Biết xác định đúng từ ghép –từ láy.. II.Hoạt động dạy học: 1.Kiến thức cần nhớ: Từ ghép: được tạo ra theo phương thức ghép quan hệ ngữ nghĩa Từ phức Từ láy:được tạo ra theo phương thức
Trang 1BÀI 2:
TỪ GHÉP – TỪ LÁY
I.Mục tiêu:
Củng cố nâng cao kiến thức về từ ghép- từ láy
Biết xác định đúng từ ghép –từ láy
II.Hoạt động dạy học:
1.Kiến thức cần nhớ:
Từ ghép: được tạo ra theo phương thức ghép ( quan hệ ngữ nghĩa)
Từ phức
Từ láy:được tạo ra theo phương thức láy: liên kết ngữ âm (quan hệ về âm)
Phân biệt từ ghép- từ láy:
A+ B = AB (nghĩa chung)
-2 tiếng trở lên có quan hệ về nghĩa
VD:
sách vở
ăn ở
cây chanh
- Có 2 loại:
Ghép phân loại Ghép tổng hợp
VD:
xe đạp
xe máy
xe bò
(nghĩa
riêng,nghĩa cụ
thể để phân
Thuyền bè Quần áo
Ăn ở ( nghĩa chung:nghĩa khái quát)
Ăn ở:sinh hoạt,
A > A A' ( nghĩa khác A) -2 tiếng trở lên có quan hệ về âm
xinh xắn nho nhỏ lao xao
-Có 2 loại:
Láy hoàn toàn Láy bộ phận Hồng hồng
Xinh xinh
Đo đỏ Trăng trắng
-Láy âm:
Xinh xắn -Láy vần:
Lang thang
*Chú ý:
Từ láy đặc biệt:
Trang 2ghép tổng hợp;
tìm thêm 1 từ
thứ hai có yếu
tố đó xuất hiện
để đặt trong
nghĩa chung
*Chú ý:Từ ghép có âm lặp lại ngẫu
nhiên:
chùa chiền
đi đứng
chạy nhảy
Cần căn cứ vào nghĩa để xác định
không phải là từ láy
- sắc thái nghĩa:
giảm nhẹ mạnh hơn nghĩa riêng khác
2.Luyện tập:
Bài 1:
Các từ in đậm trong các đoạn văn
sau là từ ghép hay từ láy? Vì sao?
a nhan dân ghi nhớ công ơn của
Chử Đồng Tử,lập đền thờ ở
nhiều nơi bên sông Hồng Cũng
từ đó hằng năm, suốt mấy tháng
mùa xuân,cả một vùng bờ bãi
sông Hồng lại nô nức làm lễ,
mở hội để tưởng nhớ ông
b Dáng tre vươn mộc mạc,màu
tre tươi nhã nhặn.Rồi tre lớn
lên,cứng cáp,dẻo dai, vững
chắc.Tre trông thanh cao, giản
dị,chí khí như người
Từ ghép:
Nhân dân
Bờ bãi Vì:các tiếng có quan hệ về nghĩa,hình thức âm thanh ngẫu nhiên giống nhau
Từ ghép:
Dẻo dai Chí khí
Trang 3Bài 2:
Tìm các từ phức có trong đoạn văn
sau và sắp xếp vào 2 nhóm từ ghép, từ
láy:
Giữa vườn lá xum xuê, xanh mướt,
còn ướt đẫm sương đêm, có một bông
hoa rập rờn trước gió Màu hoa đỏ
thắm, cánh hoa mịn màng, khum
khum úp sát vào nhau như còn ngập
ngừng chưa muốn nở hết Đóa hoa tỏa
hương thơm ngát
Bài 3:
Gạch chân từ không thuộc nhóm
cấu tạo với các từ còn lại trong những
dãy từ sau:
a nắng nôi,nóng nảy,nứt nẻ, nồng
nàn,nơm nớp
b lạnh lẽo, lạnh lùng, lành
lạnh,lạnh tanh, lành lặn
c đi đứng, mặt mũi, tóc tai,đứng
đắn ,rổ rá
d lạnh toát, lạnh giá, lạnh nhạt,
lạnh lẽo
e ngay thẳng, ngay ngắn, ngay
thật,chân thật
f thật lòng,thật thà,thành
thật,chân thật
3.Luyện tập ở nhà:
Tìm các từ ghép, từ láy có cùng
một tiếng đã cho và ghi vào ô
thích hợp
Từ ghép Từ láy
GTH GPL
vườn lá xanh mướt
ướt đẫm Sương đêm bông hoa
đỏ thắm cánh hoa đóa hoa thơm ngát
a nắng nôi,nóng nảy,nứt nẻ, nồng nàn,nơm nớp >ghép
b lạnh lẽo, lạnh lùng, lành lạnh,lạnh tanh, lành lặn >ghép
c đi đứng, mặt mũi, tóc tai,đứng đắn ,rổ rá >láy
d lạnh toát, lạnh giá, lạnh nhạt, lạnh lẽo >láy
e ngay thẳng, ngay ngắn, ngay thật,chân thật >láy
f thật lòng,thật thà,thành thật,chân thật >lá
Tiếng Các từ
ghép
Các từ láy
Xấu Cong Vuông tròn
Xấu tính
Cong vút
Xấu xa Cong cong