Thực hiện thí nghiêm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc màu lam, ta I quan sát được hệ vângiao thoa trên màn.. Trong thí nghiệp Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc, khoảng cách
Trang 1CHƯƠNG 5 SÓNG ÁNH SÁNGCHỦ ĐỀ: TÁN SẮC ÁNH SÁNG
1.TRẮC NGHIỆM ĐỊNH TÍNH.
Câu 1 (QG 2017) Khi một chùm ánh sáng song song, hẹp truyền qua một lăng kính thì bị phân tách thành
các chùm sáng đơn sắc khác nhau Đây là hiện tượng
A. giao thoa ánh sáng B tán sắc ánh sáng C. nhiễu xạ ánh sáng D. phản xạ ánh sáng
Câu 2 (QG 2017) Khi nói về ánh sáng đơn sắc, phát biểu nào sau đây đúng?
A. Ánh sáng đơn sắc không bị thay đổi bước sóng khi truyền từ không khí vào lăng kính thủy tinh
B Ánh sáng đơn sắc không bị tán sắc khi truyền qua lăng kính.
C. Ánh sáng đơn sắc bị đổi màu khi truyền qua lăng kính
D. Ánh sáng đơn sắc bị tán sắc khi truyền qua lăng kính
Câu 3 Hãy chọn phát biểu đúng ?
Dải sáng bảy màu thu được trong thí nghiệm thứ nhất của Niu-tơn được giải thích là do
A. thuỷ tinh đã nhuộm màu cho ánh sáng
B lăng kính đã tách riêng bảy chùm sáng bảy màu có sẵn trong chùm ánh sáng Mặt Trời.
C. lăng kính làm lệch chùm sáng về phía đáy nên đã làm thay đổi màu sắc của nó
D. các hạt ánh sáng bị nhiễu loạn khi truyền qua thuỷ tinh
Câu 4 Chọn phát biểu đúng về ánh sáng trắng.
A Ánh sáng trắng không phải là ánh sáng đơn sắc.
B Ánh sáng trắng là ánh sáng có màu trắng như tuyết
C Ánh sáng trắng là ánh sáng chỉ gồm bảy màu cầu vồng.
D Chỉ có mặt trời mới phát ra ánh sáng trắng.
Câu 5 Hãy chọn phát biểu đúng?
Mội chùm ánh sáng mặt trời hẹp rọi xuống mặt nước trong một bể bơi và tạo ở đáy bể một vệt sáng
A. có màu trắng dù chiếu xiên hay chiếu vuông góc
B. có nhiều màu dù chiếu xiên hay chiếu vuông góc
C có nhiều màu khi chiếu xiên và có màu trắng khi chiếu vuông góc.
D. không có màu dù chiếu thế nào
Câu 6 Hãy chọn phát biểu đúng?
Khi sóng ánh sáng truyền từ một môi trường này sang một môi trường khác thì
A tần số không đổi, nhưng bước sóng thay đổi B. bước sóng không đổi, nhưng tần số thay đổi
C. cả tần số lẫn bước sóng đều không đổi D. cả tần số lẫn bước sóng đều thay đổi
Câu 7 Hãy chọn phát biểu đúng?
Khi một chùm sáng đơn sắc truyền từ không khí vào thuỷ tinh thì
A. tần số tăng, bước sóng giảm.B. tần số giảm, bước sóng giảm
C tần số không đổi, bước sóng giảm D. tần số không đổi, bước sóng tăng
Câu 8 (QG 2018) Cho bốn ánh sáng đơn sắc: đỏ, tím, cam và lục Chiết suất của thủy tinh có giá trị lớn nhất
A rđ < rlam < rt. B rt < rđ < rlam. C rt < rlam < rđ D rlam = rt = rđ.
Câu 12 (ĐH-2012) Chiếu xiên từ không khí vào nước một chùm sáng song song rất hẹp (coi như một tia
sáng) gồm ba thành phần đơn sắc: đỏ, lam và tím Gọi rđ, rl, rt lần lượt là góc khúc xạ ứng với tia màu đỏ, tiamàu lam và tia màu tím Hệ thức đúng là
A. rl = rt = rđ B rt < rl < rđ C. rđ < rl < rt D. rt < rđ < rl
Trang 2Câu 13 (ĐH-2012) Một ánh sáng đơn sắc màu cam có tần số f được truyền từ chân không vào một chất
lỏng có chiết suất là 1,5 đối với ánh sáng này Trong chất lỏng trên, ánh sáng này có
A. màu tím và tần số f B. màu cam và tần số 1,5f
C màu cam và tần số f D. màu tím và tần số 1,5f
Câu 10B (CĐ-2008) Ánh sáng đơn sắc có tần số 5.1014 Hz truyền trong chân không với bước sóng 600 nm.Chiết suất tuyệt đối của một môi trường trong suốt ứng với ánh sáng này là 1,52 Tần số của ánh sáng trên khitruyền trong môi trường trong suốt này
A. lớn hơn 5.1014 Hz còn bước sóng nhỏ hơn 600 nm B. vẫn bằng 5.1014 Hz còn bước sóng lớn hơn 600
nm
C vẫn bằng 5.1014 Hz còn bước sóng nhỏ hơn 600 nm D. nhỏ hơn 5.1014 Hz còn bước sóng bằng 600nm
Câu 14 (ĐH-2007).Từ không khí người ta chiếu xiên tới mặt nước nằm ngang một chùm tia sáng hẹp song
song gồm hai ánh sáng đơn sắc: màu vàng, màu chàm Khi đó chùm tia khúc xạ
A. vẫn chỉ là một chùm tia sáng hẹp song song
B. gồm hai chùm tia sáng hẹp là chùm màu vàng và chùm màu chàm, trong đó góc khúc xạ của chùm màuvàng nhỏ hơn góc khúc xạ của chùm màu chàm
C gồm hai chùm tia sáng hẹp là chùm màu vàng và chùm màu chàm, trong đó góc khúc xạ của chùm màu
vàng lớn hơn góc khúc xạ của chùm màu chàm
D. chỉ là chùm tia màu vàng còn chùm tia màu chàm bị phản xạ toàn phần
Câu 15 Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về ánh sáng đơn sắc ?
A. Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc khi đi qua lăng kính
B. Trong môi trường truyền, vận tốc ánh sáng tím nhỏ hơn vận tốc ánh sáng đỏ
C.Trong chân không, các ánh sáng đơn sắc khác nhau truyền với cùng một vận tốc
D Chiết suất của một môi trường trong suốt đối với ánh sáng đỏ lớn hơn chiết suất của môi trường đó đối
với ánh sáng tím
Câu 16 Chiếu xiên một chùm sáng hẹp gồm hai ánh sáng đơn sắc là vàng và lam từ không khí tới mặt nướcthì
A. chùm sáng bị phản xạ toàn phần
B. so với phương tia tới, tia khúc xạ lam bị lệch ít hơn tia khúc xạ vàng
C. tia khúc xạ chỉ là ánh sáng vàng, còn tia sáng lam bị phản xạ toàn phần
D so với phương tia tới, tia khúc xạ vàng bị lệch ít hơn tia khúc xạ lam.
Câu 17 (CĐ -2012) Khi nói về ánh sáng, phát biểu nào sau đây sai?
A. Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím
B. Ánh sáng đơn sắc không bị tán sắc khi đi qua lăng kính
C Chiết suất của chất làm lăng kính đối với các ánh sáng đơn sắc khác nhau đều bằng nhau.
D. Chiết suất của chất làm lăng kính đối với các ánh sáng đơn sắc khác nhau thì khác nhau
II.PHÂN DẠNG BÀI TẬP.
Dạng 1 Tán sắc ánh sáng.
Câu 18 (QG 2016) Một bức xạ khi truyền trong chân không có bước sóng là 0,75 m, khi truyền trong
thủy tinh có bước sóng là Biết chiết suất của thủy tinh đối với bức xạ này là 1,5 Giá trị của là
Câu 19 Chiếu từ nước ra không khí một chùm tia sáng song song rất hẹp (coi như một tia sáng) gồm 5thành phần đơn sắc: tím, lam, đỏ, lục, vàng Tia ló đơn sắc màu lục đi là là mặt nước (sát với mặt phân cáchgiữa hai môi trường) Không kể tia đơn sắc màu lục, các tia ló ra ngoài không khí là các tia đom sắc màu
A lam, tím B đỏ, vàng, lam C đỏ, vàng D. tím, lam, đỏ
Câu 20 (Chuyên Vĩnh Phúc 2017) Chiếu từ nước ra không khí một tia sáng gồm 5 thành phần đơn sắc:tím, lam, đỏ, lục, vàng Tia ló đơn sắc màu lục đi sát với mặt phân cách giữa hai môi trường Không kể tia đơnsắc màu lục, các tia ló ra ngoài không khí có màu
A tím, lam, đỏ B đỏ, vàng, lam C lam, tím D đỏ, vàng.
Câu 21 (Mã 2013 QG 2017) Chiếu một chùm sáng song song hẹp gồm bốn thành phần đơn sắc: đỏ, vàng,
lam và tím từ một môi trưòng trong suốt tới mặt phẳng phân cách với không khí có góc tới 37° Biết chiết suấtcủa môi trường này đối với ánh sáng đơn sắc: đỏ, vàng, lam và tím lần lượt là 1,643; 1,657; 1,672 và 1,685.Thành phần đơn sắc không thể ló ra không khí là
A. vàng, lam và tím B. đỏ, vàng và lam C. lam và vàng D lam và tím.
Trang 3Câu 22 (Minh họa lần 3 của Bộ GD 2016-2017) Một ánh sáng đơn sắc khi truyền từ thuỷ tinh vào nước
thì tốc độ ánh sáng tăng 1,35 lần Biết chiết suất của nước đối với ánh sáng này là 4/ 3 Khi ánh sáng này truyền
từ thuỷ tinh ra không khí thì bước sóng của nó
A giảm 1,35 lần B. giảm 1,8 lần C. tăng 1,35 lần D tăng 1,8 lần
Câu 23 (Sở Quảng Bình 2018). Một tia sáng đơn sắc có bước sóng trong chân không là 0,66 µm, trongthủy tinh là 0,44 µm Biết rằng tốc độ ánh sáng trong chân không bằng 3.108 m/s Tốc độ truyền của tia sángđơn sắc này trong thủy tinh là
A 2,6.108 m/s B 2.108 m/s C 2,8.108 m/s D 2,4.108 m/s
Câu 24 (KT giữa kì 2 chuyên QH Huế 2018) Khi chiếu một tia sáng đi từ nước có chiết suất n 1
4
3 vàomôi trường trong suốt thứ hai, người ta nhận thấy vận tốc truyền của ánh sáng bị giảm một lượng v 108m / s.Lấy tốc độ ánh sáng c3 10 m/s . 8 Chiết suất tuyệt đối n2 của môi trường thứ hai này bằng
Câu 25 (TXQT 2017) Một ánh sáng đơn sắc khi truyền từ thuỷ tinh vào nước thì bước sóng thay đổi 50
nm Biết chiết suất của thủy tinh, nước đối với ánh sáng này lần lượt là 1,5 và 4
3 Bước sóng của ánh sáng này
trong nước là
Câu 26 (Minh họa lần 2 của Bộ GD năm học 2016-2017) Chiếu một tia sáng gồm hai bức xạ màu da cam
và màu chàm từ không khí tới mặt chất lỏng với góc tới 30o Biết chiết suất của chất lỏng đối với ánh sáng màu
da cam và ánh sáng màu chàm lần lượt là 1,328 và 1,343 Góc tạo bởi tia khúc xạ màu da cam và tia khúc xạmàu chàm ở trong chất lỏng bằng
Câu 27 (Lê Khiết – Quảng Ngãi 2017) Một tia sáng Mặt Trời từ không khí được chiếu lên bề mặt phẳng
của một tấm thủy tinh trong suốt với góc tới i = 60o Biết chiết suất của thủy tinh đối với ánh sáng Mặt Trờibiến thiên từ 1,414 đến 1,732 Góc hợp bởi giữa tia khúc xạ đỏ và tia khúc xạ tím trong thủy tinh là
Câu 28 (Minh họa lần 2 của Bộ GD năm học 2016-2017) Từ không khí, chiếu chùm sáng hẹp (coi như
một tia sáng) gồm hai bức xạ đơn sắc màu đỏ và màu chàm tới mặt nước với góc tới 53o thì xảy ra hiện tượngphản xạ và khúc xạ Biết tia khúc xạ màu đỏ vuông góc với tia phản xạ, góc giữa tia khúc xạ màu chàm và tiakhúc xạ màu đỏ là 0,50 Chiết suất của nước đối với tia sáng màu chàm là
Câu 29 (Nam Trực – Nam Định) Chiếu một tia sáng trắng hẹp đi từ không khí vào một bể nước rộng dưới
góc tới i = 600 Chiều sâu của nước trong bể h = 1 m Biết chiết suất của nước đối với tia đỏ nđ = 1,33 và với tiatím là nt = 1,34 Khoảng cách từ vị trí tia tím đến vị trí tia đỏ dưới đáy bể gần giá trị nào nhất sau đây?
Trang 4CHỦ ĐỀ: GIAO THOA SÓNG ÁNH SÁNG.
Dạng 2 Đại cương về sự giao thoa ánh sáng đơn sắc
a Xác định khoảng vân, bước sóng, vị trí vân đối với ánh sáng đơn sắc
Câu 31 Hiện tượng giao thao ánh sáng là bằng chứng thực nghiệm chứng tỏ ánh sáng
A. là sóng siêu âm B có tính chất sóng C. là sóng dọc D. có tính chất hạt
Câu 32 Hãy chọn phương án đúng
Nếu làm thí nghiệm Y-âng với ánh sáng trắng thì:
A Chỉ quan sát được vài vân bậc thấp có màu sắc, trừ vân số 0 vẫn có 1 màu trắng.
B. Hoàn toàn không quan sát được vân
C. Vẫn quan sát được vân, không khác gì vân của ánh sáng đom sắc
D. Chỉ thấy các vân sáng có màu sắc mà không thấy vân tối nào
Câu 33 Thực hiện thí nghiêm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc màu lam, ta I quan sát được hệ vângiao thoa trên màn Nếu thay ánh sáng màu lam bằng ánh sáng đơn sắc màu vàng và các điều kiộn khác của thínghiệm được giữ nguyên thì
A. khoảng vân giảm xuống B. vị trí vân trung tâm thay đổi
C khoảng vân tăng lên D khoảng vân không thay đổi
Câu 34 (ĐH 2012): Một sóng âm và một sóng ánh sáng truyền từ không khí vào nước thì bước sóng
A của sóng âm tăng còn bước sóng của sóng ánh sáng giảm.
B. của sóng âm giảm còn bước sóng của sóng ánh sáng tăng
C. của sóng âm và sóng ánh sáng đều giảm
D. của sóng âm và sóng ánh sáng đều tăng
Câu 35 Trong các thí nghiệm về giao thoa ánh sáng, khoảng vân i được tính bằng công thức nào ?
D i a
D.
a i D
Câu 36 (ĐH 2013):Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nếu thay ánh sáng đơn sắc màu lam
bằng ánh sáng đơn sắc màu vàng và giữ nguyên các điều kiện khác thì trên màn quan sát
A. khoảng vân không thay đổi B khoảng vân tăng lên
C. vị trí vân trung tâm thay đổi D. khoảng vân giảm xuống
Câu 37 Trong thí nghiệm với khe Y-âng, nếu dùng ánh sáng tím có bước sóng 0,4 μμm thì khoảng vân đođược là 0,2 mm Hỏi nếu dùng ánh sáng đỏ có bước sóng 0 7, m thì khoảng vân đo được sẽ là bao nhiêu ?
Câu 38 Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng đơn sắc có bướcsóng λ Nếu tại điểm M trên màn quan sát có vân tối thứ ba (tính từ vân sáng trung tâm) thì hiệu đường đi củaánh sáng từ hai khe S1 , S2 đến M có độ lớn bằng
Câu 39 (CĐ - 2009): Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng gồm các bức xạ có bước
sóng lần lượt là 1 = 750 nm, 2 = 675 nm và 3 = 600 nm Tại điểm M trong vùng giao thỏa trên màn mà hiệukhoảng cách đến hai khe bằng 1,5 m có vân sáng của bức xạ
Câu 40 (CĐ -2012): Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng đơn
sắc có bước sóng Nếu tại điểm M trên màn quan sát có vân tối thì hiệu đường đi của ánh sáng từ hai khe đếnđiểm M có độ lớn nhỏ nhất bằng
Câu 41 (CĐ - 2012) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng
đơn sắc có bước sống 0,6m Khoảng cách giữa hai khe sáng là 1mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai kheđến màn quan sát là 1,5m Trên màn quan sát, hai vân tối liên tiếp cách nhau một đoạn là
Trang 5Câu 42 (CĐ - 2012) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng
đơn sắc Khoảng vân giao thoa trên màn quan sát là i Khoảng cách giữa hai vân sáng bậc 3 nằm ở hai bên vânsáng trung tâm là
Câu 43 (QG 2018) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát ra ánh sáng đơn sắc.
Khoảng cách giữa hai khe là 1 mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 1,2 m Trênmàn, khoảng vân đo được là 0,6 mm Bước sóng của ánh sáng trong thí nghiệm bằng
Câu 44 (QG 2018) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát ra ánh sáng đơn sắc có
bước sóng 600 nm Khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 2 m Trên màn, khoảng vân đođược là 1,5 mm Khoảng cách giữa hai khe bằng
Câu 45 (QG 2018) Trong thí nghiệm Y âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát ra ánh sáng đơn sắc có
bước sóng 450nm Khoảng cách giữa hai khe là 1 mm Trên màn quan sát khoảng cách giữa hai vân sáng liêntiếp là 0,72 mm Khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn bằng
Câu 46 (QG 2018) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát ra ánh sáng đơn sắc
có bước sóng 500 nm Khoảng cách giữa hai khe là 1mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến mànquan sát là 1 m Trên màn khoảng cách giữa hai vân sáng liên tiếp bằng
Câu 47 (CĐ - 2012) Trong thí nghiệp Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc, khoảng cách giữa hai khe
là 1mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 2m Tại điểm M trên màn quan sát cáchvân sáng trung tâm 3mm có vân sáng bậc 3 Bước sóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm là
A 0,5m B. 0,45 m C. 0,6 m D. 0,75 m
Câu 48 (ĐH 2013):Trong một thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, bước sóng ánh sáng đơn sắc là 600
nm, khoảng cách giữa hai khe hẹp là 1 mm Khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 2 m.Khoảng vân quan sát được trên màn có giá trị bằng
Câu 49 (CĐ 2008) Trong thí nghiệm Iâng (Y-âng) về giao thoa ánh sáng với ánh sáng đơn sắc Biết
khoảng cách giữa hai khe hẹp là 1,2 mm và khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe hẹp đến màn quan sát là0,9 m Quan sát được hệ vân giao thoa trên màn với khoảng cách giữa 9 vân sáng liên tiếp là 3,6 mm Bướcsóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm là
A. 0,50.10-6 m B. 0,55.10-6 m C. 0,45.10-6 m D 0,60.10-6 m
Câu 50 (Chuyên SP Hà Nội lần 3 năm 2018). Khi thực hiện thí nghiệm giao thoa Y – âng với ánh sángđơn sắc trong một bể nước người ta đo được khoảng cách giữa hai vân sáng liên tiếp bằng 1,2mm Biết chiếtsuất của nước bằng
4
3 Nếu rút hết nước trong bể thì khoảng cách giữa hai vân sáng liên tiếp là
Câu 51 (CĐ 2008) Trong một thí nghiệm Iâng (Y-âng) về giao thoa ánh sáng với ánh sáng đơn sắc có
bước sóng λ1 = 540 nm thì thu được hệ vân giao thoa trên màn quan sát có khoảng vân i1 = 0,36 mm Khi thayánh sáng trên bằng ánh sáng đơn sắc có bước sóng λ2 = 600 nm thì thu được hệ vân giao thoa trên màn quan sát
có khoảng vân
A. i2 = 0,60 mm B i2 = 0,40 mm C. i2 = 0,50 mm D. i2 = 0,45 mm
Câu 52 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng khoảng cách hai khe là 5 mm, khoảng cách giữa mặt phẳng chứahai khe và màn ảnh 2 m Giao thoa với ánh sáng đơn sắc màu vàng có bước sóng 0,58 m Tìm vị trí vân sángbậc 3 trên màn ảnh
Câu 53 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng, khoảng cách từ khe đến màn là 1 m, khoảng cách giữa 2 khe là 1,5
mm, ánh sáng đơn sắc sử dụng có bước sóng 0,6 m Khoảng cách giữa vân sáng bậc 2 ở bên này và vân tốithứ 5 ở bên kia so với vân sáng trung tâm là
Câu 54 (ĐH – 2007) Trong thí nghiệm Iâng về giao thoa của ánh sáng đơn sắc, hai khe hẹp cách nhau 1
mm, mặt phẳng chứa hai khe cách màn quan sát 1,5 m Khoảng cách giữa 5 vân sáng liên tiếp là 3,6 mm Bướcsóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm này bằng
Trang 6A. 0,48 μm B. 0,40 μm C 0,60 μm D. 0,76 μm
Câu 55 Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng với khe Young, khoảng cách giữa hai khe là 1 mm, khoảngcách từ hai khe đến màn là 1,5 m Trên màn, người ta đo khoảng cách từ vân sáng bậc 2 đến vân sáng bậc 7cùng phía so với vân trung tâm là 4,5 mm Bước sóng dùng trong thí nghiệm là
A. λ = 0,4 μm B. λ = 0,5 μm C λ = 0,6 μm D. λ = 0,45 μm
Câu 56 Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng với khe Iâng, khoảng cách giữa hai khe là 3 mm, khoảng cách
từ hai khe đến màn quan sát là 2 m Giữa hai điểm P, Q trên màn quan sát đối xứng nhau qua vân sáng trungtâm có 11 vân sáng, tại P và Q là hai vân sáng Biết khoảng cách PQ là 3 mm Bước sóng do nguồn phát ranhận giá trị
A. λ = 0,65 μm B. λ = 0,5 μm C. λ = 0,6 μm D λ = 0,45 μm
Câu 57 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng, khoảng cách hai khe là 1,2 mm, khoảng cách giữa mặt phẳng chứahai khe và màn ảnh là 2 m Người ta chiếu vào khe Iâng bằng ánh sáng đơn sắc có bước sóng 0,6 m Xét tạihai điểm M và N trên màn có toạ độ lần lượt là 6 mm và 15,5 mm là vị trí vân sáng hay vân tối?
A. M sáng bậc 2;N tối thứ 16 B M sáng bậc 6; N tối thứ 16
C. M sáng bậc 2; N tối thứ 9 D. M tối 2; N tối thứ 9
b Thực hành Thí nghiệm đo bước sóng ánh sáng
Câu 58 (TXQT 2017) Một nhóm học sinh thực hiện thí nghiệm xác định bước sóng
của chùm tia laze Khoảng cách giữa hai khe là 0,15 mm và khoảng cách từ hai khe đến
màn là 80 cm Vị trí các vân sáng, vân tối được đánh dấu trên tờ giấy trắng như hình vẽ
Dùng thước cặp đo được khoảng cách L = 14 mm Bước sóng ánh sáng trong thí nghiệm
bảng số liệu như sau:
Trong đó a là khoảng cách giữa hai khe hẹp, D là khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe hẹp đến mànảnh và L là khoảng cách giữa 5 vân sáng liên tiếp Bạn hãy tính giá trị trung bình của bước sóng ánh sáng
sử dụng trong lần thực hành của nhóm học sinh này
Câu 60 (Minh họa lần 3 của Bộ GD năm 2016-2017).Trong bài thực hành đo bước sóng ánh sáng do một
laze phát ra bằng thí nghiệm giao thoa ánh sáng của Y-âng, một học sinh xác định được các kết quả: khoảngcách giữa hai khe là 1,00 ± 0,01 (mm), khoảng cách từ mặt phẳng hai khe tới màn là 100 ± 1 (cm) và khoảngvân trên màn là 0,50 ± 0,01 (mm) Ánh sáng dùng trong thí nghiệm có bước sóng
A. 0,60 ± 0,02 (μm) B 0,50 ± 0,02 (μm) C. 0,60 ± 0,01 (μm) D. 0,50 ± 0,01 (μm)
Câu 61 Một học sinh tiến hành thí nghiệm đo bước sóng ánh sáng bằng phương pháp giao thoa khe Yâng.Học sinh đó đo được khoảng cách hai khe a =1,20 ± 0,03 (mm); khoảng cách từ hai khe đến màn D = 1,60 ±0,05 (m) và độ rộng của 10 khoảng vân là L = 8,00 ± 0,16 (mm) Sai số tương đối của phép đo là
Dạng 3 Thay đổi các tham số a và D Câu 62 Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng đơn sắc Khoảngcách giữa hai khe là 0,6 mm Khoảng vân trên màn quan sát đo được là 1 mm Từ vị trí ban đầu, nếu tịnh tiếnmàn quan sát một đoạn 25 cm lại gần mặt phẳng chứa hai khe thì khoảng vân mới trên màn là 0,8 mm Bướcsóng ánh sáng dùng trong thí nghiệm là
Câu 63 (ĐỀ ĐẠI HỌC 2011): Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh
sáng đơn sắc, khoảng cách giữa hai khe là 0,6 mm Khoảng vân trên màn quan sát đo được là 1 mm Từ vị tríban đầu, nếu tịnh tiến màn quan sát một đoạn 25 cm lại gần mặt phẳng chứa hai khe thì khoảng vân mới trênmàn là 0,8 mm Bước sóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm là
Câu 64 (Mã 204 QG 2017) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc, khoảng cách từ
mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 1,5 m Trên màn quan sát, hai điểm M và N đối xứng qua vân
Trang 7trung tâm có hai vân sáng bậc 4 Dịch màn ra xa hai khe thêm một đoạn 50 cm theo phương vuông góc với mặtphẳng chứa hai khe So với lúc chưa dịch chuyển màn, số vân sáng trên đoạn MN lúc này giảm đi
Câu 65 (Mã 202 QG 2017) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc, khoảng cách giữa
hai khe là 1,2 mm Ban đầu, thí nghiệm được tiến hành trong không khí Sau đó, tiến hành thí nghiệm trongnước có chiết suất 4/3 đối với ánh sáng đơn sắc nói trên Đề khoảng vân trên màn quan sát không đổi so vớiban đầu, người ta thay đổi khoảng cách giữa hai khe hẹp và giữ nguyên các điều kiện khác Khoảng cách giữahai khe lúc này bằng
Câu 66 (ĐH-2012) Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc có bước sóng , khoảng cáchgiữa hai khe hẹp là a, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe hẹp đến màn quan sát là 2 m Trên màn quan sát,tại điểm M cách vân sáng trung tâm 6 mm, có vân sáng bậc 5 Khi thay đổi khoảng cách giữa hai khe hẹp mộtđoạn bằng 0,2 mm sao cho vị trí vân sáng trung tâm không thay đổi thì tại M có vân sáng bậc 6 Giá trị của
bằng
A 0,60 m B. 0,50 m C. 0,45 m D. 0,55 m
Câu 67 (Triệu Sơn – Thanh Hóa) Thực hiện thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng có bước sóng λ.Trên màn quan sát, tại điểm M có vân sáng Giữ cố định các điều kiện khác, di chuyển dần màn quan sát dọctheo đường thẳng vuông góc với mặt phẳng chứa hai khe ra xa một đoạn nhỏ nhất là 1/7 m thì M chuyển thànhvân tối Dịch thêm một đoạn nhỏ nhất 16/35 m thì M lại là vân tối Khoảng cách hai khe đến màn ảnh khi chưadịch chuyển bằng
Câu 68 (Lê Khiết – Quảng Ngãi 2017) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc, màn
quan sát cách mặt phẳng chứa hai khe hẹp một khoảng không đổi D, a là khoảng cách giữa hai khe hẹp thay đổiđược Xét điểm M trên màn lúc đầu là vân sáng bậc 4 Nếu giảm hoặc tăng khoảng cách giữa hai khe hẹp một
lượng a thì tại M là vân sáng bậc k và vân sáng bậc 3k Nếu tăng khoảng cách giữa hai khe hẹp thêm một
lượng 2 a thì tại M là
A vân tối thứ 9 B vân sáng bậc 8 C vân sáng bậc 9 D vân tối thứ 7.
Câu 69 (QG 2016) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc, khoảng cách hai khe không
đổi Khi khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe tới màn quan sát là D thì khoảng vân trên màn là 1 mm Khikhoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe tới màn quan sát lần lượt là (D – D) và (D + D) thì khoảng vân trênmàn tương ứng là i và 2i Khi khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe tới màn quan sát là (D + 3D) thìkhoảng vân trên màn là
Câu 70 (Chuyên KHTN 2017) Trong thí nghiệm về giao thoa ánh sáng, người ta chiếu ánh sáng đơn sắc
có bước sóng λ vào hai khe Khoảng cách giữa 2 khe là 0,5 mm Khoảng cách giữa 11 vân sáng liên tiếp trênmàn đo được là 1,2 cm Nếu dịch chuyển màn ra xa 2 khe thêm 30 cm thì đo được khoảng cách giữa 11 vânsáng liên tiếp là 1,5 cm Bước sóng λ bằng
Câu 71 (ĐH - 2013) Thực hiện thí nghiệm I-âng về giao thoa với ánh sáng có bước sóng Khoảng cáchgiữa hai khe hẹp là 1mm Trên màn quan sát, tại điểm M cách vân trung tâm 4,2 mm có vân sáng bậc 5 Giữ cốđịnh các điều kiện khác, di chuyển dần màn quan sát dọc theo đường thẳng vuông góc với mặt phẳng chứa haikhe ra xa cho đến khi vân giao thoa tại M chuyển thành vân tối thứ hai thí khoảng dịch màn là 0,6 m Bướcsóng bằng
A 0,6 m B. 0,5 m C. 0,7 m D. 0,4 m
Câu 72 (Chuyên Vinh lần 3 năm 2017) Thực hiện thí nghiệm Y−âng về giao thoa với ánh sáng có bước
sóng λ Khoảng cách giữa hai khe hẹp là 1,0 mm Trên màn quan sát, tại điểm M cách vân trung tâm 4,5 mm cóvân sáng bậc 4 Giữ cố định các điều kiện khác, di chuyển dần màn quan sát dọc theo đường thẳng vuông gócvới mặt phẳng chứa hai khe ra xa cho đến khi vân giao thoa tại M chuyển thành vân tối lần thứ 2 thì khoảngdịch màn là 0,9 m Bước sóng λ trong thí nghiệm bằng
Trang 8Trên màn, gọi M và N là hai điểm ở hai phía so với vân sáng trung tâm và cách vân sáng trung tâm lần lượt là6,84 mm và 4,64 mm số vân sáng trong khoảng MN là
Câu 74 (Mã 203 QG 2017) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa với ánh sáng đơn sắc có bước sóng 0,6
μm Biết khoảng cách giữa hai khe là 0,6 mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 2
m Trên màn, hai điểm M và N nằm khác phía so với vân sáng trung tâm, cách vân trung tâm lần lượt là 5,9
mm và 9,7 mm Trong khoảng giữa M và N có số vân sáng là
Câu 75 (CĐ-2010) Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa ánh sáng, các khe hẹp được chiếu sáng bởi ánh
sáng đơn sắc Khoảng vân trên màn là 1,2 mm Trong khoảng giữa hai điểm M và N trên màn ở cùng một phía
so với vân sáng trung tâm, cách vân trung tâm lần lượt 2 mm và 4,5 mm, quan sát được
A 2 vân sáng và 2 vân tối B. 3 vân sáng và 2 vân tối
C. 2 vân sáng và 3 vân tối D. 2 vân sáng và 1 vân tối
Câu 76 Trong một thí nghiệm giao thoa ánh sáng với khe I–âng, hai khe cách nhau 2 mm, khoảng cách từhai khe tới màn quan sát là 2 m Ánh sáng đơn sắc có bước sóng = 0,5 m Cho M và N là hai điểm nằmtrong trường giao thoa, chúng nằm khác phía nhau so với vân chính giữa, có OM = 12,3 mm, ON = 5,2 mm Sốvân sáng và số vân tối trong đoạn MN là
A 35 vân sáng, 35 vân tối B. 36 vân sáng, 36 vân tối
C. 35 vân sáng, 36 vân tối D. 36 vân sáng, 35 vân tối
Câu 77 (ĐH-2010) Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa ánh sáng, hai khe được chiếu bằng ánh sáng đơn
sắc có bước sóng 0,6 m Khoảng cách giữa hai khe là 1 mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến mànquan sát là 2,5 m, bề rộng miền giao thoa là 1,25 cm Tổng số vân sáng và vân tối có trong miền giao thoa là
Câu 78 (CĐ - 2009) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, khoảng cách giữa hai khe là 0,5 mm,
khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn là 2 m Ánh sáng đơn sắc dùng trong thí nghiệm có bước sóng0,5 m Vùng giao thoa trên màn rộng 26 mm (vân trung tâm ở chính giữa) Số vân sáng là
Câu 79 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng với ánh sáng đơn sắc trên màn chỉ quan sát được 21 vạch sáng màkhoảng cách giữa hai vạch sáng đầu và cuối là 40 mm Tại hai điểm M, N là hai vị trí của hai vân sáng trênmàn Hãy xác định số vân sáng trên đoạn MN biết rằng khoảng cách giữa hai điểm đó là 24 mm
Câu 80 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng, trên màn quan sát hai vân sáng đi qua hai điểm M và P Biết đoạn
MP dài 7,2 mm đồng thời vuông góc với vân trung tâm và số vân sáng trên đoạn MP nằm trong khoảng từ 11đến 15 Tại điểm N thuộc MP, cách M một đoạn 2,7 mm là vị trí của một vân tối Số vân tối quan sát được trên
MP là
Câu 81 (ĐH-2012) Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát ra ánh sáng đơn sắc có
bước sóng 1 Trên màn quan sát, trên đoạn thẳng MN dài 20 mm (MN vuông góc với hệ vân giao thoa) có 10vân tối, M và N là vị trí của hai vân sáng Thay ánh sáng trên bằng ánh sáng đơn sắc có bước sóng 2 1
5 3
thìtại M là vị trí của một vân giao thoa, số vân sáng trên đoạn MN lúc này là
Câu 82 (Chuyên Vinh 2016) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, trên đoạn MN của màn đối
xứng qua vân trung tâm, khi dùng ánh sáng có bước sóng 0,6 mm thì quan sát được 17 vân sáng (tại M và N làhai vân sáng) Nếu dùng ánh sáng có bước sóng 0,48 mm thì số vân sáng quan sát được trên màn là
Dạng 5 Bài toán liên quan đến giao thoa với 2 bức xạ
a Xác định khoảng cách ngắn nhất từ vân trung tâm đến vị trí hai bức xạ trùng nhau
Câu 83 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng thực hiện đồng thời hai bức xạ đơn sắc với khoảng vân trên mànảnh thu được lần lượt là i1 = 2,4 mm và i2 = 1,6 mm Khoảng cách ngắn nhất giữa các vị trí trên màn có 2 vânsáng trùng nhau là
Trang 9Câu 84 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng thực hiện đồng thời hai bức xạ đơn sắc với khoảng vân trên mànảnh thu được lần lượt là i1 = 0,5 mm và i2 = 0,3 mm Khoảng cách gần nhất từ vị trí trên màn có 2 vân tối trùngnhau đến vân trung tâm là
Câu 85 (ĐH-2008).Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng với hai khe Y-âng, khoảng cách giữa hai khe là 2
mm, khoảng cách từ mặt phẳng chứa hai khe đến màn quan sát là 1,2 m Chiếu sáng hai khe bằng ánh sáng hỗnhợp 500 nm và 660 nm thì thu được hệ vân giao thoa trên màn Biết vân chính giửa (trung tâm) ứng với hai bức
xạ trên trùng nhau Khoảng cách từ vân chính giữa đến vân gần nhất cùng màu với vân chính giữa là
Câu 86 Trong thí nghiệm giao thoa I-âng thực hiện đồng thời hai bức xạ đơn sắc với khoảng vân trên mànthu được lần lượt là: i1 = 0,3 mm; i2 = 0,4 mm Hai điểm M và N trên màn mà hệ 1 cho vân sáng, hệ 2 cho vântối, khoảng cách MN ngắn nhất bằng
b Xác định số vân trong đoạn giữa n vân sáng trùng nhau liên tiếp.
Câu 87 Trong thí nghiệm I- âng về giao thoa ánh sáng, nguồn phát đồng thời hai bức xạ đơn sắc: λ1 = 0,64μm(đỏ), λ2 = 0,48 μm (lam) Trên màn hứng vân giao thoa Trong đoạn giữa 3 vân sáng liên tiếp cùng màu vớivân trung tâm có số vân đỏ và vân lam là
A 6 vân đỏ, 4 vân lam B 9 vân đỏ, 7 vân lam C 4 vân đỏ, 6 vân lam D 7 vân đỏ, 9 vân lam Câu 88 Ánh sáng được dùng trong thí nghiệm giao thoa gồm 2 ánh sáng đơn sắc ánh sáng lục có bước sóngλ1 = 0,50 μm và ánh sáng đỏ có bước sóng λ2 = 0,75 μm Vân sáng lục và vân sáng đỏ trùng nhau lần thứ nhất(kể từ vân sáng trung tâm) ứng với vân sáng đỏ bậc
Câu 89 Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát đồng thời hai ánh sáng đơn sắc 1,
2 có bước sóng lần lượt là 0,48 m và 0,60 m Trên màn quan sát, trong khoảng giữa hai vân sáng gần nhaunhất và cùng màu với vân sáng trung tâm có
A. 4 vân sáng 1 và 3 vân sáng 2 B. 5 vân sáng 1 và 4vân sáng 2
C. 4 vân sáng 1 và 5vân sáng 2 D. 3 vân sáng 1 và 4vân sáng 2
Câu 90 Trong thí nghiệm khe I-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn S phát ra đồng thời ba ánh sáng đơn sắc
có bước sóng lần lượt: 0,40 µm (màu tím), 0,52 µm (màu lục) và 0,6 µm (màu cam) Giữa 2 vân sáng liên tiếp
có màu giống như màu của vân trung tâm có
A 26 vân màu lục B 38 vân màu tím C 88 vạch sáng D 25 vân màu cam Câu 91 Cho thí nghiệm I-âng, người ta dùng đồng thời ánh sáng màu đỏ có bước sóng 0,648 μm và ánhsáng màu lam có bước sóng từ 440 nm đến 550 nm Giữa hai vân sáng liên tiếp cùng màu vân trung tâm, người
ta đếm được 2 vân sáng màu đỏ Trong khoảng này có bao nhiêu vân sáng màu lam?
Câu 92 Trong thí nghiệm về giao thoa ánh sáng, chiếu đồng thời vào hai khe hai bức xạ có bước sóng 1 và
2 0 75, 1
Hệ thống vân giao thoa được thu trên màn, tại điểm M trên màn là vân sáng bậc 1 của bức xạ 1,
và điểm N là vân sáng bậc 7 của bức xạ 2 Biết M và N nằm cùng về một phía so với vân sáng trung tâm Trừhai vạch sáng tại hai điểm M, N thì trong đoạn MN có
A. 6 vạch sáng B. 4 vạch sáng C. 7 vạch sáng D 8 vạch sáng
Câu 93 Trong thí nghiệm giao thoa ánh sáng I-âng, thực hiện đồng thời với hai bức xạ có bước sóng 560
nm (màu lục) và 640 nm (màu đỏ) M và N là hai vị trí liên tiếp trên màn có vạch sáng cùng màu với vạch sángtrung tâm Trên đoạn MN có
A 6 vân màu đỏ, 7 vân màu lục B. 2 loại vạch sáng
C. 14 vạch sáng D. 7 vân đỏ, 8 vân màu lục
Câu 94 Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn S phát ra hai ánh sáng đơn sắc: 1 0 64, m
(màu đỏ), 2 0 48, m (màu lam) thì tại M, N và P trên màn là ba vị trí liên tiếp trên màn có vạch sáng cùngmàu với màu của vân trung tâm Nếu giao thoa thực hiện lần lượt với các ánh sáng λ1, λ2 thì số vân sáng trênđoạn MP lần lượt là x và y Chọn đáp số đúng?
A. x = 9 và y = 7 B x = 7 và y = 9 C. x = 10 và y = 13 D. x = 13 và y = 9
c Xác định số vân sáng ( vân sáng đơn sắc hoặc vân sáng cùng màu vân trung tâm) trên bè rộng của trường giao thoa.
Trang 10Câu 95 Trong thí nghiệm I-âng, cho a = 1,5 mm, D = 1,2 m Chiếu đồng thời hai bức xạ có bước sóng λ1 =0,45 μm và λ2 = 600 nm Trên màn quan sát đối xứng có bề rộng 1,2 cm thì số vân sáng đơn sắc quan sát được
là
Câu 96 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng, thực hiện đồng thời với hai ánh sáng đơn sắc khoảng vân giaothoa lần lượt là 1,2 mm và 1,8 mm Bề rộng vùng giao thoa quan sát được trên màn 2,6 cm Số vị trí mà vânsáng của hai bức xạ trùng nhau trong vùng giao thoa là
Câu 97 Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa ánh sáng, D = 2 m, a = 1,5 mm, hai khe được chiếu sáng đồngthời hai bức xạ 0,60 m và 0,50 m Trong vùng giao thoa nhận vân trung tâm là tâm đối xứng rộng 10 mmtrên màn có số vân sáng là
Câu 98 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng, thực hiện đồng thời với hai ánh sáng đơn sắc thì khoảng vân lầnlượt 0,64 mm và 0,54 mm Xét tại hai điểm A, B trên màn cách nhau một khoảng 34,56 mm là hai vị trí mà cảhai hệ vân đều cho vân sáng tại đó Trên khoảng đó quan sát được 117 vạch sáng Hỏi trên AB có mấy vạchsáng là kết quả trùng nhau của hai hệ vân
Câu 99 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng thực hiện đồng thời hai bức xạ đơn sắc với khoảng vân trên mànảnh thu được lần lượt là i1 = 0,48 mm và i2 = 0,64 mm Xét tại hai điểm A, B trên màn cách nhau một khoảng6,72 mm Tại A cả hai hệ vân đều cho vân sáng, còn tại B hệ i1 cho vân sáng hệ i2 cho vân tối Trên đoạn ABquan sát được 22 vạch sáng Hỏi trên AB có mấy vạch sáng là kết quả trùng nhau của hai hệ vân?
Câu 100 Trong thí nghiệm giao thoa Iâng thực hiện đồng thời hai bức xạ đơn sắc với khoảng vân trên mànảnh thu được lần lượt là i1 = 0,4 mm và i2 = 0,3 mm Xét tại hai điểm A, B trên màn cách nhau một khoảng 9,7
mm Tại A cả hai hệ vân đều cho vân sáng, còn tại B cả hai hệ đều không cho vân sáng hoặc vân tối Trên đoạn
AB quan sát được 49 vạch sáng Hỏi trên AB có mấy vạch sáng là kết quả trùng nhau của hai hệ vân?
Câu 102 Thí nghiệm giao thoa ánh sáng I-âng khoảng cách hai khe a = 1 mm, khoảng cách hai khe tới màn
D = 2 m Giao thoa thực hiện đồng thời với hai bức xạ có bước sóng 1 = 400 nm và 2 = 300 nm Số vạchsáng quan sát được trên đoạn AB = 14,4 mm đối xứng qua vân trung tâm của màn là
A. 44 vạch sáng B 19 vạch sáng C. 42 vạch sáng D. 37 vạch sáng
d Xác định số vân sáng trên một đoạn MN (M và N đã biết tọa độ).
Câu 103 (ĐH-2009) Trong thí nghiệm I-âng về giao thoa ánh sáng, khoảng cách giữa hai khe là 0,5 mm,
khoảng cách từ hai khe đến màn quan sát là 2 m Nguồn sáng dùng trong thí nghiệm gồm hai bức xạ có bướcsóng 1 = 450 nm và 2= 600 nm Trên màn quan sát, gọi M, N là hai điểm ở cùng một phía so với vân trungtâm và cách vân trung tâm lần lượt là 5,5 mm và 22 mm Trên đoạn MN, số vị trí vân sáng trùng nhau của haibức xạ là
Câu 104 Làm thí nghiệm giao thoa ánh sáng với hai khe I-âng đồng thời với hai ánh sáng đơn sắc đơn sắcmàu đỏ và màu lục thì khoảng vân giao thoa trên màn lần lượt là 1,5 mm và 1,1 mm Hai điểm M và N nằm haibên vân sáng trung tâm và cách vân trung tâm lần lượt là 6,4 mm và 26,5 mm Số vân sáng màu đỏ quan sátĐbược trên đoạn MN là
Câu 105 Trong thí nghiệm I-âng, cho a = 2 mm, D = 2 m Chiếu đồng thời hai bức xạ có bước sóng λ1 = 0,4
μm và λ2 = 600 nm Trên màn quan sát, gọi M, N là hai điểm ở khác phía so với vân trung tâm và cách vântrung tâm lần lượt là 14,2 mm và 5,3 mm Số vân sáng quan sát được trên MN của hai bức xạ là