Đề Cương Môn Học Chương Trình, Phương Pháp Dạy Học Lịch Sử

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM - TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC BỘ MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC CHƯƠNG TRÌNH, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LỊCH SỬ Đề cương môn học Chương trình, phương ph

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM - TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

BỘ MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

CHƯƠNG TRÌNH, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LỊCH SỬ

Đề cương môn học Chương trình, phương pháp dạy học Lịch sử được phêduyệt theo Quyết định số ……/QĐ-ĐT ngày … tháng … năm 2011 củaHiệu trưởng trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội và áp dụng từngày ký Quyết định ban hành

Hà Nội, 2011

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM – TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

BỘ MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

Khoá đào tạo: Cử nhân Sư phạm ngành Lịch sử

Tên môn học: Chương trình, phương pháp dạy học Lịch sử

Địa điểm làm việc: Khoa Lịch sử, Đại học KHXH-NV, ĐHQGHN

Điện thoại, e-mail: 0913-084903; hienvq@vnu.edu.vn

- Hoàng Thanh Tú

Học hàm, học vị: Tiến sĩ

Địa điểm làm việc: Phòng 208, nhà C0, Khoa Sư phạm - trường ĐH Giáodục, ĐHQGHN

Điện thoại, email: 0912-153496; tuht@vnu.edu.vn

- Đoàn Nguyệt Linh

2 Các môn học tiên quyết

- Triết học và tư tưởng Hồ Chí Minh

- Các môn học thuộc khối kiến thức chuyên môn chính và khối kiến thứcphương pháp và nghiệp vụ lịch sử của Khoa Lịch sử (ĐH KHXH-NV)

- Tâm lý học 1, 2

- Lý luận dạy học

- Giáo dục học đại cương

- Tổ chức, quản lý trường lớp và hoạt động giáo dục

- Đo lường và đánh giá trong giáo dục

- Phương pháp - công nghệ dạy học

- Hiểu được đối tượng, chức năng, nhiệm vụ, cơ sở phương pháp luận,

phương pháp nghiên cứu của Phương pháp dạy học lịch sử với tư cách là một

khoa học; vai trò của PPDHLS trong thực tiễn dạy học ở trường THPT

- Hiểu được mục tiêu, cấu trúc, nội dung cơ bản của chương trình mônLịch sử ở trường THPT

- Trình bày và phân tích được đặc điểm của tri thức lịch sử; Xác định conđường hình thành tri thức lịch sử theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh

- Trình bày được khái niệm, vận dụng được các phương pháp dạy họckhác nhau trong dạy học môn Lịch sử ở trường THPT; Đánh giá được ưu vànhược điểm của từng phương pháp dạy học; Phân tích các yếu tố chi phối việclựa chọn và sử dụng phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng môn học

- Xác định được 3 hình thức tổ chức dạy học lịch sử và khả năng vận dụngphù hợp trong thực tiễn dạy học ở trường THPT

- Xây dựng và biết đánh giá cải tiến kế hoạch bài dạy, hồ sơ bài dạy, hồ sơmôn học Lịch sử ở trường THPT

- Phân tích và đánh giá ưu, nhược điểm của các phương pháp kiểm trađánh giá kết quả học tập của học sinh trong dạy học Lịch sử ở trường THPT

- Xác định được vai trò của người giáo viên môn Lịch sử; tự định hướngphát triển các kỹ năng nghề nghiệp trong tương lai

 Kĩ năng:

- Lựa chọn và sử dụng linh hoạt các phương pháp trong giảng dạy từngbài, từng phần, từng nội dung nhằm đạt được mục tiêu dạy học

- Lựa chọn và sử dụng các phương tiện dạy học (có sự hỗ trợ của côngnghệ) trong dạy học môn Lịch sử.

- Lập kế hoạch dạy học môn Lịch sử ở trường THPT theo định hướng dạyhọc tích cực; xây dựng hồ sơ dạy học môn Lịch sử

- Triển khai và đánh giá cải tiến bài dạy

- Tổ chức các hoạt động học tập tích cực; Hướng dẫn học sinh phươngpháp tự học lịch sử, làm bài thực hành

- Lựa chọn các hình thức tổ chức dạy học phù hợp với thực tiễn dạy họcLịch sử ở trường THPT

- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh và đánh giá cải tiến việcdạy học; Hướng dẫn học sinh thường xuyên tự đánh giá kết quả học tập và tựđịnh hướng để thành công trong học tập

- Thuyết trình, giao tiếp; tự học, tự nghiên cứu; phê phán, giải quyết tìnhhuống

 Về thái độ:

- Nhận thức được lĩnh vực phương pháp luôn đòi hỏi sự năng động, sángtạo; thấy rõ trách nhiệm không ngừng học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độchuyên môn và cải tiến phương pháp giảng dạy

- Yêu nghề và luôn có ý thức giáo dục học sinh yêu thích môn học Lịchsử

4.2 Mục tiêu khác:

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng công nghệ hoặc các tài liệu cơ bản của ngànhhọc, môn học (20)

- Rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm (36)

- Rèn luyện kỹ năng làm việc cẩn thận, chính xác (39)

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng thời gian hiệu quả (41)

5 Những nội dung cơ bản của môn học

- Khái quát về PPDHLS (Khái niệm, đối tượng, chức năng, nhiệm vụ,phương pháp nghiên cứu, vai trò của PPDHLS)

- Vị trí, vai trò của môn học Lịch sử ở trường THPT

- Mục tiêu, nội dung chương trình môn Lịch sử ở trường THPT

- Con đường hình thành tri thức lịch sử cho học sinh

- Hệ thống PPDHLS ở trường THPT

- Các hình thức tổ chức dạy học lịch sử ở trường THPT

- Xây dựng kế hoạch dạy học môn Lịch sử ở trường THPT

- Kiểm tra, đánh giá trong dạy học lịch sử

- Vai trò và nhiệm vụ của người giáo viên môn Lịch sử ở trường THPT

6 Mục tiêu chi tiết môn học

IB1 Xác định đốitượng nghiên cứu,chức năng, nhiệm

vụ, cơ sở phươngpháp luận, phươngpháp nghiên cứu

để chứng minhPPDHLS là mộtkhoa học

IC1 Đánh giá tầmquan trọng củaPPDHLS trongthực tiễn dạy học

sử ở trườngTHPT

IIA3 Nhắc lạiđược mục tiêuchung của mônhọc Lịch sử vềkiến thức, kỹnăng, thái độ

IIB2 Xác địnhđược vị trí củachương trình mônhọc Lịch sử ở mỗikhối lớp 10, 11,12

IIB3 Xác địnhđược vị trí, mụctiêu cụ thể chomột chương, mộtbài Lịch sử tựchọn ở bậc THPT

ở trường phổthông

IIIB4 Phân tíchđược cấu trúc, nộidung cơ bản củachương trình mônLịch sử THPT

IIIB5 Đề xuấtđược định hướngcho việc dạy họcphù hợp với cấutrúc chương trìnhmôn Lịch sử

IIIC2 Nhận xétđược mối quan hệgiữa nội dungchương trình mônLịch sử ở cấpTHCS với THPT.IIIC3 Nhận xétmối quan hệ giữanội dung chươngtrình môn Lịch sửvới ba môn học:Ngữ văn, Địa lý,Giáo dục công dân

IVA6 Trình bàyđược khái niệm sựkiện, biểu tượng,khái niệm lịch sử.

IVA7 Trình bàyđược 3 bước trongviệc hình thành trithức LS của HS

IVB6 Phân tíchđược 5 đặc điểm

và 3 vai trò của sựkiện lịch sử (có ví

dụ minh họa)

IVB7 Xác địnhđược 5 biện pháp

cơ bản để cungcấp sự kiện, tạobiểu tượng lịch sửtheo hướng pháthuy tính tích cựccủa HS (có ví dụminh họa)

IVB8 Vận dụngđược ba bước cơbản trong dạy họcnhằm hình thànhkhái niệm lịch sửcho HS (qua một

VA9 Kể được tên

thường được GV

sử dụng trong dạyhọc lịch sử ởtrường THPT hiệnnay

VA10 Nêu đượckhái niệm, quytrình triển khai,nhiệm vụ của giáo

VB9 Thực hànhquy trình triểnkhai một phươngpháp cụ thể (trongnhóm phươngpháp thông tin –tái hiện lịch sử)qua một bài học tự

chương trình mônLịch sử

VB10 Thực hànhphương pháp sửdụng SGK và tàiliệu tham khảovào dạy học một

VC4 Đánh giáđược mặt tích cực

và hạn chế củathực trạng sử dụngPPDHLS ở trườngTHPT hiện nay.VC5 Đánh giáđược ưu và nhượcđiểm của nhóm

thông tin – tái hiệnlịch sử

VC6 Đánh giáđược ưu và nhượcđiểm của từngphương pháp dạy

VA11 Nêu ba yêu

cầu trong việc

VB11 Thiết kếcâu hỏi, bài tậplịch sử và thựchành dạy học chomột bài (tự lựa

chương trình mônLịch sử THPT

VB12 Thực hànhphương pháp thảoluận nhóm vàodạy học một bài(tự lựa chọn)trong chươngtrình môn Lịch sửTHPT

VB13 Thực hành

sử dụng phươngpháp Graph vàodạy học một bài(tự lựa chọn)trong chương trìnhmôn Lịch sửTHPT

VB14 Thực hànhmột bài dạy theophương pháp nêuvấn đề

VB15 Thực hànhdạy học tích hợptrong một bài dạy

cụ thể

VB16 Thực hànhdạy học theo dự

án cho một bài cụ

học sau: phươngpháp sử dụng câuhỏi và bài tập LS;phương pháp thảo

Graph; dạy họcnêu vấn đề; dạyhọc tích hợp; dạyhọc dự án

VC7 Nhận xétđược ưu, nhược

phương pháp họcmôn Lịch sử hiệnnay của học sinhTHPT

VC8 Đánh giáđược tầm quantrọng của phươngpháp học của họcsinh đối với chấtlượng dạy họcmôn Lịch sử ởtrường THPT

VB17 Phân tíchđược nguyên nhânchủ yếu dẫn đếnnhững hạn chếtrong cách họcLịch sử hiện naycủa học sinhTHPT

VB18 Xác địnhcách thức hướngdẫn HS tự học phùhợp kiểu học quamột bài dạy cụthể

VIA14 Liệt kêđược 7 hình thức

tổ chức ngoạikhóa trong dạyhọc lịch sử ởtrường phổ thông

VIA15 Nêu đượcđiểm giống vàkhác nhau của haihình thức tổ chứcdạy học: dạy họclịch sử ngoài lớp

và hoạt độngngoại khoá

VIA16 Trình bàyđược nhiệm vụcủa giáo viên và

VIB19 Thiết kếđược một giáo ándạy học lịch sử tạiviện bảo tàng hoặcmột di tích lịch sử

VIB20 Xây dựngđược một chủ đề

và nội dung chomột hoạt độngngoại khoá

VIC9 Đánh giá

ưu điểm và nhượcđiểm của dạy họclịch sử ngoài lớp

học sinh trong mộttiết học tại việnbảo tàng hoặc ditích lịch sử.

VIIA18 Trình bàyyêu cầu của từngbước trong quytrình lập kế hoạchdạy học

VIIA19 Trìnhbày được kháiniệm và tầm quantrọng của việc xâydựng kế hoạch bàidạy

VIIA20 Nhắc lạiđược 6 bước xâydựng kế hoạch bàidạy

VIIA21 Trình bàykhái niệm hồ sơbài dạy, các thànhphần của hồ sơ bàidạy, các bướcthiết kế một hồ sơbài dạy trên máytính

VIIA22 Trình bàykhái niệm về bộcâu hỏi địnhhướng bài dạy(câu hỏi khái quát,câu hỏi bài học,

VIIB21 Xây dựngđược kế hoạch dạyhọc cho 1 học kỳ(tự chọn) trongchương trình mônLịch sử ở trườngTHPT

VIIB22 Xây dựngđược kế hoạch bàidạy cho bốn loạibài trong chươngtrình môn Lịch sửTHPT

VIIB23 Thựchành giảng dạy 4giáo án đã chuẩnbị

VIIB24 Thựchành thiết kế bộcâu hỏi địnhhướng bài dạy

VIIB25 Thựchành thiết kế hồ

sơ bài dạy: sửdụng Internet,thiết kế bài trình

Point, thiết kế web

hỗ trợ việc dạyhọc

VIIB26 Thựchành thiết kế hồ

sơ dạy học cho 1

VIIC10 Đánh giácải tiến một kếhoạch bài dạy mônLịch sử

VIIC11 Đánh giá,rút kinh nghiệmsau khi giảng dạymột bài học (đánhgiá cho bạn học và

tự đánh giá).VIIC12 Đánh giáđược 6 yếu tốchính chi phốiviệc lựa chọn, sửdụng PPDH (mụctiêu; nội dung bàihọc; hình thức tổchức dạy học;trình độ, hứng thúcủa người học;năng lực củangười thầy; cơ sởvật chất) Minhhọa qua một bàidạy cụ thể

VIIC13 Đánh giáđược ưu điểm của

hồ sơ bài dạy sovới giáo án thôngthường

câu hỏi nội dung) học kì của chương

trình môn Lịch sửTHPT

VIIIA24 Trìnhbày được ý nghĩacủa việc hướngdẫn học sinh tựkiểm tra, đánh giátrong dạy học lịch

sử

VIIIA25 Liệt kêhai hình thức kiểmtra, đánh giá hiệnnay ở trườngTHPT

VIIIA26 Trìnhbày được haiphương phápkiểm tra, đánh giákết quả học tậpcủa học sinh trongdạy học lịch sử

VIIIB27 Thựchành xây dựng cáccông cụ hướngdẫn học sinh tựkiểm tra, đánh giátrong quá trìnhhọc tập môn Lịch

sử ở trườngTHPT

VIIIB28 Thựchành xây dựng 3

đề kiểm tra 15phút, 45 phút chochương trình mônLịch sử (tự chọnlớp 10, 11, 12)

VIIIC14 Đánhgiá được ưu vànhược điểm củaviệc kiểm tra kếtquả học tập củahọc sinh bằngphương pháp trắcnghiệm tự luận.VIIIC15 Đánh giáđược ưu và nhượcđiểm của việckiểm tra kết quảhọc tập của họcsinh bằng phươngpháp trắc nghiệmkhách quan

VIIIC16 Đánh giá

ưu điểm của việckết hợp haiphương pháp trên

IXA28 Nêu đượcvai trò của ngườigiáo viên trongquá trình dạy họcLịch sử ở trườngTHPT

IXB29 Thực hànhxây dựng các công

cụ hỗ trợ giáo viênthực hiện đánh giácải tiến trong quátrình dạy học mônLịch sử ở trườngTHPT

IXB30 Xây dựng

kế hoạch học tập,nghiên cứu khoa

IXC17 Đánh giáđược phong cáchgiảng dạy của giáoviên qua quan sát

1 giờ dạy (qua đợtkiến tập ở trườngphổ thông hoặcxem băng hình)

IXA29 Trình bàyđược ít nhất 3cách tìm hiểu nhucầu của ngườihọc.

IXA30 Trình bàyđược 8 bước cầnthực hiện để hỗtrợ hoạt động họctập tích cực củangười học

IXA31 Nêu được

3 đặc điểm cơ bảntrong phong cáchdạy học truyềnthống và phongcách dạy họcmang tính hỗ trợ

IXA32 Nêu được

ý nghĩa của việcthực hiện đánh giácải tiến trong quátrình dạy học mônLịch sử ở trườngphổ thông

học của bản thânnhằm phát triểncác kỹ năng nghềnghiệp trongtương lai

Chú giải:

A, B, C là kí hiệu chỉ bậc mục tiêu.

I, II IX là số thứ tự nội dung của môn học.

1, 2… 34 là số thứ tự mục tiêu của môn học.

Ví dụ: VB8 là kí hiệu mục tiêu bậc 2, thứ tự 8 của nội dung 5.

8 Tóm tắt nội dung môn học

Chương trình, phương pháp dạy học lịch sử là một môn học bắt buộc

trong chương trình đào tạo cử nhân Sư phạm Lịch sử

Mục tiêu của môn học nhằm hình thành kiến thức, kỹ năng và thái độnghề nghiệp cho sinh viên Sư phạm Lịch sử Nội dung môn học bao gồm: nhữngvấn đề chung về PPDHLS ở trường THPT; con đường hình thành tri thức lịch sửcho học sinh; hệ thống khái niệm và quy trình triển khai các phương pháp khácnhau trong dạy học lịch sử ở trường THPT; các yếu tố chi phối việc lựa chọn và

sử dụng phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng môn học; các biện pháphướng dẫn học sinh phương pháp học môn Lịch sử; hình thức tổ chức dạy họclịch sử ở trường phổ thông; cách thức xây dựng kế hoạch dạy học, hồ sơ mônhọc; phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh một cách chínhxác, khách quan; các biện pháp giúp học sinh tự đánh giá, tự điều chỉnh để thànhcông trong học tập môn Lịch sử và những định hướng phát triển kỹ năng nghềnghiệp của người giáo viên môn Lịch sử

- Trên cơ sở những kiến thức được cập nhật thường xuyên, môn học giúpsinh viên tiếp cận với những quan điểm dạy học hiện đại, những phương phápdạy học tích cực phù hợp với xu thế phát triển của giáo dục hiện nay

- Đặc biệt để rèn luyện những kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên, mônhọc tập trung nhiều vào phần thực hành: xây dựng kế hoạch dạy học, kế hoạchbài dạy, hồ sơ 1 bài dạy, hồ sơ môn học; thực hành dạy học (có sự hỗ trợ của cácphương tiện kĩ thuật hiện đại); xây dựng câu hỏi và các bảng hướng dẫn kiểm trađánh giá theo mục tiêu; đánh giá cải tiến phát triển chuyên môn của người giáoviên

9 Nội dung chi tiết môn học

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LỊCH SỬ

1.1 Khái niệm Phương pháp dạy học Lịch sử

1.2 Cơ sở lý luận và thực tiễn để xác định PPDHLS là một khoa học

1.1.1 Đối tượng nghiên cứu của PPDHLS

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, phương pháp luận và phương pháp nghiêncứu của PPDHLS

1.1.3 Yêu cầu của thực tiễn dạy học lịch sử ở trường phổ thông và vai tròcủa PPDHLS

CHƯƠNG 2 CHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO KHOA MÔN LỊCH SỬ

Ở TRƯỜNG THPT

2.1 Vị trí, vai trò của môn học Lịch sử ở trường phổ thông

2.1.1 Vai trò của môn Lịch sử ở trường phổ thông

2.1.2 Mối liên hệ giữa môn Lịch sử với các môn học khác ở trường THPT2.1.3 Mối liên hệ của môn Lịch sử ở các bậc học

2.2 Chương trình môn Lịch sử ở trường THPT

2.2.1 Mục tiêu chung của môn học Lịch sử

2.2.3 Cấu trúc, nội dung chương trình môn Lịch sử THPT

2.2.4 Mối liên hệ giữa nội dung phần Lịch sử thế giới và Lịch sử Việt Namtrong chương trình

2.3 Sách giáo khoa Lịch sử THPT

2.3.1 Vai trò của SGK trong dạy học lịch sử ở trường THPT

2.3.2 Cấu tạo của SGK Lịch sử ở trường THPT

CHƯƠNG 3 CON ĐƯỜNG HÌNH THÀNH TRI THỨC LỊCH SỬ

3.1 Đặc điểm của tri thức lịch sử

3.2 Con đường hình thành tri thức lịch sử theo hướng phát huy tính tích cực củahọc sinh

4.1.1.6 Diễn giảng 4.1.1.7 Những ưu điểm và nhược điểm của nhóm phương phápdùng lời

4.1.2 Phương pháp trực quan

4.1.2.1 Phương pháp sử dụng bản đồ, biểu đồ, niên biểu4.1.2.2 Phương pháp sử dụng tranh ảnh, phim tư liệu lịch sử4.1.2.3 Phương pháp sử dụng sa bàn, hiện vật lịch sử

4.1.2.4 Phương pháp sử dụng bảng viết và một số phương tiệncông nghệ hỗ trợ

4.1.2.5 Những ưu điểm và nhược điểm của nhóm phương pháptrực quan

4.1.3 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong nhóm phương pháp thôngtin – tái hiện lịch sử

4.1.4 Thực hành dạy học

4.2 Nhóm phương pháp phát triển năng lực nhận thức lịch sử

4.2.1 Phương pháp sử dụng sách giáo khoa lịch sử

4.2.1.1 Sử dụng sơ đồ Đai-ri trong thiết kế bài dạy

4.2.1.2 Hướng dẫn học sinh sử dụng SGK trong học tập lịch sử4.2.1.3 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong việc sử dụng SGKlịch sử

4.2.2 Phương pháp sử dụng tài liệu lịch sử

4.2.2.1 Phân loại tài liệu lịch sử

4.2.2.2 Các trường hợp sử dụng tài liệu lịch sử

4.2.2.3 Hướng dẫn học sinh sưu tầm và sử dụng tài liệu lịch sử tronghọc tập

4.2.2.4 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong việc sử dụng tàiliệu lịch sử

4.2.3 Phương pháp sử dụng tài liệu văn học

4.2.3.1 Các loại tài liệu văn học

4.2.3.2 Các trường hợp sử dụng tài liệu văn học trong dạy học lịchsử

4.2.3.3 Hướng dẫn học sinh sưu tầm và sử dụng tài liệu văn họctrong học tập lịch sử

4.2.3.4 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong việc sử dụng tàiliệu văn học

4.2.4 Phương pháp sử dụng tài liệu trên mạng Internet

4.2.4.1 Vai trò của việc sử dụng tài liệu trên mạng Internet trong dạyhọc lịch sử

4.2.4.2 Hướng dẫn học sinh khai thác và sử dụng nguồn tài liệu trênmạng Internet trong học tập lịch sử

4.2.4.3 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh

4.2.5 Phương pháp sử dụng câu hỏi, bài tập lịch sử

4.2.5.1 Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng câu hỏi, bài tập lịch sử4.2.5.2 Các loại câu hỏi, bài tập lịch sử

4.2.5.3 Các yêu cầu của câu hỏi, bài tập lịch sử4.2.5.4 Phương pháp sử dụng

4.2.5.5 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong phương pháp sửdụng các câu hỏi, bài tập lịch sử

4.2.6 Phương pháp thảo luận nhóm

4.2.6.1 Khái niệm về phương pháp thảo luận nhóm4.2.6.2 Quy trình triển khai phương pháp thảo luận nhóm trongdạy học lịch sử

4.2.6.3 Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp thảo luận nhómtrong dạy học lịch sử

4.2.6.4 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong phương phápthảo luận nhóm

4.2.7 Phương pháp Graph

4.2.7.1 Khái niệm về phương pháp Graph4.2.7.2 Các bước thiết kế và sử dụng Graph trong dạy học lịch sử4.2.7.3 Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp Graph

4.2.7.4 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong phương phápGraph

4.3.1.2 Cách thức xây dựng và giải quyết tình huống có vấn đềtrong dạy học lịch sử

4.3.1.3 Ưu điểm và nhược điểm của dạy học nêu vấn đề4.3.1.4 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong dạy học nêu vấnđề

4.3.2 Dạy học tích hợp

4.3.2.1 Khái niệm về dạy học tích hợp4.3.2.2 Tác dụng của dạy học tích hợp trong môn Lịch sử 4.3.2.3 Dạy học tích hợp các chuyên ngành lịch sử trong một giaiđoạn lịch sử

4.3.2.4 Dạy học tích hợp các chuyên ngành lịch sử theo một chủ

đề, chuyên đề4.3.2.5 Dạy học tích hợp liên môn 4.3.2.6 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh 4.3.3 Dạy học theo dự án

4.3.3.1 Khái niệm dạy học dự án4.3.3.2 Các bước thiết kế dự án4.3.3.3 Quy trình tiến hành dạy học theo dự án4.3.3.4 Ưu điểm và nhược điểm của dạy học theo dự án4.3.3.5 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong dạy học theo dựán

4.4.3 Hướng dẫn học sinh tự học dựa trên các kiểu học

4.4.4 Hướng dẫn học sinh học theo quy trình của phương pháp nghiêncứu lịch sử

4.4.4.1 Khái niệm phương pháp nghiên cứu lịch sử4.4.4.2 Các bước học lịch sử theo quy trình của PPNCLS4.4.4.3 Ưu và nhược điểm của việc sử dụng PPNCLS để học lịchsử

4.4.4.4 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh4.4.5 Thực hành

CHƯƠNG 5 CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT

5.2.3 Các bước tiến hành dạy học lịch sử ngoài lớp

5.2.4 Ưu và nhược điểm của dạy học lịch sử ngoài lớp

5.2.5 Nhiệm vụ của giáo viên và học sinh

5.3 Hoạt động ngoại khoá trong dạy học lịch sử

6.1 Xây dựng kế hoạch dạy học môn Lịch sử

6.1.1 Quy trình xây dựng kế hoạch dạy học

6.1.2 Cấu trúc của kế hoạch dạy học

6.1.3 Thực hành xây dựng kế hoạch dạy học

6.2 Xây dựng kế hoạch bài dạy môn Lịch sử

6.2.1 Khái niệm kế hoạch bài dạy

6.2.2 Tầm quan trọng và yêu cầu của việc xây dựng kế hoạch bài dạy 6.2.2.1 Tầm quan trọng của việc xây dựng kế hoạch bài dạy

6.2.2.2 Yêu cầu của việc xây dựng kế hoạch bài dạy

6.2.3 Cách thức, trình tự thiết kế bài dạy

6.2.3.1 Xác định loại bài học6.2.3.2 Xác định vị trí, mục tiêu, nội dung cơ bản của bài6.2.3.3 Xác định nguồn tài liệu tham khảo

6.2.3.4 Lựa chọn phương pháp, phương tiện giảng dạy phù hợp 6.2.3.5 Thiết kế các hoạt động dạy học

6.2.3.6 Dự kiến các tình huống, khó khăn mà HS có thể gặp (nộidung, hình thức thực hiện )

6.2.3.7 Trình bày kế hoạch bài dạy6.2.4 Đánh giá, rút kinh nghiệm sau bài dạy

6.3 Thiết kế hồ sơ bài dạy môn Lịch sử với sự hỗ trợ của công nghệ

6.3.1 Khái niệm hồ sơ bài dạy

6.3.2 Ưu điểm của hồ sơ bài dạy

6.3.3 Các bước thiết kế hồ sơ bài dạy

6.3.4 Xây dựng nguồn tài liệu hỗ trợ trong dạy học lịch sử

6.4 Xây dựng hồ sơ môn học

6.4.1 Khái niệm hồ sơ môn học

6.4.2 Các thành phần của hồ sơ môn học

6.5 Thực hành

CHƯƠNG 7 KIẾM TRA, ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ

7.1 Khái niệm kiểm tra, đánh giá

7.2 Ý nghĩa của kiểm tra, đánh giá trong dạy học lịch sử ở trường THPT

7.3 Những hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Lịch sử ở trườngTHPT hiện nay

7.4 Phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong môn Lịchsử

7.4.1 Kiểm tra đánh giá bằng câu hỏi tự luận theo mục tiêu dạy học

7.4.2 Kiểm tra đánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm khách quan

7.4.3 Thực hành xây dựng đề kiểm tra cho chương trình môn Lịch sử ởtrường THPT

7.5 Thực hành xây dựng công cụ hướng dẫn học sinh tự kiểm tra, đánh giá trongquá trình học tập môn Lịch sử

CHƯƠNG 8 NGƯỜI GIÁO VIÊN MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT

8.1 Yêu cầu chung đối với người giáo viên môn Lịch sử ở trường THPT

8.2 Định hướng phát triển kỹ năng nghề nghiệp của người giáo viên môn Lịch sử

8.2.1 Phát triển kỹ năng lập kế hoạch dạy học

8.2.2 Phát triển kỹ năng triển khai dạy học tích cực

8.2.3 Phát triển kỹ năng kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh8.2.4 Phát triển kỹ năng đánh giá cải tiến

5 Tập bản đồ Lịch sử thế giới và Lịch sử Việt Nam chương trình THPT

6 Đĩa CD bài giảng mẫu, phim tư liệu lịch sử

10.2 Tài liệu tham khảo bắt buộc

1 Phan Ngọc Liên (Chủ biên), Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông, NXB ĐHSP, 2005.

2 Nguyễn Thị Côi, Các con đường, biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử

6 Kênh hình trong dạy học lịch sử ở trường THPT, NXB ĐHQG, Hà Nội, 2000.

7 Giáo trình Lịch sử thế giới cổ trung đại, cận đại và hiện đại

8 Giáo trình Lịch sử Việt Nam cổ trung đại, cận đại và hiện đại

10.3 Tài liệu tham khảo lựa chọn

1 Thái Duy Tuyên, Những vấn đề cơ bản của giáo dục học hiện đại, NXB Giáo

dục, Hà Nội, 1999

2 Các tạp chí chuyên ngành: Tạp chí Giáo dục, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Tạp

chí Dạy và học ngày nay

3 N.G.Đairi, Chuẩn bị bài học lịch sử như thế nào, NXB Giáo dục, Hà Nội,

1973

4 Phan Ngọc Liên (Chủ biên), Những vấn đề lịch sử trong tác phẩm Hồ Chí Minh, NXB ĐHQG, Hà Nội, 2006.

5 Trần Bá Hoành, Đánh giá trong giáo dục, NXB Giáo dục 1998.

6 Nguyễn Cảnh Toàn (Chủ biên), Quá trình dạy – tự học, NXB Giáo dục, HN,

1997

7 Nguyễn Cảnh Toàn (Chủ biên), Học và dạy cách học, NXB ĐHSP, 2004.

8 Paul R Burden, David M.Byrd, Method for Effective teaching, Allyn & Bacon,

Incorporated, Boston, MA, U.S.A, 1993

9 Richard I Arends, Leaning to teach, 3rd edition, Mcgraw-Hill College, 1994

10 Susan Capel, Marilyn Leask & Tony Turner, Learning to teach in the Secondary School, 2nd edition by Routledge, London

11 Robert J Marzano, Handbook for Classroom Instruction That Works, Assn

for Supervision & Curriculum, Alexandria, Virginia, U.S.A, 2001

12 David A Jacobsen, Paul Eggen, Donald Kauchak, Method for teaching: Promoting Student Learning in K-12 Classrooms, 7th edition, Prentice Hall ,

Xêmina Làm

việcnhóm

Thựchành

Tựhọc,

tự NC

TưvấncủaGV

KT ĐG

Mỗituầnmộtbuổi

11.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung

Tuần 0: Giới thiệu đề cương và chương trình môn học

Hình thức

tổ chức dạy

học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV chuẩn bị

Lý thuyết - Công tác chuẩn bị cho

khoá học (làm quen, xácđịnh nhu cầu người học,kiểm tra đầu vào )

- Giới thiệu Đề cương mônhọc, phương pháp học mônhọc

- Giới thiệu hình thức kiểmtra đánh giá và thi hết môn,chính sách môn học

- Giới thiệu các nguồn tàinguyên học tập

- Đọc trước Đề cươngmôn học

- Đề xuất, chia sẻ cácnguyện vọng liên quanđến môn học

Làm việc

nhóm

Lập kế hoạch học tập cánhân và làm việc nhóm

- Phân nhóm làm việc

- Phân công nhiệm vụcho các cá nhân trongnhóm

- Tìm kiếm và sưu tầmtài liệu

Nội dung chính Yêu cầu SV chuẩn bị

- Phan Ngọc Liên (Chủ

của PPDHLS

4 Tầm quan trọng củaPPDHLS

biên), Phương pháp dạyhọc lịch sử, tập 1): tr.11– tr.39

1 Đọc tài liệu:

- Thái Duy Tuyên,Những vấn đề cơ bảngiáo dục hiện đạiChương “Bản chất củaquá trình dạy học”, “Tínhquy luật của quá trìnhdạy học – giáo dục”

2 Lựa chọn các vấn đềtrao đổi, thảo luận

1 Trình bày các kết quảlàm việc nhóm

2 Nội dung các vấn đềtrao đổi, thảo luận

3 Câu hỏi cho các nhóm

2 Giới thiệu nội dung chínhcủa sách, bài viết tạp chítham khảo cho môn học

3 Mối quan hệ giữaPPDHLS với khoa học giáodục, khoa học lịch sử và cáckhoa học khác liên quan

Tham khảo về “Cẩmnang và chiến lược dànhcho học tập” trênwebsite:

http://www.studys.net

Tham khảo các sách, tạpchí về PPDHLS

KT - ĐG 1 Bài viết giới thiệu sách,

tạp chí tham khảo cho mônhọc

2 Phần trình bày của cácnhóm (Tự đánh giá bằngRubric)

3 Kiểm tra bằng câu hỏi, bàitập trắc nghiệm và tự luận

Tư vấn Trao đổi trực tiếp với GV

hoặc qua Email, điện thoại

Chuẩn bị câu hỏi