1-Kiến thức: -Giúp hs trên cơ sơ nhận thức rõ bản chất khái niệm văn bản nhật dụng là tính cập nhật về nội dung, hệ thống hóa được các chủ đề văn bản nhật dụng đã học bằng toàn bộ chươn
Trang 1TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG.
I-Mục tiêu bài dạy.
1-Kiến thức:
-Giúp hs trên cơ sơ nhận thức rõ bản chất khái niệm văn bản nhật dụng là tính cập nhật về nội dung, hệ thống hóa được các chủ đề văn bản nhật dụng đã học bằng toàn bộ chương trình Ngữ văn THCS
2-Kĩ năng:
-Rèn kĩ năng hệ thống hóa, so sánh, tổng hợp và liên hệ thực tế
3- Thái độ:
-Giáo dục ý thức tự học, tự ôn tập hệ thống kiến thức ở hs
II-Phương tiện thực hiện.
-Thầy: giáo án, sgk, bảng phụ, sgk Ngữ văn 6,7,8,9
-Trò: vở soạn, vở ghi, sgk cả 4 khối
III-Cách thức tiến hành.
-Nêu vấn đề, thảo luận
-Tổng hợp
IV-Tiến trình bài dạy.
A-Tổ chức:
B-Kiểm tra:
?Đọc thuộc lòng “Mây và sóng”? Nêu nội dung và nghệ thuật?
C-Bài mới.
?Văn bản nhật dụng có phải là khái niệm về thể
loại không?
-Không phải là khái niệm thể loại
?Đặc điểm của văn bản nhật dụng
-Đề cập chức năng, đề tài
I-Khái niệm về văn bản nhật dụng.
1-Khái niệm.
-Không phải là khái niệm thể loại
-Không chỉ kiểu văn bản
*Đặc điểm: đề cập đến chức năng đề tài và tính cập nhật nhất
Trang 2?Vậy em có nhận xét gì về phạm vi của đề tài
văn bản nhật dụng?
-Phong phú
?Em lấy ví dụ về thiên nhiên môi trường có tác
phẩm nào?
-Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
?Đề tài trên có tác dụng gì đối với chúng ta?
-Giúp hs có cái nhìn rộng lớn hơn mọi khía
cạnh trên mọi phương diện để từ đó có ý thức
xây dựng xây dựng cuộc sống ngày càng đẹp
đẽ hơn
?Bên cạnh đề tài phong phú trên thì văn bản
nhật dụng có chức năng gì?
-Bàn luận, thuyết minh
?Từ đề tài phong phú, chức năng đa dạng trên
thì em hiểu tính cập nhật của văn bản nhật
dụng là gì ?
-Tính thời sự kịp thời
2-Đề tài phong phú đề cập đến :
-Môi trường -Thiên nhiên -Văn hóa -Giáo dục -Chính trị, xã hội -Thể thao, đạo đức, nếp sống
VD:
-Thiên nhiên, môi trường:Bức thư, thông tin, Ôn dịch
-Văn hóa, giáo dục: Cổng trường mở
ra, Mẹ tôi, Cuộc chia tay … -Đạo đực, nếp sống: Phong cách Hồ Chí Minh
-Chính trị, xã hội: Tuyên bố….,Đấu tranh…
3-Chức năng:
-Bàn luận -Thuyết minh -Tường thuật -Miêu tả
-Đánh giá
=> Những vấn đề, những hiện tượng của đời sống con người và xã hội
4-Tính cập nhật.
-Là tính thời sự kịp thời, đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi cuộc sống hằng ngày, cuộc sống hiện tại gắn với những vấn đề cơ
Trang 3?Văn bản nhật dụng có mang đậm giá trị văn
chương không ?
-Không Giá trị văn chương không phải là yêu
cầu cao nhất nhưng đó vẫn là một yêu cầu quan
trọng Các văn bản nhật dụng đều vẫn thuộc
một kiểu văn bản nhất định : miêu tả, thuyết
minh, nghị luận, điều hành…nghĩa là văn bản
nhật dụng có thể sử dụng mọi thể loại, mọi
kiểu văn bản
?Vởy, học văn bản nhật dụng để làm gì ?
-Mở rộng kiến thức hiểu biết toàn diện
?Em lấy một VD cụ thể về văn bản nhật dụng
đã học đối với bản thân ?
-Học bài “Ôn dịch thuốc lá”,ta thấy khói thuốc
có chất hắc ín gây ra ung thư 80 % ung thư
vòm họng và phổi do thuốc lá
?Hoặc bài “Phong cách Hồ Chí Minh” ?
-Học tập được lối sống giản dị mà thanh cao
của Bác
bản của cộng đồng xã hội Tuy nhiên các văn bản nhật dụng trong chương trình vừa có tính cập nhật vừa có tính lâu dài của sự phát triển lịch sử xã hội
VD : vấn đề môi trường, dân số bảo vệ
di sản văn hóa chống chiến tranh hạt nhân, giáo dục, trẻ em, chống hút thuốc lá, đều là những vấn đề nóng bỏng của hôm nay nhưng đâu phải giải quyết triệt để trong ngày một ngày hai
5-Giá trị văn chương.
-Không phải là yêu cầu cao nhất nhưng
đó là một yêu cầu quan trọng
-Mỗi văn bản nhật dụng lại thuộc kiểu văn bản nhất định
VD: Cầu Long biên chứng nhân lịch
sử, Động phong nha (miêu tả) VD: Cổng trường mở ra( Biểu cảm)
6-Tác dụng văn bản nhật dụng.
-Giúp hs mở rộng kiến thức hiểu biết toàn diện
-Tích cực hòa nhập vào cuộc sống xã hội
-Rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường và xã hội
Trang 4?Thảo luận nhóm: chia 4 nhóm.
-Nhóm 1: liệt kê những văn bản nhật dụng lớp
6
-Nhóm 2: lớp 7
-Nhóm 3: lớp 8
-Nhóm 4: lớp 9
II-Hệ thống hóa nội dung văn bản nhật dụng.
6 -Cầu Long biên…
-Động Phong nha
-Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
-Giới thiệu và bảo vệ di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh
-Giới thiệu và giữ gìn danh lam thắng cảnh
-Bảo vệ môi trường và con người
7 -Cổng trường …
-Mẹ tôi
-Cuộc chia tay…
-Ca Huế
-Giáo dục, nhà trường, gia đình, trẻ em -……
-……
-Văn hóa dân gian
8 -Thông tin…
-Ôn dịch…
-Bài toán dân số
-Môi trường -Chống tệ nạn xã hội -Dân số và tương lai của nhân loại
9 -Tuyên bố về…
-Đấu tranh…
-Phong cách Hồ Chí Minh
-Quyền sống của con người(trẻ em,) -Chống chiến tranh, bảo vệ thế giới hòa bình
-Hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
?Những vấn đề trên có đạt yêu cầu của một văn
bản nhật dụng không?
Trang 5?Có mang tính cập nhật không? Có ý nghĩa lâu
dài không?
-Có
?Những văn bản trên có giá trị văn học không?
-Phần lớn có giá trị văn học
Riêng văn bản “Tuyên bố thế giới….” ít giá trị
văn học
văn bản nhật dụng
-Vừa có tính cập nhật vừa mang ý nghĩa lâu dài
D-Củng cố
?Nêu tác dụng của văn bản nhật dụng đã học?
?Làm bài tập trắc nghiệm: nối cột A với cột B để có nhận xét đúng về kiểu văn bản –thể loại của văn bản nhật dụng sau?
A B
1-Cổng trường mở ra a-Thuyết minh
2-Động phong nha b-Biểu cảm
3-Cuộc chia tay… c-Bút kí
4-Cầu Long Biên d-Truyện ngắn
5-Đấu tranh đ-Thông báo
6-Thông tin… e-Xã luận
7-Bức tranh g-Thuyết minh
8-Ca Huế… h-Thư từ
E-Hướng dẫn đọc bài.
-Học bài: đọc bài những văn bản nhật dụng
-Tìm phương pháp học văn bản nhật dụng
-Hình thức của văn bản nhật dụng
-Bài tập về nhà: Nêu cảm xúc suy nghĩ của em sau khi học xong văn bản “Đấu tranh cho thế giới hòa bình” và liên hệ thực tế trên thế giới hiện nay (Triều tiên)
TUẦN 27 –TIẾT 132
TỔNG KẾT PHẦN VĂN BẢN NHẬT DỤNG (TIẾP)
S:
G:
I-Mục tiêu bài dạy.(như T 131)
Trang 6II-Phương tiện thực hiện.
III-Cách thức tiến hành.
IV-Tiến trình bài dạy.
A-Tổ chức:
B-Kiểm tra.
?Nêu cảm xúc sau khi học xong văn bản “Đấu tranh cho thế giới hòa bình” ?
C-Bài mới.
-HS đọc mục III sgk/ 95
?Em rút ra kết luận gì về hình thức biểu đạt
của văn bản nhật dụng?
III-Hình thức văn bản nhật dụng.
-Văn bản nhật dụng có thể sử dụng tất
cả mọi thể loại văn bản
Lớp Kiểu văn bản- Thể loại Tên văn bản
7,8,9
7
6
7
6,7
7
6
6
7
8
9
9
6
-Hành chính(điều hành, nghị luận)
-Tự sự
-Miêu tả
-Biểu cảm
-Thuyết minh
-Truyện ngắn
-Bút kí
-Thư từ
-Hồi kí
-Thông báo
-Xã luận
-Kết hợp các phương thức biểu
đạt(miêu tả, tự sự, hành chính)
-Nghị luận, miêu tả, thuyết minh
-Thông tin, Tuyên bố, Ôn dịch , Đấu tranh…
-Cuộc chia tay
-Cầu Long biên ,Động phong nha -Cổng trường mở ra
-Động phong nha, Ca Huế -Cuộc chia tay…
-Cầu Long biên
-Bức thư…
-Cổng trường mở ra -Thông tin
-Đấu tranh cho
-Phong cách ,Ôn dịch
-Bức thư…, Cầu Long biên , Động phong nha
IV-Phương pháp học văn bản nhật dụng
Trang 7-HS đọc mục V, sgk/95.
?Học văn bản nhật dụng như thế nào để đạt
hiệu quả ?
?Sau khi ôn tập những điều gì cần lưu ý về
văn bản nhật dụng?
-HS đọc ghi nhớ
?Nội dung nào sau đây không phù hợp với
đặc điểm của văn bản nhật dụng?
A-Đề cập đến những vấn đề gần gũi bức thiết
đang diễn ra trong cuộc sống hiện tại
B-Có thể được viết bằng các phương thức
biểu đạt khác nhau
C-Chỉ được sáng tác trong thời điểm hiện tại
D-Có giá trị nhất định về mặt văn chương
?Văn bản nhật dụng nào sau đây nói về bản
sắc văn hóa của con người Việt Nam
A-Bài toán dân số
B-Đấu tranh cho
C-Phong cách Hồ Chí Minh
D-Thông tin về ngày
-Đọc kĩ các chú thích về sự kiện, hiện tượng hay vấn đề
-Liên hệ với thực tế bản thân -Có ý kiến quan niệm riêng có thể đề xuất giải pháp
-Vận dụng các kiến thức của các môn khác để đọc- hiểu văn bản
-Căn cứ vào đặc điểm thể loại phân tích các chi tiết cụ thể và hình thức biểu đạt
để khái quát chủ đề
-Kết hợp xem tranh ảnh nghe và xem các chương trình thời sự khoa học, truyền thống trên truyền hình, đài
*Ghi nhớ sgk/96
V-Luyện tập.
1-Bài 1 (bảng phụ)
-Đáp án đúng: C
2-Bài 2.
-Đáp án đúng:C
Trang 8?Văn bản nhật dụng nào sau đây được viết
bằng phương thức tự sự?
A-Mẹ tôi
B-Cuộc chia tay
C-Ca Huế
D-Cầu Long biên
3-Bài 3.
-Đáp án đúng: B
D-Củng cố:
?Thế nào là văn bản nhật dụng?
? Đặc trưng của văn bản nhật dụng?
?Gọi hs đọc ghi nhớ sgk
E-Hướng dẫn học bài.
-Đọc lại các văn bản nhật dụng
-Ôn lại nội dung
-Làm bài tập trắc nghiệm
-Soạn bài: Bến quê