- Phân tích kênh hình 2 SGK/5 - Sự ra đời của thành thị có tác động như thế nào đối với sự phát triển của xã hội phong kiến châu Âu?. Kiến thức Giúp HS hiểu rõ : - Nguyên nhân và hệ quả
Trang 1Bài 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU.
( Thời sơ – trung kì trung đại )
I Mục tiêu c ần đạt
1 Kiến thức : Giúp HS nắm được :
- Quá trình hình thành XH PK ở châu Âu, cơ cấu xã hội ( bao gồm 2 giai cấp
cơ bản : (Lãnh chúa và nông nô)
- Hiểu khái niệm Lãnh địa PK và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa.
- Hiểu được Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào, kinh tế trong thành thị
trung đại khác với kinh tế lãnh địa ra sao
2 Thái độ :
Thông qua những sự kiện cụ thể, bồi dưỡng nhận thức cho HS về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ XH CHNL sang XH PK
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ
XH CHNL sang XH PK
II.Các bước chuẩn bị
- Bản đồ châu Âu thời PK
- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
- Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Ổ n đị nh t ổ ch ức
2.Kiểm tra bài cũ :
3.Bài mới : GV nhắc lại 1 số kiến thức cũ ở lớp 6 liên quan đến bài học để giới thiệu bài mới
Trang 2- Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc
Rôma, người Giécman đã làm gì ?
Những việc làm ấy có tác động như thế
nào đến sự hình thành xã hội phong kiến
châu Âu ?
- Lãnh chúa Phong kiến và nông nô
được hình thành từ những tầng lớp nào
của xã hội cổ đại?
- GV dựa vào tư liệu tham khảo SGV/ 15
phân tích kênh hình số 1 SGK
- Đời sống của - nông nô như thế nào ?
- lãnh chúa như thế
- Trong thành thị cư dân chủ yếu là ai ?
- Hằng năm họ tổ chức những gì ?
- Phân tích kênh hình 2 SGK/5
- Sự ra đời của thành thị có tác động như
thế nào đối với sự phát triển của xã hội
phong kiến châu Âu ?
chiếm Tây Âu → xã hội có nhiều biến đổi :
Nhiều vương quốc mới ra đời
Họ chiếm ruộng đất, phong tước vị ( tướng lĩnh quân sự, quý tộc …) →
giàu có, quyền thế → lãnh chúa
phong kiến
Nô lệ, nông dân → nông nô phụ
thuộc lãnh chúa
⇒ Xã hội phong kiến châu Âu hình
thành
2 Lãnh địa phong kiến :
- Là những vùng đất rộng lớn mà các
quý tộc chiếm đoạt → biến thành khu
đất riêng do lãnh chúa cai quản
- Đời sống trong lãnh địa :
Lãnh chúa sống đầy đủ, xa hoa …
Nông nô chịu nhiều thứ thuế →
cực khổ, nghèo đói …
- Kinh tế : sử dụng kĩ thuật canh tác
Tự cấp, tự túc
Quan hệ sản xuất: nông nô ><
lãnh chúa
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại :
- Nguyên nhân : hàng hóa sản xuất ngày
càng nhiều → nhu cầu trao đổi, tập trung buôn bán phát triển → thành thị trung đại xuất hiện
- Tổ chức của thành thị :
Cư dân chủ yếu : thợ thủ công, thương nhân
Nhiều cơ sở sản xuất , buôn bán …
4 Củng cố : 1 Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào ?
Trang 32 Cuộc sống của lãnh chúa và nông nô có gì khác nhau ?
5 Dặn dị: Học bài, đọc trước bài 2
SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH
THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU.
I Mục tiêu c ần đạt
1 Kiến thức Giúp HS hiểu rõ :
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, như là một trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng XH PK châu Âu
2 Thái độ : Qua những sự kiện Lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy
luật của quá trình phát triển từ XH PK lên XH TBCN
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ
XH CHNL sang XH PK
IICác bước chuẩn bị
Biết dùng bản đồ thế giới (hoặc quả Địa cầu) để đánh dấu (hoặc xác định) đường đi của ba nhà phát kiến địa lí đã được nói tới trong bài
- Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh Lịch sử
- Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1.Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ :
- Hày nêu sự hình thành XH PK ở châu Âu ?
- Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại
3.Bài mới
Trang 4Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1
- Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc
phát kiến địa lí ?
-Họ tìm những vùng đất mới như thế
nào ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK → phân
tích
- Tiêu biểu có những cuộc phát kiến
địa lí lớn nào ?
- Phân tích kênh hình 3 – 4 – 5
SGK/6+7
(Tham khảo tư liệu SGV/20)
- Kết quả của những cuộc phát
kiến địa lí là gì?
-Hoạt động 2
- Sau cuộc phát kiến địa lí các quý tộc,
thương nhân đạt được những gì ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/7 →
phân tích
- Quý tộc và thương nhân đã làm gì ?
- Nông nô thì như thế nào ?
- Những ai trở thành giai cấp Tư sản ?
Nguyên nhân ?
- Những ai trở thành giai cấp Vô sản ?
Nguyên nhân ?
1.Những cuộc phát kiến lớn về địa líù :
- Nguyên nhân : do yêu cầu phát triển của
sản xuất → nhu cầu về thị trường mới,
nguyên liệu, vàng bạc ……
- Điều kiện: KHKT tiến bộ (tàu lớn, la bàn phương hướng…
-Tiêu biểu: VaxcôđơGama (1497), C.Côlômbô (1492), Ph.Magienlan ( 1519
– 1522) ……
- Kết quả : tìm ra những vùng đất mới đem lại cho thương nhân, quý tộc những nguồn nguyên liệu quý giá (vàng bạc, châu báu ….) 2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu : - Quá trình hình thành CNTB ở châu Âu :
⇒
⇓
⇑
⇒
4Củng cố :
1 Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu ?
Một bộ phận quý tộc, thương nhân
Cướp ruộng đất,của cải → mở xưởng.
Giàu có →
giai cấp TS
Nghèo khổ →
giai cấp VS
Quan hệ sx TBCN
ra đời
Mất ruộng đất
→ làm thuê.
Xã hội Phong kiến
Nông nô + 1 bộ phận nông dân
Trang 52 Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào ?
5 Dặn dị: Học bài, trả lời các câu hỏi phần cuối bài
_ _
Tuần 2
Ngày soạn:28/8/2010
Ngày dạy:
Tiết 3. Bài 3 :
CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN
CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở
I Mục tiêu c ần đạt
1 Kiến thức : Giúp HS nắm được :
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào Văn hóa Phục hưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào nàyđến XH PK châu Âu lúc bấy giờ
2 Thái độ :
Tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của XH loài người, về vai trò của giai cấp Tư sản, đồng thời qua bài này, giúp HS thấy được loài người đang đứng trước một bước ngoặt lớn : sự sụp đổ của chế độ PK – một chế độ độc đoán, lạc hậu và lỗi thời
3 Kĩ năng :
Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẩn XH, từ đó thấy được
nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống PK.
Trang 6II Các bước chuẩn bị:
- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ châu Âu )
- Một số tranh ảnh về thời kì Văn hóa Phục hưng
- Một số tư liệu nói về những nhân vật Lịch sử và danh nhân văn hóa tiêu
biểu thời Phục hưng
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1.
Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài c ũ :
- Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí ? Kết quả ?
- Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu hình thành như thế nào ?
3Bài mới :
Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1
Vì sao có phong trào Văn hóa Phục
hưng? Nơi xãy ra đầu tiên của phong
trào này ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/8→
phân tích
Phân tích kênh hình 6 SGK/8
- Qua những tác phẩm của mình, họ
muốn nói lên điều gì ?
Nội dung ?
- Phong trào Văn hóa Phục hưng có ành
hưởng như thế nào ?
- GV nêu một số nhà khoa học và
những tác phẩm nổi tiếng thời bấy giờ (
Tư liệu SGV/24)
Hoạt động 2
- Trong suốt hơn1000 năm g/c PK châu
Âu đã làm gì ?
- Điều đó đã dẫn đến sự việc gì ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/9 →
1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế kỉ XIV – XVII) :
- Nguyên nhân : Giai cấp TS có thế lực kinh tế nhưng không có địa vị XH →
họ đấu tranh giành địa vị XH , mở đầu là cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa
- Nội dung phong trào Văn hóa Phục hưng :
Lên án XH PK, Giáo hội Kitô
Đề cao giá trị con người
⇒ Phong trào Văn hóa Phục hưng là cuộc CM
tiến bộ vĩ đại mở đường cho sự phát triển của Văn hóa châu Âu và nhân loại
2 Phong trào Cải cách tôn giáo :
Trang 7- Phong trào ảnh hưởng như thế nào đối
với văn hóa châu Âu và nhân loại ?
Phủ nhận vai trò thống trị của Giáo hội,đòi bãi bỏ những lể nghi phiền toái
Đòi quay về với giáo lí Kitô nguyên thuỷ
- Tác động của phong trào :
Đạo Tin lành ra đời(Canvanh sáng lập) tồn tại song song với Kitô giáo
Thúc đẩy châm ngoài cho cuộc khởi nghĩa nông dân
4 Củng cố : 1.Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc PK ?
2 Em hãy nêu nội dung tư tưởng Cải cách của Luthơ và Canvanh ?
5.Dặn dị Học bài, trả lời các câu hỏi phần cuối bài.
Tuần 2
Ngày soạn:28/8/2010
Ngày dạy:
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thưc:Giúp HS nắm được :
- XH PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại PK ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XH PK Trung Quốc
2 Thái độ :
Giúp HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn, điển hình ở phương
Đông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng không
nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam
3 Kĩ năng :
- Biết lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của
các chính sách XH của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hóa
II.Các bước chuẩn bị
- Bản đồ Trung Quốc thời PK
Trang 8- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời PK : Vạn lí
trường thành, các cung điện…
III Tiến trình tổ chức dạy và học : 1 Ổn định tổ chức 2.Kiểm tra bài cũ : - Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục hưng ? Nội dung phong trào? - Nêu nội dung Cải cách tôn giáo của Luthơ ? Tác động của nó ? 3.Bài mới : Hoạt động của Thầy và trò Nội dung Hoạt động 1 - Vùng phía Bắc Trung Quốc có đặc điểm gì ? Ở đây người Trung Quốc đã làm gì ? ( chỉ bản đồ ) - Đến thời Xuân Thu – Chiến Quốc có sự kiện gì xãy ra ? Cụ thể ? - Đời sống của các tầng lớp trong XH như thế nào ? + Quan lại , nông dân giàu ? + Số nông dân còn lại ? - GV giải thích nông dân lĩnh canh và sự phân hóa của nông dân ( tham khảo tư liệu SGV/27 ) Hoạt động 2 - XH PK thời Tần như thế nào? (tham khảo tư liệu SGV/26) Thi hành 1 Sự hình thành XHPK ở Trung Quốc Từ thời Xuân Thu – Chiến quốc : công cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieo trồng mở rộng → năng suất lao động tăng - Quá trình hình thành XHPK Trung Quốc : →
⇓
⇑
→
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần-Hán :
- Thời Tần : + Chia đất nước thành các quận, huyện
Một số quan lại + nông dân giàu Chiếm ruộng đất
Quyền lực giàu có → G/c Địa chủ
Nghèo khổ →
Nông dân lĩnh canh ( tá điền )
XHPK Trung Quốc hình thành
Mất ruộng đất
→ thuê ruộng
Một số nông dân còn lại
Xã hội
TQ
Nông dân tự canh
Trang 9những chính sách gì để cai trị đất
nước ?
- HS đọc in nghiêng SGK/11 →
phân tích
- Phân tích kênh hình 8 SGK/11
- XH thời Hán như thế nào?
- Thi hành những chính sách gì để
cai trị đất nước ?
- Những việc làm trên tác động đến
tình hình đất nước như thế nào ?
Hoạt động 3
- Trong nước các Hoàng đế đã làm
gì để xây dựng đất nước mình ?
(tham khảo tư liệu SGV/31)
- Cụ thể ? Những việc làm đó đạt
kết quả gì ?
- Đối với nước ngoài, nhà Đường đã
làm gì ?
( GV liên hệ Việt Nam)
- Dưới thời Đường XHPK TQ như
thế nào ?
+ Ban hành chế độ đo lường và tiền tệ + Gây chiến tranh mở rộng lãnh thổ…
- Thời Hán : + Xoá bỏ chế độ pháp luật hà khắc…
+ Giảm tô thuế, sưu dịch…
+ Khuyến khích khai hoang, sx
+ Tiến hành chiến tranh xâm lược
⇒ Kinh tế phát triển, XH ổn định
3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường :
- Đối nội : Vua cử người thân tín cai quản các địa phương, mở nhiều khoa thi cử tuyển chọn nhân tài, thi hành chế độ quân điền …
- Đối ngoại : tiến hành chiến tranh mở rộng bờ cõi, củng cố chế độ đô hộ các nước phía Nam…
⇒ chế độ PK cường thịnh nhất châu Á
- Vì sao nói chế độ PK TQ dưới thời Đường cường thịnh nhất châu Á?
5
Dặn dị Học bài, trả lời các câu hỏi phần cuối bài.
Trang 10
1 Kiến thức : Giúp HS nắm được :
- XH PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại PK ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XH PK Trung Quốc
2 Thái độ :
Giúp HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn, điển hình ở phương Đông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam
3 Kĩ năng :
- Biết lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách XH của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hóa
II Các b ước chuẩn bị :
- Bản đồ Trung Quốc thời PK
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời PK : Vạn lí trường thành, các cung điện…
- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước PK Trung Quốc qua các triều đại
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1
Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ :
1.Vẽ sơ đồ hình thành XHPK ở Trung Quốc ?
2 Vì sao nói chế độ PK TQ dưới thời Đường cường thịnh nhất châu Á?
3Bài mới
Trang 11Hoạt động của Thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1
- Sau thời Đường, tình hình đất nước
Trung Quốc có gì thay đổi ?
- Thời nhà Tống, các vua Tống đã thi
hành những chính sách gì để ổn định và
phát triển đất nước ?
- Nhà Nguyên thành lập như thế nào ?
- Thi hành những chính sách gì để cai
trị đất nước ?
- Những việc làm đó ảnh hưởng đến
đời sống nhân dân như thế nào ? Vì sao
?
- Nhân dân có những biểu hiện như thế
nào với những chính sách cai trị đó ?
Hoạt động 2
- Nhà Nguyên tồn tại đến thời điểm
nào thì bị sụp đổ ? Do đâu ? Ai lật đổ
nhà Nguyên ? Nhà nước nào thành
lập ?
- Nhà Thanh được thành lập như thế
nào ?
- Hs đọc phần in nghiêng SGK/13 →
phân tích những chính sách cai trị của
nhà Thanh
- Thời kì này, bên cạnh sản xuất PK ở
TQ xuất hiện hình thái kinh tế mới
nào ? Tác dụng của nó ?
Hoạt động 3
- Tư tưởng chính của XH là gì ?
-Văn học có những thành tựu nào ? Kể
tên những tác giả, tác phẩm lớn ?
- Nền nghệ thuật TQ như thế nào ?
4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên :
- Thời Tống : thống nhất đất nước hơn nữa thế kỉ chia cắt
Thi hành nhiều chính sách nhằm ổn định đất nước ( giảm sưu thuế, phát triển nông nghiệp – thủ công nghiệp …)
- Thời Nguyên : quân Mông cổ chiếm Trung Quốc lập ra nhà Nguyên
Thi hành chính sách cai trị :
Phân biệt đối xử với người Hán
Cấm đoán đủ điều ( vũ khí, luyện tập võ nghệ……)
5 Trung Quốc thời Minh - Thanh
- 1368 : Chu Nguyên Chương lập ra nhà Minh
- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh
- Quân Mãn Thanh từ phương Bắc tràn xuống chiếm TQ → lập ra nhà Thanh
Thi hành nhiều chính sách áp bức nặng nề → XH TQ lâm vào suy thoái
- Thời kì này mầm mống kinh tế TBCN dần xuất hiện, Quảng Châu là thương cảng lớn nhất Trung Quốc
6 Văn hóa – KHKT TQ thời PK :
a Văn hoá : đạt nhiều thành tựu
rực rỡ
- Tư tưởng XH : Nho giáo
- Văn học : nhiều nhà thơ văn nổi tiếng (Lý Bạch,Đỗ Phủ,Sử kí Tư Mã
Trang 12b KHKT : nhiều phát minh quan
trọng : la bàn, nghề in, đóng thuyền, khai thác mỏ …
1 Kiến thức : Giúp HS nắm được :
- Các giai đoạn lớn của Lịch sử Aán Độ tữ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Aán Độ thời PK
- Một số thành tựu của văn hóa Aán Độ thời cổ, trung đại
2 Thái độ :
Giúp HS thấy được đất nước Aán Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hóa của nhiều dân tộc Đông Nam Á
3 Kĩ năng :
Giúp HS biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài ( và cả bài “Các quốc gia
PK Đông Nam Á “ ) để đạt được mục tiêu bài học
II Các b ước chuẩn bị :
Trang 13- Bản đồ Aán Độ – Đông Nam Á và một số tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc Aán Độ – Đông Nam Á.
- Sưu tầm một số đoạn trích từ các tác phẩm văn học Aán Độ đã được dịch ra tiếng Việt (nếu có)
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ :
1.Trung Quốc thời Minh – Thanh có đặc điểm như thế nào ?
2 Nêu những nét Văn hóa – KHKT của Trung Quốc thời PK?
3.Bài mới
Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
Hoạt động 1`
- GV treo bản đồ Aán Độ
- Tên gọi đất nước Aán Độ bắt nguồn từ
đâu ?
- Khoảng 2500 TCN xuất hiện điều gì ?
Sau đó ra sao ?
- Những thành thị, vương quốc đã có
những việc làm gì với nhau ? Sự kiện gì
cũng ảnh hưởng đến quá trình thống
nhất đó ?
- Từ thế kỉ III TCN trở đi đất nước Aán
Độ như thế nào ?
Hoạt động 2
- GV cho HS đọc nội dung SGK
- GV chia HS thành các nhóm thảo
luận :
Hãy điền vào bảng cột mốc chính và
những sự kiện tiêu biểu của AnÁ Độ thời
PK ?
- GV chỉnh sửa, kết luận và phân tích –
giải thích một số sự kiện tiêu biểu
-1 Những trang sử đầu tiên :
- Khoảng 2500 TCN, những thành thị người Aán xuất hiện → liên kết thành lập nhà nước Magađa ( sông Hằng )
- Thế kỉ III TCN Aán Độ chia thành nhiều quốc gia nhỏ → thế kỉ IV : thống nhất dưới vương triều Gúpta
2 Aán Độ thời Phong kiến :
- Thế kỉ IV
-Thế kỉ XII
-Thếkỉ XVI
- Vương triều Gúpta hình thành và thịnh vượng
- Người Thổ nhĩ kì xâm lược → thành lập vương triều Hồi giáo Đêli (XII →
XVI)
- Mông cổ tấn công lập nên vương triều Aán Độ Môgôn
- Trở thành thuộc địa của
Trang 14Hoạt động 3
Vì sao Aán Độ được xem là1trong những
trung tâm của văn minh nhân loại ?
(Tư liệu SGV/32)
- Chữ viết của người Aán Độ là gì ? Có
những bộ kinh khổng lồ nào tiêu biểu ?
- Văn học Aán Độ có những đặc điểm
gì ?
Cho HS đọc phần in nghiêng SGK →
phân tích qua tư liệu SGV/ 34
Có nghệ thuật kiến trúc nào tiêu biểu?
Đặc điểm ? Liên hệ ở ĐNÁ
- Văn học : giáo lí, sử thi …
bảng dưới đây?
Thời gian Sự kiện
Trang 15Bài 6 :
I Mục tiêu c ần đạt :
1 Kiến thức : Giới thiệu một cách khái quát nhất để HS biết :
- Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào ? Tên gọi và vị trí địa
lí của các nước này có những điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt ?
- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực
- Nhận rõ vị trí địa lí của Campuchia và Lào và các giai đoạn phát triển của hai nước
2.Thái độ :
Giúp HS hiểu nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chaất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Campuchia, Lào
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí của các vương quốc cổ và phong kiến
- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử
II.Các bước chuẩn bị:
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á (hoặc bản đồ các quốc gia cổ)
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa Đông Nam Á
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định t ổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :
1.Aán Độ thời PK có đặc điểm gì ?
2 Trình bày một số nét tiêu biểu của văn hóa Aán Độ?
3 Bài mới
Hoạt động 1
- Khu vực ĐNÁ hiện nay gồm bao
nhiêu nước ? Kể tên ? (từ 5/2002 có
thêm Đông Timo – thủ đô là Dily)
- Cho HS chỉ bản đồ
- Các nước có chung đặc điểm tự nhiên
gì ? Aûnh hưởng như thế nào đến cuộc
sống và sản xuất của con người
1 Sự hình thành các quốc gia cổ ở ĐNÁ :
- ĐNÁ là khu vực rộng lớn gồm 11 nước, đều chịu ảnh hưởng chủ yếu của gió mùa : mùa khô và mùa mưa
- Đến những thế kỉ đầu công nguyên, các
Trang 16tìm thấy vào thời gian nào ? Công cụ
lao động bằng gì ?
- Cho HS đọc in nghiên SGK/18 → phân
tích
Hoạt động 2
- GV cho HS đọc nội dung SGK
- HS thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi :
Trình bày các nội dung vào bảng niên
biểu
(GV kẻ trên bảng hoặc trên bảng phụ)
Mỗi nhóm trả lời một thời gian và sự
-Giữa XI – XIII
- Cuối XIII
1527
-1213 Giữa XIV
- Nữa sau XVIII
- Đại Việt, Chămpa, Campuchia bước vào thời kì huy hoàng
- Vương quốc Pagan được hình thành và phát triển
Vương quốc Sukhôthay thành lập
- Vua Giava chinh phục Xumatơra
- Thống nhất Inđônêxia dưới vương triều Môgiôpahít
- Vương quốc Lạn Xạng hình thành
- Các quốc gia PK ĐNÁ suy yếu
4 Củng cố :Bài tập : Điền tên thủ đô của các nước ĐNÁ vào bảng dưới đây :
Trang 179 Bru-nây Banđa Xêri Bêgaoan
5 Dặn dò : - Học bài Xem và soạn bài phần tiếp theo của bài 6 (trả lời 2 câu hỏi SGK/22)
1 Kiến thức: Giới thiệu một cách khái quát nhất để HS biết :
- Nhận rõ vị trí địa lí của Campuchia và Lào
- Các giai đoạn phát triển lịch sử của hai nước
2 Thái độ :
Giúp HS hiểu nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Campuchia, Lào
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí của các vương quốc cổ và phong kiến
- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử
II.Các bước chuẩn bị.:
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á (hoặc bản đồ các quốc gia cổ)
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa của hai nước Campuchia, Lào
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
1.Các vương quốc cổ ở ĐNÁ được hình thành như thế nào ?
2 Trình bày sự hình thành và của các quốc gia PK ĐNÁ?
3 Giới thiệu bài mới
Trang 18Hoạt động của
Thầy và trò
Nội dung bài giảng
Trình bày các nội
dung vào bảng niên
biểu
(GV kẻ trên bảng
hoặc trên bảng phụ)
Mỗi nhóm trả lời
một thời gian và sự
- GV có thể giới
thiệu sơ qua về thân
thế và sự nghiệp
của Pha Ngừm ( tư
liệu SGV/ 44)
Quốc gia Niên đại Các giai đoạn phát triển
3 Vương quốc Cam Pu Chia
- Thời tiền sử-Thế kỉ VI
-Thế kỉ XV
- Giai đoạn nhà nước
Aêng-Co phát triển
-Thực dân Pháp xâm lược cai trị
4 Vương quốc Lào
- Cuối XIX
- Chủ nhân là người Lào Thơng
- Người Thái di cư đến →
người Lào Lùm
- Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc → thành lập nước Lạn Xạng
- Giai đoạn phát triển thịnh vượng của quốc gia Lạn Xạng
- Lạn Xạng suy yếu
- Trở thành thuộc địa của Pháp
4 Củng cố :
1 Sự phát triển của vương quốc CamPuChia thời Aêng-Co được biểu hiện như thế nào ?
Trang 192 Em hày nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng ?
5 Dặn dò : - Học bài Xem và soạn bài 7 (trả lời 4 câu hỏi SGK/24)
1 Kiến thức: Giới thiệu một cách khái quát nhất để HS nắm được :
- Thời gian hình thành và tồn tại của XH PK
- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong XHPK
- Thể chế hính trị của nhà nước PK
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa Campuchia và Lào
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của hai nước Campuchia và Lào?
3.Bài mới :
Trang 20ạt động của thầy và trị N ội dung
Hoạt động 1
- GV cho HS đọc nội
dung SGK từng mục bài
- HS thảo luận nhóm và
trả lời câu hỏi : Trình bày
các nội dung vào bảng
niên biểu
Hoạt động 2
(GV kẻ trên bảng hoặc
trên bảng phụ)
Mỗi nhóm trả lời một
thời gian và sự kiện
- HS trình bày bài làm
trên bảng – Nhận xét
- GV nhận xét, kết luận
→ phân tích, giải thích
Hoạt động 3
(GV kẻ trên bảng hoặc
trên bảng phụ)
Mỗi nhóm trả lời một
thời gian và sự kiện
- HS trình bày bài làm
trên bảng – Nhận xét
1 Sự hình thành và XHPK
Xã hội PK phương Đông phương Tây Xã hội PK
- Thời kì hình thành Từ TK III TCN đến khoảng TK X Từ TK V → TK X-Thời kì
phát triển Từ TK X → XV Từ TK XI→ XIV
- Thời kì khủng hoảng và suy vong
Từ TK XVI→ XIX Từ TK XIV→XV
2.C
ơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến
- Cơ sở kinh tế
-Phương thức bóc lột :
Nông nghiệp đóng kín trong công xã nông thôn
Địa tô
Nông nghiệp đóng kín trong lãnh địa
Địa tô
Các giai cấp
cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnh canh Lãnh chúa và nông nô
3 Nhà à n ước phong kiến
Chế độ quân chủ xuất hiện sớm (thời cổ đại) hiện muộn hơn (TK XV)Chế độ quân chủxuất
Trang 21- GV nhận xét, kết luận
→ phân tích, giải thích
4 Củng cố :
1.So sánh những điểm giống và khác nhau về thời gian hình thành , phát triển và suy vong của XHPK ở phương Đông và phương Tây ?
2 Nhân tố nào dẫn tới sự khủng hoảng XHPK ?
5 Dặn do ø : - Học bài
- Chuẩn bị bài cho tiết sau làm bài tập lịch sử
- Bản đồ TG (bản đồ câm)
- Tranh ảnh tư liệu lịch sử và các bài tập trắc nghiệm
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
1 XHPK hình thành và phát triển như thế nào? Cơ sở kinh tế và XH ?
2 Đặc điểm về nhà nước Phong kiến ?
3 Giới thiệu bài mới :
Dựa vào những kiến thức Lịch sử TG, GV ra bài tập trắc nghiệm để HS tham khảo và trả lời ( đánh dấu X vào trước câu đúng )
1 XHPK ở châu Âu được hình thành như thế nào ?
a Người Giécman xâm chiếm và thành lập nhiều vương quốc mới
b Lãnh chúa trở thành người có quyền thế và giàu có
c Nô lệ và nông dân biến thành nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa
d Cả a, b, c đều sai
2 Ai là người sáng lập ra đạo Tin lành :
3 Khu vực Đông Nam Á hiện nay bao gồm mấy nước :
Trang 22a 9 nước c 11 nước.
4 Trung Quốc phát triển nhất châu Á dưới thời kì nhà nước nào ?
GV sử dụng bản đồ câm, cho HS vẽ kí hiệu (đường, mũi tên…) chỉ các cuộc phát kiến địa lí lớn.
HS lên thể hiện trên bản đồ
⇒ GV nhận xét, chỉnh sửa cho phù hợp
Cho HS so sánh sự giống và khác nhau về XHPK phương Đông và phương Tây theo mẫu bảng dưới đây :
1 Sự hình thành
và XHPK
Xã hội PK phương Đông
Xã hội PK phương Tây
-Thời kì hình thành Từ TK III TCN đến khoảng TK X. Từ TK V → TK X
-Thời kì phát triển Từ TK X → XV Từ TK XI→ XIV
- Thời kì khủng
2 Cơ sở kinh
tế-XH của XHPK
- Cơ sở kinh tế
Các giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnh canh Lãnh chúa và nông nô
GV sơ kết – phân tích – chỉnh sửa hoàn chỉnh
4Củng cố :
Sơ kết các bài tập, khắc nhớ cho các em kĩ năng chỉ – đọc bản đồ …
5.Dặn dò : Xem và soạn bài 8 (trả lời 3 câu hỏi SGK/28)
Trang 23Chương I : BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ ( Thế kỉ X ) Tiết 11.
Bài 8 :NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I Mục tiêu c ần đạt
1 Kiến thức : Giúp HS hiểu được :
- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phong kiến nước ngoài, nhất là về tổ chức nhà nước
- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
II.Chu ẩn bị
- Sơ đồ tỗ chức bộ máy nhà nước
- Bản đồ 12 sứ quân
- Một số tranh ảnh ( như đền thờ của vua Đinh, vua Lê … )
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Ơån định :
2 Kiểm tra bài cũ : Kết hợp trong giờ học
3 Bài mới : GV nhắc lại 1 số kiến thức cũ ở lớp 6 liên quan đến bài học để giới
thiệu bài mới
Trang 24Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1
- Ở lớp 6 các em đã học về các cuộc đấu
tranh của nhân dân ta giành độc lập dân
tộc, được kết thúc bằng sự kiện gì ? Ý
nghĩa của chiến thắng này ?
- Tình hình đất nước ta khi quân Nam
Hán thua chạy ?
- Ngô Quyền đã có những việc làm nào
trong công cuộc xây dựng đất nước ?
+ Ở trung ương?
+ Ở địa phương ?
- GV vẽ sơ đồ tổ chức Nhà nước thời
Ngô :
→ Em có nhận xét gì về tổ chức Nhà
nước thời Ngô ? (còn đơn giản )
Hoạt động 2
- HS thảo luận nhóm, trình bày qua bảng
niên biểu tình hình chính trị cuối thời
Ngô:
Thời gian Sự kiện
- GV sơ kết, nhận xét các nhóm trình
bày và kết luận
1 Ngô Quyền dựng nền độc lập :
- Năm 939 : Ngô Quyền lên ngôi vua,
chọn Cổ Loa làm kinh đô
- Tiến hành xây dựng đất nước :
Bỏ chức Tiết độ sứ, lập triều đình theo chế độ quân chủ (vua đứng đầu )
Cử các tướng lĩnh coi giữ ở những nơi quan trọng
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô :
Thời
- Năm 944
- Năm 950
- Năm 965
-Ngô Quyền mất →
Dương Tam Kha chiếm ngôi vua
- Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha giành lại ngôi vua
- Ngô Xương Văn chết
→ thế lực cát cứ nổi lên tranh chấp với nhau
⇒ ” Loạn 12 sứ quân”
Quan văn
Vua
Quan võ Thứ sử các châu
Trang 25Hoạt động 3
- Giữa thời cuộc rối ren như vậy có nhân
vật nào xuất hiện ?
- HS đọc in nghiêng SGK tiểu sử Đinh
Bộ Lĩnh
- Oâng đã làm gì để dẹp loạn các sứ
quân ?
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:
- Đinh Bộ Lĩnh tổ chức lực lượng liên kết với sứ quân Trần Lãm, Phạm Bạch Hổ
→ đánh đâu thắng đấy ( Vạn thắng vương )
- Cuối 967 : tình trạng chia cắt chấm dứt, đất nước được thống nhất
4 Củng cố : Cho HS lập bảng theo mẫu :
STT Tên các sứ quân Địa bàn đóng quân
5 Dặn dò : - Học bài
- Xem và soạn bài 9 ( trả lời 3 câu hỏi cuối phần I /31 của bài )
1 Kiến thức :Giúp HS nắm được :
- Thời Đinh – Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh, không còn đơn giản như thời Ngô Quyền
- Nhà Tống xân lược nước ta, nhưng chúng đã bị quân, dân ta đánh cho đại bại
- Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bước đầu xây dựng nền kinh tế, văn hóa phát triển
2 Thái độ : Giáo dục HS :
Trang 26- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây dựng kinh tế, quý trọng các truyền thống văn hóa của ông cha.
- Sự biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì đầu giành lại độc lập
3 Kĩ năng :
- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài, trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cần thiết
II Chu ẩn bị :
- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình
- Một số hiện vật mới phát hiện ( nếu sưu tầm được )
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Ngô Quyền đã có những việc làm nào trong công cuộc xây dựng đất nước?
- Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để dẹp loạn các sứ quân ? Kết quả ?
3.Bài mới :
Hoạt động 1
- Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh
Bộ Lĩnh đã làm gì ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/28
→ phân tích về vùng đất Hoa Lư
- Năm 970 Đinh Bộ Lĩnh còn làm
gì ?
- Việc nhà Đinh đặt tên nước và
không dùng niên hiệu của Trung
Quốc nói lên điều gì ?
- Đinh Bộ Lĩnh còn làm những gì ?
Ý nghĩa những việc làm đó ?
Hoạt động 2
Cuối 979, triều đình nhà Đinh xãy
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước :
- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng
đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư
- Tiến hành :+ Phong vương cho các con
+Cử các tướng lĩnh nắm các chức vụ chủ chốt
+Xây dựng cung điện, đúc tiền +Nghiêm trị những kẻ phạm tội
- Ý nghĩa : khẳng định độc lập chủ quyền, là nước lớn ngang hàng với Trung Quốc
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê :
- Cuối 979, nội bộ triều đình rối loạn, Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị ám hại
- Nhân cơ hội, nhà Tống lăm le xâm phạm
Trang 27ra biến cố gì ? Triều đình tồn tại bao
lâu ? Mấy đời vua ? ( 13 năm (968
→ 980) và 2 đời vua )
- Nhân cơ hội đó nhà Tống đã làm
gì ?
- Trong hoàn cảnh đất nước như
vậy, có sự kiện gì xãy ra ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK →
phân tích
- HS thảo luận về những việc làm
sau khi lên ngôi của Lê Hoàn ?
+ Tổ chức nhà nước ?
+ Về hành chính ?
+ Về quân đội ?
Hoạt động 3
- HS đọc qua phần diễn biến trong
SGK/30 → GV tường thuật trên bản
⇒ Lê Hoàn được suy tôn làm vua để chỉ
huy kháng chiến → nhà Tiền Lê thành lập
- Tổ chức nhà nước :
- Nêu những việc làm của Lê Hoàn sau khi lên ngôi ?
- Cho HS tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn trên bản đồ ?
5 Dặn dò :
Vua ( Thái sư – Đại sư ) Quan Võ
Nhà nước
Trang 28Học bài, soạn bài tiếp theo.
_
Trang 29I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS nắm được :
- Thời Đinh – Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh, không còn đơn giản như thời Ngô Quyền
- Nhà Tống xân lược nước ta, nhưng chúng đã bị quân, dân ta đánh cho đại bại.
- Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bước đầu xây dựng nền kinh tế, văn hóa phát triển
II Đồ dùng dạy học :
- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình.
- Một số hiện vật mới phát hiện ( nếu sưu tầm được ).
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Nêu những việc làm của Lê Hoàn sau khi lên ngôi ?
- Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Cho HS đọc nội dung SGK và lập các
nhóm thảo luận :
+ Em hày điểm qua tình hình nông
nghiệp nước ta thời Đinh - Tiền Lê ?
+ Trình bày tình hình TCN và thương
nghiệp thời Đinh - Tiền Lê ?
+ Nguyên nhân nào làm cho kinh tế
thời Đinh – Tiền Lê có bước ?
- GV nhận xét kết quả trình bày của
1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ :
a Nông nghiệp : Chia ruộng đất cho
dân, khuyến khích sx và khai khẩn đất hoang, chú trọng thuỷ lợi
⇒ bước đầu ổn định và .
b Thủ công nghiệp : Lập nhiều xưởng
sx mới , nghề cổ truyền .
c Thương nghiệp : Đúc tiền đồng, các
Trang 30các nhóm và kết luận.
→ phân tích kênh chữ sgk/32 và hình
20 SGK/33.
- XH thời Đinh – Tiền Lê bao gồm
mấy giai cấp ?
- Giai cấp thống trị và bị trị gồm những
tầng lớp nào ?
- Cho HS lên trình bày sơ đồ trên bàng,
GV chỉnh sửa kết luận.
- Nền giáo dục như thế nào ? Vì sao
chưa ?
- Tín ngưỡng, tôn giáo ?
- Trong dân gian có loại hình văn hóa
nào ? Liên hệ thực tế địa phương.
Buôn bán với nước ngoài .
2 Đời sống xã hội và văn hoá :
a Xã hội :
( Giai cấp thống trị )
( Giai cấp bị trị )
b Văn hóa :
- Giáo dục chưa .
- Đạo Phật được truyền bá rộng rã, chùa chiền xây dựng ở nhiều nơi.
- Các loại hình văn hóa dân gian
.
5 Củng cố :
- Nguyên nhân nào làm cho kinh tế thời Đinh – Tiền Lê có bước ?
- Đời sống XH và văn hóa Đại Cồ Việt có gì thay đổi ?
Nông dân
Thợ thủ công Thương nhân số địa Một
chủ Nô tì
Trang 31Giúp HS nắm được :
- Nắm vũng các sự kiện về việc thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô về Thăng Long.
- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nước, xây dựng luật pháp và quân đội.
2 Tư tưởng :
Giáo dục HS :
- Lòng tự hàolà con dân nước Đại Việt.
- Ý thức chấp hành pháp kluật và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
3 Kĩ năng :
- Rèn luyện cho HS kĩ năng lập bảng, biểu thống kê, hệ thống các sự kiện trong khi học bài.
II Đồ dùng dạy học :
- Chuẩn bị bản đồ chung về nước ta → hướng dẫn HS xác định địa danh trong bài.
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu.
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Trình bày nền kinh tế nước ta thời Đinh – Tiền Lê ?
- Đời sống XH và văn hóa Đại Cồ Việt có đặc điểm gì ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 32Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Sau khi Lê Hoàn mất, ai là người
thay thế ?
- GV giới thiệu về Lê Long Đĩnh
(tham khảo tư liệu SGV/59)
- Khi Lê Long Đĩnh chết, ai được thay
thế làm vua.
- HS đọc in nghiêng SGK/36 → phân
tích một số nét tiêu biểu về kinh đô
Thăng Long.
- Năm 1054 có sự thay đổi nào đáng
chú ý ?
- HS thảo luận nhóm nội dung còn lại ở
SGK/36 và trình bày sơ đồ bộ máy
chính quyền TW và địa phương ?
- Tại sao nhà Lý lại giao các chức vụ
quan trọng cho những người thân cận
nắm giữ ? (tham khảo tư liệu SGV/60)
- Trước kia chúng ta đã có hệ thống
pháp luật chưa ? Vì sao ?
- Đến năm 1042 nhà Lý đã làm gì ?
-HS đọc in nghiêngSGK/37→phân tích.
1 Sự thàn h lập nhà Lý :
- Cuối 1009, Lê Long Đĩnh chết → triều thần tôn Lý Công Uẩn lên ngôi → nhà Lý thành lập.
- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại
La, lấy tên là Thăng Long.
- Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt.
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước :
Hương, xã Hương, xã
Huyện Lộ, phủ Vua, quan đại thần
Trang 33- Từ nhận xét trên hãy nêu sự cần thiết
và tác dụng của bộ Hình Thư thời Lý ?
- Luật pháp thời Lý bảo vệ quyền lợi
cho ai ? Nghiêm khắc vấn đề gì ?
- Quân đội thời Lý gồm mấy bộ phận ?
- Nêu đặc điểm mội bộ phận ?
- Quân đội thời Lý thi hành chính sách
gì ?Nêu đặc điểm của chính sách này ?
- Chủ trương của nhà Lý đối với các tù
trưởng miền núi và các nước láng
giềng là gì ? Nhận xét ?
→ bảo vệ đất nước và nghiêm trị những kẻ phạm tội.
b Quân đội : →Cấm quân Quân địa phương -Thi hành chính sách :“ngụ binh ư nông”
- Chủ trương :
Gảõ con gái,ban chức tước cho tù trưởng miền núi → cũng cố đoàn kết dân tộc
Quan hệ bình đẳng với các nước láng giềng.
5 Củng cố :
- Nhà Lý thành lập như thế nào?
- Vẽ lại sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý ?
6 Dặn dò :
Học bài, soạn bài11 ( trả lời 2 câu hỏi SGK/40 )
Trang 341 Kiến thưc: Giúp HS hiểu được :
- Aâm mưu xâm lược nước ta thời đó của nhà Tống là bành trướng lãnh thổ, đồng thời giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nước.
- Cuộc tiến công, tập kích sang đất Tống ( Giai đoạn thứ nhất – 1075 ) của Lý Thường Kiệt là hành động chính đáng của ta.
- Nắm được diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn hai và chiến thắng
to lớn của quân dân Đại Việt.
- Bản đồ Đại Việt thời Lý – Trần
- Lược đồ về cuộc tiến công để phòng vệ của nhà Lý ( nếu có )
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu.
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Kiểm tra bài cũ :
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý?
- Trình bày đặc điểm về quân đội và luật pháp thời nhà Lý ?
- Mục đích xâm lược nước ta để làm gì?
- HS đọc in nghiêng SGK phân tích câu
nói của Tống Thần Tông.
1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta:
a Aâm mưu của nhà Tống :
- Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta để giải quyết tình hình khó khăn trong nước.
- Tiến hành : xúi giục Chămpa đánh lên
Trang 35- Để xâm lược Đại Việt, nhà Tống đã có
những việc làm gì ?
- Đứng trước âm mưu đó nhà Lý đã làm gì
để đối phó ?
- Cho biết vài nét về Lý Thường Kiệt ?
Hoạt động 2
- Trước tình hình đó Lý Thường Kiệt đã
làm gì để chuẩn bị kháng chiến ?
- Oâng đã đưa ra chủ trương nào để đánh
giặc ?
- Lý Thường Kiệt đã có câu nói gì ? Thể
hiện điều gì ? Thực chất đây là cuộc tấn
công như thế nào
- HS đọc diễn biến SGK/40.
- GV treo bản đồ tường thuật qua phần
diễn biến.
- Kết quả của cuộc tấn công này ?
- Ý nghĩa của trận tập kích này là gì ?
phía Nam Đại Việt, phía Bắc ngăn cản việc
đi lại của nhân dân 2 nước, mua chuộc các tù trưởng
b Đối phó của ta :
Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy tổ chức cuộc kháng chiến.
2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ
3 Củng cố- h ướng dẫn về nhà :
- Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với nước ta ?
- Tường thuật lại trận tập kích vào đất Tống trên bản đồ ?
Học bài, soạn bài11 tiếp theo ( trả lời 3 câu hỏi SGK/43 )
Tu
ần 8.
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 11 : CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
XÂM LƯỢC TỐNG ( 1075 – 1077 )
Trang 36- Aâm mưu xâm lược nước ta thời đó của nhà Tống là bành trướng lãnh thổ, đồng thời giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nước.
- Cuộc tiến công, tập kích sang đất Tống ( Giai đoạn thứ nhất – 1075 ) của Lý Thường Kiệt là hành động chính đáng của ta.
- Nắm được diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn hai và chiến thắng
to lớn của quân dân Đại Việt.
- Bản đồ Đại Việt thời Lý – Trần
- Lược đồ về cuộc tiến công để phòng vệ của nhà Lý ( nếu có )
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu.
- Học sinh: Đọc trước bài
III Tiến trình tổ chức các ho ạt động dạy học :
1 Kiểm tra bài cũ :
- Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với nước ta ? Nhà Lý đã đối phó như thế nào ?
- Trình bày diễn biến trận tập kích vào đất Tống của nhà Lý ?
2.Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1
- Sau khi rút khỏi Ung Châu, Lý Thường
Kiệt đã làm gì ? Nêu cụ thể ?
- Sử dụng lược đồ giải thích những khu
vực bố phòng.
- Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông Như
Nguyệt làm phòng tuyến chống quân xâm
lược Tống ?
- HS đọc in nghiêng SGK trả lời.
- Sau thất bại nhà Tống đã làm gì ?
- HS đọc diễn biến SGK/41
- GV tường thuật diễn biến trên lược đồ.
- Kết quả như thế nào ?
1 Kháng chiến bùng nổ :
- Lý Thường Kiệt hạ lệnh cho các địa phương ráo riết chuẩn bị bố phòng
- Oâng cho xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt làm nơi đối phó với quân Tống.
b Kết quả : Quân Tống không lọt sâu
vào nước ta buộc phải đóng quân ở bờ
Trang 37Hoạt động 2
- GV cho HS đọc phần diễn biến trận
chiến SGK/41+42 GV tường thuật trên
lược đồ.
- HS tường thuật lại trên lược đồ.
- GV và HS cùng miêu tả tường thuật xuất
xứ và phân tích bài thơ “Thần” của Lý
Thường Kiệt ý nghĩa.
- Kết quả cuộc chiến đấu trên phòng
tuyến Như Nguyệt ?
- Tại sao trên đà thắng lợi, Lý Thường
Kiệt không tấn công mà đề nghị “giảng
hoà với giặc” GDHS
- Nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của
quân ta ?
- Chiến thắng quân Tống mang ý nghĩa gì
đối với nhân dân ta ?
Bắc sông Như Nguyệt.
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt :
a Diễn biến : SGK/41+ 42
b Kết quả :
- Quân giặc “mười phần chết đến 5 – 6 “
- Quách Quỳ chấp nhận “giảng hòa” và rút quân về nước.
c Nguyên nhân thắng lợi :
- Sự đoàn kết, anh dũng trong chiến đấu của nhân dân ta
- Sự lãnh đạo tài tình của Lý Thường Kiệt.
d Ý nghĩa lịch sử :
- Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc.
-Bảo vệ nền độc lập tự chủ của đất nước
- Nhà Tống phải bỏ mộng xâm lược Đại Việt.
3 Củng co- h ướng dẫn về nhà á :
- Kháng chiến bùng nổ như thế nào ?
- Tường thuật cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt trên lược đồ Học bài, ôn lại các kiến thức học từ đầu năm để tiết 17 ôn tập
Đủ giáo án tuần 8/ 2010
Trang 38Tiết 17 : ÔN TẬP
I Mục tiêu bài học :
Yêu cầu :
- HS nắm được những kiến thức cơ bản từ bài 1 bài 11.
- Tình hình nước ta thời trung đại, các triều đại, các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm ……
II Đồ dùng dạy học :
- Lược đồ các nước châu Á.
- Bản đồ Việt Nam
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu.
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Kháng chiến bùng nổ như thế nào ?
- Tường thuật diễn biến cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt trên lược đồ?
3 Dạy và học bài mới :
Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
GV trắc nghiệm HS qua những câu hỏi:
- Người Giéc man đã làm gì sau khi
tràn vào lãnh thổ các nước ở châu Âu ?
- Miêu tả về lãnh địa phong kiến ?
tổng hợp ý kiến trả lời.
- Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát
kiến địa lí ?
- Nêu một số nhà phát kiến địa lí tiêu
biểu ?
- Vì sao giai cấp tư sản đứng lên đấu
tranh chống giai cấp quý tộc phong
kiến ?
- Nêu nội dung tư tưởng cải cách của
Luthơ và Canvanh ?
Bài 1 : Sự hình thành và phát triển của
XHPK ở châu Âu ( phần 1, 2 ).
Bài 2 : Những cuộc phát kiến địa lí
Bài 3 : Cuộc đấu tranh của giai cấp Tư
sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở châu Âu.
Bài 4 : Trung Quốc thời Tống – Nguyên
Trang 39- Các triều đại Trung Quốc được thành
lập như thế nào ?
- Đặc điểm của những chính sách cai
trị?
- Sự phát triển của Aán Độ dưới vương
triều Gúp - ta được biểu hiện như thế
nào ?
- Sự hình thành và phát triển của các
quốc gia phong kiến Đông Nam Á ?
- Nêu nội dung đặc điểm ?
- Nhận xét về tổ chức nhà nước thời
Ngô ?
- Tình hình nước ta như thế nào sau khi
Ngô Quyền mất ?
-Tại sao lại xãy ra “loạn 12 sứ quân “.
- Trình bày những ngành nghề chính
của nền kinh tế nước ta lúc bấy giờ ?
- Đời sống XH có gì thay đổi khác
trước ?
- Nguyên nhân nào làm cho nền kinh
tế nước ta phát triển ?
- Nguyên nhân dẫn đến sự thành lập
nhà Lý ?
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý ?
- Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông
Như Nguyệt làm phòng tuyến ?
- Ý nghĩa lịch sử trận thắng ?
Minh – Thanh
Bài 5 : Aán Độ thời Phong Kiến
Bài 6 : Các quốc gia phong kiến Đông
Nam Á
Bài 7 : Những nét chung về xã hội phong
kiến ( phần cơ sở kinh tế )
Bài 8 : Nước ta buổi đầu độc lập (phần 1
và 2)
Bài 9 : Nước Đại Cồ Việt thời Đinh -
Tiền Lê
Bài 10 : Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc
xây dựng đất nước
Bài 11 : Cuộc kháng chiến chống quân
xâm lược Tống ( 1075 – 1077 )
Trang 40Trường THCS Nguyễn Thông
Họ và tên : ………
I Phần trắc nghiệm : ( 3 điểm )
Bài tập 1 : Đánh dấu X trước câu trả lời đúng nhất ( 2 điểm)
1 Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rôma, người Giécman đã làm gì ?
A Tiêu diệt các vương quốc cũ.
B Thành lập nhiều vương quốc mới.
C Chiếm ruộng đất chia cho tướng lĩnh, quý tộc
D Cả a, b, c đều đúng.
2 Các giai cấp mới hình thành trong xã hội Phong kiến ở châu Âu là :
A Chủ nô.
B Lãnh chuá – nông nô.
C Nô lệ
D Địa chủ – nông dân lĩnh canh.
3 Người có công dẹp “loạn 12 sứ quân” thống nhất đất nước ta là :
A Đinh Toàn.
B Lê Hoàn.
C Đinh Bộ Lĩnh
D Lý Công Uẩn.
4 Người làm bài thơ “Thần “ nổi tiếng, được xem là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta là :
A Lý Công Uẩn.
B Lý Thường Kiệt.
C Lý Kế Nguyên
D Tông Đản.
Bài tập 2 : Nối cột thời gian và sự kiện dưới đây cho phù hợp ( 1 điểm)
1 1009 a Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống 1 + ……
2 1042 b Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt 2 + …….….
3 1054 c Nhà Lý ban hành bộ Hình Thư 3 + ………
4 1075 – 1077 d Nhà Lý thành lập 4 + …………