SKKN một số phương pháp tổ chức hoạt động khởi động nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh trong dạy học phần công dân với pháp luật – giáo dục

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁTRƯỜNG THPT THƯỜNG XUÂN 2 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG NHẰM GÂY HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC PHẦN C

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT THƯỜNG XUÂN 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG NHẰM GÂY HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC PHẦN CÔNG DÂN VỚI

PHÁP LUẬT – GIÁO DỤC CÔNG DÂN 12

Người thực hiện: Kiều Thị Hải Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Giáo dục công dân

THANH HOÁ NĂM 2018

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU 2

1 1 Lý do chọn đề tài. 2

1 2 Mục đích nghiên cứu. 3

1 3 Đối tượng nghiên cứu 3

1 4 Phương pháp nghiên cứu 3

2 NỘI DUNG 3

2.1 Cơ sở lý luận 3

2.2 Thực trạng vấn đề 4

2.3 Các giải pháp 7

2.3.1 Khởi động bài học bằng phương pháp: Sử dụng hình ảnh kết hợp với phương pháp nêu vấn đề. 7

2.3.1.1 Một số yêu cầu chuẩn bị 7

2.3.1.2 Sử dụng hình ảnh kết hợp với phương pháp nêu vấn đề vào phần khởi động của một số bài học. 7

2.3.2 Sử dụng hình ảnh kết hợp với phương pháp dự án. 14

2.3.2.1 Một số yêu cầu chuẩn bị 14

2.3.2.2 Sử dụng hình ảnh kết hợp với phương pháp dự án vào phần khởi động của một số bài học 15

2.4 Hiệu quả sáng kiến đối với hoạt động giáo dục. 18

2.5 Khả năng ứng dụng và triển khai sáng kiến kinh nghiệm. 20

3 KẾT LUẬN 20

1 MỞ ĐẦU

1 1 Lý do chọn đề tài.

Giáo dục và đào tạo được coi là nhân tố quan trọng nhất, vừa là động lực,vừa là mục tiêu của sự phát triển bền vững xã hội Giáo dục và đào tạo là tiền đềquan trọng cho sự phát triển của tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xãhội, quốc phòng, an ninh; là bộ phận hữu cơ quan trọng nhất trong chiến lược quyhoạch phát triển kinh tế - xã hội Chính vì vậy, việc phát triển Giáo dục đào tạotrong xu thế hội nhập là một trong những thách thức đang đặt ra đối với nước ta.Làm thế nào để giáo dục đào tạo đạt kết quả vững chắc, giữ vai trò chủ đạo, làm thếnào để Giáo dục Việt Nam có thể phát triển kịp với nền giáo dục quốc tế Tại Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Đảng ta đã xác định: “Thực hiện đổi mới cănbản toàn diện về Giáo dục đào tạo, thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển vànâng cao chất lượng Giáo dục đào tạo, thực hiện đổi mới chương trình, nội dung,phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại, nâng caochất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lí tưởng, giáo dục truyềnthống lịch sử, cách mạng, đạo đức lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành,tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội ”[9, tr132]

Nhà giáo dục Maria Montessori đã từng nêu quan điểm: “Nếu giáo dục luônluôn là phương pháp truyền thụ kiến thức cũ kĩ, không có nhiều hi vọng cho tươnglai của nhân loại Bởi truyền thụ kiến thức thì có ích gì nếu sự phát triển toàn diệncủa cá nhân tụt lại phía sau”[7, tr83] Để phát triển toàn diện cá nhân thì Giáo dụccông dân là môn học đặc biệt quan trọng – môn học làm người Đây là môn họchay nhưng khó Hay ở chỗ đây là môn học trang bị cho học sinh những chuẩn mực

về đạo đức, ứng xử hàng ngày, nối tiếp truyền thống tốt đẹp của cha ông cũng nhưkiến thức về pháp luật, phòng chống tệ nạn xã hội Khó ở chỗ người thầy cần cókiến thức, vốn sống phong phú, hiểu biết rộng trên nhiều lĩnh vực xã hội và có kinhnghiệm ứng xử thực tế trong cuộc sống để tích hợp và thực hiện các phương phápđặc thù môn học

Dạy học là một nghệ thuật Để gây hứng thú học tập cho học sinh đòi hỏingười giáo viên phải biết tìm tòi sáng tạo, không ngừng đổi mới phương pháp dạyhọc, đặc biệt phải biết “dẫn lối tâm hồn” để học sinh yêu thích môn học, bài học vàsay mê học tập.Từ năm học 2016 – 2017 Bộ Giáo dục và đào tạo bắt đầu triển khaithực hiện “ Phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động học theo nhóm và hướngdẫn học sinh tự học” với cách thiết kế bài học linh hoạt, sử dụng những phươngpháp dạy học hướng tới sự chủ động, tích cực nắm bắt kiến thức của học sinh.Trong năm học vừa qua tôi đã tiến hành thiết kế và giảng dạy theo phương pháp và

kĩ thuật dạy học mới này Qua quá trình thiết kế bài giảng và giảng dạy bản thân tôithấy được sự hứng thú với nội dung các tiết học của học sinh được nâng cao, songtrong phạm vi đề tài nghiên cứu của mình tôi chỉ chọn vấn đề gây hứng thú cho họcsinh ở phần khởi động với đề tài: “Một số phương pháp tổ chức hoạt động khởiđộng nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh trong dạy học phần Công dân vớipháp luật – Giáo dục công dân 12”

1 2 Mục đích nghiên cứu.

Thực hiện chủ trương của Bộ Giáo dục và đào tạo về đổi mới phương phápdạy học theo hướng sử dụng “Phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động học theonhóm và hướng dẫn học sinh tự học” trong đó để tạo tâm thế cho học sinh vào bàihọc phương pháp này xem việc tổ chức hoạt động khởi động cho học sinh là mộtphần hết sức quan trọng trong thiết kế bài học

Việc giáo viên quan tâm, đầu tư, tìm tòi vận dụng nhiều phương pháp khácnhau kết hợp với việc sử dụng dụng những hình ảnh sinh động, những tình huống

có vấn đề để tổ chức khởi động bài học giúp cho học sinh hứng thú học tập, từ đónâng cao hiệu quả bài học

Vì vậy, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số phương pháp tổ chức hoạt độngkhởi động nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh trong dạy học phần Công dânvới pháp luật – Giáo dục công dân 12” làm đề tài nghiên cứu với mục đích pháttriển năng lực tư duy tổng hợp và có sự yêu thích đối với môn học

1 3 Đối tượng nghiên cứu

Với đề tài này, tác giả sẽ tập trung nghiên cứu và đưa vào phần “Khởi động”những tình huống có vấn đề, những hình ảnh mang ý nghĩa giáo dục cao, để nângcao hứng thú học tập cho học sinh

Đối tượng để thực hiện đề tài là học sinh lớp 12 ở trường THPT ThườngXuân 2

1 4 Phương pháp nghiên cứu

- Phân tích và tổng hợp lý thuyết

- Phương pháp điều tra giáo dục

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp trực quan, hình ảnh

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận

- Quan điểm dạy học: Dạy học là những định hướng tổng thể cho các hành động,

phương pháp, trong đó có sự kết hợp giữa các nguyên tắc dạy học làm nền tảng,những cơ sở lí luận dạy học, những điều kiện dạy học và tổ chức cũng như nhữngđịnh hướng về vai trò của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học

- Phương pháp dạy học: là những hình thức và cách thức hoạt động của giáo viên

và học sinh trong những điều kiện dạy học xác định nhằm đạt mục đích dạy học.Phương pháp dạy học là hình thức và cách thông qua đó bằng cách nào đó giáoviên và học sinh lĩnh hội những hiện thực tự nhiên và xã hội xung quanh trongnhững điều kiện học tập cụ thể

- Phương pháp dạy học tích cực: là phương pháp dạy học hướng tới việc hoạt động

hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, tập trung vào phát huy tínhtích cực, chủ động của người học, nhấn mạnh hoạt động học và vai trò của học sinhtrong quá trình dạy học

- Hoạt động khởi động có mục đích là: làm bộc lộ những hiểu biết, quan niệm sẵn

có của học sinh, tạo mối liên tưởng giữa kiến thức đã có với kiến thức mới cần/ sẽlĩnh hội trong bài học mới; giúp học sinh huy động những kiến thức, kĩ năng, kinhnghiệm của bản thân, kích thích sự tò mò, mong muốn tìm hiểu bài học mới; rènluyện cho học sinh năng lực cảm nhận, hình thành những biểu tượng ban đầu vềcác khái niệm, sự hiểu biết, khả năng biểu đạt, đề xuất chiến lược, năng lực tư duy,xác định nhiệm vụ học bài học mới; đồng thời giúp giáo viên tìm hiểu xem họcsinh có hiểu biết như thế nào về những vấn đề trong cuộc sống có liên quan đến nộidung bài học

Ngành giáo dục đang thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đàotạo, trong đó có đổi mới phương pháp dạy học Điều 28- Khoản 2- Luật giáo dụcsửa đổi 2018 ghi “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát triển toàn diện phẩmchất và năng lực của người học phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo,bồi dưỡng phương pháp tự học, hứng thú học tập, kỹ năng hợp tác, khả năng tư duyđộc lập; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; tăng cường ứng dụngcông nghệ thông tin và truyền thông vào quá trình giáo dục” [8, tr2] Cùng với cácmôn học khác môn Giáo dục công dân đang góp phần thực hiện mục tiêu của giáodục là đào tạo ra những con người phát triển toàn diện về đạo đức trí tuệ, thể chất,thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản

2.2 Thực trạng vấn đề

2.2.1 Thực trạng của việc thiết kế phần khởi động theo “phương pháp

và kĩ thuật tổ chức dạy học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học” trong môn

Bảng 1.1 Kết quả khảo sát mức độ nhận thức của giáo viên về việc thiết kế

phần khởi động theo Phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học trong quá trình dạy học ở trường THPT

kế phần khởi động theo Phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động học theo nhóm

và hướng dẫn học sinh tự trong dạy học GDCD làm bộc lộ những hiểu biết có sẵncủa học sinh, tạo mối liên tưởng đến kiến thức bài học mới; kích thích sự tò mò,mong muốn hiểu biết bài học mới của học sinh, phát huy được tính tích cực, độclập, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập

Từ sự phân tích trên cho thấy giáo viên THPT đã có sự nhận thức đúng đắn vềtầm quan trọng của thiết kế phần khởi động theo Phương pháp và kĩ thuật tổ chứchoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học trong quá trình dạy họcGDCD Điều đó có thể cho phép khẳng định mức độ cần thiết và ý nghĩa củaPhương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh

tự học trong dạy học ở trường THPT hiện nay

b) Mức độ thiết kế phần khởi động theo Phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạtđộng học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học trong quá trình dạy học ởtrường THPT hiện nay

Để đánh giá mức độ thiết kế phần khởi động theo Phương pháp và kĩ thuật tổchức hoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học của giáo viên ở cáctrường THPT hiện nay tôi dựa trên cơ sở đánh giá của GV và kết quả điều tra đượctrình bày trong bảng 1.2 như sau:

Bảng 1.2 Kết quả khảo sát mức độ thiết kế phần khởi động theo Phương pháp và

kĩ thuật tổ chức hoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học ở trường THPT.

tự học trong quá trình dạy học nhưng mức độ sử dụng là không thường xuyên (40%giáo viên thỉnh thoảng có sử dụng và 20% giáo viên không bao giờ sử

T r a n g | 5

Kết quả này phản ánh thực trạng là mặc dù giáo viên đã nhận thức đúng đắn

về sự cần thiết của thiết kế phần khởi động theo Phương pháp và kĩ thuật tổ chứchoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học trong quá trình dạy họcGDCD, nhưng việc thiết kế phần khởi động trong thực tế lại rất hạn chế Điều nàytạo nên mâu thuẫn giữa nhận thức và mức độ thiết kế phần khởi động trong quátrình dạy học ở trường THPT hiện nay

c)Thái độ của học sinh đối với môn học GDCD

Bảng 1.3 Kết quả khảo sát về mức độ hứng thú học tập của học sinh đối vớimôn GDCD ở khối 12 – Trường THPT Thường Xuân 2(Nội dung điều tra theo mẫuphiếu điều tra thực trạng, phụ lục 1 tr23)

sinh thích vì giảng bài thức khó giảng bài khác

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên đó là do học sinh không thíchhọc môn GDCD công dân vì kiến thức khô khan, khó hiểu và do giáo viên giảngbài không hấp dẫn

2.1.2 Nguyên nhân của thực trạng

Phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động học theo nhóm và hướng dẫn họcsinh tự học là phương pháp dạy học mới được Bộ Giáo dục và đào tạo triển khaithực hiện vào tháng 01/ 2017, giáo viên còn chưa sử dụng, hoặc có sử dụng nhưngchưa nhiều và thuần thục trong quá trình giảng dạy môn học

Đồng thời, tâm lí học sinh xem thường môn học, không thích học môn

GDCD

Một phần do kiến thức khô khan, khó hiểu và do giáo viên giảng bài thiếu hấp dẫn, ít có sự đầu tư cho tiết học

Từ kết quả điều tra, khảo sát thực trạng việc thiết thế phần khởi động theo

“phương pháp và kĩ thuật tổ chức dạy học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tựhọc” trong môn GDCD ở trường THPT cho phép đi đến kết luận: việc thiết kếphần khởi động theo “phương pháp và kĩ thuật tổ chức dạy học theo nhóm vàhướng dẫn học sinh tự học” trong môn GDCD là cần thiết nhằm góp phần nângcao chất lượng dạy học

2.3 Các giải pháp

2.3.1 Khởi động bài học bằng phương pháp: Sử dụng hình ảnh kết hợp với phương pháp nêu vấn đề.

2.3.1.1 Một số yêu cầu chuẩn bị

* Đối với giáo viên:

Bước 1: Chuẩn bị

Giáo viên phải nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy

Giáo viên chuẩn bị sẵn sàng những hình ảnh và những vấn đề liên quan mà mình sẽhướng học sinh tìm hiểu

Chuẩn bị hệ thống câu hỏi cho học sinh

Dành thời gian phù hợp cho các em chuẩn bị

Bước 2: Giáo viên tiến hành cho học sinh xem những hình ảnh gợi mở và hướng học sinh đến nội dung liên quan đến bài học

Bước 3: Kết luận.

Qua những hình ảnh học sinh đã xem đã, giáo viên cùng với học sinh nhậnxét, chốt lại vấn đề đó chính là nội dung gợi mở bài học mà giáo viên muốn truyềntải đến học sinh

* Đối với học sinh:

- Nghiên cứu trước nội dung sách giáo khoa

- Vận dụng những hiểu biết của bản thân về các vấn đề liên quan đến nội dung hìnhảnh và bài học

Kích thích HS tìm hiểu xem các em biết gì về pháp

luật Rèn luyện tư duy phán đoán cho học sinh *Cách

tiến hành

Giáo viên định hướng học sinh: các em quan sát một số hình ảnh và cho biết mỗi hình ảnh lien quan đến vấn đề gì?

(1) [6] (2)[6]

Giáo viên nêu câu hỏi:

1, Ở bức ảnh thứ nhất các em đã từng được biết qua chưa? Đó là hình ảnh liên quanđến vấn đề gì?

2, Bức tranh thứ 2 và thứ 3, 4 là hình ảnh của văn bản gì? Theo em tại sao lại có những văn bản đó

2 đến 3 học sinh trả lời

Lớp nhận xét, bổ sung

Giáo viên chốt lại

Hình ảnh thứ nhất là Bộ Luật Hammurabi là văn bản luật cổ nhất trên thế giới cònnguyên vẹn đến ngày nay, được khắc trên đá do vua Hammurabi của vương quốcBabilon cổ đại ban hành vào khoảng thập niên 1760TCN

3 hình ảnh còn lại là 3 văn bản luật của nước ta Luật Hình thư thời Lí- bộ Luật đầutiên của nước ta, Bộ Luật Hồng Đức thời Lê Sơ- Bộ Luật hoàn chỉnh nhất của thời

kì phong kiến nươc nước ta và Hiến pháp nước Việt |Nam dân chủ cộng hòa Văn bản pháp pháp lí cao nhất của nước ta trong chế độ mới

1946-Vậy tại sao từ rất xa xưa trên thế giới đã sử dụng Luật? Bất cứ thời kì nào của nước

ta cũng ban hành Luật pháp? Pháp luật là gì và có vai trò như thế nào đối với nhà nước và công dân? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay Bài 2 THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

Khởi động

*Mục tiêu

Kích thích học sinh tự tìm hiểu xem các em đã biết gì về Thực hiện pháp luật

Rèn luyện năng lực tư duy phê phán cho học

Giáo viên nêu câu hỏi:

Từ những việc làm mà các em quan sát và thực tế quan sát hàng ngày, hãy cho biết thế nào là Thực hiện pháp luật?

Theo em khi không thực hiện đúng quy định của Pháp luật có phải chịu hậu quảhay không?

Hoạc sinh trả lời

Lớp nhận xét, bổ sung

*Giáo viên chốt lại:

- Ảnh 1 là công dân thực hiện đúng Pháp luật khi có tín hiệu đèn đỏ, tất cả các

phương tiện đều dừng lại trước vạch dừng

Ảnh 2 đi xe đạp hàng 3, hàng 4 và sử dụng ô khi đang điều khiển phương tiện.

- Khi không thực hiện đúng quy định của pháp luật thì công dân sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lí theo quy định của pháp luật

- Vậy Thực hiện pháp luật chính xác là như thế nào? Vi phạm pháp luật là gì? Mỗingười phải chịu trách nhiệm như thế nào khi Vi phạm pháp luật? Chúng ta cùng tìmhiểu bài 2 “ Thực hiện pháp luật”

Bài 4 QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA CÔNG DÂN TRONG MỘT SỐ LĨNH VỰC CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI(tiết 1)

Giáo viên cho học sinh xem một số hình ảnh về công việc người phụ nữ với công việc nội trợ và cho học sinh nhận xét nêu quan điểm về vấn đề đó Giáo viên nêu câu hỏi:

1, Em hãy nêu nhận xét, quan điểm của mình khi xem những hình ảnh sau

2, Tại gia đình em bố, con cái có san sẻ việc nhà với mẹ hay không?

- 1, 2 học sinh trả lời

- Lớp nhận xét, bổ sung

- Giáo viên chốt lại:

+ Qua 2 hình ảnh trên ta thấy người phụ nữ rất vất vả với công việc nội trợ, những công và không được san sẻ công việc đó từ người đàn ông trong gia đình

+ Trong hầu hết các gia đình hiện nay, những hình ảnh trên là hình ảnh quen thuộc

mà chúng ta mặc nhiên nó là chuyện đương nhiên, chuyện dĩ nhiên Đó là quanniệm đang tạo ra sự bất bình đẳng trong gia đình

Ngoài quan hệ vợ chồng, trong mối quan hệ gia đình còn có mối quan hệ giữa cha

mẹ và các con, ông bà và các cháu, anh chị em với nhau Vậy pháp nước ta quyđịnh như thế nào về bình đẳng trong hôn nhân và gia đình? Chúng ta cùng tìm hiểutiết 1 của bài 4 “ Quyền bình đẳng của công dân trong một số lĩnh vực của đời sống

- Giáo viên chốt lại:

+ Hình ảnh 1: Quyền bầu cử, ứng cử của công dân Đây là bức tranh cổ động cử tri

đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấpnhiệm kì 2016- 2021

+ Hinh ảnh 2: Quyền tham gia quản lí Nhà nước và xã hội Trưng cầu dân ý là một cách thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội

+ Hình ảnh 3: Quyền khiếu nại, tố cáo Hình ảnh nguyên Tổng thanh tra Chính phủPhùng Phong Tranh tiếp dân, lắng nghe và giải quyết khiếu nại của nhân dân tỉnhQuảng Ninh

Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vìnhân dân, quản lí mọi mặt của đời sống xã hội bằng pháp luật, do Đảng Cộng SảnViệt Nam lãnh đạo Trong đó tất cả quyền lực thuộc về tay nhân dân Nhân dân làchủ và nhân dân làm chủ nhà nước bằng các hình thức, cách thức khác nhau thôngqua việc thực hiện các quyền dân chủ của công dân Chúng ta cùng tìm hiểu bàihọc này để hiểu rõ hơn về các quyền dân chủ cơ bản của công dân

Khởi động

* Mục tiêu

- Kích thích sự tìm hiểu các quyền phát triển của công dân được pháp luật quy định

- Rèn luyện tư duy phán đoán, logic

* Cách thực hiện

- Giáo viên nêu vấn đề: Các em hãy cùng xem hình ảnh dưới đây và đưa ra nhậnxét của mình về vị trí của Việt Nam trên bảng xếp hạng các quốc gia đáng sốngnhất thế giới

Tiêu chí đánh giá xếp hạng các quốc gia đáng sống nhất thế giới

- 1,2 học sinh trả lời

- Lớp nhận xét, bổ sung

- Giáo viên chốt lại:

Việt Nam có thể vươn lên mạnh mẽ để xếp hạng thứ 11 các quốc gia đáng sống nhất thế giới vì xét theo những tiêu chí nào?

+ Sự thoải mái khi tới định cư ở một đất nước hoặc vùng lãnh thổ "Người Việt

Nam tốt bụng, chu đáo, hay giúp đỡ, và cũng khá hài hước Cuộc sống ở đây khátốt, là một trong những nơi đẹp nhất tôi từng sống".- nhận xét của người khảo sát

+ Chất lượng cuộc sống Mặc dù không thuộc top những quốc gia có chất lượng

cuộc sống cao (Việt Nam chỉ xếp thứ 42), thế nhưng bù lại bảng đánh giá cho thấyngười Việt Nam có mức độ hạnh phúc cao (xếp thứ 8)

+ Chi tiêu cá nhân Việt Nam xếp ở vị trí 12, điều này cho thấy môi trường làm

việc của chúng ta đã được cải thiện đáng kể

+ Khả năng ổn định và hòa nhập Việt Nam là điểm đến an toàn, thân thiện (đứng đầu khảo sát của Business Insider trong 30 nước Đông Nam Á).

Đồng thời, theo tờ NPR, hôm 6/12/2017, Trung tâm nghiên cứu có tiếng PewResearch Center của Mỹ đã công bố một nghiên cứu cho thấy, người Việt có suynghĩ tích cực, lạc quan và hài lòng với cuộc sống nhất thế giới 88% số người đượchỏi khẳng định đời sống ở Việt Nam tốt hơn so với cách đây 50 năm.[3]

Với những nỗ lực không ngừng trong việc cải cách chính sách phát triển con người,Đảng và Nhà nước ta đang từng bước mang lại cho người Việt Nam những điềukiện tuyệt vời để phát triển bản thân, mang lại cuộc sống hạnh phúc cho nhân dân.Vậy những quyền phát triển của công dân là những quyền nào? Nội dung cụ thểcủa các quyền đó như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bài học: “ Công dân với cácquyền phát triển”

Bài 9 PHÁP LUẬT VỚI SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA ĐẤT NƯỚC

Khởi động

Giáo viên nêu câu hỏi:

- Giáo viên chốt lại:

1, Nhóm ảnh 1: Một số hình ảnh về các vấn đề trong xã hội gây ảnh hưởng nghiêm

trọng đến đời sống nhân dân và gây cản trở sự phát triển của Đất nước như: buônbán gian lận, ô nhiễm môi trường, tệ nạn cờ bạc, mê tín dị đoan, đặc biệt là vấn đềgây bạo loạn, chống phá Nhà nước của lực lượng phản động như cái gọi là Chínhphủ quốc gia Việt Nam lâm thời…

Nhóm ảnh 2: Một số hình ảnh về sự phát triển vượt bậc về mọi lĩnh vực của Đất

nước, đặc biệt là quá trình hội nhập quốc tế của nước ta

2, Để có thể phát triển bền vững Đất nước thì pháp luật là phương tiện, công cụquan trọng hàng đầu để Nhà nước quản lí các lĩnh vực xã hội Pháp luật có vai tròhết sức quan trọng tác động đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế, giữ gìn vàphát huy văn hóa dân tộc, thúc đẩy sự phát triển xã hội, góp phần bảo vệ môitrường, là công cụ để thực hiện chính sách quốc phòng, an ninh Chúng ta cùng tìmhiểu bài học để làm rõ vai trò, nội dung của pháp luật đối với sự phát triển bềnvững của Đất nước

2.3.2 Sử dụng hình ảnh kết hợp với phương pháp dự án.

2.3.2.1 Một số yêu cầu chuẩn bị

* Đối với giáo viên:

Bước 1: Chuẩn bị

- Giáo viên phải nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy

- Giáo viên chuẩn bị những hình ảnh và những vấn đề, những câu chuyện liên quan

mà mình sẽ hướng học sinh tìm hiểu

- Chuẩn bị hệ thống câu hỏi cho học sinh

Bước 2: Giáo viên tiến hành cho học sinh xem những hình ảnh gợi mở từ cuối tiết

học trước, giao việc cho các nhóm chuẩn bị theo định hướng của giáo viên

Bước 3: Kết luận.

Các nhóm trình bày sự chuẩn bị của nhóm mình, giáo viên cùng với học sinhnhận xét, chốt lại vấn đề đó chính là nội dung gợi mở bài học mà giáo viên muốntruyền tải đến học sinh

* Đối với học sinh:

- Nghiên cứu trước nội dung sách giáo khoa

- Vận dụng những hiểu biết, tìm tòi thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, thảo luận,phối hợp với nhau, tìm sự hỗ trợ nếu cần để hoàn thành nội dung giáo viên phâncông

- Rút ra nội dung cần đạt

2.3.2.2 Sử dụng hình ảnh kết hợp với phương pháp dự án vào phần khởi động của một số bài học.

Bài 3 CÔNG DÂN BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT

+ Giáo viên tiến hành cuối tiết học trước

- Giáo viên định hướng học sinh: Các em sẽ được xem 1 số hình ảnh Hãy quan sát xem những hình ảnh đó cùng liên quan đến vấn đề gì

- Học sinh xem 1 số tranh/ảnh về 1 số nhà lãnh đạo kiệt xuất về quyền con ngườitrên thế giới và bản Tuyên ngôn toàn thế giới vì quyền con người Các nhóm hãycho tìm hiểu về những nhân vật đó và tìm ra điểm chung nhất của các nhân vật đó

- Phân lớp thành 4 nhóm theo tổ, phân công nhóm trưởng, thư kí, giao việc cho cácnhóm chuẩn bị

+ Giáo viên tiến hành vào tiết học mới

Giáo viên cho các nhóm trình bày nhanh phần chuẩn bị của nhóm

mình Lớp nhận xét, bổ sung

*Giáo viên chốt lại: Ở trên là hình ảnh về bốn nhà lãnh đạo kiệt xuất trên thế giới Ảnh 2: Nelson Mandela- Được tôn vinh như vị cha già dân tộc của Nam Phi, ông Nelson Mandela là chính khách nổi tiếng cả thế giới vì sự đấu tranh không mệt mỏi

để loại bỏ chủ nghĩa apartheid (phân biệt chủng tộc giữa người da trắng thiểu số và người da đen đa số tại Nam Phi trong quá khứ) và tiến tới xây dựng một xã hội dân chủ đa chủng tộc

Ảnh 3: Martin Luthe King Jr- Bắt đầu bằng cuộc tẩy chay xe buýt ở Montgomeryhồi năm 1955, King đã dẫn đầu một loạt cuộc biểu tình phi bạo lực trên toàn quốcchống lại tình trạng phân biệt chủng tộc

Khi King được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 1964, ông đã là người trẻ nhấttừng giành giải thưởng danh giá này, khi mới 35 tuổi Bài phát biểu nhận giải củaông ở Na Uy đã gồm tuyên bố nổi tiếng: "Tôi tin rằng sự thật không cần vũ khí vàtình yêu vô điều kiện sẽ có tác động cuối cùng lên thực tế Đó là lý do vì sao lẽ phảitạm bị đánh bại lại mạnh hơn chiến thắng của điều ác" King cũng quyên tặng sốtiền 54.123 USD trong tiền thưởng của ông cho các phong trào hoạt động vì quyềnlợi dân sự.

Ảnh 4: Fidel Castro- là một trong những nhà lãnh đạo chủ chốt của cuộc Cáchmạng Cuba, Thủ tướng của Cuba từ tháng 2 năm 1959 tới tháng 12 năm 1976, vàsau đó là Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Cuba cho tới khi ông từ chức tháng 2 năm

2008 Ông là Bí thư thứ nhất của Đảng Cộng sản Cuba từ tháng 10 năm 1965 tớitháng 4 năm 2011 Đồng thời, Fidel Castro cũng được xem là một trong những nhàcách mạng kiệt xuất nhất nửa sau thế kỷ XX, là biểu tượng của sự ủng hộ về mặttinh thần đối với nhân dân những xứ có đời sống kinh tế thấp hoặc là bị chínhquyền trấn áp trên thế giới Chính phủ Castro đóng vai trò không nhỏ trong cuộcgiải phóng người da đen Nam Phi khỏi chế độ Apartheid nói riêng cũng như nhữngcuộc đấu tranh đòi độc lập diễn ra tại các quốc gia châu Phi thời bấy giờ nói chung.Ảnh 5: Chủ tịch Hồ Chí Minh- Lãnh đạo vĩ đạo của nhân dân Việt Nam- Người đãlãnh đạo nhân dân Việt Nam kháng chiến chống lại ách nô lệ của Thực dân Pháp và

Đế quốc Mỹ mang lại hòa bình tự do, hạnh phúc cho nhân dân Việt Nam Đồngthời, Người được xem là nhà lãnh đạo kiệt xuất thế giới, là biểu tượng ủng hộ chocuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì quyền con người

Ảnh 1: Đây là Tuyên ngôn toàn thế giới giới vì quyền con người năm

1948 [6]

Vậy, cuộc đấu tranh không mệt mỏi của toàn thế giới mang lại cho con người “tự

do, bình đẳng về phẩm giá và các quyền” được ghi nhận trong trong luật pháp nước

ta như thế nào? Quyền bình đẳng của con người trước pháp luật là gì? Trách nhiệmcủa Nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng của công dân trước pháp luậtnhư thế nào? chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay

2.3.3 Sử dụng phương pháp nêu vấn đề.

2.3.3.1 Một số yêu cầu chuẩn bị

* Đối với giáo viên:

Bước 1: Chuẩn bị

Giáo viên phải nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy

Giáo viên chuẩn bị sẵn sàng vấn đề liên quan mà mình sẽ hướng học sinh tìm hiểu Chuẩn bị hệ thống câu hỏi cho học sinh

Dành thời gian phù hợp cho các em chuẩn bị

Bước 2: Giáo viên tiến hành nêu vấn đề và hướng học sinh đến nội dung liên quan đến bài học

Bước 3: Kết luận.

Qua vấn đề đã tìm hiểu giáo viên cùng với học sinh nhận xét, chốt lại vấn đề

đó chính là nội dung gợi mở bài học mà giáo viên muốn truyền tải đến học sinh

* Đối với học sinh:

- Nghiên cứu trước nội dung sách giáo khoa

- Vận dụng những hiểu biết của bản thân về các vấn đề liên quan đến nội dung vấn

- Kích thích học sinh về bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo

- Rèn luyện tư duy phán đoán

*Cách tiến hành

Giáo viên nêu vấn đề: Kể cho học sinh nghe hoặc cho học sinh kể lại: Sự tích con Rồng cháu Tiên

[12]

- Giáo viên nêu câu hỏi

1, Em hãy nêu ý nghĩa của câu chuyện trên

2, Đất nước ta có bao nhiêu dân tộc anh em? Các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt nam có mối quan hệ với nhau như thế nào?

- 1,2 học sinh trả lời

- Lớp nhận xét bổ sung

- Giáo viên chốt lại:

1, Sự tích Con Rồng cháu Tiên nhằm suy tôn nguồn gốc giống nòi rồng tiên củadân tộc ta và thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất cộng đồng của người Việt.Chúng ta yêu thương đùm bọc lẫn nhau trong tình thân ruột thịt của hai tiếng "đồngbào"

2, Việt Nam có 54 dân tộc anh em Các dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việtluôn đoàn kết, gắn bó keo sơn Điều đó được chứng minh trong suốt chiều dài lịch

sử của Đất nước, chính tình đoàn kết như một của cộng đồng các dân tộc Việt Nam

đã tạo nên sức mạnh giúp đất nước ta chống lại mọi kẻ thù xâm lược và xây dựng

đất nước ngày càng lớn mạnh Điều cốt lỗi tạo nên tinh thần đoàn kết đó là chínhsách bình đẳng giữa các dân tộc mà trải qua các thời kì nhà nước ta vẫn luôn kiênđịnh thực hiện Vậy, cụ thể chính sách bình đẳng giữa các dân tộc của Đảng và Nhànước ta có những nội dung gì chúng ta cùng tìm hiểu trong tiết 1 của bài 5 “ Quyềnbình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo”

Bài 6 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN

- Giáo viên nêu vấn đề:

+ Việt Nam đã phê chuẩn những công ước quốc tế nào liên quan đến quyền con người? Việc phê chuẩn các công ước quốc tế đó có ý nghĩa gì?

+ Quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân được ghi nhận trong những bản Hiến pháp nào của nước ta?

+ Trong Hiến pháp 2013, mỗi công dân Việt Nam được hưởng những quyền gì?Trong những quyền đó quyền nào là quan trọng nhất, không thể tách rời đối vớimỗi cá nhân?

- 1,2 học sinh trả lời

- Lớp nhận xét, bổ sung

- Giáo viên chốt lại:

+ Việt Nam đã tham gia hầu hết các điều ước quốc tế về quyền con người nhưCông ước quốc tế về loại trừ các hình thức phân biệt chủng tộc năm 1965, Côngước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa năm 1966, Công ước quốc tế

về các quyền dân sự, chính trị năm 1966, Công ước quốc tế về xóa bỏ mọi hìnhthức phân biệt đối xử với phụ nữ năm 1979, Công ước về quyền trẻ em năm 1989,Công ước về quyền của người khuyết tật năm 2006…Với việc phê chuẩn này chothấy Việt Nam tôn trọng luật pháp quốc tế, ủng hộ và thực hiện quyền con ngườiđược thế giới công nhận

+ Quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân được ghi nhận trong tất cả cácbản Hiến pháp của nước ta: Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992, 2013

+ Trong Hiến pháp 2013 mỗi công dân Việt Nam được hưởng các quyền tự do cơ bản, quyền dân chủ, quyền bình đẳng …

+ Trong những quyền đó các quyền tự do cơ bản được đặt ở vị trí đầu tiên, quan trọng nhất, không thể tách rời đối với mỗi cá nhân

Vậy cụ thể các quyền tự do của công dân là những quyền gì? Nội dung cơ bản của các quyền như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay

2.4 Hiệu quả sáng kiến đối với hoạt động giáo dục.

a Đối với học sinh

Trong quá trình dạy học khi áp dụng sáng kiến: “Một số phương pháp tổchức hoạt động khởi động nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh trong dạy họcphần Công dân với pháp luật – Giáo dục công dân 12” chúng tôi thấy.

Thứ nhất: Tạo sự hấp dẫn cho giờ học, học sinh sẽ cảm thấy thích thú vìđược tự mình khám phá những nội dung mới mẻ liên quan đến bài

Thứ hai: Phát huy tính tích cực của học sinh vì khi sử dụng phương pháp họctập mới, với cách tiếp cận kiến thức mới mẻ học sinh đã phát huy được sức sángtạo của mình, được thể hiện sự hiểu biết của bản thân với các vấn đề liên quan đếnbài học

Thứ 3: Bằng việc sử dụng các hình ảnh sinh động, có tính giáo dục cao,những tình huống có vấn đề cùng với các phương pháp dạy học tích cực, một cách

có chủ đích cộng với lượng kiến thức phong phú, kỹ năng tổ chức điều khiển củagiáo viên đã phát huy tính tích cực, kích thích tư duy, nâng cao trí tưởng tượng củahọc sinh Các câu hỏi, các tình huống mà giáo viên đưa ra cũng là phương phápgóp phần hình thành các kỹ năng tư duy, sáng tạo cho học sinh trên con đườngkhám phá tri thức

Tôi đã tiến hành thực nghiệm ở 2 lớp lớp 12A2 dạy theo hướng khởi độngbài học với phương pháp dạy học tích cực Lớp 12A3 dạy học theo phương phápkhởi động bài truyền thông chỉ giới thiệu bài đơn giản bằng phương pháp thuyếttrình, không đầu tư Kết quả thu được thật thú vị

b Đối với giáo viên.

Ngoài thăm dò ý kiến học sinh, tôi còn tham khảo sự góp ý của đồng nghiệpthông qua dự giờ, nhận xét, đánh giá giờ dạy của đồng nghiệp Tất cả các giáo viên

dự giờ đều đánh giá cao việc sử dụng hình ảnh, tình huống có vấn đề để dẫn nhậphọc sinh vào bài học theo “Phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động học theonhóm và hướng dẫn học sinh tự học” học sinh rất sối nổi và hứng thú tìm hiểu nộidung bài học Việc làm này đã góp phần đổi mới phương pháp dạy học và đổi mớikiểm tra đánh giá theo hướng phát huy năng lực người học

Kết quả đó là niềm khích lệ bản thân tiếp tục cố gắng, nỗ lực hơn nữa tronggiảng dạy, xây dựng tình yêu, niềm say mê đối với môn Giáo dục công dân

Kết quả khảo sát này là một kênh thông tin quan trọng để giáo viên rút kinhnghiệm trong việc vận dụng kiến thức, sử dụng phương pháp dạy học tích cực vàobài dạy tạo khí thế sôi nổi, hào hứng cho người học.

Với đề tài này tôi hi vọng mình sẽ góp thêm tư liệu cho đồng nghiệp thamkhảo trong quá trình giảng dạy

2.5 Khả năng ứng dụng và triển khai sáng kiến kinh nghiệm.

Sáng kiến: “Một số phương pháp tổ chức hoạt động khởi động nhằm gâyhứng thú học tập cho học sinh trong dạy học phần Công dân với pháp luật – Giáodục công dân 12” có thể ứng dụng và triển khai sâu rộng và có hiệu quả hơn khi ápdụng đối với việc triển khai thực hiện sử dụng “Phương pháp và kĩ thuật tổ chứchoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học” môn Giáo dục công dâncấp Trung học phổ thông

3 KẾT LUẬN

Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã từng phát biểu “Mụctiêu của năm học 2017-2018 là tiếp tục tập trung vào nâng cao kỷ cương nề nếp,đạo đức lối sống để thầy ra thầy, trò ra trò Từng bước nâng cao chất lượng dạy vàhọc, nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, giáo dục mũi nhọn, học đi đôi với hành,quan tâm tới trang bị kỹ năng nhất là kỹ năng mềm, kỹ năng sống cho học sinh.Quyết tâm xây dựng hình ảnh của ngành giáo dục trước nhân dân, từng bước tạoniềm tin trong phụ huynh học sinh và toàn xã hội” (Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐTnăm 2017 tại Đà Nẵng)[2] Để thực hiện được mục tiêu đó cần sự nỗ lực khôngngừng của toàn thể ngành Giáo dục và đặc biệt là đổi mới phương pháp tiếp cậnkiến thức của mỗi thầy cô giáo, mỗi học sinh trong dạy và học

Với việc soạn giảng theo phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động họctheo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học, trong quá trình giảng dạy bài học Giáodục công dân, tôi đã nhận thấy được những hiệu quả nhất định không chỉ là kết quả

về điểm số mà cả về tinh thần, thái độ học tập của học sinh

Trải qua quá trình tìm hiểu, nghiên cứu, giảng dạy, sử dụng hình ảnh, tìnhhuống có vấn đề để dẫn nhập học sinh vào bài học theo “Phương pháp và kĩ thuật

tổ chức hoạt động học theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học” – Phần Công dânvới pháp luật Tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm sau

Thứ nhất: muốn học sinh hứng thú với nội dung tiết học giáo dục công dân giáo

viên cần sử dụng nhiều phương pháp dạy học, đặc biệt có sự liên hệ thực tế phongphú, biết đưa những hình ảnh, những vấn đề có sức lôi cuốn, khám phá phù hợpvào phần khởi động bài học

Thứ hai: Giáo viên phải biết tìm tòi suy nghĩ, biết lựa chọn từng hình ảnh, vấn đề

phù hợp với nội dung kiến thức, phù hợp với đối tượng học sinh

Thứ ba: Khi sử dụng hình ảnh, vấn đề giáo viên phải biết kết hợp với từng phương

pháp phù hợp để đem lại hiệu quả cao nhất và ý nghĩa lớn nhất