tiet 39. tu trai nghia

Ví dụ 2: Tìm từ trái nghĩa với từ “già” trong trường hợp “rau già” và “cau già” → Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.. - Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nh

Kiểm tra bài cũ

1 Thế nào là từ đồng nghĩa? Có mấy loại từ đồng nghĩa?

2 Từ nào sau đây có thể thay thế cho từ in đậm trong câu:

“Chiếc ô tô bị chết máy”?

A Mất

B Hỏng

C Đi

D Qua đời

Trả lời

1 Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc

gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.

- Có hai loại từ đồng nghĩa: Từ đồng nghĩa hoàn toàn và từ đồng nghĩa không hoàn toàn.

I Thế nào là từ trái nghĩa?

1 Xét ví dụ (sgk trang 128):

a Ví dụ 1: Xét hai bản dịch thơ trong hai bài thơ sau:

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu đến làng”

→ Có nghĩa trái ngược nhau.

Tiết 39: TỪ TRÁI NGHĨA

Ngẩng

Cúi

trở lại Trẻ đi già

Từ “già” có nghĩa là “tuổi cao” hoặc “quá lứa” – Là từ có nhiều nghĩa.

+) Rau già >< Rau non +) Cau già >< Cau non

2 Ghi nhớ 1:

b Ví dụ 2: Tìm từ trái nghĩa với từ “già” trong trường hợp “rau già” và “cau già”

→ Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau

- Từ nhiều nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau

Bài tập nhanh

1 Quan sát các hình sau và tìm cặp từ trái nghĩa thích hợp cho mỗi hình ảnh đó?

1

- Chỉ ra các cặp từ trái nghĩa trong các thành ngữ sau đây?

Ba chìm bảy nổi

Chân thấp chân cao

Lên thác xuống ghềnh Trống đánh xuôi kèn thổi ngược Một miếng khi đói bằng một gói khi no

- Sử dụng cặp từ trái nghĩa trong các câu trên có tác dụng gì?

→Tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh

chìm nổi

2 Ghi nhớ 2:

Theo em sử dụng từ trái nghĩa khi nói và viết có tác dụng gì?

Từ trái nghĩa được sử dụng trong thể đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động

Bài tập nhanh

Tìm cặp từ trái nghĩa trong câu thơ sau? Cho biết tác dụng của việc sử dụng cặp từ trái nghĩa đó?

“Dòng sông bên lở, bên bồi, Bên lở thì đục, bên bồi thì trong”

Tác dụng: Làm cho lời thơ thêm sinh động, tạo hình ảnh tương phản

III Luyện tập:

Bài 1: Tìm những từ trái nghĩa trong các câu ca dao, tục ngữ sau đây?

a Chị em như chuối nhiều tàu, Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời

b Số cô chẳng giàu thì nghèo, Ngày bà mươi Tết thịt treo trong nhà

c Ba năm được một chuyến sai,

Áo ngắn đi mượn, quần dài đi thuê

d Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối

Bài tập 2: Tìm các từ trái nghĩa với những từ in đậm trong các cụm từ sau đây:

Tươi

Yếu

học lực yếu >< học lực giỏi, học lực khá

Xấu

TRÒ CHƠI AI NHANH HƠN:

Bài tập 3: Điền các từ trái nghĩa thích hợp vào các thành ngữ sau:

1 Chân cứng đá mềm 6 Vô thưởng vô phạt

2 Có đi có lạ 7 Bên trọng bên kinh

3 Gần nhà xa ngõ 8 Buổi đực buổi cái

4 Mắt nhắm mắt mở 9 Bước thấp bước cao

5 Chạy sấp chạy ngửa 10 Chân ướt chân ráo

Bài tập 4: Thảo luận nhóm:

Hãy viết một đoạn văn ngắn về tình cảm quê hương, có sử dụng từ trái nghĩa?

Trò chơi ô chữ

M

T R

T í

H

R

A

¾

T

ö

C

N

N

£

L

I

¸

G N

I

¹

P H

N G

­ ë

Ê

­

T

1 2 3 4 5 6 7 8 9

§iÒn tõ thÝch hîp vµo « trèng

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

- Thế nào là từ trái nghĩa? Sử dụng từ trái nghĩa có tác dụng gì?

- Học thuộc ghi nhớ, hoàn thành hết các bài tập trong vở

- Chuẩn bị bài: “Từ đồng âm”

GIỜ HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC THÂN ÁI CHÀO CÁC THẦY, CÔ GIÁO VÀ

CÁC EM HỌC SINH XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN