Cách tiêp cận Việc giáo dục KNS cho HŠ trong nhà trường THCS được thực hiện thong qua dạy học các môn học và tô chức các hoạt động giáo dục nhưng không phải là lông ghép, tích hợp thêm
Trang 1PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC KNS
CHO HS TRONG NHÀ TRƯỜNG
THCS
Trang 2MỤC TIEU
GV có thê:
- Phân biệt được quan điểm dạy học,
phương pháp dạy học và Kĩ thuật dạy
học
‹Ổ Biết được một sô phương pháp dạy học
và Kĩ thuật day học tích cực co thé sw dung dé giao duc ki nang song
¢ Van dụng được một số phương pháp dạy
học và Kĩ thuật dạy học tích cực trong
Trang 3Cách tiêp cận
Việc giáo dục KNS cho HŠ trong nhà trường THCS được thực hiện thong qua dạy học các môn học và tô chức các hoạt
động giáo dục nhưng không phải là lông ghép, tích hợp thêm KNS vào nội dung
các mon học và hoạt động giáo dục; mà
theo một cách tiếp cận mới, đó là sử dựng các phương pháp và Kĩ thuật dạy học tích cực đề tạo điêu kiện, cơ hội cho HS được thực hành, trải nghiệm KNS trong qua trình học tap
Trang 4Hoạt động 1: Tìm hiểu về PPDH
và các câp độ của PPDH
1 Dựa vào hiểu biết của bản thân
Anh/ Chi hãy cho biết PPDH là gi?
Trang 5
HAI NIEM PPDH
° Thuật ngữ phương pháp (PP) bắt nguồn
từ tiếng Hy lap (methodos) có nghĩa là
con đường để đạt mục đích Theo đó,
PPDH là con đường để đạt mục đích
day hoc
¢ PPDH la cach thttc hanh dong cua giao
viên (GV) và học sinh (HS) trong quá
trinh dạy học Cách thức hành động
bao giờ cũng dién ra trong những hình
thức cụ thể Cách thức và hình thức
không tách nhau một cách độc lập
Trang 6học tập cu thé.“ (Meyer, H.1987)
¢ PPDH la nhtng hinh thuc va cach
thức hoạt động của GV và học sinh trong những điều kiện dạy học xác định nhằm đạt mục đích dạy học
Trang 72 Anh/ Chi hãy so sánh sự khác
nhau giữa QĐDH, PPDH và KTDH
Trang 8MÔ HÌNH BA BÌNH DIỆN CỦA PPDH Quan điểm DH - PPDH - Kỹ thuật DH (Bernd MEIER)
Bình diện vĩ mô ' PP vĩ mô
Bình diện vimô KỸ THUẬẠT DẠY HỌC ` -:-‹¬°
Trang 9Khái quát về các quan điểm, PP và kĩ thuật dạy học
Dạy học phân hoá Day hoc theo muc tiéu Day hoc theo du an
Dạy học giải quyết vẫn đề
Trang 10Khái quát về các quan điểm, PP và kĩ thuật day hoc
Luyén tap
Trang 11Khái quát về các quan điểm, PP và kĩ thuật day hoc
Trang 12KÉT LUẬN
¢ Khái niệm PPDH năm trong môi quan hệ với rat
nhiêu thành phân của quá trình DH
‹ Khái niệm PPDH là khái niệm phức hợp, có nhiêu
bình diện khác nhau PPDH được hiểu theo nghĩa
rộng và nghĩa hep
‹ Không có sự thông nhất vê phân loại các PPDH
°Ổ [rong mô hình này thường không có sự phân biệt
giữa PPDH và hình thức day hoc (HTDH) Các
hình thức tổ chức hay hình thức xã hội của dạy học (như dạy học theo nhóm, dạy học theo dự
an) cũng được gọi là các PPDH
Trang 19Một sô phương pháp
và Kĩ thuật dạy học tích cực
Trang 20Thảo luận nhóm
- Thảo luận nhóm là một hình thức xã hội
của DH, trong đó HS của một lớp học
được chia thành các nhóm nhỏ trong
khoảng thời gian giới hạn
- Mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm
vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp
tác làm việc
- Kết quả làm việc của nhóm sau đó được
trình bày và đánh giá trước toàn lớp
Trang 21Các nhóm cô định trong một thời gian dài
Phân chia theo năng lực học tập khác nhau
Phân chia theo các dạng học tập Nhóm với các bài tập khác nhau
Trang 22TIỀN TRÌNH DẠY HỌC NHÓM
Làm việc toàn lớp
°Thoả thuận quy tác làm việc
-Tiên hành giải quyêt nhiệm vụ
«Chuan bị báo cáo kết qua
Trang 23Phương pháp nghiên cứu trường hợp điên hình
Nghiên cứu trường hợp điển hình là
phương pháp sử dụng một câu chuyện có
thật hoặc chuyện được việt dựa trên
những trường hợp thường xảy ra trong
cuộc sông thực tiễn để minh chứng cho một vấn đề hay một số vân đê Đôi khi nghiên cứu trường hợp điễn hình có thé
được thực hiện trên video hay một bảng
catset mà không phải trên văn bản viết
Trang 24«ồ Suy nghĩ vê nó (có thé viết một vài Suy
nghĩ trước khi thảo luận điêu đó với người khác)
° Thảo luận vê trường hợp điền hình theo
các câu hỏi hướng dân cua GV
Trang 25VÍ DỤ VỀ TRƯỜNG HỢP
“Tình yêu cá cược”
Mô tả trường hợp:
Hoa là một cô gái xinh đẹp Đã có nhiêu
chàng trai theo đuổi nhưng cô vẫn chưa
nhận lời yêu ai Thay vay, Phong - mot ban
trai cùng trường đánh cuộc với các bạn rằng
mình sẽ chinh phục bằng được Hoa Từ đấy,
Phong ra sức săn đón, chăm sóc, chiêu
chuộng Hoa và nói với cô rằng anh ta không
thê sống nếu thiếu cô Cuối cùng, Hoa đã
xiêu lòng
Trang 26VÍ DỤ VỀ TRƯỜNG HỢP ( tiếp)
“Tình yêu cá cược”
Nhiệm vụ thảo luận:
‹ Em nghĩ gì về tình cảm giữa Hoa và Phong?
°‹jjnh cảm đó có phải là tình yêu khong? Vi sao?
Mong muốn về kết quả thảo luận:
- Đánh giá được tình cảm của Hoa và Phong trên cơ sở những quan niệm vê một tình yêu chân chính
‹ Rút ra được những quan niệm vê cách ứng
xử trong vân đê tình yêu
Trang 27Phương pháp giải quyêt vân đề
Giải quyết vận dé la xem xét, phân
tích những ván đề/ tình huống cụ thể thường gặp phải trong đời sống hàng
ngày và xác định cách giải quyết, xử
lí vân đề/ tình huông đó một cách có
hiệu quả
Trang 28KHAI NIEM VAN DE
>Vân đê là những câu hỏi hay nhiệm vụ đặt ra
mà việc giải quyết chúng chưa có quy luật sẵn
cũng như những tri thức, kỹ năng sẵn có chưa
đủ giải quyết mà còn khó khăn, cản trở cân
vượt qua
> Một vân đê được đặc trưng bởi ba thành phân
‹ Trạng thái xuất phát: không mong muốn
‹ Trạng thái đích: Trạng thái mong muôn
¢ Su can tro’
Trang 29TINH HUONG CO VAN DE
>Tình huông có van dé xuất hiện khi một cá
nhân đứng trước một mục đích muôn đạt tới,
nhận biết một nhiệm vụ cân giải quyết nhưng
chưa biết bằng cách nào, chưa đủ phương tiện
(tri thức, kỹ năng ) để giải quyết
Trang 30CẤU TRÚC CỦA QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐÈ
lIl) Quyết định phương án (giai quyết VD)
-Ồ Phân tích các phương án -Ổ Đánh giá các phương án
‹ Quyết định
—_ Giai quyết |
Trang 31
em vừa thực hiện hoặc quan sát được
Việc “diễn” không phải là phân chính của phương pháp này mà điêu quan trọng là
sự thảo luận sau phân diễn ấy
Trang 32Quy trình thực hiện
Có thé tiến hành đóng vai theo các bước sau :
Giáo viên nêu chủ đê, chia nhóm và giao tình huông, yêu câu đóng vai cho từng nhóm Trong
đó có quy định rõ thời gian chuân bị, thời gian đóng vai của mỗi nhóm
Các nhóm thảo luận chuân bị đóng vai
Các nhóm lên đóng vai
Lớp thảo luận, nhận xét vê cách ứng xử và cảm
xúc của các vai diện; vê ý nghĩa của các cách ứng xử
©V kết luận, định hướng cho HS về cách ứng
xử tích cực trong tình huông đã cho
Trang 34Đánh giá sau trò chơi
Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò
chơi
Trang 35Phương pháp dự án (hay dạy học theo dự án)
Day hoc theo dự án là một hình thức day hoc,
trong đó học sinh thực hiện một nhiệm vụ học
tập phức hợp, gắn với thực tiễn, kết hợp lí
thuyết với thực hành, tự lực lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá kết qua Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm, kết quả dự án là những
sản phẩm hành động có thể giới thiệu được
Trang 36CÁC GIAI ĐOẠN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN
- QUYET ĐỊNH CHỦ DE
GV /HS dé xuat sang kiên chủ dé, xd mục đích dự án
Jt
XAY DUNG KE HOACH
- Hoc sinh lap ké hach làm việc, phân công lao động
IL THỰC HIỆN
Học sinh làm việc nhóm và cá nhân theo kế hoạch
Kêt hợp ly thuyêt và thực hành, tạo sản phâm
Trang 37VÍ DỤ DẠY HỌC THEO DỰ ÁN
Dự án: Trồng hoa — cây
cảnh trong vườn trường
Mục tiêu:
> Hoc sinh lĩnh hội tri thức,kỹ năng sản xuất
một sô loại hoa vả cây cảnh, những kiên
thức cơ bản vê nghê trông hoa, cây cảnh
Vận dụng tri thức khoa học trong sản xuât
Phát triển năng lực tổ chức sản xuất, kiến
tạo vườn trường,
Trang 38VÍ DỤ DẠY HỌC THEO DỰ ÁN
Gơi ý thực hiện dự án:
>
>
Học sinh cân được tham gia quyết định trông
các loài hoa, cây gi trong vườn trường,
Các nhóm tự lập kê hoạch, trông, chăm bón
và thu hoạch
Áp dụng kiến thức khoa học vào sản xuất
Tìm hiểu thị trường, hạch toán kinh tế
Trao đổi kinh nghiệm
Trang 39Một số kĩ thuật
dạy học tích cực
Trang 40ĩ thuật chia nhóm
Có nhiêu cách chia nhóm khác nhau:
Theo số điểm danh, theo các màu sắc, theo các
loài hoa, các mùa trong nam
Theo biểu tượng
Theo hình ghép Theo sở thích Theo tháng sinh
Theo trình độ
Theo giới tính
Ngẫu nhiên
Trang 41ï thuật giao nhiệm vụ
a Giao nhiệm vụ phải cụ thê, rõ ràng:
+ Nhiệm vụ giao cho cá nhân/nhóm nào?
+ Nhiệm vụ là gì?
+ Địa điểm thực hiện nhiệm vụ ở đâu?
+ Thời gian thực hiện nhiệm vụ là bao nhiêu?
+ Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là gi?
+ CSVC, trang thiết bị
Trang 42
KỸ THUẬT “PHÒNG TRANH”
‹© TÂt cả các thành viên phác hoa những
ý nghĩ đầu tiên về cách giải quyết vấn
tường như một triên lãm tranh
Trong một vòng ,triển lãm tranh“ mỗi một thành
viên trình bày suy nghĩ cua minh về cách giải quyết (giai đoan tập hợp)
Trong giai đoạn thứ hai của việc tìm lời giải cá nhân, các phương án giải quyết tiếp tục được tìm kiêm
Trong giai đoạn đánh giá, tât cả các phương án giải quyết được tập hợp lại và tìm phương án tối
ưu
Trang 43DONG NAO Brainstomming
Động não (Công não, huy động ý tưởng) là
một kỹ thuật nhằm huy động những tư
tưởng mới mẻ, độc đáo vê một chủ đề của
các thành viên trong nhóm Các thành viên
được cô vũ tham gia một cách tích cực,
không hạn chê các ý tưởng
4 quy tắc của công não:
Không đánh giá và phê phán trong qua trình thu thập ý tưởng của các thành viên
Liên hệ với những ý tưởng đã được trình bay
Khuyên khích số lượng các ý tưởng
Cho phép sự tưởng tượng và liên tưởng
Trang 44ï thuật “ Trinh bay một phút”
¢ @GV tô chức cho HS có cơ hội tổng kết lại những
gi đã học bằng các bài trình bày ngăn gọn và cô đọng với các bạn cùng lớp Qua đó, các em có
cợ hội tổng kết kiến thức và đặt những câu hỏi
ve những điều còn băn khoăn, thắc mắc
Cuỗi tiết học (thậm chỉ giữa tiết học), GV nên cho các em vài phút đề trả lời các câu hỏi sau trên giây: Điêu quan trọng nhất các em học duoc hom nay la gi? Theo cac em, van dé gì là quan trong nhat mà chưa được giải 'đáp? |
Các câu hỏi có thể dưới nhiều hình thức khác nhau Các câu hỏi cũng như các câu trả lời các
em đưa ra sẽ giúp củng cô quá trình học tập của các em va cho GV thay duoc các em đã hiểu van dé nhu thé nao
Trang 45Kĩ thuật “ Hỏi và trả lời”
HS lân lượt đặt câu hỏi có liên quan đến một chủ đề nào đó Một em (hoặc GV) sẽ
bắt đầu đặt một câu hỏi Học sinh này sẽ
gọi một bạn khác lên trả lời câu hỏi đó
Học sinh thứ hai lại đặt tiếp một câu hỏi
nữa Học sinh này sẽ tiếp tục quá trình hỏi
và trả lời với các bạn cùng lớp, cho đên
khi GV quyết định dừng hoạt động này lại
Trang 461 thuật “Hỏi Chuyên gia”
Một nhóm học sinh đóng vai là một
“tổ chuyên gia” về một chủ đề nhất định Các em HS khác trong lớp đặt
câu hỏi cho các chuyên gia vê chủ đề
đó để các chuyên gia giải đáp Một
em trưởng nhóm (hoặc GV) sẽ điêu
khién pudi ' tư vân”, mời các bạn đặt câu hỏi rồi mời chuyên gia trả lời
Trang 47Hoàn tât một nhiệm vụ
Giáo viên đưa ra mét cau chuyén/van dé
mới chỉ được giải quyêt một phân (tức là còn đề ngỏ phân kết) rồi yêu cầu học sinh hoàn tât GV cân hướng dẫn HS cân thận
và cụ thê đề các em hiểu được vai và các
trách nhiệm của mình Đây là một hoạt
động tốt giúp các em đọc lại những tài liệu
đã học trên lớp hoặc đọc các tài liệu theo
yêu câu của giáo viên
Trang 48ï thuật “Việt tích cực”
Kỹ thuật này cho các em có cơ hội suy nghĩ và xử lý thong tin Vi du, ngoài hình thức báo cáo một phút, giáo viên có thé đặt một câu hỏi, rồi cho các em thời gian
tự do việt câu trả lời dài bao nhiêu tuy
thích Các em cũng có thê việt tự do vê các chủ đề trong khoảng thời gian nhất định Kỹ thuật này có thê được sử dụng
đề tóm tắt hoặc tông kết lại các tài liệu đã học trên lớp
Trang 49Phân tích phim Video
° [rước khi cho HS xem phim, hãy nêu một
số câu hỏi thảo luận hoặc liệt kê các ý mà các em cân tập trung Làm như vậy sẽ giúp các em chú ý tôt hơn
¢ HS xem phim
¢ Sau khi xem phim video, yêu câu HS làm
việc một mình hoặc theo cặp và trả lời các
câu hỏi hoặc viết tóm tắt những ý cơ bản về nội dung phim đã xem
Trang 50Tóm tắt nội dung tài liệu
theo nhóm
«Ồ HS làm việc theo nhóm nhỏ, đọc to tài liệu
được phát, thảo luận và chuân bị trả lời các câu hỏi vê bài đọc
°ồ Đại diện nhóm trình bày các ý chính cho
cả lớp
‹ồ Sau đó, các thành viên trong nhóm lan
lượt trả lời các câu hỏi của các bạn khác
trong lớp về bài đọc
Trang 51KÉT LUẬN
Mỗi QĐDH sẽ có một sô PPDH tương ứng nhăm thực hiện QĐDH và môi
PPDH có thể có những KTDH tương ứng, các KTDH này có tác dụng nâng cao hiệu quả của PPDH
quy trình sử dụng khác nhau, việc sử Môi PPDH có đặc điểm (bản chat) va
dụng các PPDH_ theo một quy trình hợp lí sẽ góp phân nâng cao hiệu quả của PPDH
:
—
Trang 52Đông thời với việc sử dụng các
PPDHTC, cần sử dụng các KTDHTIC
nhằm hồ trợ và nâng cao hiệu quả của PPDH
Trang 53TRAN TRONG CAM ON!