Chương trình, Phương pháp dạy học Sinh học

Chương trình, Phương pháp dạy học Sinh học

Khoa S phạm

TổưPhươngưphápưvàưCôngưnghệưdạyưhọc

Chươngưtrình,ư

phươngưphápưdạyưhọcưSinhưhọc

Số giờ tự học, tự nghiên cứu: 8

Hình thức kiểm tra đánh giá môn học

d¹y­vµ­c¸ch­häc­m«n­Sinh­häc

Nội dung 1: Quan điểm phát triển ch ơng trình

đào tạo và việc xây dựng kế hoạch bài giảng

môn Sinh học

Các quan niệm về giáo dục và các cách tiếp cận trong phát triển ch ơng trình đào tạo?

• Khái niệm về ch ơng trình đào tạo

• Cách tiếp cận trong phát triển ch ơng trình

đào tạo

• Các b ớc phát triển ch ơng trình đào tạo

Các b ớc xây dựng kế hoạch bài dạy môn Sinh học theo quan điểm phát

• Lựaưchọnưphươngưphápưkiểmưtraưđánhưgiá

Nội dung 2: Ch ơng trình và SGK môn

Sinh học THPT

• Tại sao đổi mới ch ơng trình giáo dục phổ thông là

một sự đổi mới toàn diện?

• Những mặt đổi mới của ch ơng trình giáo dục phổ

thông?

• Nguyên tắc đổi mới ch ơng trình, SGK phổ thông?

• Tại sao ch ơng trình là một kế hoạch hành động s

phạm?

• SGK có phải chỉ là tài liệu thông báo các kiến thức

có sẵn?

• NghiênưcứuưchươngưtrìnhưmônưSinhưhọcư bậcưTHPT

• Định h ớng cách dạy và học theo ch

ơng trình và SGK môn Sinh học bậc THPT

Định h ớng cách dạy của giáo viên?

Định h ớng cách học của học sinh?

Định h ớng cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập của ng ời học?

Nội dung 3: Một số định h ớng đổi mới cách dạy và học môn Sinh học

3.3 Dạy cách thiết lập các mối liên hệ

3.3.1 Liên hệ kiến thức theo chủ đề.

3.3.2 Liên hệ giữa kiến thức mới với kiến thức đã biết

3.3.3 Liên hệ kiến thức với việc giải quyết các vấn đề thực tiễn.

3.4 Dạy cách thực hành h ớng dẫn thí nghiệm sinh học

3.4.1 Dạy các bài thực hành sinh học

3.4.2 Dạy thí nghiệm sinh học

3.4.3 Dạy học thông qua các tình huống giả

định

Néi dung 4: D¹y häc c¸c bµi thùc hµnh,

V¹ch kÕ ho¹ch gi¶i quyÕt.

Thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¶i quyÕt Ph©n c«ng thùc hµnh

4.3 H ớng dẫn học sinh tiến hành thực hành thí nghiệm

4.3.1 Mục tiêu của bài thực hành

4.3.2 Yêu cầu chuẩn bị đối với

bài thực hành, thí nghiệm

4.3.3 H ớng dẫn qui trình và viết báo cáo, t ờng trình bài thực hành thí nghiệm

Nội dung 5: Thiết kế sơ đồ, bảng,

biểu trong dạy học Sinh học

• ý nghĩa của việc xây dựng bảng,

biểu, sơ đồ trong dạy học Sinh học ?

• Các loại bảng, biểu thông dụng

trong nghiên cứu Sinh học?

• Lấy ví dụ về sơ đồ, bảng biểu?

Chất l ợng Số cây suất Tần Tỷ lệ % Chất l ợng

Bảng 2 Nguồn gốc và chất l ợng của cây tái sinh

Các kiểu bảng.

a) Bảng mô tả đặc tính định tính

b) Bảng mô tả đặc tính định tính

Vớiưcácưđặcưtínhưđịnhưlượngưrờiưrạc Bảngư4: Sự biếnưđộngưvềưsốưloàiưtrongưcácưhọưthựcưvậtư

Số loài/họ 3 4 5 6 7 11 16 19 20 Cộng

Số họ t ơng ứng 15 11 2 1 2 2 1 1 1 36

Số loài 45 44 10 6 14 22 16 19 20 296

Vớiưcácưđặcưtínhưđịnhưlượngưliênưtục Bảngư5:ưSựưbiếnưthiênưvềưmậtưđộưcâyưbụiưtrongưthựcưbì

Mật độ

(cây/ha) 6400 6500 6600 6700 6800 6900 7000 7100

Cácưloạiưbiểuưđồ,ưđồưthịưchủưyếu

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII

Nhiệt độ

Độ ẩm

0 50 100 150 200 250 300 350 400 450

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII

Tổng l ợng

m a Tổng l ợng bốc hơi

13,27 8,02

60,49

Ph Ch H Cr Th

H×nh­2.­Sù­ph©n­bè­cña­c¸c­

loµi­trong­c¸c­hä­thùc­vËt H×nh­3.­Phæ­d¹ng­sèng­TV­ trong­quÇn­x·

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100

Rõng thø sinh

Rõng sau khai th¸c chän

Th¶m c©y bôi sau KTK

Th¶m c©y bôi sau

n ¬ng rÉy

Rõng sau phôc håi

Th¶m c©y bôi thÊp

Rõng trång

(%)

Th Cr H Ch Ph

H×nh­4.­Phæ­d¹ng­sèng­cña­c¸c­tr¹ng­th¸i­thùc­b×

0,88

1,05 0,99

1,19 1,17

1,24 1,36

0,98 1,14

1,27

1,66

1,31 1,44

1,55 1,16

1,54 1,32

• Hìnhư5.ưĐồưthịưvềưbiếnưđộngưcủaưcácưcationưtraoưđổi

101,86 102,66

102,66 102,93

101,33 101,33

98,67 101,86

105,05 100,00

95,16 96,48

97,36

95,38

96,04 96,04

100,66 100,22

Hìnhư6.ưTươngưquanưgiữaưpH H2O ,ưpH KClư

vàưcácưcationưtraoưđổiưtrongưđất

Biểu diễn hình học phân phối xác suất của một đặc tính sinh học

Aa = 0,24 (pq)

aa = 0,16 (q2)

MộtưsốưsơưđồưtrongưdạyưhọcưSinhưhọc

Quần thể A

Quần thể D Quần thể B

Quần thể C

Loài

ưSơưđồưbiểuưdiễnưquầnưthểưlàưđơnưvịưtổưchứcưcơưsởưcủaưloài

Qúaưtrìnhưphátưsinh

Chất vô cơ SV đầu tiên Ngày nay

Tiến hoá hoá học Tiến hoá tiền sinh học

Qúaưtrìnhưphátưtriển

+ Nhiệt độ + ánh sáng + Độ ẩm + Gió

+ Nấm bệnh + Azotobacter + Chim

+ Sâu hại + Cây xanh khác

• Thiết kế biểu đồ, bảng, biểu với dữ liệu cho tr ớc.

• Thiết kế sơ đồ, biểu đồ, bảng, biểu cho một bài giảng cụ thể.

• Thiết kế bản đồ khái niệm cho một bài giảng cụ thể.

• Thiết kế bản đồ t duy cho một bài giảng

cụ thể

Nội dung 6: kiểm tra đánh giá trong

cácưchủưđềưsinhưhọc

Néi dung 8: D¹y häc phÇn Giíi “Giíi

thiÖu chung vÒ thÕ giíi sèng”

• 8.1 §Æc ®iÓm néi dung phÇn Giíi­thiÖu­“Giíi

chung­vÒ­thÕ­giíi­sèng”

8.1.1 ý nghÜa vÒ vÞ trÝ cña néi dung

phÇn Giíi thiÖu chung vÒ thÕ giíi sèng ?“Giíi ”

8.1.2 Nh÷ng ®iÒu l u ý khi d¹y häc phÇn

Giíi thiÖu chung vÒ thÕ giíi sèng ?

Nội dung 9: dạy học phần sinh học

Tế bào và Vi sinh vật

• Tại sao tế bào là một cấp độ tổ chức quan

trọng của sự sống?

• Tại sao phải triệt để sử dụng ph ơng tiện dạy

học hiện đại và đồ dùng dạy học và xây

dựng các sơ đồ, mô hình?

• Tại sao cần xác lập đ ợc mối liên hệ giữa

chức năng của tế bào với chức năng của các cơ quan, bộ phận trong toàn cơ thể?

• Tại sao cần tăng c ờng liên hệ thực tiễn?

• §Æc ®iÓm c¬ b¶n cña vi sinh vËt?

• Nh÷ng ®iÒu cÇn l u ý khi d¹y häc

phÇn Vi sinh vËt häc?

• Th¸ch thøc trong d¹y häc phÇn

Vi sinh vËt häc?

Néi dung 10: D¹y häc phÇn Sinh lÝ “Giíi

• §Æc ®iÓm néi dung phÇn Sinh­lÝ­häc­thùc­vËt ?“Giíi ”

10.1.1 §èi t îng nghiªn cøu cña Sinh lÝ häc thùc vËt

10.1.2 ThiÕt lËp mèi liªn hÖ cÊu tróc chøc n¨ng

trong d¹y häc phÇn Sinh­lÝ­häc­thùc­vËt“Giíi ”

10.1.3 TÝch hîp kiÕn thøc liªn m«n vµ ph©n m«n

trong d¹y häc phÇn Sinh­lÝ­häc­thùc­vËt“Giíi ”

Nội dung 11: Dạy học phần Sinh lí

học động vật

ưưưưưưưưưưưưư11.1.1.ưĐốiưtượngưnghiênưcứuưcủaưSinhưlíư họcưđộngưvật?

ưưưưưưưưưưưưư11.1.2ư.ưNhữngưđiềuưlưuưýưkhiưdạyưhọcư

phầnưSinhưlýưhọcưđộngưvật?ư

ưưưưưưưưưưư11.1.3.ưHọcưsinhưđượcưrènưluyệnưkỹưnăngư chủưyếuưnào?

ưưưưưưưưưưưưưư11.1.4.ưGiáoưdụcưsứcưkhoẻưquaưdạyưhọcư

Néi dung 12: D¹y häc phÇn di

truyÒn häc

12.1 §Æc ®iÓm néi dung phÇn Di­truyÒn

12.1.1 Con ® êng h×nh thµnh c¸c häc thuyÕt khoa häc

12.1.2 D¹y häc sinh t duy nghiªn

cøu cña c¸c nhµ khoa häc th«ng qua c¸c qui luËt di truyÒn

12.1.3 TÝch hîp To¸n x¸c trong d¹y häc Di truyÒn häc

12.2 H ớng dẫn giải các bài tập di truyền

12.2.1 Các công thức toán xác suất sử

dụng để giải bài tập Di truyền

a) Xác suất: Limưpư(A)ư=ưpưvàư0ưưpư(A)ưư1

12.2.2 Phân loại các bài tập Di truyền

12.2.3 H ớng dẫn học sinh giải bài tập Di truyền

Néi dung 13: d¹y häc phÇn tiÕn ho¸

• C¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n d¹y phÇn tiÕn

ho¸?

• Khã kh¨n lín nhÊt trong d¹y häc phÇn

TiÕn ho¸?

• §Æc ®iÓm cña qu¸ tr×nh tiÕn ho¸?

• Nh÷ng néi dung chñ yÕu phÇn TiÕn

ho¸?

Nội dung 14: Dạy học phần Sinh thái học

14.1.1 Thiết lập mối liên hệ giữa các khái niệm Sinh thái học

14.1.2 Giáo dục môi tr ờng thông qua dạy học

Mục tiêu của giáo dục môi tr ờng?

+ Hiểu biết về môi tr ờng

+ Thái độ đúng đắn về môi tr ờng

+ Khả năng hoạt động có hiệu quả

Ph ơng pháp tiếp cận trong giáo dục môi tr ờng?

+ Giáo dục trong môi tr ờng

+ Giáo dục về môi tr ờng

+ Giáo dục về môi tr ờng

häc­Sinh­häc

• T¹i sao viÖc tÝch hîp kiÕn thøc trong d¹y häc Sinh häc lµ mét tÊt yÕu

• ý nghÜa c¬ b¶n cña viÖc tÝch hîp kiÕn thøc

trong bµi gi¶ng?

• T¹i sao cÇn thiÕt ph¶i tÝch hîp kiÕn thøc trong c¸c bµi gi¶ng Sinh häc?

• Nªu c¸c b íc tÝch hîp kiÕn thøc trong d¹y häc Sinh häc?

• ý ưnghĩaưcủaưviệcưtíchưhợpưkiếnưthứcưtrongưbàiư giảng

- Học sinh hiểu đ ợc bản chất của các vấn đề

• Cácưbướcưtíchưhợpưkiếnưthứcưtrongưdạyư

họcưSinhưhọc

- Phân tích nội dung sách giáo khoa

- Xác định kiến thức có liên quan

- Xác lập mối quan hệ giữa kiến thức Sinh học với KH khác

- Tích hợp kiến thức trong bài giảng.

- Giải thích hiện t ợng trong thực tế có liên quan

- Trong mỗi cách xếp áoưxanh và áoưđỏ,ư

có bao nhiêu cách sắpư xếp chỗ ngồi cho áoưvàng?ư(từ 1ưchỗ trống)

Ví dụ: Tích hợp kiến thức toán tổ hợp

Bài toán: Từ 4 loại nu (A = 3, T = 4, G = 2, X =1) có thể tạo thành bao nhiêu kiểu chuỗi polynucleotit (mỗi chuỗi có 10 nu)?