day theo chuan kien thuc - kn

Tài liệu tập huấn giáo viên THCS dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng môn Lịch sử.. Khai mạc lớp học Lý do tổ chức lớp học : Thực hiện công vvăn số 1377/SGDĐT-GDTrHngày 7/9/2010 của Gi

Tài liệu tập huấn giáo viên THCS dạy học theo chuẩn kiến

thức, kỹ năng môn Lịch sử.

Khai mạc lớp học

Lý do tổ chức lớp học : Thực hiện công vvăn số 1377/SGDĐT-GDTrHngày 7/9/2010

của Giám đốc SGD-ĐT Thanh Hoá VV tập huấn phơng pháp, kỹ thuật dạy học tích cực, dạy học,kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức kỹ năng trong chơng trình giáo dục phổ thông

Yêu cầu của đợt tập huấn: theo tinh thần của bộ tại lớp tập huấn cho cốt cán cấp

tỉnh nêu rõ:

- Quán triệt rõ chuẩn kiến thức kỹ nănglà gì? Yêu cầu cơ bản về chuẩn KTKN tối thiểu HS cần nắm, vận dụng ở các mức độ khác nhau

- Xác định rõ vai trò của chuẩn KT, Kỹ năng trong việc dạy học

- Dạy học nh thế nào là bám sát chuẩn KT,KN

- Kiểm tra ntn là bám chuẩn KT, KN

Ngoài ra cần quán triệt thêm:

- Việc ra đề thi ntn là cơ bản nâng cao?

- Việc dạy học và kiểm tra ntn làkhông có độ vênh?

- Sử dụng PPDH tích cực

- Việc phối hợp chuấn kiến thức kỹ năng với SGK( khi SGK và chơng trình có độ vênh căn cứ vào chơng trình, SGK&SGV thì căn cứ vào SGK)

Phần thứ nhất Giới thiệu chơng trình và tài liệu tập huấn giáo viên thực hiện dạy học và kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của chơng trình giáo dục phổ thông

I Mục tiêu tập huấn

1 Về kiến thức:

- Hiểu các khái niệm cơ bản về chuẩn

- Biết lựa chọn nội dung trong SGK, những ví dụ thực tiễn để diễn tả rõ chuẩn kiến thửctong chơng trình

- Tự soạn bài giảng và bài kiểm tra theo chuẩn kiến thức

- Biết phát huy khả năng sáng tạo trong đổi mới PPDH&KTĐG khi thực hiện chuẩn KT,KN

- Hiểu rõ vai trò quan trọng của việc phân hoá phù hợp với năng lực trình độ HS,phát triển t duy sáng tạo của HS

2 Về kỹ năng

- Hoàn thành các yêu cầu tập huấn do giảng viên đa ra

- Phát triển năng lực lập luận, bảo vệ ý kiến đúng trong thảo luận

- Biết tổ chức các hoạt động của lớp tập huấn tại đơn vị

3 Về thái độ:

Thực hiện nghiêm túc các yêu cầu của đợt tập huấn

II Nội dung tập huấn:

1 Giới thiệu nội dung chuẩn KT-KN

2 Hớng dẫn dạy học theo chuẩn của môn học qua áp dụng các kỹ thuật dạy học

3 Hớng dẫn tổ chức KTĐG theo chuẩn KT-KN

4 Hớng dẫn tổ chức tập huấn tại địa phơng

III Giới thiệu tài liệu tập huấn:

1 Hớng dẫn dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng

2 Tài liệu tập huấn giáo viên dạy học theo chuẩn

3 Các tài liệu về dạy học và kiểm tra theo chuẩn KT-KN

Khái quát về tài liệu hớng dẫn dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng của chơng trình giáo dục phổ thông

Hoạt động của Giảng viên Hoạt động của học viên

Hoạt động 1: Lý do ban hành tài liệu

H-ớng dẫn thực hiện chuẩn KT-KN.

+ Trong thực tế dạy học GV vẫn xem

SGK là pháp lệnh

+ Chơng trình giáo dục phổ thông

nhiều GV cha thực hiện hoặc thực hiện

cha có hiệu quả

+ Tình trạng dạy ôm đồm quá tải

+ Nhiều gv trong cùng tổ bộ môn cha

thống nhất trong việc dạy học ntn

+ Các mục trong chuẩn kiến thức cha

thống nhất, không đề cập đến chẩn kỹ

năng

+ Hóng dẫn thực hiện chuẩn KT-KN là

cụ thể hơắchng trình GDPT, SGK chỉ là

một kênh thông tin, tài liệu tham khảo

+ Trong KTĐG hs giáo viên cha thống

nhấtnội dung kiến thức về thời lợng cũng

nh mức độ

+ Dự giờ đánh giá cha thống nhất tiêu

chí đánh giá GV

=> Biên soạn tài liệu

Học viên làm việc theo nhóm

? Đ/c đã n/c chng trình giáo dục PT ch-a? Đã n/c tài liệu chuẩn KT-KN chch-a?

? vì sao Bộ GD&ĐT lại ban hành tài liệu hớng dẫn thực hiện chẩn KT-KN?

HV trình bày kết quả thảo luận

Hoạt động 2: Cấu trúc của tài liệu

1 Mục tiêu: - HV hiểu đợc cấu trúc của

tài liệu, tạo điều kiện cho việc sử dụng tài

liệu

- Biết đợc mối quan hệ giữa các đơn vị

kiến thức

Học viên làm việc theo nhóm

? Tài liệu gồm mấy phần?

? Cấu trúc tài liệu nh thế nào?

? Nội dung tài liệu dựa trên cơ sở nào?

2 Kết quả mong đợi: - Hiểu đợc &xây

dựng sơ đồ cấu trúc của tài liệu, mối

quan hệ CTGDPT(mục tiêu chung) ->TL

chuẩn(cụ thể hoá) -> SGK(cụ thể hoá chi

tiết cụ thể hơn nữa)

- Là căn cứ để tìm đơn vị kiến thức chung

nhất, xác định mục tiêu chính xác.Bám

vào chơng trình PT&Chuẩn kiến thức để

xác định mục tiêu

3 Tài liệu Chuẩn KT-KN

4 Tổ chức thực hiện: Học viên đọc toàn

bộ tài liệu và làm việc theo nhóm

Căn cứ:

- Cơ sở lý luận là CTGDPT

- V/đ chỉ đạo

- Xuất phát từ thực trạng GV cha XĐ dợc

chuẩn kiến thức kỹ năng

Tài liệu có cấu trúc nh sau:

1 Lời giới thiệu

2.Phần thứ nhất : Giới thiệu chung về

chuẩn kiến thức

3 Các mức độ về chuẩn kiến thức kỹ

năng

4 Chuẩn kiến thức kỹ năng vừa là căn

cứ, vừa là mục tiêu giảng dạy, học tập,

kiểm tra

- Chuẩn kiến thức là căn cứ:

+ Biên soạn SGK, tài liệu hớng dẫn

dạy học, kiểm tra, ĐMPPDH,KTĐG

+ Chỉ đạo quản lý, thanh tra, kiểm

tra,SH c/m, đào tạo BDCBQL,GV

+ Xác định mục tiêu mỗi giờ

học,quá trình dạy học

+ Xác định mục tiêu kiểm tra đánh

giá cho từng bàithi, bài kiểm tra

- Yêu cầu bám vào tài liệu khi biên soạn

HD thực hiện

- Khi dạy học cần bám sát chuẩn KT,KN

- Kiểm tra đánh giá đều dựa vào chuẩn

KT,KN

Giáo viên trình bày kết quả thảo luận

Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung, hớng

dẫn dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ

năng.

1 Mục tiêu:

- Học viên nắm và hiểu toàn bộ nội

Học viên đọc tài liệu và làm việc theo nhóm

? Nội dung tài liệu dựa trên cơ sở nào?

dung toàn bộ hớng dẫn thực hiện.

- Biét các loại bài, các bài khó

2 Kết quả mong đợi: - Hiểu nội dung tài

liệu

- Biết cách sử dụng tài liệu chuẩn

- Sự cần thiết phải dạy học theo chơng

trình chuẩn

Nội dung của tài liệu:

- Căn cứ vào tài liệu HDthực hiện chuẩn

KTKN để xác định mục tiêu của bài học

Đối chiếu giữa tài liệu với SGK để xác

định mục kiến thức nào là cơ bản, trọng

tâm và xác định kỹ năng cần hình thành

cho HS ví nh bài Đảng cộng sản Việt

Nam ra đời 1930

- Bám sát chuẩn KTKN để thiết kế bài

giảng đạt đợc các yêu cầu cơ bản, tối

thiểu về kiến thức kỹ năng Không quá

tải cà quá lệ thuộc vào SGK, không cố

dạy hết toàn bộ nội dung SGK, việc khai

thác sâu ND sgk phải phù hợp với khả

năng tiếp thu của HS.Chẳng hạn nh khi

dạy bài Phong trào dân chủ 1936-1939

- Dựa trên cơ sở yêu cầu về kiến thức,kỹ

năng trong hớng dẫn thực hiện chuẩn

KTKNgv cần sáng tạo linh hoậtccs

ph-ơng pháp, kỹ thuật dạy họcnhằm phát

huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tự

giác của hs Cần chú trọng rèn luyện

ph-ơng pháp t duy, năng lực tự học,, tự n/c,

tạo niềm vui hứng khở nhu cầu hành

động và thái độ tự tỉntong học tập cho

HS

- Linh hoạt tổ chức các hoạt động học tập

phù hợp với đối tợng hs,tuỳ trình độ hs và

điều kiện dạy học để bám sát chuẩn tối

thiểu hoặc nâng cao hơn nhng vẫn nằm

trong chơng trình

- Với tài liệu HD chuẩn KTKNgv có thể

thoát li hoàn toàn SGK,hoặc sử dụng t

liệu khác trong dạy học nhng không đi

chệch ngoài chơng trình

- Hớng dẫn hs trao đổi, trả lời các câu

hỏi, bài tập nhằm nắm vững, hiểu đợc

những yêu cầu về kiến thức,, kỹ năng qua

? Sự giống nhau và khác nhau giữa

ch-ơng trình GDPT với tài liệu HD, SGK, SGV?

? Những nội dung của tài liệu hớng dẫn?

đó phát triển t duy và rèn luyện các kỹ

năng thực hành của hs nh lập các bảng

thống kê, niên biểu, vẽ sơ đồ

- Đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy

học nh dạy trên lớp, dạy tại thực địa, dạy

học ở viện bảo tang, ngoại khoá Qua đó

giúp hs nắm vững và hiểu sâu sắc chuẩn

KTKN

- Dạy học theo chuẩn KTKN cần chú

trọng thực hiện có hiệu quả TBDH, gvvà

hs tích cực làm đồ dùng DH, ứng dụng

CNTT một cách hợp lý

Tuy nhiên cần lu ý rằng dạy học bám

sát chuẩn kiến thức, kỹ năng không có

nghĩa là cắt xén, lợc bỏ kiến thức trong

chơng trình Giữa các đối tợng hs khác

nhau chỉ áp dụng nội dung khác nhau

về mức độ.

Hoạt động 4:Tìm hiểu phơng pháp dạy

học tích cực

1 Mục tiêu:- GV hiểu đợc về PPDH tích

cực

- Biết cách sử dụng PPDH tích cực trong

dạy học bộ môn theo chuẩn KTKN

2 Kết quả mong đợi:

- GV hiểu đợc về PPDH tích cực

- Biết cách sử dụng PPDH tích cực trong

dạy học bộ môn theo chuẩn KTKN

I Định hớng đổi mới PPDH tích cực:

- Định hớng đổi mới PPDH Đã đợc xác

định trong nghị quyết trung ơng 4 khoá

VII(1-1993), Nghị quyết TW2 khoá

VIII(12-1996), đợc thể chế hoá trong luật

GDsửa đổi năm 2009và các văn bản chỉ

đạo của Bộ GD&ĐT

- Trong Luật GD sửa đổi năm 2010, điều

28.2, đã nêu rõ"phơng pháp GDPT phải

phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động

sáng tạo của hs; phù hợp với đặc điểm

của từng lớp học, môn học; bồi dỡng PP

tự học, rèn luyệnkỹ năng vận dụng kiến

thức vào thực tiễn, tác động đến tình

cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập

cho hs"

- Có thể nói cốt lõi của ĐMPPDH nói

HV hoạt động theo nhóm đọc TL và thảo luận

?Thế nào là PPDH tích cực?

?Nêu các PPvà kỹ thuật DH tích cực mà

đ/c biết

Sử dụng kt nhóm, điền khuyết để thực hiện.?

chung và PPDH môn LS nói riêng là

h-ớng tới hoạt động học tập tích cực, chủ

dộng, sáng tạo của hs; gv là ngời tổ

chức,hớng dẫn hs học tập, chống lại lối

dạy đọc chép, thói quen học tập thụ

động

Tuy nhiên, cần phải nhận thức đúng rằng

ĐMPPDH không có nghĩa gạt bỏ các PP

truyền thốngcủa bộ môn LS(trình bày

miệng, miêu tả, tờng thuật )mà vận

dụng một cách hiệu quấcc PPDH theo

quan điểm dạy học tích cực kết hợp với

PP hiện đại

II Đặc trng của PPDH tích cực môn

lịch sử.

- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt

động học tập của HS

Trong PP tố chức dạy học lịch sử, hs là

đối tợng của hoạt động dạy, đồng thời là

chủ thể của hoạt động học - đợc cuốn hút

vào các hoạt động học tập do gv tổ chức,

hớng dẫn thông qua đó các em tự khám

phá những điều mình cha biết trên cơ sở

kiến thức đã biết chứ không phải thụ

động tiếp thu những tri thức đợc giáo

viên cung cấp Học sinh đợc đặt vào tình

huống học tập, đợc trực tiếp tiếp xúc với

các nguồn sử liệu, đợc trao đổi thảo luận

và giải quyết vấn đềđặt ra, từ đó, các em

tự khám phá lĩnh hội đợc tri thức, hình

thành kỹ năng mớikhông rập theo những

khuôn mẫu có sẵn.Đợc bộc lộ và phát

huy tiềm năng sẵn có của mình

Dạy học theo PP này gv không chỉ giản

đơn truyền thủti thức mà còn định hớng

thái độ và hớng dẫn hành động cho hs

- Dạy học chú trọng rèn luyện PP tự

học

PP tích cực xem việc rèn luyệnPP học tập

cho hskhông chỉ là một biện pháp nâng

cao hiệu quả dạy học mà còn là mục tiêu

dạy học

Trong xã hhội hiện đại đang biến đổi

nhanh- với sự bùng nổ thông tin khoa

học, công nghệ phát triển nh vũ bão- thì

không thể nhồi nhét vào đầu hs các sự

kiện nhân vật, thời gian mà cần phải quan

tâm dạy các em PP tự học

Trong các PP học tập thì mấu chốt là pp

tự học Nếu rèn luyện hs có đợc pp, kỹ

năng, thói quen, ý chí tự học thì kết quả

học tập đợc nâng lên gấp bội

Tăng cờng học tập cá thể, phối hợp

với học tập hợp tác.

Trong học tập, không phải mọi tri thức,

kỹ năng,thái độ đều đợc hình thành bằng

những hoạt động độc lập cá nhân Lớp

học là môi trờng giao tiếp thầy-trò,

trò-trò, tạo nên những mqh hợp tácgiữa các

cá nhân trên con đờng chiếm lĩnh kiến

thức Thông qua thảo luận, tranh

luẩntong tập thể, ý kiến mỗi hs đợc bộc

lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua đó các em

nâng mình lên trình độ mới

Trong nhà trờng PP học tập hợp tác đợc

tổ chức ở cấp nhóm, tổ, lớp Nhóm nhỏ từ

4-6 hs.Học tập hợp tác góp phần nâng

cao hiệu quả bài học, nhất là khi giải

quyết những vđ khó, khi xuất hiện nhu

cầu phối hợpgiữa các cá nhân để hoàn

thành nhiệm vụ chung Tuy nhiên trong

hoạt động nhóm sẽ có tình trạng ỷ lại,

trông chờ vào bạn, nếu không kịp thời

uốn nắn, điều chỉnh thì giờ học sẽ chỉ có

một số em tích cực làm việc Làm sao

trong giờ học mọi hs đều đợc suy nghĩ

nhiều làm nhiềuvà phát biểu nhiều các

vấn đề ND bài học

Trong nền KT thị trờng đã xuất hiện nhu

cầu hợp tác xuyên quốc gia, liên quốc

gia; năng lực hợp tác phải trở thành mục

tiêu giáo dục mà nhà trờng phải cbị cho

hs

- Kết hợp kiểm tra đánh giácủa GV với

tự kiểm tra đánh giá của hs

Trong dạy học việc KTĐG hs không chỉ

nhằm nhận định thực trạng và điều chỉnh

hoạt động học của trò mà còn tạo điều

kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh

hoạt động dạy của thầy Hoạt động

KTĐG góp phần thúc đẩy đổi mới PPDH.

Trớc đây gv giữ độc quyền KTĐGhs

Trong PPDH tích cực gv phải hớng dẫn

cho hs phát triển kỹ năng tự kiểm tra

ĐGđể tự điều chỉnh cách học GV cần

tạo Đk để hs đợc tự ktđg, tham gia

KTĐG lẫn nhau Tự KTĐG sát đúng và

điều chỉnh hoạt động kịp thời là năng lực

rất cần cho sự thành đạt trong cuộc

sốngmà nhà trờng cần phải trang bị cho

HS

III Một số PPDH có thể sử dụng trong

dạy học LS ở trờng phổ thông.

Đổi mới PPDH cần kế thừa, phát triển

những mặt tích cực của PPDH quen

thuộc, đồng thời cần học hỏi, vận dụng

một số PPDH mớiphù hợp với ĐK từng

vùng từng địa phơng và năng lực của

từng GV Theo hớng đó cần quan tâm tới

một số PP và kỹ thuật sau đây:

Thứ nhât, tăng cờng tính trực quan, hình

ảnh, khả năng gây xúc cảm về các sự

kiện, hiện tợng, nhân vật LS đối với HS.

Trớc hết cần phải kể đến lời nói sinh

động giàu hình ảnh của GV qua các PP

miêu tả, kể chuyện, tờng thuật, nêu đặc

điểm nhân vật LS

Bên cạnh đó coi trọng việc sử dụng

ĐDTQ Cần tận dụng mọi cơ hội mọi khả

năng để hs có phơng thức lĩnh hội tri thức

LSmột cách cụ thể giàu cảm xúc

Thứ hai, tổ chức có hiệu quả phơng

pháp hỏi, trả lời, trao đổi

Là pp mà trong đó gv đặt ra những câu

hỏi để hs trả lời, thảo luận, tranh luận với

nhau hoặc với cả gv qua đó hs lĩnh hội

đ-ợc nội dung bài học

Có 3 mức độ hỏi và trả lời: tái hiện, giải

thích-minh hoạ và tìm tòi

Thứ ba, tổ chức dạy học nêu và giẩi

quyết vấn đề.

Bản chất của dạy học nêu vấn đề là gv

tạo một chuỗi những tình huống vấn đề

và điều khiển hoạt động của hs qua đó

giúp các em tự lực giải quyết những vấn

đề đợc đặt ra

Đặc trng của PPDH nêu vấn đề:

+ Nêu vấn đề(Tạo tình huống có vấn đề)

+ Phát biểu vấn đề

+ Giải quyết vấn đề

+ Kết luận: Khẳng định hay bác bỏ giả

thuyết đã nêu.( xem tài liệu tập huấn

trang 26)

Thứ t, tổ chức dạy học hợp tác trong

nhóm nhỏ

Phơng pháp dạy học hợp tác trong nhóm

nhỏ là mới với đa số gv PPDH hợp tác

giúp các thành viên trong nhóm chia sẻ

các băn khoăn, kinh nghiệm của bản

thân, cùng nhau xây dựng nhận thức mới

Bằng cách trình bày những điều đang

nghĩ, mỗi hs có thể nhận rõ trình độ hiểu

biết về chủ đề nêu ra, thấy mình cần học

hỏi thêm những bài học trở thành quá

trình học hỏi lẫn nhaugiữa hs chứ không

phải chỉ là sự tiếp nhận thụ động từ GV

Thành công của bài học phụ thuộc vào sự

nhiệt tình tham gia của mọi thành viên ,

vì vậy dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ

còn đợc gọi là phơng pháp cùng tham

gia, nó nh một phơng pháp trung

giangiữa sự làm việc độcc lập của từng

học sinh với sự việc chung của cả lớp

Trong hoạt động nhóm GV cần phải phát

huy t duy tích cực của hs ý nghĩa quan

trọng của phơng phâp này là rèn luyện

năng lực hợp tác giữa các thành viên

trong hoạt động học tập Cần tránh

khuynh hớng hình thức và đề phòng lạm

dụng, cho rằng tổ chức hoạt động nhómlà

dấu hiệu tiêu biểu nhất của ĐMPPDH,

hoạt động nhóm càng nhiều thì chứng tỏ

PPDH càng đổi mới

Thứ năm, dạy học phải bám sát chchuẩn

kiến thức kỹ năng đã đợc quy định trong

chơng trình GDPT

Thực tế dạy học hiện nay ở các trờng phổ

thông có nhiều gv không quan tâm, thậm

chí không biết đến chơng trình, mà chỉ

chú ý đến SGK, GV cha nắm đợc nhận

thức hết sức quan trọng, đó là chơng trình

mới là pháp lệnh, còn SGK chỉ là cụ thể

hoá của chơng trình và là tài liệu cơ bản

cho hs học tập Trong khi đó gv chỉ theo

SGK và coi đó là pháp lệnh, cố dạy hết

tất cả những nội dung có trong SGK dẫn

đến tình trạng quá tải trong từng giờ học

Trong thực tế giảng dạy ngày nay, nhiều

gv thờng cháy giáo án, vì không xác định

đợc đâu là kiến thức cơ bản, đâu là kiến

thức trọng tâm của bài học

Một trong những điều quan trọng của

việc dạy học hiện nay là GV phải bám sát

chuẩn KT<KN đợc thể hiện trong chơng

trình giáo dục PT, thông qua ND của

SGK để xác định và lựa chọn những nội

dung cơ bản nhất, trọng tâm của từng bài

học giúp hs nắm vững những nội dung

lịch sử với tinh thần"ít nhng tinh, còn hơn

nhiều mà thô"

Ngoài các PP nêu trên dạy học lịch sử

còn có thể sử dung một số kỹ thuật dạy

học sau:

- Kỹ thuật điền khuyết: Cho một đoạn

trích về một vấn đề lịch sử, ý nghĩa, nội

dung lịch sử, nhận định, kết quả nhng

cha đầy đủ, yêu cầu hs phải tìm một từ

hay cụm từ để điền vào chỗ tróng theo

yêu cầu đặt ra

Lu ý khi sử dụng kỹ thuật này cần tránh

sử dụng những câu nguyên mẫu trong

SGK Những câu này thờng cần đến ngữ

cảnh chủa chúng nếu muốn có ý nghĩa

Nên nói thẳng, rõ ràng Trong những câu

hỏi buộc phải điền thêm vào các câu,

không nên để quá nhiều chỗ trống làm

các câu trở thành khó xử lý

- Kỹ thuật mảnh ghép: Thờng đợc trình

bày đới dạng một bảng thống kê bao gồm

2 cột: cột thời gian - cột sự kiện; cột

nhân vật - cột sự kiện; cột sự kiện - địa

danh lịch sử tuy nhiên trình bày không

đúng học sinh phải gép cho đúng theo

yêu cầu đề ra

- Kỹ thuật ghi các kết quả tổng hợp ra