ĐỀ CƯƠNG NHỮNG VẤN ĐỀ LỚN CỦA THỜI ĐẠI

Có hòa bình mới có điều kiện thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài, mới huy động được sức người, sức của trong nhân dân để phát triển đất nước.Tạo điều kiện giữ hòa bình

ĐỀ CƯƠNG NHỮNG VẤN ĐỀ LỚN CỦA THỜI ĐẠI

Câu 1 Phân tích xu thế thời đại ngày nay ? Ý nghĩa của việc nghiêm cứu thời đại ngày nay trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật ở việt nam ?

Khái niệm: Thời đại ngày nay là phản ánh sự phân kỳ của lịch sử xã hội với

những nấc thang phát triển nhất định với lực lượng sản xuất tương ứng

1 Những xu thế vận động chủ yếu của thời đại ngày nay.

Thứ nhất: Hòa bình, ổn định để cùng phát triển.

- Từ hậu quả của các cuộc chiến tranh thế giới, các quốc gia đều nhận thấy

tầm quan trọng của hòa bình, ổn định để phát triển Bởi không nước nào phát triển được trong điều kiện có chiến tranh

- Do vậy, hòa bình đã trở thành nhu cầu bức xúc của các nước dân tộc trên thế giới Có hòa bình mới có điều kiện thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài, mới huy động được sức người, sức của trong nhân dân để phát triển đất nước.Tạo điều kiện giữ hòa bình trong nước và trên thế giới

Thứ hai: Gia tăng hợp tác giữa các quốc gia.

- Ngày nay, trong xu hướng toàn cầu hóa, không một quốc gia nào có thể phát triển được nếu không có sự hợp tác Do vậy, hợp tác là xu thế tất yếu trên thế giới hiện nay

- Hình thức hợp tác hiện nay rất đa dạng: hợp tác song phương, hợp tác khu vực, hợp tác quốc tế Các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, Quỹ tiền tệ quốc tế, Tổ chức thương mại thế giới … ngày càng tham gia nhiều vào đời sống kinh tế, đời sống chính trị của các nước

Thứ ba: Các dân tộc ngày càng nâng cao ý thức độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường.

- Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ hiện đại, phong trào cách mạng trên thế giới, phương tiện thông tin; các dân tộc ngày càng ý thức được những quyền lợi dân tộc cơ bản của mình như: Quyền độc lập dân tộc, quyền tự quyết chế độ chính trị, quyền lựa chọn con đường phát triển …

mặt khác, các nước lớn có thế mạnh kinh tế và quân sự của mình để chi phối, lần át, áp bức và xâm lược các nước nhỏ Điều đó dẫn tới những cuộc đấu tranh của các dân tộc đòi hòa bình và độc lập dân tộc

Thứ tư: Các nước XHCN, các Đảng CS và công nhân kiên trì đấu tranh vì hòa bình, tiến bộ và phát triển.

Hiện nay, các nước XHCN tuy đang gặp khó khăn lớn về kinh tế nhưng các nước XHCN, các Đảng CS và công nhân quốc tế vẫn là lực lượng đi đầu, nồng cốt trong cuộc đấu tranh chống lại những thế lực gây chiến, bảo vệ hòa bình thế giới, phấn đấu cho sự phát triển và tiến bộ của nhân loại

Thứ năm: Các nước có chế độ chính trị khác nhau vừa hợp tác, vừa đấu tranh cùng tồn tại trong hòa bình.

- Các nước XHCN có nền kinh tế phát triển thấp, có trình độ khoa học ký thuật chưa cao, do vậy cần tranh thủ khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến của các nước tư bản và kể cả nguồn vốn để phát triển sản xuất

Ngược lại, các nước tư bản thấy được tiềm năng to lớn về đầu tư sản xuất, mở rộng kinh doanh đối với các nước XHCN nên hợp tác giữa các nước XHCN

và TBCN là tất yếu

- Muốn thực hiện được điều đó, các Đảng CS phải có đường lối cách mạng, có chiến lược, sách lược đúng đắn, phải tìm ra nhiều hình thức đấu tranh, phải tiếp tục bổ sung, phát triển CN ML cho phù hợp với thời đại ngày nay

2 Ý nghĩa của việc nghiêm cứu thời đại ngày nay trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật ở việt nam.

*Đánh giá tình hình thực tiễn và biến động của thế giới hiện nay ( mối quan hệ với các nước hiện nay, Nguyên nhân ăn và giải pháp đối phó với xung đột đó là gì)

*Nắm được, dự báo để được xu thế vận động của thời đại ngày nay, để có những ốc chiến lược và xây dựng giải pháp phù hợp

*Nghiên cứu thời đại ngày nay sẽ nghiên cứu được hướng đi cụ thể của từng Quốc gia phù hợp với tình hình thực tiễn, đặc biệt là các nước đang phát triển

*Nghiên cứu thời đại ngày nay nhằm nâng cao năng lực kinh tế, thếtránh nguy cơ tụt hậu kinh tế và pháp luật quốc tế

*Người học có thể vận dụng để tìm ra hướng đi, đi đổi mới phù hợp trong Tư duy và nhận thức, nắm được vấn đề cấp bách hiện nay

- Điều chỉnh hệ thống pháp luật phù hợp với điều kiện thực tiễn của thời đại.

- Xác định được các vấn đề phát sinh để xây dựng hệ thống pháp luật hoàn thiện

- Dự báo đc những biến đổi của thời đại làm căn cứ thực tiễn nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật

Câu 2 Trình bày những hiểu biết của anh chị về cuộc cách mạng 4.0 ? Liên hệ với sự cải cách hành chính ở việt nam hiện nay ?

1. Trình bày những hiểu biết của anh chị về cuộc cách mạng 4.0.

* Khái niệm: Cách mạng công nghiệp 4.0 hay còn gọi là cuộc cách mạng

công nghiệp lần thứ 4 trên thế giới đang diễn ra tại nhiều nước phát triển Cách mạng công nghiệp là khoảng thời gian đánh dấu một bước ngoặt lớn của con người trong toàn xã hội, nhờ áp dụng các thành tựu công nghệ mới vào đời sống, từ đó thay đổi bức tranh toàn cảnh về xã hội (theo hướng tích cực)

* CM 4.0 với Ba trụ cột chính của nền công nghiệp 4.0 đó là Kỹ thuật số, Công nghệ sinh học và Vật Lý:

Xu hướng hiện thời trong việc tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất Đây là cuộc cách mạng chưa từng có trong lịch sử nhân loại, có tốc độ diễn biến nhanh, tạo ra những khả năng hoàn toàn mới và có tác động sâu sắc đối với các hệ thống chính trị, chị, xã hội khi kinh tế thế giới Diễn ra trên 3 lĩnh vực gồm: công nghệ sinh học, kỹ thuật số và vật lý :

- Các yếu tố cốt lõi của Kỹ thuật số trong CMCN 4.0 sẽ là: Trí tuệ nhân

tạo (AI), Vạn vật kết nối – (Internet of Things (IoT) và Dữ liệu lớn (Big Data)

+ Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence ): Được hiểu như một ngành của khoa học máy tính liên quan đến việc tự động hóa các hành vi thông minh AI

là trí tuệ do con người lập trình tạo nên với mục tiêu giúp máy tính có thể tự động hóa các hành vi thông minh như con người Biết suy nghĩ và lập luận để giải quyết vấn đề, biết giao tiếp do hiểu ngôn ngữ, tiếng nói, biết học…

+ Internet Of Things: Mạng lưới vạn vật kết nối Internet hoặc là Mạng lưới

thiết bị kết nối Internet Là một tập hợp các thiết bị có khả năng kết nối với

nhau, với Internet và với thế giới bên ngoài để thực hiện một công việc nào đó

+ Big Data: “Big Data là tài sản thông tin, mà những thông tin này có khối

lượng dữ liệu lớn, tốc độ cao và dữ liệu đa dạng, phải có công nghệ mới để xử lý hiệu quả nhằm đưa ra được các quyết định hiệu quả và tối ưu hóa được quá trình xử lý dữ liệu”

- Lĩnh vực công nghệ sinh học: Tập trung vào nghiên cứu để tạo ra những

bước nhảy vọt trong Nông nghiệp, Thủy sản, Y dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, hóa học và vật liệu

- Vật lý: Chế tạo robot thế hệ mới, máy in 3D, xe tự lái, các vật liệu mới

(graphene, skyrmions…) và công nghệ nano…

*.Mặt trái của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Phá vỡ thị trường lao động, khi tự động hóa lên ngôi sẽ thay thế dần cho lao động chân tay Robots thay thế con người trong nhiều lĩnh vực ví dụ như chăm sóc khách hàng, tư vấn tài chính, luật, xe tự lái phát triển…

2 Liên hệ với sự cải cách hành chính ở việt nam hiện nay.

- Cơ quan hành chính các cấp đều thực hiện hệ thống “Một cửa điện tử và dịch vụ công trực tuyến’’ trong giải quyết TTHC và đã đem lại nhiều tiện ích cho người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính một cách thuận lợi, nhanh chóng

- Mặt khác, hệ thống có thể kết nối trực tuyến đến Cổng Thông tin điện tử Chính phủ để cập nhật tiến trình xử lý hồ sơ,giải quyết nhanh chóng và thuận tiện, đáp ứng yêu cầu liên thông, yêu cầu quản lý, theo dõi, giám sát tiến trình giải quyết hồ sơ của các cơ quan quản lý nhà nước

- Bây giờ người dân không cần trực tiếp đến trụ sở cơ quan nơi làm TTHC, tiết kiệm thời gian chờ nộp hồ sơ, giấy tờ theo quy định và các chi phí có liên quan

- Người sử dụng tải về các mẫu đơn văn bản, khai báo để hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu, điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ Người sử dụng thanh toán lệ phí (nếu có) trực tuyến Việc trả kết quả có thể được thực hiện trực tuyến hoặc gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến người sử dụng

- Thông qua việc ứng dụng phần mềm điện tử, các cơ quan, tổ chức nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn các tỉnh dễ dàng trao đổi thông tin, tiếp nhận những ý kiến, kiến nghị với tổ chức, cá nhân dưới dạng thư điện tử, góp phần cải cách hành chính, giảm văn bản giấy tờ, vừa tăng cường tính đồng bộ của các ứng dụng giải quyết TTHC, vừa giảm chi phí và thời gian thực hiện

Câu 3 Phân tích những ứng dựng của công nghệ thông tin trong lĩnh vực pháp luật ?

Ứng dụng CNTT là giải pháp căn bản để thực hiện nhiệm vụ của bộ, ngành tư pháp trong bối cảnh biên chế tiếp tục giảm, đòi hỏi phải cải cách thủ tục hành chính và giảm chi phí vận hành quản lý hành chính Đồng thời, cần ưu tiên một số hoạt động trên các lĩnh vực Đăng ký hộ tịch; Thi hành án dân sự; phần mềm công khai hóa việc thẩm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật và quá trình xử lý, kiểm tra văn bản; đơn giản hóa, rút bớt giấy tờ hành chính

- Tuyên truyền pháp luật

- Xây dựng pháp luật điện tử ( tương tác, tư vấn Online, hỗ trợ pháp luật trực tuyến…)

- Hệ thống định vị (GPS) tố giác tôi phạm

- Sử dụng công nghệ thông tin trong xác minh con dấu chữ ký số

- Ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký khai sinh, nơi cư trú, giấy tờ tùy thân

- Góp phần xây dựng, hoàn thiện thể chế pháp luật

>> Thúc đẩy cải cách hành chính,tư pháp tạo ra phương thức làm việc mới; giúp người dân dễ dàng, thuận lợi trong tiếp cận với thông tin về pháp luật; khai thác, sử dụng pháp luật để tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội, thực hiện và bảo vệ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp; tạo sức lan tỏa lớn đến đông đảo người dân trong xã hội và sự đồng thuận trong xã hội trong thực thi chính sách, pháp luật

Câu 4 Trình bày những đặc điểm của toàn cầu hóa kinh tế ? Những thách thức của việt nam khi tham vào quá trình toàn cầu hóa kinh tế ?

KN:Toàn cầu hóa kinh tế là quá trình LLSX và QHSX vượt ra khỏi biên

giới của quốc gia, khu vực và có sự lan tỏa trên phạm vi toàn cầu Trong đó vốn ,tiền tệ hàng hóa ,thông tin,công nghệ ,lao động…đc luôn chuyển giữa các quốc gia ,khu vực và hình thành nên sự phân công quốc tế Các nước có quan hệ mât thiêt với nhau về kinh tế ,vừa hợp tác vừa đấu tranh trong toàn cầu hóa kinh tế

1 Những đặc điểm của toàn cầu hóa kinh tế.

- Toàn cầu hóa kinh tế mang tính chất hai mặt :vừa có tác động tích cực vừa

có tác động tiêu cực đến đời sống kinh tế-xã hội của mỗi nước

+ Tích cực :có sự phát triển vượt bậc của LLSX thúc đẩy tốc độ phát triển và trình độ xã hội hóa LLSX;mở rộng thị trường,giao lưu hàng hóa ,dịch vụ…do giảm bớt hàng rào thuế quan

+ Tiêu cực : Do toàn cầu hóa kinh tế chịu sự thao túng của các nc TBCN phát triển nên sự phân cực giàu nghèo giữa các nc ,cũng như từng nc ngày càng xa -Toàn cầu hóa kinh tế là một xu thế tất yếu bởi vì :

+ Các nc muốn mở rộng quan hệ quốc tế

+ Mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hóa

+ Khoa học kỹ thuật ( độc quyền sản phẩm ,xuyên quốc gia )

+ Nguồn tư liệu sản xuất ở mỗi nước

- Xu thế hợp tác diễn ra ngày càng tăng kéo theo đó là sự phát triển của thị trường toàn cầu đc tăng cường

- Toàn câu hóa hình thành nên khu vực kinh tế ,tổ chức kinh tế nhằm điều tiết thị trường toàn cầu vd: WTD,TPP,WB…

- Kinh tế phi vật thể ngày càng thoát ly kinh tế hiện vật và tồn tại độc lập ,kiến cho tòan cầu hóa kinh tế rất dễ bị xáo động bởi các cuộc khủng hoảng

- Xu thế đa cực hóa kinh tế thế giới.Toàn cầu hóa do các nc lớn chi phối ,dẫn đến sự tranh giành lợi giữa các trung tâm kinh tế lớn và hình thành xu hướng

đa cực hóa kinh tế thế giới

- Phân cực giữa các nc phát triển với các nc đang phát triển vẫn sâu sắc nhưng thế và lực của các nc đang phát triển ngày càng tăng lên

- Toàn cầu hóa làm gia tăng quá trình hợp tác và chuyển giao công nghệ

2 Những thách thức của việt nam khi tham vào quá trình toàn cầu hóa kinh tế.

- Tác động tiêu cực: cạnh tranh yếu ( công nghệ, nhân lực, trình độ, sản

phẩm, )

- Tự do hóa thương mại từ toàn cầu hóa mang lợi ích lớn hơn cho các nước phát triển Việt Nam là nước đang phát triển phải tiến hành chuyển giao công nghệ (công nghiệp lạc hậu), tạo nguy cơ tụt hậu

- Phải kêu gọi, gọi thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mở rộng sản xuất, giải quyết về vấn đề việc làm

→ Cạn kiệt tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường

- Toàn cầu hóa giúp hội nhập với nền kinh tế Nhưng mặt khác lại làm ảnh hưởng an ninh quốc gia, đặc biệt là lệ thuộc về kinh tế, thao túng thị trường,

nợ công tăng lên, làm gia tăng sự phân hóa kinh tế, bất công xã hội gia, tăng khoảng cách các nước trong khu vực

- Nguy cơ chảy máu chất xám

- Chậm đổi mới nền kinh tế Nhiều rào cản trong quá trình hội nhập

Câu 5 Phân tích nguồn gốc của độc quyền ? Vì sao nhà nước độc quyền với một số sản phẩm,hàng hóa và dịch vụ ?

1 Nguồn gốc của độc quyền.

- Độc quyền xuất hiện là kết quả của quá trình cạnh tranh : Quá trình cạnh tranh sẽ làm cho những doanh nghiệp nào kém hiệu quả, có những quyết định kinh doanh sai lầm sẽ bị những doanh nghiệp khác làm ăn hiệu quả hơn thôn tính, chiếm lĩnh thị trường

- Do được chính phủ nhượng quyền khai thác thị trường: Nhiều hãng trở thành độc quyền là nhờ được chính phủ nhượng quyền khai thác một thị trường nào đó

ví dụ:Các địa phương cho phép một công ty duy nhất cung cấp nước sạch trên địa bàn địa phương mình

- Ưu thế công nghệ: hệ một công ty độc quyền có thể tích hợp và sử dụng công nghệ tốt nhất một trong sản xuất hàng hóa ra trong khi các doanh nghiệp mới không đủ quy mô tài chính để áp dụng công nghệ tốt nhất

- Không có hàng hóa thay thế: Một công ty độc quyền bán một sản phẩm tốt

mà không có sản phẩm thay thế, làm cho cho nhu cầu về lợi ích tương đối không đàn hồi, Độc Quyền trích lợi nhuận tích cực

- Do chế độ bản quyền đối với phát minh, sáng chế và sở hữu trí tuệ: Chế độ

bản quyền là một cơ chế bảo vệ quyền lợi của những nhà phát minh, khuyến khích họ đầu tư công sức, thời gian và tiền của vào hoạt động nghiên cứu và triển khai, góp phần nâng cao năng suất lao động và đời sông tinh thần cho xã hội

- Do sở hữu được một nguồn lực đặc biệt : Việc nắm giữ được một nguồn lực hay một khả năng đặc biệt nào đó cũng sẽ giúp người sở hữu có được vị thế độc quyền trên thị trường

Vd: Thái nguyên độc quyền thép hầu như các tỉnh ở phía bác

- Do có khả năng giảm giá thành khi mở rộng sản xuất : Có nhiều hãng cùng cung cấp một dịch vụ trở nên không hiệu quả và hãng nào đã có mặt trong thị trường từ trước thì có thể liên tục giảm giá khi mở rộng sản xuất biến đó thành một hàng rào hữu hiệu ngăn cản sự xâm nhập thị trường của những hãng mới (TH này là độc quyền tự nhiên)

2 Vì sao nhà nước độc quyền với một số sản phẩm,hàng hóa và dịch vụ.

Câu 6 Nền kinh tế tri thức là gì ? Ý nghĩa của việc nghiên cứu nền kinh

tế tri thức đối với sinh viên hiện nay ?

1 Nền kinh tế tri thức.

Nền kinh tế tri thức là nền kinh tế có hiệu quả cao,tiêu hao vật chất giảm thiểu ,phát triển nhanh và bền vững.Là kết của việc sử dụng có hiệu quả tri thức mới của nhân loại và phát huy năng lực sáng tạo của con người trong mọi lĩnh vực.Là sự sáng tạo và vận dựng những hiểu biết của con người vào quá trinh kinh tế để tao ra hiệu quả và năng suốt cao trong nên kinh tế

Nền kinh tế tri thức dựa trên 4 tiêu chí:

1 GDP trên 70% là do các nhà sản xuất và dịch vụ ứng dụng công nghệ cao mang lại

2 cơ cấu giá trị gia tăng, tăng trên 70% là kết quả của lao động trí óc

4 vốn sản xuất, trên 70% là vốn về con người.

2 Ý nghĩa của việc nghiên cứu nền kinh tế tri thức đối với sinh viên hiện nay.

- Nền kinh tế tri thức phù hợp với sinh viên hiện nay, Những đối tượng phù hợp nhất trong vấn đề nghiên cứu, học tập, tìm hiểu, khám phá, cũng như lĩnh

hộ những điều mới mẻ của tri thức để hướng tới mục tiêu đổi mới, phát triển đất nước trong tương lai

- Cung cấp cho sinh viên về yêu cầu của thời đại đó là “yêu cầu về tri thức” trong mọi công việc, muốn có tri thức thì không có con đường nào khác là phải tự học, tự nghiên cứu, tự hoàn thiện, điện học tập ở trường, ngoài xã hội, học suốt đời

- Tri thức mà sinh viên có được phải là tri thức khoa học công nghệ, tức là hàm lượng nội dung khoa học phải cao, là tinh hoa của nhân loại ; tri thức đã có phải chuyển hóa thành công nghệ - kỹ năng, bí kíp,bí quyết nghề của bản thân mình mới khẳng định được trong cuộc sống

- Hàm lượng tri thức phải vừa rộng ( bao trùm xã hội, đan xen nhau) đồng thời là phải sâu sắc, chuyên môn hóa một nghề, có ý thức nghề nghiệp

- Tài nguyên, tài sản lớn nhất của xã hội là tri thức mà ko phải là các loại của cải khác

Câu 7: phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý Lấy ví dụ minh họa

Tiêu

chí

Về

chức

năng

chủ yếu là đề ra chủ trương, chính sách, khơi dậy nguồn lực

( hoạt động: nghĩ, nói )

Quán triệt, đề ra kế hoạch chấp hành chủ trương, chính sách

người lãnh đạo ( hoạt động: làm, thực hiện )

nguyên

tắc

Đề ra chủ trương, chính sách ở tầng chiến lược, quyết sách những vấn đề quan trọng, tiền đồ, vận mệnh, tổ chức, cơ quan

- Trực tiếp điều hành chỉ tay, phân nguồn lực ;

- Xây dựng kế hoạch, các bước thực hiwwjn công việc cụ thể, hàng ngày trước mắt

Về

phươn

g pháp

Nhà lãnh đạo chủ yếu

là động viên thuyết phục, tác động vào ý

thức của đối tượng

Nhà quanr lý cần sử dụng nhuần nhuyễn các công cụ quản lý, linh hoạt, có rắn có mềm, thậm trí cưỡng chế khi cần thiết

Về vị

trí

Nhà quản lý là linh hồn của tổ chức, giữ vị trí tối cao

Nhà quản lý là người chấp hành giữ vị trí thấp hơn

Về tính

chịu

trách

nhiệm

Nhà lãnh đạo chịu trách nhiệm gián tiếp tầng chiến lược

Nhà quản lý chịu trách nhiệm trực tiếp, cụ thể, trách nhiệm cá nhân

Về hiệu

quả

Hiệu quả công tác lãnh đạo được đo lường gián tiếp thông qua thời gian dài

Hiệu quả quản lý đo lường trực tiếp, ngay trước mắt, xác định được ngay tinh hợp lý hiệu quả hay phi hiệu quả

VD: Trong một cửa hàng thời trang, người lãnh đạo là chủ của cửa hàng, là người đưa ra những quyết định, sáng kiến, bước đi để phát triển cửa hàng của mình Còn quản lý là người sẽ giám sát sự ổn định của cửa hàng, điều phối nhân viên thực hiện đúng chỉ đạo, hướng đi mà người lãnh đạo đã đặt ra, đảm bảo mọi thứ diễn ra đúng kế hoạch

Câu 8: Phương pháp quản lý là gì? Phân tích một số phương pháp quản lý cơ bản Đặc trưng của phương pháp quản lý.

1. PPQL là tổng thể các cách thức mà chủ thể nhà quản lý sử dụng sử dụng công

cụ tác động đến đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu hiệu quả của quản lý

2. Một số phương pháp quản lý cơ bản:

a. Phương pháp sử dụng quyền lực:

 Quyền lực chuyên quyền: từ chủ thể quản lý sử dụng quyền lực một cách