Hoạt động TNST trong từng môn học được hiểu là sự vận dụng kiến thức đãhọc và áp dụng trong thực tế đời sống đối với một đơn vị một phần kiến thức nào đó, giúp HS phát hiện, hình thành,
Trang 1xã hội hiện đại thông qua những trải nghiệm thực tiễn.
Hoạt động TNST là vấn đề được nhắc đến và triển khai trong lĩnh vực giáodục thời gian gần đây Hoạt động TNST trong môn học là khái niệm tương đối mới
mẻ, đặc biệt là môn Địa lí Là “ ngành học về thế giới” đưa vào giảng dạy ở cáctrường THPT nhằm mục đích trang bị cho HS những kiến thức cơ bản về khoa họcđịa lí cũng như vận dụng những kiến thức đó vào cuộc sống để biết cách ứng xửvới môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh, đồng thời đáp ứng với yêu cầu pháttriển của đất nước Môn học này có nhiều tiềm năng để TNST và trên thực tế hoạtđộng “trải nghiệm” đã được thực hiện tương đối nhiều trong dạy học Địa lí Tuynhiên để biến hoạt động trải nghiệm trong dạy học Địa lí thực sự là một hoạt độngsáng tạo mang lại những hiệu quả giáo dục, thực sự cần tổ chức hoạt động dạy họctheo các hoạt động phù hợp với nội dung
Trong quá trình dạy học, tôi luôn quan niệm cần đưa những kiến thức lí thuyếtgắn liền với thực tiễn, đặc biệt môn Địa lí kiến thức gắn liền với thực tế rất nhiều
Tổ chức hoạt động TNST trong môn học cũng chính là cách làm mới PP dạy vàhọc của thầy và trò, điều đó giúp đem đến những giờ học bổ ích, thiết thực và đầylôi cuốn hấp dẫn HS
Có rất nhiều hình thức tổ chức hoạt động TNST trong học tập nói chung vàtrong học Địa lí nói riêng, tuy nhiên căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường,đối tượng HS tôi đã lựa chọn một số hình thức hoạt động trải nghiệm phù hợp và
đã đem lại kết quả rất tốt Xin chia sẻ tới đồng nghiệp “Một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo mang lại hiệu quả cao trong dạy học môn Địa lí
ở trường THPT Trường Thi”
2 Mục đích nghiên cứu:
- Tìm ra những hình thức tổ chức hoạt động TNST phù hợp và hiệu quả nhất chomôn Địa lí từ đó đem lại những hứng khởi mới cho HS trong quá trình học tập bộmôn
Trang 2- Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập bộ môn.
- Hình thành những kĩ năng cần thiết cho HS trong học tập và cuộc sống
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Các hình thức tổ chức hoạt động TNST trong dạy họcmôn Địa lí
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 10,11, 12 trường THPT Trường Thi, Thànhphố Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát và tự rút ra kinh nghiệm qua dự giờ thao giảng ở tổ chuyênmôn trong và ngoài nhà trường, qua các giờ dạy của bản thân
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp khảo sát, thống kê, tổng kết kinh nghiệm
PHẦN 2: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Hoạt động TNST
“Hoạt động TNST” là hoạt động giáo dục trong đó dưới sự hướng dẫn của
nhà giáo dục từng cá nhân HS được tham gia trực tiếp vào các hoạt động khácnhau của đời sống nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể củahoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huytiềm năng sáng tạo của cá nhân mình Trong đó, khái niệm “trải nghiệm” dùng đểchỉ phương thức giáo dục, còn “sáng tạo” chính là mục tiêu giáo dục “Trảinghiệm” là thể nghiệm, thực nghiệm Khi trực tiếp tham gia các hoạt động trongthực tiễn với tư cách chủ thể hoạt động, người học sẽ phát triển về kiến thức, kĩ
năng, tình cảm và ý chí nhất định
Hoạt động TNST trong nhà trường cần được hiểu là hoạt động có động cơ,
có đối tượng để chiếm lĩnh, được tổ chức bằng các việc làm cụ thể của HS, được
thực hiện trong thực tế, được sự định hướng, hướng dẫn của nhà trường
Hoạt động TNST trong từng môn học được hiểu là sự vận dụng kiến thức đãhọc và áp dụng trong thực tế đời sống đối với một đơn vị (một phần kiến thức) nào
đó, giúp HS phát hiện, hình thành, củng cố kiến thức một cách sáng tạo, hiệu quả.Các hoạt động này được thực hiện trong lớp học, ở trường, ở nhà hay tại bất kì địa
điểm nào phù hợp
“ Hoạt động TNST trong môn Địa lí là một nhiệm vụ học tập gắn với thựctiễn mà HS cần phải vận dụng vốn kinh nghiệm về tự nhiên và kinh tế xã hội, đểtrải nghiệm, phân tích, khái quát hóa thành kiến thức của bản thân và vận dụng để
giải quyết vấn đề thực tiễn trên cơ sở sáng tạo và phù hợp nội dung môn học”
2.1.2 Nguyên tắc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong môn Địa lí
Khi tổ chức hoạt động TNST, cần lưu ý những nguyên tắc sau:
Trang 3- Nguyên tắc 1: Đảm bảo mục tiêu dạy học: hoạt động TNST phải giúp HS lĩnhhội tri thức, phát triển năng lực chung và năng lực đặc thù của bộ môn, rèn kĩ năngsống Mục tiêu này dùng để định hướng xuyên suốt trong quá trình tổ chức hoạtđộng
- Nguyên tắc 2: Đảm bảo tính khoa học: hoạt động TNST phải giúp HS chiếm lĩnh
hệ thống tri thức cơ bản, hiện đại về các lĩnh vực khoa học thông qua trải nghiệm,phải được thiết kế theo định hướng phát triển năng lực tư duy khoa học, giúp HStiếp xúc, hình thành và phát triển một số các PP nghiên cứu khoa học
- Nguyên tắc 3: Đảm bảo tính sư phạm: hoạt động TNST phải thể hiện tính vừa sức
và phù hợp với tâm sinh lí của HS, phải mang tính đặc trưng của môn học, gần gũi,phù hợp với cách suy nghĩ, nhu cầu, sở thích của HS
- Nguyên tắc 4: Đảm bảo tính thực tiễn: hoạt động TNST phải gắn liền với thựctiễn cuộc sống và có tính ứng dụng cao HS được học trong thực tiễn và bằng thựctiễn
- Nguyên tắc 5: Đảm bảo tính đa dạng phong phú: Cần tạo ra nhiều loại hoạt độngphù hợp với từng môi trường tổ chức đảm bảo cho HS được trải nghiệm, từ đó rút
ra kiến thức và vận dụng sáng tạo vào các tình huống mới
2.1.3 Một số hình thức tổ chức hoạt động TNST
Hoạt động TNST được tổ chức dưới nhiều hình thức, hoạt động khác nhau.Mỗi hình thức hoạt động đều chứa đựng trong đó những khả năng giáo dục nhấtđịnh Nhờ các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục HS đượcthực hiện một cách tự nhiên sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó và khôcứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí cũng như nhu cầu, nguyện vọng của HS.Trong quá trình thiết kế tổ chức thực hiện và đánh giá hoạt động TNST, cả GV lẫn
HS đều có cơ hội thể hiện sự sáng tạo, chủ động, linh hoạt của mình, làm tăngthêm tính hấp dẫn, độc đáo của các hình thức tổ chức hoạt động
Có thể kể ra một số hình thức hoạt động TNST như sau:
- Hình thức có tính khám phá: thực địa, thực tế, tham quan, dã ngoại, cắm trại,
- Hình thức có tính triển khai: dự án và nghiên cứu khoa học, sáng tạo khoa học kĩthuật, hội thảo, câu lạc bộ,
- Hình thức các hội thi, cuộc thi: thi viết, thi vẽ, thi tìm hiểu, đố vui, giải ô chữ, thitiểu phẩm, thiết kế thời trang, kể chuyện, chụp ảnh, thuyết trình, tạo video clip,
về một chủ đề nào đó
- Hình thức có tính trình diễn: diễn đàn, giao lưu, sân khấu hóa, tổ chức trò chơi,
- Hình thức có tính cống hiến, tuân thủ: thực hành lao động việc nhà, việc trường,lao động công ích, tổ chức sự kiện, hoạt động chiến dịch, hoạt động nhân đạo –
hoạt động tình nguyện vì xã hội
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trang 42.2.1 Thực trạng chung
Trong những năm gần đây đổi mới PP dạy học Địa lí được coi là xu hướngđặc biệt quan trọng nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Địa lí.Các hoạt động đổi mới diễn ra theo ba xu hướng chính đó là: phát triển năng lực ởngười học, đổi mới theo hướng dạy lấy HS làm trung tâm, đưa công nghệ hiện đại
vào nhà trường với tư cách người hỗ trợ hoạt động dạy học
Trên thực tế ở Việt Nam hệ thống các bài giảng Địa lí hiện nay nhìn chungcòn chưa đa dạng, chủ yếu GV sử dụng các nguồn kiến thức có sẵn trong SGK vàsách tham khảo, đặc biệt là các bài học chưa có tính liên hệ thực tiễn cao, chưa tạođược hứng thú học tập cho HS
2.2.2 Về phía giáo viên Địa lí
Qua dự giờ và tìm hiểu hoạt động dạy học của đồng nghiệp trong và ngoàinhà trường tôi nhận thấy GV hầu hết trong quá trình giảng dạy vẫn còn chú trọngnhiều kiến thức lí thuyết chưa chú ý phát triển năng lực, tư duy khoa học của HS,chưa có sự liên hệ, gắn kết với thực tiễn trong các bài học Đa số GV vẫn chú trọngtruyền thụ kiến thức theo kiểu thuyết trình xen kẽ với hỏi đáp, nặng về thông báogiảng giải kiến thức một cách thụ động
Hình thức tổ chức dạy học còn đơn điệu, dạy theo lớp là chủ yếu Các hìnhthức dạy học cá nhân, ngoài trời chưa được thực hiện hoặc thực hiện chưa có hiệuquả Việc tạo động cơ học tập đúng đắn cho HS và các hình thức động viên khenthưởng người học chưa được GV quan tâm một cách thích đáng
2.2.3 Về phía học sinh
Đối với HS chưa rèn luyện và phát huy được các năng lực cần có để phục vụcác yêu cần của người lao động trong tương lai, như năng lực tính toán, năng lựckhoa học, năng lực giải quyết vấn đề Bên cạnh đó, việc ít có hứng thú và tiếp thubài học trong môn Địa lí nguyên nhân một phần cũng do GV không tạo được sựhấp dẫn và gắn kiến thức với thực tiễn trong mỗi bài dạy và bài tập của mình khiến
HS cảm thấy nhàm chán và ít hứng thú học tập bộ môn
2.2.4 Về phía nhà trường THPT Trường Thi
Việc đổi mới PP dạy học là vô cùng cần thiết do yêu cầu của sự phát triểnkinh tế xã hội với việc đào tạo nhân lực trong giai đoạn mới và xu thế hội nhậpquốc tế Chính vì vậy trong những năm học qua nhà trường đã đưa hoạt độngTNST là nội dung bắt buộc vào kế hoạch giáo dục của nhà trường để thực hiện vàtriển khai đến HS nhằm giúp cho HS có nhiều cơ hội trải nghiệm để vận dụngnhững kiến thức học được vào thực tiễn từ đó hình thành năng lực thực tiễn cũngnhư phát huy tiềm năng sáng tạo của bản thân
Là một trường cấp 3 ở Thành phố Thanh Hóa với số lượng hơn 600 HS, đa
số HS đều ở Thành phố vì vậy các em có nhiều thuận lợi để thực hiện các hoạtđộng TNST ở trường như: có cơ hội tiếp cận các nguồn thông tin, có sự năng động,
Trang 5tìm tòi, sáng tạo, khám phá…Đây cũng là một lợi thế đồng thời cũng là một tháchthức cho các thầy cô giáo khi thiết kế các hoạt động TNST trong nhà trường.
Chính vì thế trong những năm học qua việc tìm tòi, thiết kế các hoạt độngTNST trong môn Địa lí phù hợp với tình hình học tập, đối tượng HS ở trườngnhằm đem lại hiệu quả học tập tốt nhất luôn là trăn trở của bản thân tôi Trên thực
tế, một số hình thức tổ chức hoạt động TNST tôi mới tìm hiểu và đưa vào áp dụngtrong những năm học gần đây nhưng HS cũng rất hào hứng và tham gia tích cực.Điều đó tạo động lực cho tôi tiếp tục đưa các hình thức TNST vào trong giảng dạy
bộ môn trong các năm học tiếp theo
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Hoạt động TNST có nhiều hình thức tổ chức song khi áp dụng phải căn cứvào tình hình thực tế của từng trường sao cho phù hợp và đạt hiệu quả cao nhất.Trong bài viết này tôi chỉ đưa ra một số hình thức đã được áp dụng và mang lạihiệu quả cao trong những năm học qua tại trường THPT Trường Thi
2.3.1 Tổ chức thảo luận
Đây là hình thức tổ chức dạy học trải nghiệm đơn giản và dễ thực hiện nhấtvới điều kiện cơ sở vật chất như hiện tại của các trường phổ thông nói chung vàtrường THPT Trường Thi nói riêng Thảo luận có thể diễn ra trong phạm vi hẹp,trong lớp học dưới sự hướng dẫn điều khiển của GV, HS tìm ra nguyên nhân vàgiải pháp thực hiện chủ đề cùng trao đổi Thảo luận góp phần giúp các em tự tin vàxây dựng kĩ năng cần thiết như: kĩ năng phát biểu ý kiến trước tập thể, kĩ năngtrình bày vấn đề, kĩ năng giáo tiếp, kĩ năng lắng nghe, kĩ năng phát hiện vấn đề…Bên cạnh đó với hình thức thảo luận còn tăng cường tính độc lập tự chủ ở ngườihọc GV chỉ là người tổ chức còn HS là người chủ trì, dẫn dắt, thực hiện
Đây là hình thức được GV sử dụng thường xuyên trong các tiết dạy vì có rấtnhiều bài học trong môn Địa lí cấp THPT có thể tổ chức thảo luận, đặc biệt nhữngbài học liên quan đến vấn đề môi trường, dân số, lao động việc làm, biển đảo…Trong quá trình học, HS trong lớp sẽ được chia thành các nhóm để cùng trao đổithảo luận về một nội dung mà GV yêu cầu
Ngoài ra đối với những nội dung lớn, cần nhiều thời gian thảo luận để giảiquyết vấn đề, GV có thể cho các nhóm về nhà làm việc cùng nhau, khi đến lớp chỉdành thời gian để báo cáo kết quả đã thảo luận
Ví dụ: Để giúp các em hiểu rõ hơn về hai xu thế toàn cầu hóa và khu vực
hóa cũng như những tác động của chúng đến kinh tế của các nước đang phát triểnnhư Việt Nam để từ đó có những định hướng về nghề nghiệp trong tương lai nhóm
chuyên môn đã xây dựng chủ đề dạy học “Toàn cầu hóa và khu vực hóa” dựa
trên nội dung các bài học có liên quan trong chương trình Địa lí 11 là Bài 2: “Xuhướng toàn cầu hóa, khu vực hóa kinh tế” và Bài 4: “Thực hành: Tìm hiểu những
cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa đối với các nước đang phát triển” để HSkhối 11 làm hoạt động TNST Nhiệm vụ của các em là viết báo cáo cá nhân vàtrình bày báo cáo theo nhóm bằng phần mềm Microsoft Power Point
Trang 6
Một số sản phẩm chủ đề “Toàn cầu hóa và khu vực hóa”
Ví dụ: Để giúp các em HS củng cố các nội dung kiến thức sau mỗi chương, học kì chúng tôi đã xây dựng chủ đề “Thiết kế các sơ đồ tư duy trong môn Địa lí” Với chủ đề này HS sẽ thực hiện ở nhà và báo cáo trước lớp vào các giờ ôn tập.
Thông qua hoạt động này các em sẽ phát huy khả năng sáng tạo, tự học, thuyếttrình hiệu quả để chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra định kì, bài kiểm tra đánh giácuối kì hay phục vụ cho việc ôn thi THPT quốc gia…
Trang 7Hình thức học tập thảo luận theo nhóm đã khá quen thuộc đối với GV và HStrong những năm học gần đây, vì vậy việc cho HS làm quen với PP học tập nàykhông có gì là khó khăn, điều quan trọng là GV phải biết lựa chọn nội dung trongbài phù hợp cho thảo luận nhóm sẽ mang lại hiệu quả giáo dục cao.
2.3.2 Tổ chức các trò chơi
Trò chơi là một loại hoạt động giải trí, thư giãn đồng thời là món ăn tinh thầnkhông thể thiếu trong cuộc sống của con người Việc lựa chọn trò chơi phù hợp sẽ cótác dụng rất tích cực tới con người nói chung và đặc biệt đối với HS nói riêng Tròchơi mang lại những thuận lợi trong quá trình tổ chức dạy học trải nghiệm rõ nétnhất là: việc phát huy tính sáng tạo, hấp dẫn và gây hứng thú cho HS, giúp HS dễtiếp thu kiến thức, rèn luyện tác phong nhanh nhẹn… Trò chơi có thể được sử dụngtrong nhiều tình huống khác nhau của hoạt động TNST như làm quen, khởi động,dẫn nhập vào nội dung học tập, cung cấp và tiếp nhận tri thức, đánh giá kết quả,rèn luyện các kĩ năng và củng cố những tri thức đã được tiếp nhận…
Có nhiều trò chơi có thể sử dụng trong dạy học môn Địa lí trên lớp như:
- Nhóm trò chơi dùng lời: Nhiệm vụ của GV chủ yếu là đọc câu hỏi Thông qua
câu trả lời của người học, GV sẽ là người công bố đáp án, hình thức hỏi - đáp giúpcác em tái hiện hoặc củng cố thêm kiến thức Ở nhóm trò chơi này, GV phải làngười linh hoạt trong việc dùng ngôn ngữ, động tác cơ thể hoặc di chuyển liên tụcnhằm thu hút sự chú ý của HS, tạo bầu không khí sinh động cho tiết học Các dạngtrò chơi này rất phong phú và phổ biến như: trò chơi “Trả lời nhanh”, “Đoán từ”,
“Ai là chuyên gia”…
- Nhóm trò chơi sử dụng phương tiện trực quan: Các phương tiện trực quan
trong môn địa lý phổ biến là tranh ảnh, bản đồ, tập bản đồ, phim, sơ đồ, mô hình,
sa bàn Với các phương tiện nhìn thấy bằng mắt này, GV kết hợp dùng lời để mô
tả, yêu cầu HS quan sát, nghiên cứu, ghi chép và trả lời nhằm tái hiện kiến thức,đánh giá, phản biện, giải thích các vấn đề địa lý Tùy theo bài học, đối tượng vàmục đích của GV mà phương tiện trực quan có thể sử dụng ở mức độ thời lượngsao cho hiệu quả và đảm bảo phát triển kỹ năng cho các em
- Nhóm trò chơi có sử dụng công nghệ: Trong nhóm trò chơi này, GV và HS đều
phải sử dụng máy tính, điện thoại thông minh có kết nối mạng để phục vụ cho việctìm kiếm và tổng hợp kiến thức
Ngoài sử dụng trò chơi để nâng cao hiệu quả trong dạy học trên lớp thì tròchơi còn được dùng để thực hiện các chủ đề lớn trong dạy học như cuộc thi tìm
hiểu về chủ đề “Biển đảo Việt Nam” qua trò chơi “Rung chuông vàng” đã thu hút
được sự tham gia của nhiều HS và thầy cô trong toàn trường bởi tính hấp dẫn và ýnghĩa của cuộc thi
Trang 8Để tổ chức thành công các cuộc thi nhóm chuyên môn phải xây dựng được cácchủ đề gắn với các nội dung giáo dục trong học tập môn Địa lí như: Bảo vệ môitrường, tìm hiểu về biển đảo Việt Nam…từ đó xác định các hình thức tổ chức sao chohấp dẫn, phát huy được các năng lực của HS Đối với các cuộc thi có qui mô lớn cần
có sự phối kết hợp giữa GV bộ môn với GV chủ nhiệm các lớp và các Đoàn thể trong
và ngoài trường như Ban giám hiệu, Đoàn Thanh niên…
Trong các năm học qua nhóm chuyên môn Địa lí của trường đã tổ chức nhiềucuộc thi để HS được trải nghiệm như:
- Cuộc thi “Tôi yêu biển đảo Việt Nam”: Nhằm tuyên truyền công tác biển đảo trong
HS, GV nhà trường dưới hình thức triễn lãm tranh cổ động do các em HS vẽ về chủ
đề biển đảo Việt Nam Đây là cuộc thi được nhóm chuyên môn tổ chức vào đầunăm học lại có nội dung hấp dẫn, phát huy được tài năng hội họa, thẩm mĩ, sángtạo, khả năng làm việc nhóm của các em HS nên đa số HS rất hứng thú và tham giatích cực nên kết quả là có nhiều sản phẩm có chất lượng tốt, có ý nghĩa tuyêntruyền về chủ đề biển đảo
Trang 9
Một số sản phẩm cuộc thi “Tôi yêu biển đảo Việt Nam”
- Cuộc thi: “Tìm hiểu về các di sản trên thế giới” có chủ đề gắn với một số nội
dung trong chương trình Địa lí cấp THPT, đó là địa lí ngành Dịch vụ (lớp 10); địa
lí kinh tế - xã hội thế giới (Địa lí 11); địa lí kinh tế - xã hội Việt Nam, phần ngànhDịch vụ (lớp 12) giúp HS tìm hiểu, mở rộng các kiến thức gắn liền với thực tiễn,nâng cao ý thức bảo vệ các giá trị di sản của nhân loại qua đó các em được rènluyện các kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng soạn thảo các bài báo cáo trên phần mềmMicrosoft Power Point, kĩ năng thuyết trình…
Một số sản phẩm cuộc thi “Tìm hiểu về các di sản trên thế giới”
- Cuộc thi “Lớp học xanh”: gắn với chủ đề “Bảo vệ môi trường” được diễn ra
trong suốt năm học nhằm tạo không gian xanh, sạch đẹp, môi trường học tập thân
Trang 10thiện, giúp các em gần gũi với thiên nhiên Qua cuộc thi các em cũng nhận thức được vai trò, ý nghĩa của cây xanh từ đó thay đổi thói quen và hành động đối với môi trường sống của mình.
“Lớp học xanh 12 K1” - “Lớp học xanh 11 B3” - “Lớp học xanh 11 K2”
2.3.4 Tham quan, học tập thực tế
Đây là một trong các hình thức có tính khám phá, đặc trưng của hình thứcnày là tổ chức hoạt động tạo cơ hội cho HS trải nghiệm với thế giới tự nhiên, trảinghiệm thực tế cuộc sống và công việc, giúp HS khám phá những điều mới lạ, tìmhiểu, phát hiện vấn đề từ môi trường xung quanh và mang lại những cảm xúc tíchcực, tình yêu quê hương đất nước Nhóm hình thức tổ chức này bao gồm các hoạtđộng tham quan, cắm trại, thực địa, du lịch qua màn ảnh nhỏ, bài tập quan sát pháthiện, xử lí tình huống
Căn cứ vào tình hình thực tế trong những năm học qua các hình thức thamquan dã ngoại được trường THPT Trường Thi lựa chọn để giáo dục trong môn Địa
lí đó là: tham quan các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa, nhà máy, xínghiệp; tham quan các cơ sở sản xuất, giáo dục, tham quan các viện bảo tàng…trong và ngoài tỉnh Mỗi hình thức tham quan dã ngoại đều gắn với một chủ để họctập giáo dục trong chương trình hay là nguồn bổ sung kiến thức thực tiễn hoặc kĩnăng sống cần thiết cho HS
Đây là hình thức tổ chức học tập TNST hiệu quả nhất bởi tính hấp dẫn đốivới HS Để tổ chức được các chuyến tham quan học tập thực tế thành công đòi hỏi
sự chuẩn bị lớn và kế hoạch cụ thể Các chủ đề tham quan học tập thực tế thườngđược xây dựng liên môn, tích hợp với các bộ môn liên quan như: Ngữ văn – Lịch
sử – Địa lí – Giáo dục công dân… và có sự phối kết hợp của nhiều thành phầntrong và ngoài trường như GV bộ môn, GV chủ nhiệm, Ban chấp hành Đoàntrường, Chi hội cha mẹ HS, các cơ sở tham quan học tập… Tùy nội dung, tính chấttừng hoạt động mà sự tham gia của các lực lượng có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp;
có thể là chủ trì, đầu mối hoặc phối hợp; có thể về những mặt khác nhau (có thể hỗ
Trang 11trợ về kinh phí, phương tiện, địa điểm tổ chức hoạt động hoặc đóng góp về chuyênmôn, trí tuệ, chất xám hay sự ủng hộ về tinh thần).
Một số chủ đề chúng tối đã tổ chức tham quan, học tập thực tế rất thànhcông trong các năm học qua như:
- Chủ đề “Thanh Hóa quê hương tôi”: Thông qua học tập tại các di tích lịch sử
và điểm công nghiệp, điểm du lịch ở thực tế địa phương như: Cầu Hàm Rồng, đồi C4, tượng đài bà mẹ Việt Nam anh hùng, Động Tiên Sơn và Khu công nghệ cao Lam Sơn giúp các em HS khắc sâu và củng cố các kiến thức Địa lí, Lịch sử địa phương được học qua sách vở qua đó bồi dưỡng lòng yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc Giúp các em rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm, quan sát, viết báo cáo, thu thập và xử lí thông tin…
Tham quan, học tập tại khu di tích Hàm Rồng.
Tham quan, học tập tại khu công nghệ cao Lam Sơn.
- Chủ đề “Kỉ niệm ngày sinh nhật Bác” với mục tiêu tham quan học tập thực tế
tại các địa chỉ Đỏ để giáo dục truyền thống Cách mạng của đất nước tại di tíchNgã Ba Đồng Lộc, Quê Bác kết hợp với tìm hiểu các cơ sở đào tạo, hướng nghiệpcho HS tại trường Đại Học Vinh
- Chủ đề: “Học sinh THPT Trường Thi với thủ đô Hà Nội” các em đã được đến
các địa danh nổi tiếng như Lăng Bác, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Hoàng Thành ThăngLong… tham quan học tập thực tế để tìm hiểu về truyền thống văn hóa, lịch sử, cácgiá trị truyền thống của dân tộc…