Trng THPT c ù c hính l an Giỏo ỏn Húa học 11 c bn Ngày soạn: Ngày giảng: Tiết 16 Đ10 PHOTPHO i. mục tiêu bài học 1. kiến thức + Bit c: - V trớ trong bng tun hon , cu hỡnh electron nguyờn t ca nguyờn t photpho. - Cỏc dng thự hỡnh, tớnh cht vt lớ (trng thỏi, mu sc, khi lng riờng, tớnh tan, c tớnh), ng dng, trng thỏi t nhiờn v iu ch photpho trong cụng nghip . + Hiu c: - Tớnh cht hoỏ hc c bn ca photpho l tớnh oxi hoỏ (tỏc dng vi kim loi Na, Ca .) v tớnh kh (tỏc dng vi O 2 , Cl 2 ). 2. K nng: - D oỏn, kim tra bng thớ nghim v kt lun v tớnh cht ca photpho. - Quan sỏt thớ nghim, hỡnh nh , rỳt ra c nhn xột v tớnh cht ca photpho. - Vit c PTHH minh ho. - S dng c photpho hiu qu v an ton trong phũng thớ nghim v thc t 3. Giáo dục: ii. phơng pháp dạy học - S dng phng phỏp m thoi nờu vn kt hp vi phng tin trc quan iii. chuẩn bị cho bài học 1. Giỏo viờn - Chun b ni dung kin thc. - Hoỏ cht v dng c lm thớ nghim biu din. 2. Hc sinh - Cn chun b trc ni dung bi hc nh. iv. tiến trình bài học 1. tổ chức lớp: kiểm tra sĩ số, ổn định lớp 2. kiểm tra bài cũ: viết phơng trình nhiệt phân các muối sau: NaNO 3 , Al(NO 3 ) 3 , Fe(NO 3 ) 3 , Zn(NO 3 ) 2 , Hg(NO 3 ) 2 3. tiến trình bài học Hoạt động của gv và hs Nội dung Hot ng 1 - GV yờu cu HS vit cu hỡnh electron nguyờn t t ú suy ra v trớ trong bng h thng tun hon? -GV yêu cầuHS cho bit hóa tr và số oxi hoá của photpho ? I. vị trí và cấu hình electron nguyên tử Photpho ụ th 15 thuc chu k 3, nhúm V A . Cấu hình electron: 1s 2 2p 6 3s 2 3p 3 có 5e ở lớp ngoài cùng trong đó có 3e độc thân Photpho cú hoỏ tr III hoc V , số oxi hoá -3, 0, +3, +5 Ngô Việt Hùng Trng THPT c ù c hính l an Giỏo ỏn Húa học 11 c bn Hoạt động 2 GV cho HS quan sát 2 lọ đựng P đỏ và P trắng, nghiên cứu SGK và hoàn thành bảng sau: P trắng Pđỏ - cấu tạo - trạng thái, màu sắc - tính tan - độ bền - độc tính Hs hoàn thành GV bổ sung: P trắng không tác dụng với n- ớc nên đợc ngâm trong nớc tránh bị oxi hoá. P trắng rất độc hít nhiều hơi P trắng dẫn đến mục xơng, ăn một lợng nhỏ P cũng có thể bị tử vong - S chuyn hoỏ ca 2 dng thự hỡnh photpho nh th no ? ii. tính chất vật lí P trắng P đỏ - cấu tạo - trạng thái, màu sắc - tính tan - độ bền - độc tính - tinh thể phân tử P 4 - rắn, màu trắng hoặc hơi vàng - tan trong dm hữu cơ: CS 2 , C 6 H 6 - kém bền dễ bốc cháy ở nhiệt độ 40 0 C -độc, phát quang - cấu trúc polime của P trắng(P 4 ) n - bột đỏ - không tan trong dung môi thờng - bền, khó nóng chảy, bốc cháy ở 250 0 C - không độc, không phát quang 250-340 P trắng P đỏ để nguội Hot ng 3 - T cu to, õm in v cỏc mc oxi hoỏ ca photpho yờu cu hc sinh d oỏn tớnh cht hoỏ hc ca photpho ? So sỏnh mc hot ng ca hai dng thự hỡnh photpho ? - GV yêu cầu hs hoàn thành ptp. xỏc nh s oxi hoỏ v vai trũ ca photpho trong cỏc p đó. P + Ca o t P + Na o t P + H 2 o t - HS hoàn thành - GV hng dn hc sinh gi tờn mt s III. Tính chất hóa học - P trắng hoạt động hoá học hơn P đỏ - Cỏc mc oxi hoỏ ca photpho -3 0 +3 +5 Tớnh oxi Tớnh kh hoỏ 1. tính oxi hoá 2P + 3Ca o t Ca 3 P 2 Canxi photphua P + 3Na o t Na 3 P natri photphua 2P + 3H 2 o t 2PH 3 photphin Ngô Việt Hùng -3 -3 0 0 -3 0 Trng THPT c ù c hính l an Giỏo ỏn Húa học 11 c bn mui photphua. - Photpho tỏc dng vi hiro to thnh photphin l mt cht c. - Chỳ ý mui photphua thu phõn mnh da vo tớnh cht ny ngi ta lm thuc dit chut. Hot ng 5 - GV yêu cầu HS hoàn thành ptp, xỏc nh s oxi hoỏ v vai trũ ca photpho trong cỏc p ú. P + O 2 t o t P + O 2 d o t P + Cl 2 t o t P + Cl 2 d o t HS hoàn thành GV hng dn HS gi tờn cỏc sn phm phn ng. 2. Tớnh kh - Chỏy trong oxi + Thiu oxi 4P + 3O 2 o t 2P 2 O 3 iphotpho trioxit + Tha oxi 4P + 5O 2 o t 2P 2 O 5 iphotpho pentaoxit + Tỏc dng vi clo Thiu clo 2P + 3Cl 2 o t 2PCl 3 photpho triclorua + Tha oxi 2P + 5Cl 2 o t 2PCl 5 photpho pentaclorua P + KClO 3 masat P 2 O 5 + KCl Hot ng 6 - Photpho cú nhng ng dng no ? Giỏo viờn cung cp thờm mt s thụng tin. IV. ứng dụng - Photpho c s dng lm diờm, phõn lõn, thuc bo v thc vt. - Dựng trong quõn s. Hot ng 7 Photpho tn ti trong t nhiờn dng no ? Giỏo viờn cung cp thờm mt s thụng tin v photpho cú liờn quan n t duy. v. trạng tháI tự nhiên - Photpho tn ti dng hp cht ch yu l photphorit v apatit. Hot ng 8 - Photpho c sn xut nh th no ? - Giỏo viờn b sung thờm mt s thụng tin v quy trỡnh sn xut photpho VI. sản xuất Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3SiO 2 + 5C C1200 o 3CaSiO 3 + 5CO + 2P Hoạt động 9 - GV yêu cầu HS làm BT2 SGK trang 49 - GV yêu cầu HS về nhà làm bài tập trong SGK Củng cố Ngô Việt Hùng +3 0 +5 0 0 0 +3 +5 Trng THPT c ù c hính l an Giỏo ỏn Húa học 11 c bn V. rút kinh nghiệm sau bài dạy Ngô Việt Hùng Ngày.tháng.năm 2010 Ký duyệt của tổ trởng Nguyễn thị mai quỳnh . kt hp vi phng tin trc quan iii. chuẩn bị cho bài học 1. Giỏo viờn - Chun b ni dung kin thc. - Hoỏ cht v dng c lm thớ nghim biu din. 2. Hc sinh - Cn chun. 250-340 P trắng P đỏ để nguội Hot ng 3 - T cu to, õm in v cỏc mc oxi hoỏ ca photpho yờu cu hc sinh d oỏn tớnh cht hoỏ hc ca photpho ? So sỏnh mc hot