Tich hop GDBVMT

Phương thức tích hợp vào nôi dung các bài học môn Khoa học • Khái niệm tích hợp • - Tích hợp là sự hoà trộn nội dung giáo dục môi trường vào nội dung bộ môn thành một nội dung thống n

Dựa trên những kiến thức

cơ bản về môi trường và

1 Xác định mục tiêu GDBVMT trong

môn khoa học

2 Nêu tầm quan trọng của việc GDBVMT

trong môn khoa học

3 Nêu nội dung và các hình thức giáo

dục BVMT trong môn khoa học

Mục tiêu GDBVMT trong môn khoa

học

• Mục tiêu Môn Khoa học ở

Tiểu

• Mục tiêu Môn Khoa học ở Tiểu học nhằm giúp học sinh đạt được:

- Một số kiến thức cơ bản ban đầu về:

Sự trao đổi chất, nhu cầu dinh dưỡng,

sự sinh sản, sự lớn lên của cơ thể người Cách phòng tránh một số bệnh thông thường và bệnh truyền nhiễm

Sự trao đổi chất, sự sinh sản của động vật, thực vật Đặc điểm và ứng dụng của một số chất, một số vật liệu

và nguồn năng lượng thường gặp trong đời sống và sản xuất.

• - Một số kĩ năng ban đầu: ứng xử thích hợp một số tình huống có liền quan đến sức khoẻ của bản thân, gia đình và cộng đồng Quan sát và làm một số thí nghiệm đơn giản, gần gũi với đời sống và sản xuất Nêu thắc mắc,

• đặt câu hỏi trong quá trình học

tập, tìm thông tin để giải đáp, diễn đạt những hiểu biết bằng lời nói, bài viết, hình vẽ, sơ đồ Phân tích,

so sánh, rút ra những dấu hiệu

chung và riêng của một số sự vật, hiện tượng đơn giản trong tự

• - Một số thái độ và hành vi: Tự

giác thực hiện các quy tắc vệ sinh

an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng Ham hiểu biết khoa

học, có ý thức vận dụng những

kiến thức đã học vào đời sống

Yêu con người, thiên nhiên, đất

nước, yêu cái đẹp Tích cực tham gia bảo vệ môi trường xung

quanh

I Mục tiêu, phương thức dạy học tích hợp

GDBVMT qua môn Khoa học ở tiểu học.

• Mục tiêu:

• Với mục tiêu môn học và nội dung kiến

thức như trên, môn Khoa học có ý nghĩa

to lớn trong giáo dục về môi trường và

bảo vệ môi trường Nội dung giáo dục bảo

vệ môi trường của môn học được thể hiện chủ yếu qua các vấn đề:

• - Cung cấp cho học sinh những vấn đề

những hiểu biết về môi truờng sống gắn

bó với các em, môi trường sống của con người

• - Hình thành các khái niệm ban đầu về môi trường, môi trường tự nhiên, môi trường nhân tạo, sự ô nhiễm môi

trường, bảo vệ môi trường.

• - Biết một số tài nguyên thiên nhiên,

năng lượng, quan hệ khai thác, sử

dụng và môi trường Biết mối quan hệ giữa các loài trên chuỗi thức ăn tự

nhiên.

• - Những tác động của con người làm biến đổi

môi trường cũng như sự cần thiết phải khai thác, bảo vệ môi trường để phát triển bền vững;

• - Hình thành cho học sinh những kĩ năng ứng

xử, thái độ tôn trọng và bảo vệ môi trường một cách thiết thực, rèn luyện năng lực nhận biết

• Hoạt động 1

• Bạn đã biết mục tiêu GDBVMT trong

trường tiểu học Căn cứ vào mục tiêu, nội dung chương trình môn Khoa học cấp tiểu học, bạn hãy thực hiện nhiệm

b Phương thức tích hợp vào

nôi dung các bài học môn Khoa

học

• Khái niệm tích hợp

• - Tích hợp là sự hoà trộn nội dung giáo

dục môi trường vào nội dung bộ môn

thành một nội dung thống nhất, gắn bó

chặt chẽ với nhau.

• Các mức độ tích hợp kiến thức giáo dục môi trường

• - Mức độ toàn phần: Mục tiêu và nội

dung của bài trùng hợp phần lớn hay hoàn toàn với nội dung giáo dục bảo

vệ môi trường

• - Mức độ bộ phận: Chỉ có một phần

bài học có nội dung giáo dục môi

trường, được thể hiện bằng mục

riêng, một đoạn hay một vài câu trong bài học

• Các nguyên tắc tích hợp

• - Nguyên tắc 1 Tích hợp nhưng không

làm thay đổi đặc trưng của môn học,

không biến bài học bộ môn thành bài học giáo dục môi trường

• - Nguyên tắc 2 Khai thác nội dung giáo dục môi trường có chọn lọc, có tính tập trung vào chương, mục nhất định không tràn lan tuỳ tiện.

• - Nguyên tắc 3 Phát huy cao độ các hoạt động tích cực nhận thức của học sinh và kinh nghiệm thực tế của các em đã có, tận dụng tối đa mọi khả năng để học sinh tiếp xúc với môi trường.

• - Các kiến thức giáo dục môi trường đưa vào bài phải có hệ thống, tránh sự trùng

lặp, phải thích hợp với trình độ học sinh, không gây quá tải

II Nội dung, địa chỉ, mức độ tích hợp GDBVMT trong môn Khoa

học lớp 4

• Hoạt động: Căn cứ vào nội dung, chương

trình, sách giáo khoa Khoa học lớp 4 anh, chị hãy:

• Xác định các chủ đề về môi trường trong môn Khoa học 4;

• Xác định các bài có khả năng tích hợp

GDBVMT;

• Nêu nội dung GDBVMT và mức độ tích

hợp các bài đó

Chủ đề về môi trường Nội tích dung hợp

GDBVMT

Chươ ng/Bài Mức độ tích hợp

Con người và môi trường

MT và tài nguyên thiên

nhiên

Mối quan hệ giữa dân số và

MT

Sự ô nhiễm môi trường

Biện pháp bảo vệ môi

trường

• Các chủ đề về môi trường trong môn

Khoa học 4:

• - Con người và môi trường;

• - Môi trường và tài nguyên thiên nhiên;

• - Biện pháp bảo vệ môi trường;

• - Sự ô nhiễm môi trường;

• - Mối quan hệ giữa dân số và môi

trường;

I Nội dung, địa chỉ, mức độ tích hợp

GDBVMT trong môn Khoa học 4

Chủ đề

về môi

trường

Nội dung tích hợp GDBVMT Chương/Bài

MĐ tích hợp

ăn, nước uống từ môi trường

Chủ đề: Con người và sức khoẻ Các bài 1,

2, 4, 5, 10, 14,16Chủ đề: Vật chất

và năng lượng

Các bài: 36, 38,

42, 43

Liên hệ/

bộ phận

Chủ đề: Vật chất và năng lượng Các bài

22, 23, 30, 31, 53,

54, Chủ đề: Động vật và thực vật.

Liên hệ/

bộ phận

Biện pháp

BVMT Bảo vệ, cách thức làm nước sạch, tiết kiệm

nước; bảo vệ bầu không khí.

• 1 Mức độ toàn phần

• Trong nội dung chương trình, sách

giáo khoa Khoa học 4 một số bài học

có thể tích hợp giáo dục bảo vệ môi

trường ở mức độ toàn phần Có thể kể

ra một số bài:

• Bài 28 Bảo vệ nguồn nước;

• Bài 29 Tiết kiệm nước;

• Bài 40 Bảo vệ bầu không khí trong

sạch;

• Đối với bài học tích hợp toàn phần,

giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy đủ và sâu sắc nội dung bài học

chính là góp phần giáo dục trẻ một

cách tự nhiên về ý thức bảo vệ môi

trường Các bài học này là điều kiện tốt nhất để nội dung giáo dục bảo vệ môi trường phả huy tác dụng đối với học

sinh thông qua môn học.

• 2 Mức độ bộ phận

học của môn Khoa học 4 có thể tích hợp bộ

phận giáo dục bảo vệ môi trường và nội dung bài học Sau đây là một số ví dụ:

• Bài 14 Phòng bệnh lây qua đường tiêu hoá Trong bài này có thể tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường ở mức độ tích hợp bộ phận ở nội

dung phòng bệnh lây qua đường tiêu hoá với

các phần:

• - Giữ vệ sinh cá nhân;

• - Giữ vệ sinh môi trường

• Bài 44 Âm thanh trong cuộc sống Trong bài

học này, phần nội dung về ảnh hưởng của tiếng

ồn đối với cuộc sống của con người và những biện pháp để giảm thiểu ô nhiễm tiếng ồn là

những nội dung trùng hợp với mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường

• Bài 53 Các nguồn nhiệt

• Nội dung chính của bài học giới thiệu cho học

sinh các nguồn nhiệt phục vụ cuộc sống của con người và tầm quan trọng của việc sử dụng hợp

lí, an toàn các nguồn nhiệt Ngoài ra, nội dung cần phải làm gì để tiết kiệm nguồn nhiệt (nguồn năng lượng) là nội dung giáo dục bảo vệ môi

trường có thể tích hợp bộ phận trong bài học

• Những bài học chỉ có một bộ phận nội dung gắn với giáo dục bảo vệ môi trường có thể tích hợp

ở mức độ bộ phận Khi dạy các bài học tích hợp

ở mức độ bộ phận giáo viên cần lưu ý:

• - Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

• - Xác định nội dung giáo dục bảo vệ môi trường tích hợp vào nội dung bài học là gì ?

• - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường tích hợp vào nội dung nào của bài ? Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào hoạt động dạy học nào trong quá trình tổ chức dạy học?

• - Cần chuẩn bị thêm đồ dạy học gì?

• - Khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các

hoạt động dạy học bình thường, phù hợp với

hình thức tổ chức và phương pháp dạy học bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy

đủ và sâu sắc phần nộ dung bài học có liên

quan đến giáo dục bảo vệ môi trường (bộ phận kiến thức có nội dung giáo dục bảo vệ môi

trường) chính là góp phần giáo dục trẻ một cách

tự nhiên về ý thức bảo vệ môi trường Giáo viên cần lưu ý khi lồng ghép, tích hợp phải thật nhẹ nhàng, phù hợp và phải đạt mục tiêu cảu bài học theo đúng yêu cầu của bộ môn

• 3 Mức độ liên hệ.

• Kiến thức trong bài có một hoặc nhiều chỗ

có khả năng liên hệ, bổ xung thêm kiến thức môi trường mà sách giáo khoa chưa đề cập Hầu hết các bài trong nội dung chương trình, sách giáo khoa Khoa học 4 có thể tích hợp giáo dục bảo

vệ môi trường ở mức độ liên hệ

• Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần có ý thức tích hợp, đưa ra những vấn đề gợi mở, liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh hiểu biết về môi

trường, có kĩ năng sống và học tập trong môi

trường phát triển bền vững

• Khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học bình thường, phù hợp với hình thức và phương pháp dạy

học bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên liên hệ, mở rộng tự nhiên, hài hoà, đúng mức tránh

lan man, sa đà, gượng ép, không phù hợp với đặc trưng bộ môn

Chủ đề về môi trường Nội dung tích

hợp GDBVMT

Chương/

Bài Mức độ

tích hợp

Con người và môi

Sự ô nhiễm môi trường

Biện pháp bảo vệ môi

trường

Chủ đề về

môi

trường

Nội dung tích hợp

GDBVMT

Chương/Bài Mức

độ tích hợp

con người cần đến không khí, thức ăn, nước uống từ môi trường

Chủ đề: Con người và sức khoẻ

Các bài 8,

12, 13, 14,

15, 16,

Liên hệ/

bộ phận

Chủ đề: Vật chất và năng lượng Các bài

Mối quan hệ

giữa dân số

và MT

Sự ô

Nhiễm môi

trường

Ô nhiễm không khí, nguồn nước

Chủ đề: Chủ

đề MT và TN thiên nhiên

Các bài 65, 66, 67

Bộ phận

Biện pháp

thức làm nước sạch, tiết kiệm nước; bảo vệ bầu không khí

Chủ đề: Chủ

đề Môi trường

và tài nguyên thiên nhiên Bài 68

Toàn phần

• 1 Mức độ toàn phần

• Trong nội dung chương trình, sách giáo khoa

môn Khoa học lớp 5, chủ đề Môi trường và tài nguyên thiên nhiên có thể giáo dục bảo vệ môi trường với mức độ tích hợp toàn phần Chủ đề này bảo gồm các bài: bài bài 68 Một số biện

pháp bảo vệ môi trường, bài 69 Ôn tập: Môi

trường và tại nguyên thiên nhiên

• Đối với bài học tích hợp toàn phần, giáo viên

giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy đủ và sâu sắc nội dung bài học chính là góp phần giáo dục trẻ một cách tự nhiên về ý thức bảo vệ môi trường Các bài học này là điều kiện tốt nhất để nội dung giáo dục bảo vệ môi trường phả huy tác dụng

đối với học sinh thông qua môn học

có các bài như: bài 12 Phòng bệnh sốt rét, bài

13 Phòng bệnh sốt xuất huyết, bài 14 Phòng

bệnh viêm não, bài 15 Phòng bệnh viêm A

Một trong những nội dung của bài học là cách

phòng chống các loại bệnh nói trên Trong các biện pháp phòng chống bệnh, quan trọng hơn cả

là giữ gìn vệ sinh môi trường, diệt các côn trùng truyền lây bệnh (ví dụ phòng chống bệnh sốt rét, bệnh sốt xuất huyết )

• Những bài học chỉ có một bộ phận nội dung gắn với giáo dục bảo vệ môi trường có thể tích hợp

ở mức độ bộ phận Khi dạy các bài học tích hợp

ỏ mức độ bộ phận giáo viên cần lưu ý:

• - Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

• - Xác định nội dung giáo dục bảo vệ môi trường tích hợp vào nội dung bài học là gì

• - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường tích hợp vào nội dung nào của bài ? Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào hoạt động dạy học nào trong quá trình tổ chức dạy học?

• - Cần chuẩn bị thêm đồ dạy học gì?

• - Khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các

hoạt động dạy học bình thường, phù hợp với

hình thức tổ chức và phương pháp dạy học bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy

đủ và sâu sắc phần nộ dung bài học có liên

quan đến giáo dục bảo vệ môi trường (bộ phận kiến thức có nội dung giáo dục bảo vệ mpôI

trường) chính là góp phần giáo dục trẻ một cách

tự nhiên về ý thứuc bảo vệ môi trường Giáo

viên cần lưu ý khi lồng ghép, tích hợp phảI thật nhẹ nhàng, phù hợp và phải đạt mục tiêu cảu

bài học theo đúng yêu cầu của bộ môn

• 3 Mức độ liên hệ.

• Kiến thức trong bài có một hoặc nhiều chỗ

có khả năng liên hệ, bổ xung thêm kiến thức môi trường mà sách giáo khoa chưa đề cập Hầu hết các bài trong chương trình môn Khoa học lớp 5

có thể tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường ở

mức độ liên hệ

• Các bài 22 Tre, mây, song, bài 23 Sắt,

gang, thep, bài 24.Đồng và hợp kim của đồng, bài 26 Đá vôi, bài27 Gốm xây dựng: gạch,

ngói, bài 28 Xi măng, bài 29 Thuỷ tinh, bài 30

Xi măng Hoặc phần lớn chủ đề:

• Thực vật và động vật là có thể tích hợp mức độ liên hệ nội dung giáo dục bảo vệ môi trường Ví

dụ, bài 22, trong quá trình giới thiệu về tính chất

và công dụng của tre, mây, song, giáo viên có

thể liên hệ về việc khai thác hợp lí nguồn tài

nguyên này để vệ nguồn tài nguyên rừng Bài

23, 24, 25, 26 cũng có thể liên hệ tương tự như vậy Việc khai thác khoáng sản cũng như luyện kim đem đến cho con người những vật dụng cần thiết cho cuộc sống Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển là sự suy thoái nguồn tài nguyên và ô nhiễm môi trường do sản xuất các nguyên liệu trên

• Bài 26 Đá vôi Bên cạnh việc giới thiệu tính chất

và các công dụng của đá vôi, giáo viên có thể

liên hệ nội dung giáo dục môi trường ở hai khái cạnh: thứ nhất, việc khai thác đá vôi làm nguyên liệu để lát đường, tạc tượng, nung vôi, sản xuất

xi măng nếu không có kế hoạch hợp lí sẽ dẫn tới sự cạn kiệt tài nguyên núi đá vôi, làm thay

đổi cảnh quan môi trường Mặt khác quá trình

khai thác, sử dụng đá vôi để sản xuất các

nguyên liệu nói trên có thể dẫn tới tình trạng ô nhiễm môi trường (ô nhiễm không khí, nguồn

đất, nước )

• Với chủ đề thực vật và động vật, các bài như Sự sinh sản của động vật, Sự sinh sản của ếch, Sự sinh sản và nuôi con của chim, Sự sinh sản của thú hoàn toàn có thể tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường: yêu quý các loài động vật có ích, có tinh thần và hành vi bảo vệ các loài động vật,

đặc biệt là các loài động vật quý hiếm

• Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần có ý thức

tích hợp, đưa ra những vấn đề gợi mở, liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh hiểu biết về môi

trường, có kĩ năng sống và học tập trong môi

trường phát triển bền vững

• Khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học bình thường, phù hợp với hình thức và phương pháp dạy học bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt

động dạy học, giáo viên liên hệ, mở rộng

tự nhiên, hài hoà, đúng mức tránh lan

man, sa đà, gượng ép, không phù hợp với đặc trưng bộ môn.

• Đối với những bài có nội dung giáo dục môi

trường trùng hợp phần lớn hay hoàn toàn với

nội dung giáo dục môi trường thì tiến hành ngoài thiên nhiên sẽ mang lại kết quả cao hơn Vì

trong môi trường thực tế đó các em sẽ có được những cảm xúc thật sự về cảnh quan thiên

nhiên, có được những liên tưởng chính xác,

chân thực về những vấn đề môi trường và đó

cũng chính là nơi các em thể hiện những hành vi thiết thực nhất

• Tuy nhiên do học sinh tiểu học còn nhỏ hơn nữa thời gian dành cho việc dạy học nội dung giáo dục môi trường cũng không nhiều nên khó có

thể tổ chức cho cả lớp cùng đến tất cả những

nơi có vấn đề về môi trường.Vì vậy mà hình

thức được sử dụng thường xuyên trong quá

trình dạy học vẫn là hình thức tổ chức dạy học trong lớp Để giờ học mang tính thực tiễn và đạt hiệu quả cao giáo viên cũng có thể giao cho các nhóm hoặc cá nhân nhiệm vụ điều tra khám phá ngoài giờ học thông qua sách, báo, trên các

phương tiện thông tin đại chúng hoặc quan sát trực tiếp tại nơi các em sinh sống