ĐIỆP NGỮ-ƯDCNTT (DẠY TỐT)

Ghi nhớ: Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hoặc cả một câu để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh?. Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ ; từ ngữ được lặ

- Thế nào là thành ngữ? Cho ví dụ một thành ngữ

 Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh

- VD: một nắng hai sương

Kiểm tra bài cũ

Tiết 55

ĐIỆP NGỮ

I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

VD: sgk/152

? Đọc và tìm hiểu các ví dụ sau:

a) Gậy tre , chông tre chống lại sắt

thép quân thù Tre xung phong vào

xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ

nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng

lúa chín! Tre hi sinh để bảo vệ con

người Tre anh hùng lao động ! Tre

anh hùng chiến đấu!

(Thép Mới Cây tre Việt Nam )b) Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

ổ trứng hồng tuổi thơ.

(Xuân Quỳnh Tiếng gà

trưa )

 Gây ấn tượng mạnh về hình tượng cây tre giống như con người Việt Nam

 Nhấn mạnh quyết tâm chiến đấu chống kẻ thù vì những mục đích cao đẹp của người cháu - người lính trẻ

? Điệp ngữ là gì ? Diễn đạt bằng phép điệp ngữ có tác dụng gì ?

Ghi nhớ: Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ ;

từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ

 Dùng đi dùng lại một từ ngữ tạo nên ấn tượng sâu sắc về sự diễn đạt

II Các dạng điệp ngữ

VD: sgk/152

dụng của điệp ngữ trong các trường

hợp sau.

a) Tiếng suối trong như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

b) Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa

Thương em, thương em, thương em

biết mấy

c) Hô Chí Minh muôn năm !

Hô Chí Minh muôn năm !

Hô Chí Minh muôn năm !

Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần

d) Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

- Điệp từ “lồng”  điệp cách quãng: tạo

hình ảnh nổi bật về bức tranh cảnh khuya sinh động hoà hợp.

- Điệp ngữ “chưa ngủ”  điệp chuyển

tiếp: nhấn mạnh, tạo bản lề khép mở

hai thế giới tâm trạng Hồ Chí Minh.

- Điệp ngữ “thương em”  điệp nối

tiếp : tạo ấn tượng nỗi nhớ tăng tiến

- Điệp câu “ Hồ Chí Minh muôn năm”

điệp nối tiếp: nỗi xúc động mạnh của

anh Trỗi trước họng súng của kẻ thù

-Điệp từ “thấy ”, điệp ngữ “ngàn dâu”

 điệp chuyển tiếp: diễn tả cảm giác

triền miên vô vọng trong nỗi cô đơn

II Các dạng điệp ngữ

- Điệp ngữ có nhiều dạng : Điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp (điệp ngữ vòng).

? Hãy đặt tên gọi các dạng điệp ngữ cho

các cách xác định dưới đây?

là phép điệp ngữ

người ta sắp xếp các từ ngữ được

điệp giãn cách nhau, tạo ấn tượng

nổi bật và tạo tính nhạc

Điệp cách quãng

là phép điệp ngữ mà

người ta sắp xếp các từ ngữ được

điệp liên tiếp nhau, tạo ấn tượng mới

mẻ có tính chất tăng tiến.

Điệp nối tiếp

.là phép điệp ngữ mà ở đó

từ ngữ được điệp nằm cuối câu trên

chuyển xuống đầu câu dưới tiếp với

nó, làm câu văn, thơ liền nhau như

một đợt sóng, khắc sâu ấn tượng.

Điệp vòng

II Các dạng điệp ngữ

Lưu ý : Cần phân biệt điệp ngữ mang giá trị chân chính là một biện pháp tu từ với sự lặp lại từ ngữ không cần thiết làm câu văn rườm rà

Ghi nhớ : Khi nói họăc viết, người

ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ;

Từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.

- Điệp ngữ có nhiều dạng: Điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ vòng.

Bài tập: Theo em trong đoạn văn

sau đây, việc lặp đi lặp lại một số

từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay

không?

vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà

em, em trồng rất nhiều loài hoa

Em trồng hoa cúc Em trồng hoa

thược dược Em trồng hoa đồng

tiền Em trồng hoa hồng Em

trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày

quốc tế phụ nữ, em hái hoa sau

vườn nhà em tặng mẹ em Em

hái hoa tặng chị em

1/-(nhóm 1) Bài tập 1 a 2/- (nhóm 2) Bài tập 1 b

3/-( nhóm 3) Bài tập 2

90s

III Luyện tập.

Bài tập1/153: Tìm điệp ngữ và tác dụng

của điệp ngữ trong các đoạn trích sau

Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã

gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít

mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do !

Dân tộc đó phải được độc lập !

(Hồ Chí Minh)

ngợi sức mạnh của dân tộc Việt Nam, khẳng

định quyền xứng đáng được hưởng tự do độc

lập

hồn đanh thép

b) Người ta đi cấy lấy công , Tôi nay đi cấy còn trông nhiều

bề Trông trời , trông đất, trông mây, Trông mưa, trông gió, trông ngày,

trông đêm

Trông cho chân cứng đá mềm , Trời êm biển lặng mới yên tấm lòng

( ca dao)

“trông” tạo một nốt nhấn vào nhịp câu thơ

Bài 2:

Tìm điệp ngữ trong đoạn văn sau và nói rõ đấy là

điệp ngữ gì?

Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải Có thể

mãi mãi Lạy trời đây chỉ là thôi.

( Khánh Hoài)

một giấc mơ Một giấc mơ

Đ 1

2

5 4 3

6 7

Đây là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, bắt đầu từ chỗ chữ viết

M

Tên của một phương thức biểu đạt nhằm làm nổi bật đặc điểm của đối tượng

I

Là yếu tố đảm bảo cho các đoạn văn hoặc câu văn gắn bó với nhau

L

P H Ó T Ừ

Á H

Chỉ một từ loại đi kèm với động từ, tính từ bổ sung ý nghĩa cho hai loại từ này

Chỉ tên một loại từ có nguồn gốc từ Trung Quốc được du nhập

vào Việt Nam

ệ

N

Là từ chỉ những từ giống nhau hay gần nhau về nghĩa

A Đ

G

N

À

H

Chỉ một cụm từ cố định mang một ý nghĩa hoàn chỉnh

Đ

I

N P Ệ

G

Ữ