Dịch thơ Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân; Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền... Dịch thơ Rằm xuân lồng lộng trăng so
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng
c¸c thÇy c«
vÒ dù giê thao gi¶ng líp 7C M«n: Ng÷ v¨n
Trang 3TiÕt 45 C¶nh khuya R m th¸ng giªng – Rằm th¸ng giªng ằm th¸ng giªng
( Hå ChÝ Minh )
CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
I §äc vµ t×m hiÓu chung
1.§äc
2.T¸c gi¶ - t¸c phÈm
- Hå ChÝ Minh (1890 – 1969)
Lµ anh hïng gi¶i phãng d©n téc,
danh nh©n v¨n ho¸ thÕ giíi, mét
nhµ th¬ lín cña VN
Trang 4TiÕt 45 C¶nh khuya R m th¸ng giªng – Rằm th¸ng giªng ằm th¸ng giªng
I §äc vµ t×m hiÓu chung
1.§äc
2.T¸c gi¶ - t¸c phÈm
- Hå ChÝ Minh (1890 – 1969)
Lµ anh hïng gi¶i phãng d©n téc,
danh nh©n v¨n ho¸ thÕ giíi, mét
nhµ th¬ lín cña VN
- T¸c phÈm s¸ng t¸c 1947 - 1948
3 Gi¶i thÝch tõ khã:
Nguyªn tiªu, nguyÖt, yªn ba,
th©m xø, d¹, quy lai
4.T×m hiÓu thÓ lo¹i
CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
RẰM THÁNG GIÊNG (Nguyên tiêu)
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân nước lẫn mầu trời thêm xuân;
Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
-ThÓ th¬: ThÊt ng«n tø tuyÖt
bµi C¶nh khuya ® îc viÕt b»ng tiÕng ViÖt
bµi R»m th¸ng giªng ® îc viÕt b»ng ch÷ H¸n
B¶n dÞch lµ thÓ th¬ lôc b¸t
5 Bè côc:
- Theo bè côc th¬ § êng: Khai, thõa, chuyÓn, hîp
Trang 5Tiết 45 Cảnh khuya R m tháng giêng – Rằm tháng giêng ằm tháng giêng
I Đọc và tìm hiểu chung
II Đọc tìm hiểu văn bản
Bài 1: Cảnh khuya ( 1947)
Cảnh trăng rừng Việt Bắc lúc đêm đã về khuya
Tiếng suối trong nh tiếng hát xa
-> Tiếng suối vang lên xa hơn, rõ hơn, trong trẻo, ấm áp hơn
So sánh
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Điệp từ “lồng’’
-> Cảnh đẹp nh một bức tranh, lung linh huyền ảo
- Bác có cái nhìn rất tinh tế của một nhà hoạ sĩ
- Thơ Bác vừa có nhạc, lại vừa có hoạ
Cảnh khuya nh vẽ ng ời ch a ngủ
Ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà Ch a ngủ
Rung động say mê tr ớc vẻ đẹp nh tranh của
rừng Việt Bắc
Ch a ngủ là vì lo nghĩ đến vận mệnh của đất n ớc
mà bắt gặp cảnh trăng rừng quá đẹp
Tình yêu thiên nhiên hoà quyện với tình yêu đất n ớc
Trang 6Tiết 45 Cảnh khuya R m tháng giêng – Rằm tháng giêng ằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh )
I Đọc và tìm hiểu chung
II Đọc tìm hiểu văn bản
Bài 2: Rằm tháng riêng – Nguyên Tiêu ( 1948)
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Dịch nghĩa
Đêm nay, đêm rằm tháng giêng, trăng đúng lúc tròn nhất
Sông xuân, n ớc xuân tiếp giáp với trời xuân;
Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc quân,
Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền.
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
Trang 7Tiết 45 Cảnh khuya R m tháng giêng – Rằm tháng giêng ằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh )
I Đọc và tìm hiểu chung
II Đọc tìm hiểu văn bản
Bài 2: Rằm tháng riêng – Nguyên Tiêu ( 1948)
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;
Điệp từ – “ Xuân”
-Mở ra không gian cao xa, rộng đến vô cùng,
bầu trời và vầng trăng nh không có giới hạn,
dòng sông mặt n ớc tiếp lẫn, liền với trời
Trang 8Tiết 45 Cảnh khuya R m tháng giêng – Rằm tháng giêng ằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh )
I Đọc và tìm hiểu chung
II Đọc tìm hiểu văn bản
Bài 2: Rằm tháng riêng – Nguyên Tiêu ( 1948)
Yờn ba thõm xứ đàm quõn sự,
Dạ bỏn quy lai nguyệt món thuyền
Giữa dũng bàn bạc việc quõn,
Khuya về bỏt ngỏt trăng ngõn đầy thuyền
Cảnh: Mang vẻ đẹp lung linh huyền ảo
của thơ cổ, nh ng ngập tràn sức sống,
tâm hồn trẻ trung của con ng ời
- Con thuyền chở ng ời kháng chiến giữa nơi sâu thẳm,
mịt mù khói sóng, Bác và mọi ng ời đang bàn việc quân,
nửa đêm mới trở về trên con thuyền đầy trăng
“Bàn việc quân’’- Là lo bàn việc sinh tử của đất n ớc
Nơi mịt mù khói sóng – một không gian hữu tình
để gợi cảm xúc của thi nhân
Trang 9Tiết 45 Cảnh khuya R m tháng giêng – Rằm tháng giêng ằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh )
I Đọc và tìm hiểu chung
II Đọc tìm hiểu văn bản
Bài 2: Rằm tháng riêng – Nguyên Tiêu
Yờn ba thõm xứ đàm quõn sự,
Dạ bỏn quy lai nguyệt món thuyền
Giữa dũng bàn bạc việc quõn,
Khuya về bỏt ngỏt trăng ngõn đầy thuyền
“Bàn việc quân’’- Là lo bàn việc sinh tử của đất n ớc
- Nơi sâu thẳm, mịt mù khói sóng
- Con thuyền chở đầy trăng, con thuyền
kháng chiến, con thuyền tràn đầy
niềm vui, niềm tin vào kháng chiến của cách mạng
Vừa cổ điển vừa hiện đại, khoẻ khoắn trẻ trung
- Tâm hồn rộng mở với thiên nhiên
- Phong thái ung dung, lạc quan cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- ẩn dụ
Trang 10Hai bài thơ đều tả cảnh trăng, em hóy chỉ ra nột riờng, chung của mỗi bài?
Tiết 45 Cảnh khuya R m tháng giêng – Rằm tháng giêng ằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh )
C NH KHUYA ẢNH KHUYA R M TH NG ẰM THÁNG ÁNG Giêng
Cảnh trăng trong rừng
Bức tranh nhiều tầng lớp
quấn quýt
Cảnh trăng rằm trên sông Không gian bát ngát tràn đầy sức xuân
Yêu thiên nhiên Ung dung tự tại
- Lỗi lo n ớc nhà - Bàn bạc việc quân
Lòng yêu n ớc thiết tha
Bút pháp cổ điển và hiện đại Phong thái ung dung
Tâm hồn thi sĩ và tinh thần chiến sĩ
Trang 11RẰM THÁNG GIấNG
(Nguyờn tiờu) Phiờn õm
Kim dạ nguyờn tiờu nguyệt chớnh viờn, Xuõn giang xuõn thuỷ tiếp xuõn thiờn; Yờn ba thõm xứ đàm quõn sự,
Dạ bỏn quy lai nguyệt món thuyền
Dịch thơ
Rằm xuõn lồng lộng trăng soi,
Sụng xuõn nước lẫn mầu trời thờm xuõn; Giữa dũng bàn bạc việc quõn,
Khuya về bỏt ngỏt trăng ngõn đầy thuyền.
CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong như tiếng hỏt xa, Trăng lồng cổ thụ búng lồng hoa
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ, Chưa ngủ vỡ lo nỗi nước nhà
Tiết 45
III Tổng kết:
1.Nghệ thuật: So sánh, điệp từ
Hình ảnh thơ đẹp, từ ngữ gợi hình
biểu cảm
2.Nội dung: Thể hiện tình yêu thiên nhiên
Tâm hồn hoà hợp, nhạy cảm tr ớc
thiên nhiên t ơi đẹp Lòng yêu n ớc
sâu nặng và phong thái ung dung
lạc quan của Bác Hồ
Trang 12Bài tập 1 : Điền những cụm từ miêu tả trăng: trăng theo,
sau.
1, Dòng sông lặng ngắt nh tờ
Sao đ a thuyền chạy thuyền chờ …………
( Đi thuyền trên sông Đáy).
2, … … … … đòi thơ,
Việc quân đang bận xin chờ hôm sau.
( Tin thắng trận).
3, Kháng chiến thành công ta trở lại
………… hạc cũ với xuân này.
( Cảnh rừng Việt Bắc).
3, Việc quân việc n ớc bàn xong
Gối khuya ngon giấc bên song ………
( Đối trăng)
trăng theo
Trăng x a
trăng nhòm Trăng vào cửa sổ