Văn 9 bài 26

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh: 1/Kiến thức: Cảm nhận được cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước và khát vọng đẹp đẽ: Muốn làm một mùa xuân nho nhỏ dâng hiến cho

Tuần: 26 Ngày soạn:

Tiết: 116 Ngày dạy:

MÙA XUÂN NHO NHỎ

Thanh Hải

-I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp học sinh:

1/Kiến thức: Cảm nhận được cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước

và khát vọng đẹp đẽ: Muốn làm một mùa xuân nho nhỏ dâng hiến cho cuộc đời Từ đó mở ranhững suy nghĩ về ý nghĩa, giá trị của cuộc sống của mỗi cá nhân là sống có ích, cống hiến chocuộc đời chung

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích hình ảnh thơ trong mạch vận động của

tứ thơ

3/ Thái độ: Cảm nhận được tình yêu thiên nhiên của tác giả,khát vọng cống hiến Hs học

cách tự hoàn thiện bản thân sống có ích cho xã hội

II CHUẨN BỊ:

1- Giáo viên: Soạn giáo án, ảnh Thanh Hải, tranh minh họa.

2- Học sinh: Chuẩn bị theo hướng dẫn

Sưu tầm mọt số tranh ảnh về mùa xuân đất nước,mùa xuân trên sông hương…

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

* Hoạt động 1: Khởi động( 5 phút)

1 Ổn định:

2 Kiểm tra:

* Trắc nghiệm: Hai câu thơ:

“ Cánh trắng cò lại bay hoài không nghỉ

Trước hiên nhà và trong hơi mát câu văn”

Hình ảnh con cò trong những dòng thơ trên gợi biểu tượng về sự dìu dắt của người mẹ đối

với con:

a Ở tuổi ấu thơ

b Ở tuổi đến trường

c Lúc trưởng thành

d suốt cả cuộc đời

(đáp án c)

* Tự luận:Đọc thuộc bài thơ “con cò”và nêu tư tưởng chủ đề của bài thơ?

3 Vào bài: Mùa xuân là đề tài phong phú cho các thi nhân Đã có biết bao nhà thơ hay về

mùa xuân và nhà thơ Thanh Hải, nhà thơ miền đất Huế đã thành công về đề tài này với bài thơMùa xuân nho nhỏ – GV ghi tên VB

* Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc – hiểu chú thích phần tác phẩm – tác giả.( 7 phút)

MT:HS tìm hiểu đôi nét về tác giả tác phẩm,các từ khó trong chú thích.

HĐ GV HĐ HS NỘI DUNG BS

1 Tác giả

Chiếu ảnh tác giả và phong cảnh

Thừa thiên Huế

- Yêu cầu giới thiệu vài nét về

tác giả Thanh Hải và bài thơ

Mùa xuân nho nhỏ

Ông hoạt động văn nghệ văn

nghệ từ cuối kháng chiến chống

Pháp và góp phần xây dựng nền

văn học cách mạng miền Nam

Một số tác phẩm chính: Mồ anh

hoa nở, cháu nhớ Bác Hồ, những

đồng chí trung kiên, huế mùa

xuân, Dấu võng trường sơn

2 Tác phẩm:

?H: Xuất xứ bài thơ có gì đáng

lưu ý?

3 Từ khó

?H: Ngoài những từ trong chú

thích, em còn thắc mắc những từ

2 Tác phẩm: Bài thơ viếtvào tháng 11-1980 lúc nhàthơ đang nằm trên giườngbệnh

3 Từ khó: Nốt trầm, hòa ca

Hoạt động 3: Hướng dẫn đọc hiểu văn bản.( 25 phút)

MT: Tìm hiểu cách đọc,bố cục Cảm xúc của tác giả trước hình ảnh mùa xuân thiên nhiên đất trời,nguyện ước chân thành của tác giả.

1 Đọc:

HD cách đọc :

Khổ thơ 1: Đọc giọng say sưa, trìu

mến

Khổ 2,3: nhịp nhanh hối hả

Khổ 4,5,6: giọng tha thiết,trầm

lắng

?H: Em hãy xác định thể thơ,

cách ngắt nhịp

GV: Nhịp điệu và giọng điệu biến

đổi theo mạch cảm xúc.em hãy

xác định bố cục của bài thơ?

Nghe

Xác địnhXác định bố cục

II ĐỌC-TÌM HIỂU VĂNBẢN:

Bảng phụ:

Phần 1:( khổ 1) Cảm xúc trước

mùa xuân thiên nhiên, đất trời.

Phần 2 (khổ 2,3): Cảm xúc về

mùa xuân đất nước.

Phần 3 (khổ 4,5): suy nghĩ và

ước nguyện của nhà thơ.

Phần 4 (khổ 5): Lời ngợi ca quê

hương.

Quan sát khổ thơ 1

?H: Mùa xuân thiên nhiên được

tác giả miêu tả qua hình ảnh, màu

sắc, âm thanh nào?

?H: Cảm xúc trước mùa xuân

thiên nhiên, đất trời qua 3 nét

chấm phá: hình ảnh, màu sắc, âm

thanh,em còn cảm nhận được

không gian mùa xuân qua dòng

thơ nào?

?H: Dòng thơ 1,2 vận dụng biện

pháp nghệ thuật nào?

GV:đảo ngữ từ “mọc” là vị ngữ

lên đầu câu, nhấn mạnh sức sống

của những bông hoa tím đang xòe

rộng trên mặt sông

Nghệ thuật gợi tả hình ảnh độc

đáo: màu tím của bông hoa gợi

màu tìm của chiếc áo dài xứ Huế

dịu dàng thướt tha

?H: dòng thơ 3,4 có gì đặc biệt về

nghệ thuật?

?H: Thông qua biện pháp nghệ

thuật: đảo ngữ, từ ngữ chọn lọc,

câu hỏi tu từ Em cảm nhận được

gì về bức tranh mùa xuân xứ

Huế?

GV: Khung cảnh mùa xuân xứ

Huế that đẹp và thơ mộng.mặc dù

cảnh có đép đến độ nào đi chăng

nữa thì cũng là cảnh tĩnh.một bức

tranh đẹp khi có bóng dáng con

người Đến câu thơ nào thì bóng

dáng con người xuất hiện?

?H: Con người xuất hiện có tác

dụng gì?

Trực quan trên bảngvà đánh dấu vàosgk

-Hình ảnh, màu sắc: dòng

sông xanh, bông hoa tím

-Âm thanh:tiếng chimchiền chiện

-Không gian: phóngkhoáng, cao rộng

( Đảo ngữ,từ ngữ chọn lọc,câu hỏi tu từ)

 Bức tranh mùaxuân đẹp tràn naysức sống và thơmộng

Từng giọt long lanh rơiTôi đưa tay tôi hứng

?H: Con người xuất hiện trong tư

thế như thế nào?

?H: Bức tranh mùa xuân trong

tâm tưởng của tác giả được thể

hiện qua 4 dòng thơ trên Đến

nay tác giả vận dung biện pháp

nghệ thuật nào?

?H:Tác giả đưa tay hứng giọt long

lanh Theo em giọt ở nay là giọt

gì?

GV: Giọt ở nay cũng không rõ là

giọt gì Có thể là giọt sương sớm,

giọt mưa xuân, cũng có thể là

giọt âm thanh tiếng chim đọng lại

thành những giọt sương, giọt xuân

óng ánh Hay nói đúng hơn giọt

âm thanh tiếng chim là tiếng mùa

xuân Từng giọt âm thanh của

mùa xuân rơi xuống khiến nhà

thơ có thể chạm sờ đến nó Điều

đó cho thấy cái hay của nhà thơ ở

đây là mùa xuân trong tư tưởng

lại được cảm nhận một cách tinh

tế bằng từng hình ảnh, màu sắc,

âm thanh

Tôi hứng từng giọt long lanh

trong long bàn tay là muốn thâu

nhận vẻ đẹp mới mẻ, tinh khiết

trong sáng của thiên nhiên đất

trời Cho thấy sự tưởng tượng

phong phú của nhà thơ trong

niềm vui hân hoan trước mùa

xuân trên quê hương mình

?H:Tâm trạng của nhà thơ như

thế nào trước mùa xuân thiên

nhiên đất trời?

Chuyển ý: Từ mùa xuân thiên

nhiên, đất trời nhà thơ chuyển

sang cảm nhận về mùa xuân

đất nước.

?H: Mùa xuân của đất nước, tác

giả tập trung miêu tả những đối

tượng nào?

?H: Tại sao tác giả lại tập trung

miêu tả 2 đối tượng này?

động có hồnTôi đưa tay tôi hứngTrả lời

( ẩn dụ chuyển đ6ỉ cảmgiác)

 Niềm say sưa ngâyngất của nhà thơtrước vẻ đẹp củathiên đất trời vàoxuân

b Cảm xúc về mùa xuân đất nước:

-Mùa xuân: + người cầmsúng

+Người rađồng

?H: Theo em mùa xuân đến 2 đối

tượng mang đến cho đất nước cho

dân tộc là gì?

?H: Từ lộc ở đây có giống như

nghĩa của từ lộc trong chú thích

không? Nghệ thuật được sử dụng

ở đây là gì?

GV: Người cầm súng lộc giắt đầy

quanh long->chồi non của cây

người lính làm lá ngụy trang như

đang mang sức xuân căng tràn

trên long không một thế lực nào

năn cản được

Người ra đồng lộc trải dài nương

mạ -> người nông dân can cùa

phủ xanh trên quê hương tin chắc

mùa màng bội thu

?H:Sức sống của mùa xuân em

còn cảm nhận được qua câu thơ

nào nữa?

?H: Nghệ thuật được sử dụng ở

khổ thơ thứ 2 là gì? Em cảm nhận

được nhịp điệu mùa xuân đất

nước ra sao?

Theo không gian mở cảm xúc

nhà thơ được nâng lean ở sự

suy ngẫm về đất nước Em hãy

đọc khổ thơ thứ 3.

?H: Em có cảm nhận về khổ thơ

thứ 3 như thế nào?

?H: Qua đó cho thấy tình cảm của

tác giả đối với đất nước như thế

nào?

BÌNH: Đất nước như vì sao là một

hình ảnh đẹp, mới mẻ của nhà

thơ Có thể là ngôi sao trên lá cờ

tổ quốc, có thể là những vì tinh tú

trên bầu trời cao rộng Nó khẳng

định long tin niềm tự hào tin

tưởng vào đất nước vào con người

chiến đấu bảo vệ tổquốc (chiến tranhchống Trung Quốc1979) và xây dựngđất nước

tất cả như hối hảtất cả như xôn xao

Nhìn lại loch sử đấtnước 4000 năm lắmvất vả gian lao và 1phép so sánh rất đẹpmở ra 1 tương laixán lain của đấtnước ngày 1 pháttriển

Thương cảm, tự hào,trân trọng

Nghe

- Tất cả như:

+ hối hả + Xôn xao( Ẩn dụ, điệp ngữ, so sánh,từ láy)

 Mùa xuân đất nướcgắn liền với 2nhiệm vụ: bảo vệtổ quốc và xâydựng đất nước vớinhịp độ khẩntrương, náo nức củacon người ở mọi nơitrên đất nước

trong thời kì xây dựng đất nước

Mùa xuân thường gợi ở mỗi con

người niềm khao khát hi vọng,

với Thanh Hải cũng thế, đây cũng

là thời điểm ông nhìn lại cuộc đời

và bộc bạch tâm niệm thiết tha

của1 nhà cách mạng, 1 nhà thơ

gắn bó trọn đời với quê hương đất

nước vậy ông suy nghĩ những gì

và tâm niệm của ông là gì chúng

ta chuển sang phần c

?H: Tâm niệm của ông là gì?

?H: Nét đăïc sắc của những hình

ảnh ấy như thế nào?

?H: Đến đây tác giả dùng đại từ

nhân xưng có gì khác so với khổ

thơ 1?

Cho Hs thảo luận câu hỏi sau:

Trong khổ thơ 1 tác giả dùng

đại từ “tôi”,sang khổ 4 dùng

đại từ “ ta” Em hiểu như thế

nào về sự chuyển đổi đại từ

nhân xưng ấy của chủ thể trữ

tình?

Gọi Hs trình bày

Nhận xét

?H:Nét nghệ thuật sử dụng chủ

Muốn làm con chimhót để góp vàomuôn điệu hót củatất cả loài chim

Làm 1 cành hoa đểtô điểm cho vườnxuân đầy hương sắc

Nốt trầm xao xuyến

1 giai điệu chính vútcao trong bản hòa cacủa đất nước

Khổ 1 dùng tôi Khổ 4 dùng ta

Thảo luậnNhận xétTrình bàyTôi: là cái tôi cụ thểcủa riêng nhà thơthể hiện ở sự nângniu trân trọng trướcvẻ đẹp và sức sốngmùa xuân

Ta :khát vọng đượccống hiến vừa làcủa riêng nhà thơ vàcũng nói thay chonhiều cái tôi khác

Vì vậy phải nhấtthiết chuyển từ tôi->ta nghĩa là đi từcái riêng đến cáichung

yếu trong khổ thơ trên là gì?

?H:Điệp từ: Ta làm điệp liên tục

thể hiện khát vọng cống hiến của

tác giả như thế nào?

?H:Từ sự cống hiến tự nguyện

liên tục đó, tác giả còn thể hiện

ước nguyện của mình như thế nào

nữa?

?H:MỘt nét nghệ thuât rất riêng

của Thanh Hải ở day là gì?

Giảng : Theo ông mỗi người

chúng ta cống hiến những gì đẹp

đẽ, tinh túy của mình vào cuộc

đời chung, chính là chúng ta góp

1 mùa xuân nho nhỏ của mình

vào mùa xuân lớn của dân tộc

Nhưng sự cống hiến đó rất khiêm

nhường và lặng lẽ

Từ một cái ta vốn của mình,

bỗng trở thành cái ta chung của

mọi người Bởi chính ông đã nói

lean tâm tư ước nguyện của họ

Oâng đã đề cập một vấn đề mang

ý nghĩa của đời sống cá nhân

trong mối quan hệ với cộng đồng

?H:Theo ông, con người phải

cống hiến như thế nào?

?H:TÓm lại nghệ thuật được sử

dụng ở khổ thơ 4,5 là gì? Em có

nhận xét gì về ước nguyện của

nhà thơ?

?H:qua tâm niệm của nhà thơ em

có suy nghĩ như thế nào về cuộc

sống của mỗi con người?

Bình: Sự sáng tạo đặc sắc của

Thanh Hải là sáng tạo hình ảnh

mùa xuân nho nhỏ, hình ảnh ấy

mang vẻ đẹp bình dị, khiêm

nhường thể hiện tâm niệm chân

thành thiết tha của nhà thơ Mỗi

người phải mang đến cho cuộc

đời chung một nét riêng, một

phần tinh túy của mình dù nhỏ bé

để góp vào cuộc đời chung

Nhưng dâng hiến hòa nhập không

làm mất đi nét riêng của mỗi

Cống hiến tựnguyện,liên tục vớitất cả tâm huyết củamình bằng những gìnhỏ nhoi, bìnhthường nhất

Aån dụ sáng tạoNghe

ông đề cập đến mộtvấn đề lớn có ýnghĩa của đời sốngcá nhân trong mốiquan hệ với cộngđồng

-Một mùa xuân nho nhỏ-Lặng lẽ dâng cho đời

-Dù là tuổi hai mươi-Dù là khi tóc bạc( Điệp ngữ, ẩn dụ sáng tạo)

 Khát vọng sống cóích, cống hiến một

nhường, chân thànhtha thiết, vượt thờigian

người, dù ước nguyện rất khiêm

nhường Đấy là tiếng lòng tha

thiết của con tim đã tạo nên nét

riêng của giọng điệu thơ Thanh

Hải vừa gần gũi dễ mến, dễ đi

vào lòng người Chính vì vậy tạo

cho người đọc 1 sự đồng cảm

thấm thía ở 1 tấm lòng và 1 lẽ

sống cao đẹp

?H:Tự dặn dò như thế, mà tác giả

có làm đúng như mình đã nói

không?

Mở rộng: Cũng trong thời gian

này, Tố Hữu cùng quê với Thanh

Hải cũng có những suy ngẫm

tương tự thể hiện trong bài Khúc

ca xuân: Nếu là con chim chiếc lá

Thì con chim phải hót, chiếc lá

phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả

Sống là cho đâu chỉ nhận riêng

mình

?H:Quan niệm sống cống hiến

cho đời một cách âm thầøm lặng

lẽ, ta bắt gặp 1 nhân vật khá đặc

biệt đó là nhận vật nào? Trong

tác phẩm nào? Của ai?

GIáo dục:?H:Để sống có ích cho

đời, hiện tại em phải làm gì?

Chuyển ý:đó là tâm niệm tha

thiết chân thành của 1 người

sắp đi xa và trước lúc đi ông

còn nói thêm điều gì nữa

Cuối đời tác giảcống hiến cho đời 1bài thơ hay đó là bàiMùa xuân nho nhỏ

Nghe

Nhân vật anh thanhniên trong tác phẩmLặng lẽ SaPa củaNguyễnThành Long

Muốn cuộc sống tốtđẹp, mọi ngừoi phảibiết cống hiến chocuộc sống chung

Lối sống đẹp là phảibiết cống hiến, hisinh vì người khác,

vì đồng bào, quêhương

Sống có mục đích,có lí tưởng

Trau dồi tri thức, rènluyện đạo đức

Tuổi true can tránh

xa những tệ nạn xãhội, đến với hoạtđộng vui chơi lànhmạnh

không, chúng ta chuyển sang

phần d

?H:Em có nhận xét gì về âm điệu

khổ thơ?

?H:Cách gieo vần trong 4 câu

cuối có gì đáng chú ý?

GV: Đó là cái hồn âm nhạc của

dân ca xứ Huế Và ông nhắc lại 2

giai điệu dân ca xứ Huế đó là

điệu Nam ai và Nam bình

?H:Qua khổ thơ tác giả bộc lộ

cảm xúc của mình như thế nào

đối với quê hương?

BÌNH:Đến đây ta không thấy ông

cầm bút nữa mà như thấy ông

đang gõ phách hát vang bài ca

mùa xuân Khổ thơ nghe như một

lời từ biệt, đó là bài ca từ biệt của

người xa quê, mối tình sâu thẳm

không nói nên lời Điệu nam

ai,Nam bình buồn thong ai oán

nhưng điệu ca của Thanh Hải ấm

áp tình ngườichữ mình tình nồng

thắm hòa quyện giữa cá nhân và

cộng đồng, giữa Huế với cả nước,

có thể nói tác giả đã hát khúc ca

đi vào cõi vĩnh hằng

âm điệu dân ca xứHuế mênh mang

Thanh trắc cuốidòng thơ thứ nhất

bình-d Lời ngợi ca quê hương:

Thể hiện niềm tin yêu cuộcsống

HĐ 4: HD tổng kết:( 5 phút)

MT: Nắm được những nét nghệ thuật và nội dung đặc sắc của bài thơ

?H:Em hãy nêu những nét đặc sắc

về nghệ thuật và nội dung? Khái quát III.Tổng kết:1 Nghệ thuật:

Thể thơ 5 chữ gần với điệudân ca miền Trung, âmhửong nhẹ nhàng tha thiết

Hình ảnh giản dị giàu ýnghĩa biểu trưng khái quát( cành hoa, con chim, mùaxuân)

Biện pháp so sanh, điệp ngữ,ẩn dụ…

2 Nội dung:

Mùa xuân nho nhỏ là tiếnglòng tha thiết yêu mến vàgắn bó với đất nước, vớicuộc đời; thể hiện ướcnguyện chân thành của nhà

thơ được cống hiến cho đất nước, góp 1 mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa xuân lớn của đất nước

HĐ 4 : HD LUYỆN TẬP ( 2 phút)

HS đọc diễn cảm bài thơ

IV Hướng dẫn công việc ở nhà: ( 1 phút)

- Viết đoạn văn bình hai khổ thơ 4, 5

- Học bài: Mùa xuân nho nhỏ

- Soạn: Viếng lăng Bác

+ Đọc bài thơ

+ Trả lời các câu hỏi SGK

V Nhận xét rút kinh nghiệm tiết dạy:

Tuần: 25 Ngày soạn:3/2/10 Tiết: 122 Ngày dạy: 8/2/10

VIẾNG LĂNG BÁC

Viễn Phương

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp học sinh:

2/ Kĩ năng:Rèn kĩ năng đọc-hiểu thơ trữ tình ,phân tích các hình ảnh ẩn dụ ,giọng điệu trong

thơ

3/ Thái độ:Bồi dưỡng tinh thần tự hào,kính trọng BH

II CHUẨN BỊ:

1- Giáo viên: Tranh lăng Bác.Bảng phụ.

2- Học sinh: Chuẩn bị theo hướng dẫn.

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

* Hoạt động 1: Khởi động( 5 phút)

1 Ổn định:

2 Kiểm tra:

Em hãy đọc hai khổ thơ đầu của bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải (SGK 56) Nêunhững thành công chính nhất về nội dung, nghệ thuật của bài thơ

Bảng phụ: Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh hải được bắt nguồn từ cảm xúc nào ?

A Vẻ đẹp truyền thống của đất nước

B Vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế

C vẻ đẹp của mùa xuân hà Nội

D về thời điểm lịch sử đáng ghi nhớ của dân tộc

3 Vào bài: Đề tài về Bác Hồ đã trở tành phổ biến đối với thơ ca Việt Nam hiện đại Nhiều

bài thơ về Bác: Đêm nay Bác không ngủ của Minh Huệ, Bác ơi của Tố Hữu … và với bài thơViếng lăng Bác Viễn Phương, một nhà thơ Miền Nam, đã để lại trong lòng người đọc nhiều cảmxúc – GV ghi tên văn bản

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc – hiểu chú thích.( 5 phút)

MT:HS tìm hiểu đôi nét về tác giả tác phẩm,các từ khó trong SGK

H: Em hãy giới thiệu những nét

chính về tác giả?

Giới thiệu I/ Giới thiệu:

GV: Treo tranh Bác Hồ và yêu

cầu nêu cảm nhận về Lăng Bác

H: Nêu xuất xứ của văn bản?

2 Tác phẩm:

- Viết năm 1976 Khi tácgiả được ra Bắc viếng lăngBác (vừa khánh thành)

- In trong tập “Như mâymùa xuân”

Hoạt động 3: Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản.( 20 phút)

MT: Tìm hiểu cách đọc,bố cục.

Cảm nhận được niềm xúc động thiêng liêng, tấm lòng tha thiết thành kình vừa tự hào, vừađau xót của tác giả từ Miền Nam ra Hà Nội viếng lăng Bác

Biết được những đặc điểm nghệ thuật của bài thơ, giọng điệu trang trọng và tha thiết phù hợp vớitâm trạng và cảm xúc, nhiều hình ảnh ẩn dụ có giá trị súc tích và gợi cảm Lời thơ dung dị mà côđúc, giàu cảm xúc mà sâu lắng

Rèn kĩ năng đọc-hiểu thơ trữ tình ,phân tích các hình ảnh ẩn dụ ,giọng điệu trong thơ

Hướng dẫn: Đọc trang nghiêm, tha

thiết, khổ 3 giọng đau xót tự hào,

khổ cuối hơi cao, nhanh

GV đọc khổ 1 Gọi đọc tiếp

H: Xác định thể thơ và phương thức

biểu đạt?

H: Dựa vào mạch cảm xúc của tác

giả hãy chia bố cục bài thơ?

Treo bảng phụ phần bố cục

- Gọi đọc khổ 1 và nêu lại ý chính

khổ thơ

- H: Em có nhận xét gì về cách

xưng hô của tác giả? Tình cảm đó

thể hiện qua từ ngữ nào?

GV thay câu thơ trên bằng câu có

từ cháu và từ viếng

Nghe, định hướngnội dung bài học

Đọc Xác địnhChia bố cục

Đọc và nêu ýchính

Nhận xét

1 Đọc văn bản:

H: Câu thơ nào bộc lộ được tình

cảm nhiều hơn?

- GV nói thêm: Nhân dân miền

Nam lúc nào cũng dành tình cảm

kính yêu đối với Bác Xem Bác là

vị cha già của dân tộc , Tố Hữu có

viết:

“Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác nỗi mong

cha”

-H: Ấn tượng đậm nét nhất đối với

tác giả là hình ảnh nào?

-H: vì sao hình ảnh hàng tre lại

gây ấn tượng đậm nét đối với tác

giả?

-H: Tác giả đã sử dụng nghệ thuật

gì? Hình ảnh đó có ý nghĩa như thế

nào?

- GV nói thêm về tính bền bỉ, kiên

cường của tre (con người Việt

Nam) trong bài Tre Việt Nam của

Nguyễn Duy,cây tre của Thép

Mới: “Tre xanh … Tự ngày xưa …

Thân gầy guộc … Mà sao nên lũy

…”…

- H: Từ việc phân tích trên em thấy

trên đường vào lăng tác giả bộc lộ

cảm xúc như thế nào?

- Gọi đọc khổ 2

GV đọc và ghi 2 câu thơ đầu

H: Trong hai câu thơ này đâu là

hình ảnh thực, đâu là hình ảnh ẩn

dụ? Qua hình ảnh ẩn dụ cho thấy

tình cảm gì của tác giả đối với

Bác?

H: Giữa Bác và mặt trời có điểm

nào tương đồng mà tác giả so sánh

như thế?

Gọi HS đọc các câu tiếp

H: Tìm ý nghĩa hình ảnh ẩn dụ

trong các khổ thơ còn lại

Gv chia nhóm cho HS (nhóm lớn

thời gian 5’)

-N1: Ngày ngày…

Trả lờiNghe

hình ảnh quenthuộc gần gũi vớixóm làng VNtrả lời

nghe

kết luận

đọc trả lời

đem lại sự sốngvà anùh sáng

Đọc

Thảo luận( 5phút)

hiện tình cảm gần gũi củanhà thơ đối với Bác

-Hình ảnh “hàng tre”

+ Bát ngát + Xanh xanh + Thẳng hàng

->Hình ảnh ẩn dụ tượngtrưng cho sức sống kiêncường của dân tộc VN

⇒ Cảm xúc chân thành,tình cảm thành kính thiêngliêng

“Ngày ngày … Thấy một………đỏ”

->Mặt trời đi qua lăng làhình ảnh thực, mặt trờitrong lăng là hình ảnh ẩndụ vừa nói lên sự vĩ đại củaBác vừa thể hiện sự tônkính của nhà thơ đối vớiBác

-N2: Bác nằm trng

- N3: Vẫn biết

-N4: Tìm hiểu tâm trạng của tác

giả trong khổ thơ cuối

GV goi các nhóm lần lượt lên trình

bày

- Gọi đọc 2 câu kế

- H: Đâu là hình ảnh thực, đâu là

hình ảnh ẩn dụ? Vì sao dòng người

được ví như tràng hoa? So sánh như

thế có tác dụng gì (biểu cảm → đối

tượng thế nào mới dâng tràng

hoa?) và 79 mùa xuân được hiểu

như thế nào?

- GV nói thêm: Tố Hữu cũng có

bài”Theo chân Bác” với 2 câu:

“Bảy mươi chín mùa xuân trong

sáng

Vào cuộc trường chinh nhẹ cánh

bay”

H: Qua hai hình ảnh ẩn dụ trên, em

có nhận xét gì về cảm xúc của nhà

thơ?

- Gọi đọc khổ 3

- H: Tác giả lại tiếp so sánh Bác

như vầng trăng, như trời xanh Các

hình ảnh ẩn dụ này gợi cho em

những suy nghĩ gì về Bác?

H:Em có nhận xét gì về cách bộc

lộ cảm xúc của tác giả qua các câu

thơ “Vẫn … tim”, qua khổ thơ?

GV:Bác vẫn còn sống mãi với non

sông đất nước,như trời xanh còn

mãi Người đã hóa thân thành thiên

nhiên, đất nước, dân tộc Dù tin

như thế nhưng không thể không

đau xót vì sự ra đi của người

- Gọi đọc 4 câu cuối

- H: Qua khổ thơ cuối ta thấy tác

giả có ước nguyện gì khi sắp rời

lăng? Nghệ thuật sử dụng ở khổ

Trình bày

Dòng người đitrong thương nhớlà hình ảnh thực

Kết á tràng

hoa…->hình ảnh ẩn dụđẹp và sáng tạo

Trả lời

Đọc diễn cảm

Tác giả xúc động

“Ngày ngày … Kết tràng hoa dâng 79mùa xuân”

->Hình ảnh ẩn dụ sáng tạo,mới lạ, thể hiện lòng thànhkính của nhân dân ta đốivới Bác

⇒ Hình ảnh ẩn dụ sóng đôithể hiện sự tôn kính của tácgiả, của nhân dân đối vớiBác

b Cảm xúc của tác giả khi vào lăng Bác:

- Hình ảnh ẩn dụ: Vầngtrăng gợi tâm hồn cao đẹp,sáng trong của Bác: “Bácnằm … hiền”

- Bác còn sống mãi vớitrời xanh (một hình ảnh ẩndụ đặc sắc) nhưng nhà thơkhông thể không đau xót:

“Vẫn biết … tim”

⇒ Niềm xúc động chânthành của nhà thơ

c Cảm xúc khi sắp rời lăng

- Muốn hóa thân, hòa

thơ này là gì?

- H: Qua khổ thơ em thấy tâm

trạng của tác giả như thế nào khi

sắp về Nam?

- Bình: Cảm xúc của tác giả được

bộc lộ một cách chân thành, cảm

động Hình ảnh hàng tre trung hiếu

bổ sung cho hình ảnh hàng tre bát

ngát kiên cường ở khổ 1 Cho thấy

kết cấu đầu cuối tương ứng của bài

thơ

nhập vào cảnh vật ở lăngBác để được ở gần bên Bácqua nhịp thơ dồn dập củađiệp ngữ: “Muốn làm …chốn này”

⇒ Tâm trạng lưu luyến,muốn được ở mãi bên Bác

Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết.( 5 phút)

MT: Hs khái quát những nét chính về nội dung và nghệ thuật

- Hỏi: Nghệ thuật nào đã đem lại

thành công cho bài thơ?

- Hỏi: Tóm lại em có nhận xét gì

về cảm xúc của tác giả qua bài

thơ?

Lệnh : HS đọc ghi nhớ SGK

Tổng hợp vềnghệ thuật

- Tổng hợp vềnội dung

III Tổng kết

1 Nghệ thuật:

Giọng thơ trang trọngthiết tha, nhiều hình ảnh ẩndụ đẹp, gợi cảm, ngôn ngữbình dị màø cô đúc

2 Nội dung:

Bài thơ thể hiện lòngthành kính niềm xúc độngchân thành sâu sắc của nhàthơ và nhân dân đối vớiBác

Hoạt động 5: Hướng dẫn luyện tập.( 8 phút)

- Gọi HS đọc diễn cảm bài thơ

- GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS suy

nghĩ, tự bộc lộ

- Đọc diễn cảm

- Tự bộc lộ IV Luyện tập:1 Đọc diễn cảm

(học thuộc lòng) bàithơ

2 Vì sao tác giả