảnh-Lá đứng, màu xanh ngà vàng
Trang 21Tiết :15 Ngày dạy: 01 /11 / 2008
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV: yêu cầu HS đọc mục 1
vào những yếu tố nào?
+ Thời kì quyết định phân hoá
số hoa diễn ra trong khoảng
thời gian nào?
+ Tổng số hoa phân hoá và tổng số hoa thoái hoá
+ Thời kì quyết định phân hoá hoa
-từ phân hoá đòng đến phânhoá hoa
HS: Nghe, ghiHS: Nghiên cứu SGK , trao
1 Thời kì quyết định số hạt trên bông
-Số hạt trên bông lúa tơng
đơng với số hoa đợc phân hoá và hình thành trên bông
-Thời kì quyết định số hạt trên bông đợc tính từ khiphân hoá đòng tới cuối thời kì giảm nhiễm
2 Cơ cấu hình thành số hạt trên bông
Số hạt trên bông lúa phụ thuộc 2 yếu tố:
+ Tổng số hoa phân hoá và tổng số hoa thoái hoá
+ Thời kì quyết định phân hoá hoa
3.Biện pháp chủ yếu để tăng số hạt trên bông
a Hạn chế số bông tăng
Trang 22-Biện pháp: đảm bảo mạ tốt, cấy đúng thời vụ, bón phân thích đáng, làm cỏ sụcbùn Sau đó có biện pháp ứcchế đẻ nhánh vô hiệu
HS: Đọc mục b SGK
HS: Đọc mục c SGK
- là biện pháp tích cực để tăng số hoa trên một bông lúa
- thời gian từ phân hoá
đòng đến phân hoá hoa
7-10 ngày
-Nên dùng phân đạm kết hợp phân kali càng có hiệu quả cao
HS: Đọc thông tin SGK mục d Tiến hành thảo luận
quá nhiều.
- Cây lúa đẻ nhánh quá
nhiều sẽ có nhánh nhỏ yếu, vậy bông sẽ nhỏ và số hạt trên bông ít
-Biện pháp: đảm bảo mạ tốt, cấy đúng thời vụ, bón phân thích đáng, làm cỏ sụcbùn Sau đó có biện pháp ứcchế đẻ nhánh vô hiệu
b Nuôi dỡng các nhánh hữu hiệu đều to ,khoẻ cho
đến thời kì phân hoá đòng
Phòng trừ kịp thời sâu bệnh
có hại cho lúa.
c.Xúc tiến quá trình phân hoá hoa
- là biện pháp tích cực để tăng số hoa trên một bông lúa
- thời gian từ phân hoá đòng
đến phân hoá hoa 7-10 ngày
-Nên dùng phân đạm kết hợp phân kali càng có hiệu quả cao
d.Phòng trừ hoa thoái hoá
(SGK)
D.Củng cố:
Nêu các biện pháp kĩ thuật tác động để tăng số lợng hạt trên bông?
Trang 23Tiết 16: Ngày dạy: 09 / 11 / 2008
quá trình hình thành tỷ lệ hạt chắc và biện pháp tác động
A Mục tiêu:
- HS cần nắm đợc thời kì quyết định tỷ lệ hạt chắc, cơ cấu hình thành tỷ lệ hạt chắc để từ đó cần
có biện pháp chủ yếu để nâng cao tỷ lệ hạt chắc
GV: Yêu cầu HS Nghiên
cứu thông tin mục 3 SGK
+ Tại sao phải Cấy đúng
HS: nghiên cứu SGK trả lời-là tỷ lệ % những hạt nặng
HS: Nghe , ghi
HS: nghiên cứu SGK trả lời
- Quá trình hình thành tỷ lệ hạt chắc chịu ảnh hởng của2thời kì trớc và sau trổ bông
HS: quan sát kĩ sơ đồ SGKHS: nghiên cứu SGK trả lời
1 Thời kì quyết định tỷ lệ hạt chắc.
- tỷ lệ hạt chắc là tỷ lệ % những hạt nặng
Quá trình hình thành tỷ lệ hạt chắc chịu ảnh hởng của
2 thời kì trớc và sau trổ bông
- Trớc thời kì trổ bông: phụ thuộc vào số hoa trên bông nhiều hay ít
- Sau trổ bông : quá trình quang hợp tốt hay xấu, hô
hấp mạnh hay yếu, khả năngtiếp nhận các chất cuả hạt lúc thời gian dài hay ngắn
3 Biện pháp chủ yếu nâng cao tỷ lệ hạt chắc
a Cấy đúng thời vụ, đúng
Trang 24thời vụ, đúng tuổi mạ?
+ Tại sao phải Đảm bảo các
điều kiện ngoại cảnh thuận
lợi cho cây lúa sinh trởng tốt
từ khi bắt đầu phân hoá
đòng đến khi ruộng lúa trổ
đều?
+ Tại sao Không nên tăng số
hạt trên cây quá nhiều ?
+ Tại sao phải Chăm sóc cho
cây khoẻ trong thời kì trổ
bông?
+ Tại sao phải Bón thúc sau
khi lúa trổ đều
c.Không nên tăng số hạt trên cây quá nhiều vì sẽ dẫn
đến hạt lép nhiều.
d.Chăm sóc cho cây khoẻ trong thời kì trổ bông e.Bón thúc sau khi lúa trổ
đều
g Phòng trừ sâu bệnh
h Phòng chống cây lúa đổ
D Củng cố : 1 tỷ lệ hạt chắc là tỷ lệ gì? Cơ cấu hình thành tỷ lệ hạt chắc?
2 Biện pháp chủ yếu nâng cao tỷ lệ hạt chắc ?
Tiết17: Ngày dạy: 09 / 11 / 2008
quá trình hình thành trọng lợng hạt và biện pháp tác động
A Mục tiêu:
-HS nắm đợc thời kì quyết định trọng lợng 1000 hạt và cơ cấu quyết định trọng lợng 1000 hạt
Từ đó nắm vững đợc các biện pháp chủ yếu nhằm nâng cao trọng lợng hạt
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV: Yêu cầu HS nghiên cứu
SGK
+Trọng lợng hạt là yếu tố
thứ mấy cấu thành năng suất
HS: đọc SGK trao đổi trả lờiHS: là yếu tố thứ 4
1 Thời kì quyết định trọng l - ợng 1000 hạt
- Trọng lợng hạt là yếu tố thứ 4cấu thành năng suất
Trang 25phụ thuộc vỏ trấu to hay nhỏ
và đợc quyết định vào thời
kì giảm nhiễm, trớc khi trổ
bông ở thời kì này, nếu điều
kiện dinh dỡng tốt và ngoại
cảnh thuận lợi vỏ trấu phat
+Tại sao cần phải giữ cho
cây mạ xanh tốt sau khi lúa
trổ?
+Nếu thấy ruộng xấu thì
HS: Trớc và sau thời kì giảmnhiễm(trớc trổ bông khoảng 6-18 ngày) và thời kì vào chắc rộ( 33-38 ngày sau khi trổ )
HS: Đọc SGK trả lời
- Hạt thóc to hay nhỏ và phôi nhũ đẫy nhiều hay ít
-Thiếu dinh dỡng, thiếu ánh sáng, hoặc cây lúa bị đổ, nghẹn đòng, sâu bệnh phá
đạm vừa đủ-để cây quang hợp thuận lợi,tích luỹ đợc nhiều chất, hạt
sẽ to và nặng
-Dùng phân đạm kết hơp
lúa
- Thời kì quyết định trọng ợng 1000 hạt rõ rệt nhất là Trớc và sau thời kì giảm nhiễm(trớc trổ bông khoảng 6-18 ngày) và thời kì vào chắc rộ( 33-38 ngày sau khi trổ )
l-2 Cơ cấu quyết định trọng l - ợng 1000 hạt
-Trong lợng 1000 hạt phụ thuộc vào những yếu tố: Hạtthóc to hay nhỏ và phôi nhũ
đẫy nhiều hay ít
3.biện pháp chủ yếu nâng cao trọng l ợng 1000 hạt
a làm tăng độ to của vỏ trấu:
bón phân thúc vào thời kì
tr-ớc giảm nhiễm(15-17 ngày trớc khi lúa trổ ), giữ cho ruộng không bị khô, cần bón
đạm vừa đủ
b Xúc tiến quá trình hình thành phôi nhũ
-Cần giữ cho cây lá xanh tốt sau khi lúa trổ để cây quang hợp thuận lợi, tích luỹ đợc
Trang 26phải khắc phục nh thế nào?
GV: Chốt lại nội dung
phân kali để bón nhiều chất, hạt sẽ to và
nặng
D Củng cố: 1 Nêu cơ cấu quyết định trọng lợng hạt?
2 Nêu biện pháp chủ yếu nâng cao trọng lợng 1000 hạt?
Tiết 18: Ngày dạy: 09 / 11 / 2008
tổng hợp quá trình hình thành năng suất lúa
2 Bài cũ: 1 Nêu cơ cấu quyết định trọng lợng hạt?
2 Nêu biện pháp chủ yếu nâng cao trọng lợng 1000 hạt?
-ảnh hởng lớn nhất đến năngsuất lúa.Từ khi cấy đến sau
đẻ nhánh tối đa
-Từ khi phân hoá đòng , mạnh nhất là từ khi phân hoá gié cấp 2, sau thời kì
phân hoá hoa không ảnh
h-1 Yếu tố số bông trên đơn vị diện tích
-ảnh hởng lớn nhất đến năngsuất lúa
2.Số hạt trên bông
-là yếu tố thứ 2 có tác dụng quyết định đến năng suất lúa