PHỐI hợp NHÀ TRƯỜNG với GIA ĐÌNH và CỘNG ĐỒNG GIÁO dục ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG bộ CHO học SINH TRUNG học PHỔ THÔNG QUẬN tây hồ, THÀNH PHỐ hà nội

PHƯƠNG PHÁP PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG...38 1.4.7.. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trịnh Thúy Giang

HÀ NỘI - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quảnêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ côngtrình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đượcchỉ rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày tháng 6 năm 2019

Tác giả

TRẦN ĐỨC DŨNG

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được

sự hướng dẫn, giúp đỡ quý báu của các thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè cùngkhóa học Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin được bày tỏ lời cảm ơnchân thành tới:

Ban Giám hiệu, Ban lãnh đạo, cùng toàn thể các Thầy Cô trong Khoa Tâm

lí học - Giáo dục học trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã tạo mọi điều kiệnthuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn

Đặc biệt tôi xin cám ơn đến PGS TS Trịnh Thúy Giang người trực tiếphướng dẫn, dành nhiều thời gian và công sức, hết lòng hướng dẫn, giúp đỡ vàtạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn tốtnghiệp

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn Ban lãnh đạo Phòng GD&ĐT quận Tây Hồ,thành phố Hà Nội; BGH các trường THPT trên địa bàn quận Tây Hồ đã tạo mọiđiều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình làm việc và thu thập số liệu để tôi cóthể hoàn thành được luận văn

Xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô trong Hội đồng chấm luận văn đã chotôi những đóng góp quý báu để hoàn chỉnh luận văn này

Cuối cùng tôi xin kính chúc quý Thầy Cô luôn dồi dào sức khỏe, niềm tin

để tiếp tục thực hiện sứ mệnh cao đẹp của mình là truyền đạt kiến thức cho thế

hệ mai sau

Hà Nội, ngày tháng 6 năm 2019

Tác giả

TRẦN ĐỨC DŨNG

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 3

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3

6 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦAPHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNGGIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 6

1.1.1 CÁC NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI 6

1.1.2 CÁC NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM 8

1.2 Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 14

1.2.1 KHÁI NIỆM Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 14

1.3.GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 16

1.4 PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 29

1.4.1 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 29

1.4.2.VAI TRÒ CỦA NHÀ TRƯỜNG, GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 33 1.4.3 MỤC TIÊUPHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 35 1.4.4 NGUYÊN TẮC PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 36 1.4.5 NỘI DUNG PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG

BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 37 1.4.6 PHƯƠNG PHÁP PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 38 1.4.7 HÌNH THỨC PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 39 1.4.8 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH

VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 40 1.5 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 40 1.5.1 CÁC YẾU TỐ KHÁCH QUAN 40 1.5.2 CÁC YẾU TỐ CHỦ QUAN 42

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH

VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

QUẬN TÂY HỒ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 45

2.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐẶC ĐIỂM LỊCH SỬ, KINH TẾ- XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 45

2.1.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐẶC ĐIỂM LỊCH SỬ, KINH TẾ, XÃ HỘI QUẬN TÂY HỒ 45

2.1.2 KHÁI QUÁT VỀ GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ 46

2.2 TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 48

2.2.1 MỤC ĐÍCH KHẢO SÁT 48

2.2.2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI KHẢO SÁT 48

2.2.3 NỘI DUNG KHẢO SÁT 48

2.2.4 PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT 48

2.2.5 XỬ LÍ KẾT QUẢ KHẢO SÁT 48

2.3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 49

2.3.1 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 49

2.3.2 THỰC TRẠNG QUÁ TRÌNH PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 60

2.3.3.THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 74

2.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG THÔNG QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 76

2.4.1 ƯU ĐIỂM 76

2.4.2 HẠN CHẾ 77

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNGGIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH THPT QUẬN TÂY HỒ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 80

3.1 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP 80

3.1.1 NGUYÊN TẮC ĐẢM BẢO TÍNH MỤC ĐÍCH 80

3.1.2 NGUYÊN TẮC ĐẢM BẢO TÍNH ĐỒNG BỘ 80

3.1.3 ĐẢM BẢO TÍNH HIỆU QUẢ VÀ TÍNH KHẢ THI 81

3.2 BIỆN PHÁP PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 82

3.2.1 BỒI DƯỠNG NÂNG CAO NHẬN THỨC, TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC LỰC LƯỢNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬTGIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 82

3.2.2 XÂY DỰNG KẾ HOẠCH, CHƯƠNG TRÌNH, NỘI DUNG PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 85

3.2.3 HUY ĐỘNG SỰ THAM GIA CỦA CÁC LỰC LƯỢNG CỘNG ĐỒNG XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT

GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 88

3.2.4 XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT, KỸ THUẬT, TẠO MÔI TRƯỜNG THUẬN LỢI VÀ NGUỒN KINH PHÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 90

3.2.5 ĐA DẠNG HÓA HÌNH THỨC PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH CẢ VỀ QUY MÔ VÀ CHẤT LƯỢNG 94

3.2.6 HOÀN THIỆN CƠ CHẾ PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ XÃ HỘI GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 98

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 102

3.4 KHẢO NGHIỆM MỨC ĐỘ CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP 104

3.4.1 MỤC ĐÍCH KHẢO NGHIỆM 104

3.4.2 NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP KHẢO NGHIỆM 104

3.4.2 KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM 105

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 112

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 113

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 119

PHỤ LỤC 123

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Giải thích

DANH MỤC BẢNG

BẢNG 2.1 THỐNG KÊ XẾP LOẠI HỌC LỰC CỦA HỌC SINH 02

TRƯỜNG THPT TRONG NĂM HỌC 2018 - 2019 46 BẢNG 2.2 THỐNG KÊ XẾP LOẠI HẠNH KIỂM CỦA HỌC SINH 02

TRƯỜNG THPT TRONG NĂM HỌC 2018 - 2019 47 BẢNG 2.3 ĐÁNH GIÁ VỀ GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT

GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÁC HÌNH THỨC 55 BẢNG 2.4 ĐÁNH GIÁ VỀ MỨC ĐỘ ĐẠT ĐƯỢC CÁC MỤC TIÊU GIÁO

DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 58 BẢNG 2.5 ĐÁNH GIÁ VỀ NHẬN THỨC, TRÁCH NHIỆM VỀ PHỐI

HỢP NHÀ TRƯỜNG VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 61 BẢNG 2.6 ĐÁNH GIÁ VỀ THỰC TRẠNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH

PHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 66 BẢNG 2.7 MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ ĐẾN PHỐI HỢP

NHÀ TRƯỜNG VÀ CỘNG ĐỒNG GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH 74 BẢNG 3.1 KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM TÍNH CẦN THIẾT CỦA CÁC

BIỆN PHÁP 106 BẢNG 3.2 KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN

PHÁP 108

BẢNG 3.3 BẢNG TƯƠNG QUAN GIỮA MỨC ĐỘ TÍNH CẦN THIẾT VÀ

TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP 110

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1: Mức độ cần thiết của các biện pháp 107Biểu đồ 3.2: Mức độ khả thi của các biện pháp 109

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

An toàn giao thông (ATGT) là một trong những vấn đề đang được quantâm và tạo ra nhiều nhức nhối trong xã hội hiện nay Mặc dù công tác tuyêntruyền, giáo dục về ý thức và văn hóa khi tham gia giao thông tại các trường học

đã được chú trọng đẩy mạnh trong nhiều năm qua, nhưng những vi phạm, tainạn giao thông ở đối tượng học sinhvẫn diễn ra phức tạp, trở thành vấn nạnkhiến dư luận xã hội quan ngại

Những năm gần đây, số học sinh THPT từ thành thị đến nông thôn đi xeđạp điện, xe máy điện, xe gắn máy đến trường gia tăng đáng kể Không ít họcsinh đi xe gắn máy không đúng độ tuổi, không đúng phân khối theo quy định củaLuật Giao thông đường bộ, trong khi các cơ quan chức năng chưa thể kiểm soát.Chính vì vậy, số vụ tai nạn giao thông xảy ra mà nguyên nhân bắt nguồn từ cáchọc sinh vẫn không thuyên giảm, khiến dư luận xã hội quan ngại

Để hạn chế việc vi phạm khi tham gia giao thông trong thanh, thiếu niênnói chung, học sinh ở các trường THPT nói riêng cần áp dụng nhiều giải phápmột cách đồng bộ Tiếp tục chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kiến thứcATGT trong trường học; triển khai chương trình giảng dạy về ATGT vào cáctrường sư phạm để đào tạo đội ngũ giáo viên có kiến thức và phương pháp giáodục hiệu quả về ATGT Có phương án đưa giáo dục ý thức chấp hành Luật Giaothông đường bộvề bảo đảm trật tự ATGT vào chương trình chính khóa trong cáccấp học; tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn thực hiện các tiêu chí văn hóagiao thông trong từng cấp học Bộ GD&ĐT, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thànhphố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các trường học phối hợp với Ban đại diệncha mẹ học sinh và phụ huynh học sinh thường xuyên nhắc nhở, giáo dục con

em mình tự giác chấp hành quy tắc giao thông, đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xemôtô, xe gắn máy, không điều khiển xe môtô, xe gắn máy khi chưa đủ tuổi,không có giấy phép lái xe Hiệu trưởng các trường THPTphải kiên quyết xử lí

kỷ luật đối với học sinh chưa đủ tuổi, không có giấy phép lái xe điều khiểnmôtô, xe gắn máy Về giải pháp chiều sâu, cần tổ chức tuyên truyền, giáo dục ýthức về văn hóa giao thông ngay từ nhỏ, từ chính trong mỗi gia đình tới nhàtrường Trong đó, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật là điều vô cùng quantrọng, mang tính chất sống còn đến sự tồn tại và phát triển của xã hội Giáo dụcý thức chấp hành pháp luật về ATGT chính là một phần của việc giáo dục ý thứctrách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội của mỗi người

Từ thực tế trên cho thấy, công tác tuyên truyền, giáo dục ATGT tại cácnhà trường cần tiếp tục được tăng cường, đẩy mạnh hơn nữa bằng nhiều hìnhthức phong phú, trực quan Bên cạnh đó là sự quan tâm của gia đình, nhàtrường, xã hội cần phối hợp giáo dục, tuyên truyền về văn hóa giao thông

Mặt khác, cần phối hợp nhà trường và cộng đồng giáo dục ý thức chấphành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh các trường THPT Thực tế chothấy, địa phương nào chú trọng đến việc tuyên truyền, giáo dục về Luật Giaothông đường bộthì tai nạn giao thông giảm

Với những lí do nêu trên, tôi lựa chọn đề tài: “Phối hợp nhà trường với gia đình và cộng đồng giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh trung học phổ thông, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội” làm đề tài nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng phối hợp nhà trường với giađình và cộng đồng giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ chohọc sinhTHPT, đề xuất các biện pháp phối hợp nhà trường với gia đình và cộngđồng giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông đường bộ cho học sinh THPTquận Tây Hồ, thành phố Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ý thứcpháp luật, trách nhiệm công dân cho học sinh THPT trên địa bàn Quận

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp phối hợp nhà trường với gia đình và cộng đồng giáo dục ý thứcchấp hành luật giao thông đường bộ cho học sinh trung học phổ thông quận Tây

Hồ, thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Học sinh THPT quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội hiện nay chưa có hiểubiết về Luật an toàn giao thông đường bộ nên ý thức chấp hành Luật này cònnhiều hạn chế Nếu nhà trường chủ động phối hợp với gia đình và cộng đồngtuyên truyền Luật Giao thông đường bộ cho học sinh, tổ chức các hoạt độngcộng đồng về tham gia giao thông đường bộ an toàn theo hướng trải nghiệm thì

sẽ giáo dục được ý thức chấp hành Luật cho học sinh THPT trên địa bàn Quận

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu lý luận về phối hợp nhà trường với gia đình và cộng đồnggiáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng phối hợp nhà trường với gia đình vàcộng đồng giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinhTHPT quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội

5.3 Đề xuất biện pháp phối hợp nhà trường với gia đình và cộng đồnggiáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT quậnTây Hồ, thành phố Hà Nội và tiến hành khảo nghiệm các biện pháp đề xuất

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Về nội dung nghiên cứu

- Đề tài giới hạn nghiên cứu biện pháp phối hợp nhà trường với gia đình

và cộng đồng giáo dục ý thức chấp hànhmột số điều qui định trong Qui tắc giaothông đường bộ của Luật Giao thông đường bộ hiện hành khi tham gia giaothông bằng xe đạp, xe máy cho học sinh THPT, bao gồm: Hệ thống báo hiệuđường bộ; chấp hành báo hiệu đường bộ; tốc độ xe và khoảng cách giữa các xe;

sử dụng làn đường; vượt xe; chuyển hướng xe; lùi xe; tránh xe đi ngược chiều;dừng xe, đỗ xe trên phố;

- Các lực lượng cộng đồng tham gia giáo dục ý thức chấp hành Luật Giaothông đường bộ cho học sinh THPT là: Phòng Cảnh sát giao thông; Ban Công

an quận; Phòng Tuyên giáo; Hội Phụ nữ; Đoàn Thanh niên; Hội Cựu chiến binh

6.2 Khách thể khảo sát

Gồm các cán bộ, cán bộ quản líthuộc các lực lượng cộng đồng nêu trên;Ban Giám hiệu, giáo viên, phụ huynh và học sinh 02 trường THPT trên địa bànquận Tây Hồ, thành phố Hà Nội

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Sưu tầm, nghiên cứu các tài liệu trong và ngoài nước về Giáo dục phápluật, phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong giáo dục pháp luật,giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT, trên

cơ sở đó, khái quát hóa các thông tin thu được, làm cơ sở lí luận cho đề tàinghiên cứu

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra giáo dục

Xây dựng bảng hỏi bao gồm các câu hỏi đóng và mở về Luật Giao thôngđường bộ, về ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ của học sinh THPTquận Tây Hồ, thành phố Hà nội, về giáo dục ý thức chấp hành Luật, về phốihợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong giáo dục ý thức cấp hành Luậtdành cho các đối tượng khảo sát, nhằm thu thập những thông tin cần thiết, làm

cơ sở thực tiễn cho đề tài nghiên cứu

cộng đồng trong giáo dục ý thức cấp hành Luật, nhằm thu thập những thông tincần thiết cho đề tài nghiên cứu.

7.2.3 Phương pháp khảo nghiệm

Xin ý kiến của các cán bộ làm việc ở các phòng, ban chức năng liên quanđến việc thực hiện, giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ về cácbiện pháp phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong giáo dục ýthức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT, nhằm khẳngđịnh tính cần thiết và khả thi của chúng

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Chúng tôi sử dụng các công thức toán thống kê (công thức tính giá trịphần trăm, công thức tính giá trị trung bình) để xử lý các thông tin thu được vềđịnh lượng và định tính, nhằm khẳng định tính khách quan và độ tin cậy của đềtài nghiên cứu

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu,kết luận và khuyến nghị, nội dung chính của luận vănđược thể hiện qua 03 chương:

Chương 1 Cơ sở lí luận của phối hợp nhà trường với gia đình và cộngđồng giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT

Chương 2 Thực trạng phối hợp nhà trường với gia đình và cộng đồnggiáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT quậnTây Hồ, thành phố Hà Nội

Chương 3 Biện pháp phối hợp nhà trường với gia đình và cộng đồng giáodục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT quận Tây

Hồ, thành phố Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦAPHỐI HỢP NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH

VÀ CỘNG ĐỒNGGIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

TheoCông ước của Liên hợp quốc về Quyền trẻ em và các nước quan tâm

đó là giáo dục luật pháp và thực hiện tư pháp thân thiện với các em Một trongnhững nội dung quan trọng, trước hết, các em được giáo dục pháp luật chu đáo,cẩn trọng; khi vi phạm pháp luật thì áp dụng các hình thức xử lý không gây tổnhại về sức khỏe và tinh thần Một số nước thừa nhận người chưa thành niênphạm tội là một hiện tượng, một thực tế, để ngăn chặn, hạn chế tình trạng viphạm pháp luật của các em cần phải được tổ chức giáo dục pháp luật chặt chẽngay trong thời gian học tập tại nhà trường

Ở các quốc như Australia, Thuỵ Điển và một số nước khác không chỉ hìnhthành hệ thống pháp luật để bảo vệ trẻ em mà còn quan tâm giáo dục phápluật cho trẻ vị thành niên Các nghiên cứu cho thấy, giáo dục pháp luật đượclồng ghép với các nội dung giáo dục kỹ năng sống như quyền được bảo vệ,sinh tồn, địa vị pháp lý, trách nhiệm và quyền hạn của công dân và kỹ năngthực hiện các quy định của nhà trường, kỹ năng bảo vệ bản thân, trách nhiệmbảo vệ người khác

Trung Quốc đã xây dựng bộ “Quy tắc Bắc Kinh” để điều chỉnh các hành

vi pháp luật của học sinh Bộ Quy tắc này đã đưa ra những quy định cụ thể điềuchỉnh việc áp dụng tư pháp với người chưa thành niên; trong đó quy định việcđưa các em vào cơ sở quản lý, giáo dục pháp luật tập trung được coi là biệnpháp cuối cùng, áp dụng trong một thời gian tối thiểu, cần thiết

Thái Lan đã thành lập Toà án người chưa thành niên Trung ương để xét

xử trẻ em và những người chưa thành niên dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật Theoquy định, người chưa thành niên vi phạm phải được đưa tới trại giam giữ trongvòng 24 giờ ngay sau khi bị bắt và bị tạm giữ trong vòng 30 ngày Trong quátrình giam giữ được chăm sóc và bảo vệ; đồng thời được giáo dục kiến thứcpháp luật, nhất là những vi phạm đã mắc phải

Đồng thời các chuyên gia quốc tế cũng đáng giá rằng “tai nạn giao thông

có thể ngăn chặn nếu có một kế hoạch giáo dục ý thức chấp hành luật giao thôngđường bộ được tiến hành trên quy mô lớn và toàn cầu, bao gồm các phép đohiệu suất cụ thể, có thể cứu hàng triệu mạng sống Một thành phần quan trọng đểgiảm tai nạ giao thông là tạo ra các liên minh chiến lược tuyên truyền, giáo dục

và liên minh giữa khu vực tư nhân, khu vực công và học viện Việc đánh giá cácchiến dịch nhằm cải thiện an toàn giao thông đường bộ Do đó, sự cần thiết vàlợi ích của việc giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông đường bộ là vô cùngcần thiết nhất là đối với đối tượng học sinh THPT trên hiện nay – một đối tượnglớn tham gia trực tiếp vào giao thông đường bộ

Tamara Hoekstra và cộng sự (2011) cũng mô tả ưu và nhược điểm củamột số chiến lược giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ, chiếndịch phổ biến và giới thiệu một số phương pháp mới thể hiện mục đích của cácchiến dịch giáo dục ý thức Luật an toàn giao thông đường bộ “Để truyền tải lĩnhvực vận động an toàn đường bộ với những hiểu biết về hành vi của người thamgia giao thông đường bộ và sửa đổi hành vi, người ta nên nhìn xa hơn ranh giớicủa các tiêu chuẩn chiến dịch an toàn đường bộ và học hỏi từ những kiến thức

đã đạt được trong các ngành khác như kinh tế học và tâm lý xã hội Nhữngthông tin chi tiết mới này được thảo luận về ý nghĩa của chúng đối với tương laicủa các chiến dịch an toàn đường bộ” [40]

Ainsworth, Highway Safety-Human Factors (2010) cho rằng: “Giáo dụctương tác sớm cho thế hệ tiếp theo lái xe và người sử dụng phương tiện giao

thông đường bộ đóng một vai trò hàng đầu trong việc nâng cao nhận thức vàgiảm tử vong trên đường cao tốc công cộng Nhận thức của công dân về chínhsách công, luật an toàn giao thông đường bộ và quy định, kết hợp với các chiếndịch đào tạo, an toàn và hợp tác hiệu quả và kịp thời, là những yếu tố quan trọngkhác có thể giúp giảm tử vong đường bộ”[41].

Cùng với các biện pháp khác “hành vi” (ví dụ, thực thi pháp luật, giáo dục,đào tạo, và thậm chí cả cơ sở hạ tầng cho một số phạm vi) các chiến dịch an toànđường bộ được sử dụng như một phương tiện ảnh hưởng đến công chúng đểhành xử một cách an toàn hơn trong giao thông” Cần thông báo cho các lựclượng cộng đồng về quy tắc giao thông, nâng cao nhận thức vấn đề hoặc hướngdẫn mọi người tránh những hành vi nguy hiểm và áp dụng những biện pháp antoàn thay thế

Như vậy có thể thấy, ở mỗi quốc gia, tuỳ thuộc vào chế độ chính trị, sựphát triển kinh tế - xã hội, việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật chongười chưa thành niên đã được quan tâm Giáo dục pháp luật gắn liền với giáodục kỹ năng sống, yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, cách thức xử lýhành vi phạm tội

1.1.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam

Chính phủ Việt Nam luôn xác định bảo đảm an toàn tính mạng con người

là nhiệm vụ hàng đầu, trong đó,ATGT cho học sinh là hết sức quan trọng trongmỗi năm học Bởi vậy, ngay từ đầu công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dụcLuậtgiao thông đường bộ, quy định về bảo đảm an toàn khi tham gia giao thôngcho học sinh, sinh viên được quan tâm Việc giáo dục ý thức khi tham gia giaothông cho học sinh được nhà trường tổ chức thường xuyên qua nhiều hình thức.Bởi đây không những là hoạt động được thực hiện theo sự chỉ đạo của ngànhdọc cấp trên, mà cần xác định đó là một việc làm hết sức cần thiết để bảo vệ sứckhỏe, tính mạng của học sinh mỗi khi đến lớp

Chính sự thiếu ý thức, hiểu biết chưa đầy đủ Luật Giao thông đường bộ,quy định đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông dẫn đến nhiều hậu quả rấtđáng tiếc cho bản thân học sinh, gia đình và xã hội Nếu các em được trang bịtốt về kiến thức, về văn hóa, những kiến thức về pháp luật ngay từ khi ngồi trênghế nhà trường sẽ là một điều kiện mang tính chiến lược cho thế hệ trẻ bước tiếpchặng đường lịch sử của đất nước Vì lẽ đó, ngay từ rất sớm Đảng, Nhà nước vàngành Giao thông vận tải đã xác định vai trò của việc tuyên truyền giáo dục ýthức chấp hành Luật Giao thông đường bộvề giao thông đường bộ cho học sinhTHPT là rất quan trọng và cần thiết Giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thôngđường bộ cho mọi người nói chung và học sinh, sinh viên nói riêng đã và đangtrở thành mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước cũng như các banngành, tổ chức, cá nhân

Thời gian qua có nhiều chủ trương, nghị quyết, chính sách, kế hoạch củaĐảng và Nhà nước về về công tác tuyên truyền để nâng cao ý thức chấp hànhpháp luậtđã được ban hành, chúng ta có thể đề cập đến một số văn bảnnhư:Điều 6 Luật Giao thông đường bộ, văn bản có giá trị pháp lí cao nhấttrong việc đảm bảo trật tự ATGT đường bộ “Các cơ quan quản lí Nhà nước

về GD&ĐT có trách nhiệm đưa pháp Luật Giao thông đường bộ vào chươngtrình giảng dạy trong nhà trường và các cơ sở giáo dục khác phù hợp với từngngành học, cấp học” [28]

Ngày 11/01/1968, Hội đồng Chính phủ đã ra chỉ thị 141/CP về việc tăngcường biện pháp bảo đảm giao thông vận tải và trật tự ATGT trong thời chiến.Chính phủ đã giao trách nhiệm cho từng bộ, ngành trong công tác bảo đảm anninh trật tự, trong đó giao cho “Ngành giáo dục cần đưa việc giáo dục nhữngđiều cơ bản về giữ gìn trật tự ATGT công cộng vào chương trình giảng dạythường xuyên vào các trường phổ thông cho học sinh”

Chỉ thị 601/TTg ngày 23/9/1995 của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh:

“Bộ GD&ĐT triển khai ngay trong năm học 1995- 1996 việc giảng dạy luật

lệ giao thông trong các trường phổ thông cơ sở, phổ thông trung học, các trườngđại học phối hợp với Bộ Giao thông vận tải biên soạn giáo trình đào tạo lái xe cơgiới đường bộ để áp dụng thống nhất trong cả nước”

Chỉ thị 22/CT-TW chỉ rõ: “Đưa chương trình giảng dạy về ATGT thànhchương trình chính thức của các cấp học từ mầm non đến đại học” Tại khoản 7điều 20 Nghị định 14/2003/NĐ-CP ngày 19/2/2003 quy định “Lực lượng Cảnhsát giao thông có trách nhiệm với các lực lượng, các ngành có liên quan trongviệc tuyên truyền giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộvề trật tựATGT trong đó có học sinh phổ thông”

Chỉ thị 18-CT/TW ngày 04/9/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng vềtăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giaothông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông

có nêu: “Tăng cường sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các đoàn thể, tổchức chính trị - xã hội trong việc giáo dục, nhắc nhở học sinh, sinh viên tự giácchấp hành các quy định về trật tự, an toàn giao thông” Kết luận số 45-KL/TWngày 01/02/2019 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả Chỉthị số 18-CT/TW của Ban Bí thư khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảngđối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đườngthủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông

Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 24/8/2011 của Chính phủ về tăng cườngthực hiện các giải pháp trọng tâm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông Bộ Giáodục và Đào tạo: “Tiếp tục chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục kiến thức antoàn giao thông trong trường học; triển khai chương trình giảng dạy về an toàngiao thông vào các trường sư phạm để đào tạo đội ngũ giáo viên có kiến thức vàphương pháp giáo dục hiệu quả về an toàn giao thông”; “Có phương án đưa giáodục pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông vào chương trình chính khóatrong các cấp học; tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn thực hiện các tiêu chívăn hóa giao thông trong từng cấp học từ năm học 2012” [11]

Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương chỉ đạo các trường học phối hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinhthường xuyên nhắc nhở, giáo dục con em mình tự giác chấp hành quy tắc giaothông, đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe môtô, xe gắn máy, không điều khiển xemôtô, xe gắn máy khi chưa đủ tuổi, không có giấy phép lái xe; hiệu trưởng cáctrường phải kiên quyết xử lý kỷ luật đối với học sinh, sinh viên chưa đủ tuổi,không có giấy phép lái xe điều khiển xe môtô, xe gắn máy[4].

Ngày 4 tháng 9 năm 2007 giữa BGD&ĐT, Bộ Giao thông Vận tải, BộCông an, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Đài Truyềnhình Việt Nam ký kế hoạch liên tịch số 9337/KHLT/BGDĐT-BCA-BGTVT-TWĐTN-ĐTHVN về tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, xử lí các viphạm pháp luật về trật tự ATGT cho học sinh, sinh viên Ngày 12 tháng 5 năm

2009 Bộ GD&ĐT cũng ban hành đề cương tuyên truyền, phổ biến Luật Giaothông đường bộ cho học sinh, sinh viên theo chủ đề năm học

Công văn số 5902/BGDĐT-CTTHSSV về việc chấn chỉnh việc học sinh

vi phạm quy định về ATGTcông tác học sinh sinh viên ngày 18/8/2010 củaBGD&ĐT triển khai một số nội dung: “Chỉ đạo các trường trung học phổ thôngyêu cầu học sinh ký cam kết không điều khiển mô tô, xe gắn máy khi chưa đủtuổi quy định và chưa có giấy phép lái xe; đề nghị phụ huynh cùng lí cam kếtvới nhà trường để bảo đảm thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật và bảođảm an toàn tính mạng cho học sinh”

Công văn số 345/BGDĐT-CTHSSV về việc tăng cường đảm bảo trật tựATGT cho học sinh, sinh viên Nhắc nhở học sinh, sinh viên chấp hành nghiêmtúc các quy định của Luật Giao thông đường bộ “Đẩy mạnh công tác giáo dụcATGT trong trường học, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật cho họcsinh, sinh viên trong năm học 2011-2012”, (Bộ GD&ĐT) ban hành, gửi cho các

sở GD&ĐT, các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp ngày 29tháng 8 năm 2011 nhằm: Thực hiện chỉ thị số 718/TTg ngày 1 tháng 9 năm 1997

của Thủ tướng Chính phủ quy định tháng 9 hằng năm là tháng ATGT Kế hoạch

số 304/KH-UBATGTQG ngày 3 tháng 8 năm 2011 của Chủ tịch Ủy ban ATGTQuốc gia về tháng ATGT năm 2011 với chủ đề “Phòng chống uống rượu, biađối với người điều khiển phương tiện giao thông”

Chuyên đề: “Phổ biến, giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường

bộ cho học sinh, sinh viên trong các trường học thuộc hệ thống giáo dục quốcdân” nhằm nâng cao ý thức pháp luật, văn hóa pháp lí cho mọi thành viên trong

xã hội, trong đó có học sinh, sinh viên: “Góp phần giáo dục đạo đức, lối sống,hình thành nhân cách, rèn luyện hành vi ứng xử cho thế hệ trẻ ngay từ khi trênghế nhà trường tạo nếp sống, hành động: Sống và làm việc theo pháp luật”, Thạc

sỹ Phạm Thị Kim Dung, Đặc san tuyên truyền pháp luật, số 3/2011, Vụ phổbiến, giáo dục pháp luật, Bộ tư pháp Mặc dù đã có nhiều công tác tuyên truyền,giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ nhưng vẫn chưa tạo điềukiện đầy đủ và phát huy mạnh mẽ cho học sinh trong việc chấp hành tốt luật:

“Để đảm bảo ATGT một cách bền vững, trước hết Luật Giao thông đường bộ vàvấn đề ATGT phải được tuyên truyền, giáo dục sâu rộng, có hệ thống ngay trongtrường học Nên đưa môn Luật Giao thông đường bộ vào giảng dạy ngay từ cấpTHPT” [14] nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng cần phải giáo dục ý thức chấphành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh.“Nghiên cứu hành vi chấp hànhLuật Giao thông đường bộ của học sinh THPT khi tham gia giao thông”, luận ántiến sỹ của Nguyễn Như Chiến, 2008

Để giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinhTHPT, ngày 20 tháng 4 năm 2011 tác giả Ngô Xuân Thắng có bài viết: “Đối vớihọc sinh THPT phải củng cố kiến thức ở cấp học dưới và phát triển phù hợp vớiyêu cầu của cấp học, học sinh hiểu được nguyên nhân xảy tai nạn giao thông vàbiết cách phòng tránh tai nạn, hiểu được trách nhiệm công dân của bản thân, tôntrọng mọi người và quy định của pháp luật, thể hiện được hành vi văn hóa khitham gia giao thông” [30], trong bài viết “Giáo dục ATGT đường bộ cho học

sinh, sinh viên - Thực trạng và giải pháp”, Bộ Giao thông Vận tải, Ủy banATGT Quốc gia Các giải pháp cụ thể nâng cao ý thức cho mọi người trong việcchấp hành Luật Giao thông đường bộ: Hoàn chỉnh hệ thống văn bản pháp luật vểbảo đảm trật tự ATGT đường bộ; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến,giáo dục, hướng dẫn pháp luật về trật tự ATGT; nâng cao hiệu quả an toàn củakết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, phương tiện giao thông đườngbộ; …“ATGT đường bộ: Thực trạng và giải pháp” [9] Nguyễn Văn Chính, TrầnVăn Luyện, Trần Sơn, Nxb chính trị quốc gia, 2003

Tác giả Kiều Oanh với bài viết “Giải pháp nâng cao hiệu quả vai trò của gia đình và nhà trường về giáo dục ATGT cho học sinh” cho rằng, gia đình là

trường học đầu tiên và cực kỳ quan trọng cho trẻ về việc tham gia giaothông.Nhà trường là nơi trẻ rèn nhân cách của trẻ hàng ngày”[23]; vấn đề đặt ra

là làm thế nào nâng cao “Hiệu quả vai trò của gia đình và nhà trường về giáodục ATGT cho học sinh”

Tác giả Hà Trọng Hoan nghiên cứu “phối hợp các lực lượng xã hội trong giáo dục pháp luật ATGT cho học sinh THPT quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội” (Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục - 2017) Luận văn đã làm rõ những

vấn đề lí luận liên quan, nêu lên đặc điểm học sinh THPT quận Hoàn Kiếm,thành phố Hà Nội - địa bàn trung tâm của Thành phố và đề xuất các biện phápphối hợp các lực lượng xã hội trong giáo dục pháp luật ATGT cho học sinhTHPT quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội hiện nay [19]

Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu ở các đối tượng, phạm vi khácnhau, có nhiều bài viết đề cập đến giáo dục ATGTcho học sinh các bậc học; tuynhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu về phối hợp nhà trường với gia đình

và cộng đồng giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho họcsinhTHPT quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội

1.2 Ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ của học sinh trung học phổ thông

1.2.1 Khái niệm ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ

Dưới góc độ nghiên cứu của Triết học, “Ý thức” được nghiên cứu trong mốiquan hệ với “Vật chất”, là phạm trù đối lập với vật chất, là sự phản ánh thế giới vậtchất khách quan vào bộ óc con người, có sự cải biến và sáng tạo của chủ thể

Trong Tâm lí học, các nhà tâm lí học duy tâm, nội quan, phân tâm, hành vi,hiện sinh (V Vunt, W Giêmx, Phrớt, Tônman, Rôgiơ ) cho rằng ý thức là cái

gì đó ở bên ngoài, không có phẩm chất và cấu trúc, hoặc một cái gì đó trừutượng - trải nghiệm, thể nghiệm, máy móc và thụ động; tách rời khỏi thế giới đốitượng xung quanh, các quan hệ xã hội và các hoạt động của con người cùng với

xã hội tạo ra thế giới và các quan hệ ấy

Đối lập với quan điểm duy tâm và duy vật siêu hình, tâm lí học Mác - xít đãvận dụng sáng tạo các nguyên lí của triết học mác - xít, xây dựng nên một phươngpháp luận riêng cho tâm lí học với các nguyên tắc cơ bản: coi tâm lí là hoạt động;tính lịch sử - xã hội và sự phát triển của tâm lí v.v Trên cơ sở đó, thay đổi tận gốcbản thân cách tiếp cận vấn đề và giải thích thực sự về tâm lí, ý thức

Cấu trúc của ý thức gồm ba thành tố tạo thành, đó là “chất liệu” (tế bào)cảm tính của tri giác (hay hình ảnh), nghĩa và ý “Chất liệu” cảm tính là thànhphần cảm tính gồm những hình ảnh về thực tế đang được tri giác khác nhau vềdạng thức, sắc diện cảm tính, mức độ rõ rệt, ổn định , đem lại tính thực tại chobức tranh được ý thức về thế giới bên ngoài Nhờ đó, thế giới mới xuất hiệntrước chủ thể như là một cái gì đó tồn tại không phải trong ý thức mà ở bênngoài hoạt động

Các nhà Tâm lí học hiện đại cho rằng “con người sinh ra chưa có ý thức Ý thức được hình thành, phát triển, thay đổi trong các hoạt động cụ thể của từng người thông qua sản phẩm của hoạt động và trong quá trình giao tiếp với những người khác Nảy sinh và phát triển trong hoạt động với những quan hệ

xã hội nhất định, ý thức đồng thời định hướng, điều khiển, điều chỉnh hoạt động.

Ý thức vừa là tiền đề của hoạt động, vừa là kết quả của hoạt động” [19].“Ý

thức” là thuộc tính của con người, được sử dụng trong hầu hết mọi lĩnh vực, mọikhía cạnh hoạt động để cải tạo thế giới Tính chất ý thức trong các hiện tượngtâm lí của con người là biểu hiện chất lượng mới, đặc thù của tâm lí con người

Như vậy, ý thứclà sự phản ánh tâm lí cao nhất chỉ có ở con người, là sự phản ánh bằng ngôn ngữ những gì con người tiếp thu được trong mối quan hệ qua lại với thế giới khách quan.

Từ cách tiếp cận trên cho thấy,ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ

là sự hiểu biết và tự giác chấp hành các quy định và luật lệ giao thông khi tham gia giao thông của cá nhân.

1.2.2 Biểu hiện của ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ của học sinh trung học phổ thông

Ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộcủa học sinh THPT được thểhiện như sau:

Thứ nhất, nhận thức, hiểu biết của học sinh về Luật Giao thông đường bộ,

đường sắt; các quy định của pháp luật về đảm bảo trật tự ATGT Có hiểu biết cơbản để phòng, tránh tai nạn và có ý thức chấp hành pháp luật khi tham gia giaothông; chống ùn tắc giao thông trước cổng trường

Thứ hai,thái độ của học sinh khi tham gia giao thông, tôn trọng mọi người,

nhường nhịn và giúp đỡ người khác; biết bảo vệ bản thân không bị các tai nạn,thương tích, biết tự sơ cứu cho bản thân và bạn bè khi xảy ra tai nạn giao

thông,có thái độ ứng xử văn minh lịch sự khi tham gia giao thông và tinh thần

thượng tôn pháp luật

Thứ ba, thực hiện đúng quy định trong Qui tắc giao thông đường bộ củaLuật Giao thông đường bộ như: đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe mô tô, xe gắnmáy; xe máy điện; không uống rượu, bia khi điều khiển phương tiện tham giagiao thông Không điều kiển xe máy khi chưa đủ tuổi và đội mũ bảo hiểm khi

ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy; phương tiện xe hai bánh chạy bằng điện thamgia giao thông.Xây dựng nếp sống văn hoá giao thông; ứng xử có văn hóa, đúngpháp luật, xóa bỏ những thói quen tùy tiện vi phạm quy tắc giao thông; hìnhthành ý thức tuân thủ pháp luật khi tham gia giao thông góp phần xây dựng môitrường giao thông trật tự, an toàn, văn minh, thân thiện

1.3.Giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh trung học phổ thông

1.3.1 Khái niệm giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ

Giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ là hoạt động có mục đích, có tổ chức của chủ thể giáo dục đối với người tham gia giao thông nhằm nâng cao kiến thức, thái độ và thói quen hành vi tuân thủ pháp luật về giao thông cho họ.

Thực chất, giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ là hoạtđộng có mục đích, có tổ chức của chủ thể giáo dục tác động lên đối tượng giáodục nhằm mục đích hình thành ở các em tri thức, tình cảm và hành vi phù hợpkhi tham gia giao thông

Giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ là cơ sở để củng cốkiến thức, rèn luyện thói quen hành vi chấp hành pháp luật cho học sinh

Giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ là khâu đầu tiêntrong chuỗi hoạt động thực hiện pháp luật về giao thông, là cầu nối để chuyềntải pháp luật vào đời sống xã hội, pháp luật muốn phát huy được tác dụng vàhiệu quả phải thông qua và được thực hiện bởi con người có hiểu biết phápluật về giao thông, vì vậy Đảng và Nhà nước ta quan tâm đẩy mạnh các hoạtđộng tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ,nhất là trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng nhà nước pháp quyền xãhội chủ nghĩa hiện nay

1.3.2 Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh trung học phổ thông

Theo các tài liệu nghiên cứu Tâm lý học, học sinh THPT là học sinh đangtheo học tại các trường THPT Đây là lứa tuổi ở thời kỳ đầu thanh niên trong độtuổi 16, 17, 18 tuổi, ở thời kỳ này sự phát triển thể chất và tâm lý của học sinhrất mạnh mẽ [18]

Sự phát triển tâm lý mang tính quy luật, ở lứa tuổi học sinh THPT ngự trịquy luật về tính mất cân đối tạm thời, tính mâu thuẫn và quy luật về tính khôngđồng đều của sự phát triển, thể hiện ở tất cả các lĩnh vực của nhân cách: trẻ pháttriển với tốc độ khác nhau, nhưng đó lại là tính độc đáo Các điều kiện phát triểntâm lý ở lứa tuổi học sinh trung học: hoạt động học tập, các hoạt động chungkhác, hoạt động giao tiếp với những người xung quanh Đặc thù mang tính quyluật trong sự phát triển tâm lý của học sinh lứa tuổi trung học gây ra những khókhăn nhất định cho giáo viên trong việc nhận diện, đánh giá, có tác động phùhọp đến học sinh Điều này đòi hỏi phải có những cách thức phù hợp, khoa học,

để có thể tìm hiểu học sinh một cách khách quan, đúng đắn Ở từng lứa tuổi(THCS hoặc THPT), có một số lĩnh vực thể hiện nét riêng, đặc thù của lứa tuổi,chi phối sự phát triển của các lĩnh vực khác và toàn bộ nhân cách học sinh Đây

là điều giáo viên chủ nhiệm cần nắm được để định hướng cho việc tìm hiểu họcsinh một cách phù hợp

Ở thời kỳ này học sinh THPT có những đặc điểm nhân cách chủ yếu sau [18]:

Sự phát triển của tự ý thức: Quá trình tự ý thức diễn ra mạnh mẽ, sôinổi, có tính đặc thù riêng địa vị mới mẻ trong tập thể, những quan hệ mới vớithế giới xung quanh buộc thanh niên phải ý thức được đặc điểm nhân cách củamình Sự tự ý thức của các em xuất phát từ yêu cầu của cuộc sống và hoạt động.Các nhà giáo dục cần phải tôn trọng ý kiến của học sinh, biết lắng nghe ý kiếncủa các em, đồng thời có biện pháp khéo léo để các em hình thành được mộtbiểu tượng khách quan về nhân cách của mình

Tự ý thức của học sinh THPT diễn ra mạnh mẽ, sôi nổi và có tính đặcthù Việc xác lập vị thế trong tập thể, xây dựng những quan hệ mới trong đờisống xã hội khiến học sinh THPT phải ý thức được đặc điểm nhân cách củamình Sự tự ý thức của thanh niên học sinh xuất phát từ yêu cầu của cuộc sống

và hoạt động Vì vậy, cha mẹ và thầy cô cần tôn trọng ý kiến của học sinh, biếtlắng nghe ý kiến của các em, đồng thời có biện pháp khéo léo để các em hìnhthành được một biểu tượng khách quan về nhân cách của mình

Sự hình thành thế giới quan: Chỉ số đầu tiên của sự hình thành thế giớiquan là sự phát triển của hứng thú nhận thức đối với những vấn đề thuộc nguyêntắc chung nhất, những quy luật phổ biến của tự nhiên, của xã hội Việc hìnhthành thế giới quan không chỉ giới hạn ở tính tích cực nhận thức, mà còn thểhiện ở phạm vi nội dung Trong quá trình giáo dục, nhà giáo dục cần phải xâydựng thế giới quan lành mạnh, đúng đắn cho các em

Giao tiếp và đời sống tình cảm: Tuổi thanh niên mới lớn là lứa tuổimang tính chất tập thể nhất, ở lứa tuổi này, các em có khuynh hướng làm bạnvới bạn bè cùng tuổi, các em tham gia vào nhiều nhóm bạn khác nhau Nhà giáodục cần chú ý đến ảnh hưởng của nhóm, tổ chức cho các nhóm tham gia vào cáchoạt động tập thể của Đoàn

Hoạt động lao động và sự lựa chọn nghề: Từ những đặc điểm nhâncách, tâm lý cơ bản trên trên phương diện giáo dục, nhà quản lý và giáo viêntrong trường THPT cần xây dựng mối quan hệ tốt giữa học sinh và giáo viêntrên tinh thần bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau Người giáo viên trong nhà trườngcần thực sư phải là một tấm gương về nhân cách cho các em noi theo Giáo viêncần phải giúp đỡ các em một cách khéo léo, tế nhị để hoạt động học tập và cáchoạt động khác của các em được phong phú, hấp dẫn và độc lập Điều quantrọng là cần có sự kết họp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội

1.3.3 Mục tiêu giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh trung học phổ thông

Nhằm hình thành và từng bước mở rộng hệ thống tri thức pháp luật về giaothông; trên cơ sở đó bồi dưỡng, phát triển niềm tin pháp luật và giáo dục ý thứcnhân cách, rèn luyện thói quen, hành vi tuân thủ quy định của pháp luật khi thamgia giao thông Thông qua giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đườngbộgiúp học sinh biết phân biệt được cái đúng, cái sai, điều hay, lẽ phải, hành vihợp pháp hay không hợp pháp Giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thôngđường bộkết hợp với các nội dung giáo dục khác nhằm trang bị, thực hành các

kỹ năng sống cho trẻ em, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục phổ thông đãđược xác định

1.3.4 Nội dung giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh trung học phổ thông

Nội dung giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho họcsinh THPT bao gồm:

- Thứ nhất, giáo dục nâng cao hiểu biết, nhận thức đúng đắn cho học sinh

THPT về những qui định trong Qui tắc giao thông đường bộ trong Luật Giaothông đường bộ Việt Nam Cụ thể như sau:

+/ Về hệ thống báo hiệu đường bộ

1 Hệ thống báo hiệu đường bộ gồm hiệu lệnh của người điều khiển giaothông; tín hiệu đèn giao thông, biển báo hiệu, vạch kẻ đường, cọc tiêu hoặctường bảo vệ, rào chắn

2 Hiệu lệnh của người điều khiển giao thông quy định như sau:

a) Tay giơ thẳng đứng để báo hiệu cho người tham gia giao thông ở cáchướng dừng lại;

b) Hai tay hoặc một tay dang ngang để báo hiệu cho người tham gia giaothông ở phía trước và ở phía sau người điều khiển giao thông phải dừng lại;

người tham gia giao thông ở phía bên phải và bên trái của người điều khiển giaothông được đi;

c) Tay phải giơ về phía trước để báo hiệu cho người tham gia giao thông ởphía sau và bên phải người điều khiển giao thông phải dừng lại; người tham giagiao thông ở phía trước người điều khiển giao thông được rẽ phải; người thamgia giao thông ở phía bên trái người điều khiển giao thông được đi tất cả cáchướng; người đi bộ qua đường phải đi sau lưng người điều khiển giao thông

3 Tín hiệu đèn giao thông có ba màu, quy định như sau:

a) Tín hiệu xanh là được đi;

b) Tín hiệu đỏ là cấm đi;

c) Tín hiệu vàng là phải dừng lại trước vạch dừng, trừ trường hợp đã đi quávạch dừng thì được đi tiếp; trong trường hợp tín hiệu vàng nhấp nháy là được đinhưng phải giảm tốc độ, chú ý quan sát, nhường đường cho người đi bộ qua đường

4 Biển báo hiệu đường bộ gồm năm nhóm, quy định như sau:

a) Biển báo cấm để biểu thị các điều cấm;

b) Biển báo nguy hiểm để cảnh báo các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra;c) Biển hiệu lệnh để báo các hiệu lệnh phải thi hành;

d) Biển chỉ dẫn để chỉ dẫn hướng đi hoặc các điều cần biết;

đ) Biển phụ đề thuyết minh bổ sung các loại biển báo cấm, biển báo nguyhiểm, biển hiệu lệnh và biển chỉ dẫn

5 Vạch kẻ đường là vạch chỉ sự phân chia làn đường, vị trí hoặc hướng đi,

vị trí dừng lại

6 Cọc tiêu hoặc tường bảo vệ được đặt ở mép các đoạn đường nguy hiểm

để hướng dẫn cho người tham gia giao thông biết phạm vi an toàn của nềnđường và hướng đi của đường

7 Rào chắn được đặt ở nơi đường bị thắt hẹp, đầu cầu, đầu cống, đầu đoạnđường cấm, đường cụt không cho xe, người qua lại hoặc đặt ở những nơi cầnđiều khiển, kiểm soát sự đi lại

8 Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định cụ thể về báo hiệu đường bộ.+/ Về chấp hành báo hiệu đường bộ

1 Người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh và chỉ dẫn của hệthống báo hiệu đường bộ

2 Khi có người điều khiển giao thông thì người tham gia giao thông phảichấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông

3 Tại nơi có biển báo hiệu cố định lại có báo hiệu tạm thời thì người thamgia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh của báo hiệu tạm thời

4 Tại nơi có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, người điều khiểnphương tiện phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường cho người đi bộ, xe lăncủa người khuyết tật qua đường

Những nơi không có vạch kẻ đường cho người đi bộ, người điều khiểnphương tiện phải quan sát, nếu thấy người đi bộ, xe lăn của người khuyết tậtđang qua đường thì phải giảm tốc độ, nhường đường cho người đi bộ, xe lăn củangười khuyết tật qua đường bảo đảm an toàn

một làn đường và chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép; khi chuyểnlàn đường phải có tín hiệu báo trước và phải bảo đảm an toàn.

2 Trên đường một chiều có vạch kẻ phân làn đường, xe thô sơ phải đi trênlàn đường bên phải trong cùng, xe cơ giới, xe máy chuyên dùng đi trên lànđường bên trái

3 Phương tiện tham gia giao thông đường bộ di chuyển với tốc độ thấp hơnphải đi về bên phải

+/ Về vượt xe

1 Xe xin vượt phải có báo hiệu bằng đèn hoặc còi; trong đô thị và khuđông dân cư từ 22 giờ đến 5 giờ chỉ được báo hiệu xin vượt bằng đèn

2 Xe xin vượt chỉ được vượt khi không có chướng ngại vật phía trước, không

có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt, xe chạy trước không

có tín hiệu vượt xe khác và đã tránh về bên phải

3 Khi có xe xin vượt, nếu đủ điều kiện an toàn, người điều khiển phươngtiện phía trước phải giảm tốc độ, đi sát về bên phải của phần đường xe chạy chođến khi xe sau đã vượt qua, không được gây trở ngại đối với xe xin vượt

4 Khi vượt, các xe phải vượt về bên trái, trừ các trường hợp sau đâythì được phép vượt bên phải:

a) Khi xe phía trước có tín hiệu rẽ trái hoặc đang rẽ trái;

b) Khi xe điện đang chạy giữa đường;

c) Khi xe chuyên dùng đang làm việc trên đường mà không thể vượt bêntrái được

5 Không được vượt xe khi có một trong các trường hợp sau đây:

a) Không bảo đảm các điều kiện quy định tại khoản 2 Điều này;

b) Trên cầu hẹp có một làn xe;

c) Đường vòng, đầu dốc và các vị trí có tầm nhìn hạn chế;

d) Nơi đường giao nhau, đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt;đ) Khi điều kiện thời tiết hoặc đường không bảo đảm an toàn cho việc vượt;

e) Xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ.+/ Về chuyển hướng xe

1 Khi muốn chuyển hướng, người điều khiển phương tiện phải giảm tốc

độ và có tín hiệu báo hướng rẽ

2 Trong khi chuyển hướng, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyêndùng phải nhường quyền đi trước cho người đi bộ, người đi xe đạp đang đi trênphần đường dành riêng cho họ, nhường đường cho các xe đi ngược chiều vàchỉ cho xe chuyển hướng khi quan sát thấy không gây trở ngại hoặc nguy hiểmcho người và phương tiện khác

3 Trong khu dân cư, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùngchỉ được quay đầu xe ở nơi đường giao nhau và nơi có biển báo cho phép quay đầuxe

4 Không được quay đầu xe ở phần đường dành cho người đi bộ quađường, trên cầu, đầu cầu, gầm cầu vượt, ngầm, trong hầm đường bộ, đường caotốc, tại nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt, đường hẹp, đường dốc,đoạn đường cong tầm nhìn bị che khuất

+/ Về lùi xe

1 Khi lùi xe, người điều khiển phải quan sát phía sau, có tín hiệu cần thiết

và chỉ khi nào thấy không nguy hiểm mới được lùi

2 Không được lùi xe ở khu vực cấm dừng, trên phần đường dành cho người

đi bộ qua đường, nơi đường bộ giao nhau, đường bộ giao nhau cùng mức với đườngsắt, nơi tầm nhìn bị che khuất, trong hầm đường bộ, đường cao tốc

+ Về tránh xe đi ngược chiều

1 Trên đường không phân chia thành hai chiều xe chạy riêng biệt, hai xe

đi ngược chiều tránh nhau, người điều khiển phải giảm tốc độ và cho xe đi vềbên phải theo chiều xe chạy của mình

2 Các trường hợp nhường đường khi tránh nhau quy định như sau:

a) Nơi đường hẹp chỉ đủ cho một xe chạy và có chỗ tránh xe thì xe nào ởgần chỗ tránh hơn phải vào vị trí tránh, nhường đường cho xe kia đi;

b) Xe xuống dốc phải nhường đường cho xe đang lên dốc;

c) Xe nào có chướng ngại vật phía trước phải nhường đường cho xekhông có chướng ngại vật đi trước

3 Xe cơ giới đi ngược chiều gặp nhau không được dùng đến chiếu xa

Về dừng xe, đỗ xe trên đường bộ

Dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của phương tiện giao thông trongmột khoảng thời gian cần thiết đủ để cho người lên, xuống phương tiện, xếp dỡ

hàng hóa hoặc thực hiện công việc khác

2 Đỗ xe là trạng thái đứng yên của phương tiện giao thông không giớihạn thời gian

3 Người điều khiển phương tiện khi dừng xe, đỗ xe trên đường bộ phảithực hiện quy định sau đây:

a) Có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện khác biết;

b) Cho xe dừng, đỗ ở nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phầnđường xe chạy; trường hợp lề đường hẹp hoặc không có lề đường thì phải cho

xe dừng, đỗ sát mép đường phía bên phải theo chiều đi của mình;

c) Trường hợp trên đường đã xây dựng nơi dừng xe, đỗ xe hoặc quy địnhcác điểm dừng xe, đỗ xe thì phải dừng, đỗ xe tại các vị trí đó;

d) Sau khi đỗ xe, chỉ được rời khỏi xe khi đã thực hiện các biện pháp an toàn;nếu xe đỗ chiếm một phần đường xe chạy phải đặt ngay biển báo hiệu nguy hiểm ởphía trước và phía sau xe để người điều khiển phương tiện khác biết;

đ) Không mở cửa xe, để cửa xe mở hoặc bước xuống xe khi chưa bảo đảmđiều kiện an toàn;

e) Khi dừng xe, không được tắt máy và không được rời khỏi vị trí lái;g) Xe đỗ trên đoạn đường dốc phải được chèn bánh

4 Người điều khiển phương tiện không được dừng xe, đỗ xe tại các vị trísau đây:

a) Bên trái đường một chiều;

b) Trên các đoạn đường cong và gần đầu dốc tầm nhìn bị che khuất;

c) Trên cầu, gầm cầu vượt;

d) Song song với một xe khác đang dừng, đỗ;

đ) Trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường;

e) Nơi đường giao nhau và trong phạm vi 5 mét tính từ mép đường giao nhau;g) Nơi dừng của xe buýt;

h) Trước cổng và trong phạm vi 5 mét hai bên cổng trụ sở cơ quan, tổ chức;i) Tại nơi phần đường có bề rộng chỉ đủ cho một làn xe;

k) Trong phạm vi an toàn của đường sắt;

l) Che khuất biển báo hiệu đường bộ

+/ Về dừng xe, đỗ xe trên đường phố

Người điều khiển phương tiện khi dừng xe, đỗ xe trên đường phố phảituân theo quy định tại Điều 18 của Luật này và các quy định sau đây:

1 Phải cho xe dừng, đỗ sát theo lề đường, hè phố phía bên phải theo chiều

đi của mình; bánh xegần nhất không được cách xa lề đường, hè phố quá 0,25mét và không gây cản trở, nguy hiểm cho giao thông Trường hợp đườngphố hẹp, phải dừng xe, đỗ xe ở vị trí cách xe ô tô đang đỗ bên kia đường tốithiểu 20 mét

2 Không được dừng xe, đỗ xe trên đường xe điện, trên miệng cống thoátnước, miệng hầm của đường điện thoại, điện cao thế, chỗ dành riêng cho xechữa cháy lấy nước Không được để phương tiện giao thông ở lòng đường, hèphố trái quy định;

- Thứ hai, giáo dục cho học sinh THPT thái độ đúng đắn khi tham gia

giao thông, tôn trọng người khác khi tham gia giao thông, tự giác thực hiện

những qui định của Qui tắc giao thông đường bộ, lên án, phản đối với những viphạm an toàn giao thông đường bộ của những người tham gia giao thông.;

- Thứ ba, giáo dục cho học sinh THPT thực hiện đúng những qui định

trong Qui tắc giao thông đường bộ (đã nêu trên) nhằm đảm bảo an toàn giaothông cho mình và người khác khi tham gia giao thông

1.3.5 Phương pháp giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường

bộ cho học sinh trung học phổ thông

Phương pháp GD ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinhtrung học phổ thông là cách thức tác động của nhà giáo dụcđến học sinh để nângcao nhận thức, thái độ và thực hiện đúng những qui định của Luật Giao thôngđường bộ cho học sinh Các phương pháp giáo dục bao gồm:

- Nhóm phương pháp thuyết phục:Với phương pháp này, nhà giáo dục tác

động vào mặt nhận thức và tình cảm của học sinh thông quatuyên truyền, phântích, giảng giải, giúp học sinh nâng cao hiểu biết và có nhận thức đúng đắn, đầy

đủ về tầm quan trọng, sự cần thiết của những qui định trong Luật Giao thôngđường bộ Nhóm này bao gồm các phương pháp: đàm thoại, kể chuyện, giảnggiải, nêu gương

- Nhóm phương pháp tổ chức hoạt động và hình thành kinh nghiệm ứng xử: Với phương pháp này, nhà giáo dục tổ chức cho học sinh các hoạt động trải

nghiệm, thông qua các cuộc thi tìm hiểu về Luật Giao thông đường bộ, các hoạtđộng tuyên truyền về tham gia giao thông an toàn giúp học sinh tập dượt, rènluyện, hình thànhcác hành vi thói quen tham gia giao thông an toàn cho các em.Nhóm này bao gồm các phương pháp tập luyện, rèn luyện, trải nghiệm

- Nhóm phương pháp kích thích hoạt động và điều chỉnh hành vi ứng xử:Với

phương pháp này, nhà giáo dục tác động vào mặt tình cảm của học sinh nhằmkhuyến khích, động viên, thúc đẩy tính tích cực hoạt động, lôi cuốn lòng nhiệt tìnhtham gia vào các hoạt động liên quan đến ý thức chấp hành Luật Giao thông đường

bộ, đồng thời ngăn ngừa, uốn nắn, khắc phục những sai lầm, những biểu hiện tiêu

cực không được xã hội thừa nhận về hành vi tham gia giao thông thiếu ý thức vàkhông an toàn Nhóm này gồm các phương pháp: khen thưởng, trách phạt.

Với các phương pháo trên, nhà giáo dục cần phối hợp hài hòa, vận dụnglinh hoạt các phương pháp sao cho tinh tế, phù hợp với từng đối tượng giáo dục,mục đích giáo dục, tình huống cụ thể thì mới đạt được kết quả cao

1.3.6 Con đường giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh trung học phổ thông

Để giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh THPT

có hiệu quả, nhà giáo dục cần tổ chức thông qua các con đường dưới đây:

- Thông qua việc dạy học môn Giáo dục công dân, lịch sử, địa lý ở trườngTHPT, trong đó thông qua môn Giáo dục công dân là chủ yếu

Đối với dạy học môn Giáo dục công dân, có thể tích hợp, lồng ghép nộidung Luật Giao thông đường bộ nói chung và Qui tắc giao thông đường bộ nóiriêng vào nội dung của Môn học, đồng thời giáo dục cho học sinh thái độ, hành

vi đúng đắn khi tham gia giao thông, thực hiện đúng, nghiêm chỉnh những quiđịnh của Luật và chấp hành đúng các biển chỉ dẫn an toàn giao thông cũng nhưdưới sự chỉ dẫn của cảnh sát giao thông, cán bộ dân phòng và người điều tiết giaothông khác

Đối với dạy học môn Lịch sử, có thể giáo dục cho học sinh nguồn gốc, sự rađời và các mốc thời điểm thay đổi, điều chỉnh Luật Giao thông đường bộ trongtừng bối cảnh xã hội, nhất là trong xã hội hiện đại hiện nay

Đối với dạy học môn Địa lý, có thể giúp học sinh thiết lập được mối quan

hệ giữa điều kiện khí hậu, vị trí địa lý, địa hình, đặc điểm xã hội, điều kiện kinhtế với những yêu cầu của Luật Giao thông đường bộ, đặc biệt là những qui địnhtrong Qui tắc giao thông đường bộ để học sinh hiểu được ý nghĩa, sự cần thiếtphải chấp hành Luật

- Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp như: Hoạt động giao lưu, hoạtđộng nhân đạo, hoạt động tình nguyện, hoạt động cộng đồng, hoạt động sinh

hoạt tập thể, hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tươngtác, tham quan dã ngoại, các hội thi, lao động công ích, sân khấu hóa (kịch, thơ,hát, múa rối, tiểu phẩm, kịch tham gia,…), thể dục thể thao, tổ chứccác ngày hội

an toàn giao thông…sẽ bồi dưỡng cho học sinh THPT những hiểu biết về LuậtGiao thông đường bộ và ý thức chấp hành Luật

Các hoạt động này được tổ chức bởi các lực lượng giáo dục trong và ngoàinhà trường, bao gồm: chính quyền, đoàn thể, ban ngành, các câu lạc bộ,… Mỗi

tổ chức đều có vai trò quan trọng trong việc giáo dục ý thức chấp hành LuậtGiao thông đường bộ cho học sinh THPT

- Thông qua con đường tự rèn luyện, tự tu dưỡng, tự giáo dục của bảnthân Mỗi học sinh từ chỗ là đối tượng của quá trình GD pháp luật sẽ trởthành chủ thể của quá trình này Đặc biệt đối với học sinh THPT, ở các em

đã có những hiểu biết nhất định về những kiến thức tự nhiên, xã hội, về mốiquan hệ giữa con người với con người, giữa con người với tự nhiên, giữa conngười với xã hội thì nhà giáo dục cần khơi dậy và kích thích họ tự giác, tựgiáo dục bản thân là chính

- Thông qua những tấm gương sáng về ý thức tham gia giao thông và ýthức tham gia giao thông an toàn của người tham gia giao thông để giáo dục cho

học sinh THPT là có ý nghĩa thiết thực và hiệu quả vì "Một tấm gương sáng còn

có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền" Như vậy, công tác tuyên

truyền về Luật Giao thông đường bộ và ý thức tham gia giao thông cho học sinhcần được thực hiện trong nhà trường và ngoài xã hội bởi Đoàn Thanh niên, sựphối hợp giữa Đoàn thanh niên, Hội cha mẹ học sinh, Hội phụ nữ với PhòngTuyên Giáo, phòng Văn hóa thông tin và truyền thông, Công an xã, phường,quận, huyện

1.3.7 Chủ thể giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cho học sinh trung học phổ thông