Tiết 107: HỘI THOẠICâu 1: Quan hệ giữa các nhân vật Tham gia hội thoại trong đoạn trích đã cho là quan hệ gì?. Với quan hệ gia tộc, người cô đã xử sự không đúng với thái độ chân thành th
Trang 1GV: Dương Thị Bích Hiền
Trang 3Kiểm tra bài cũ:
Em hãy thực
hiện một hành
động nói? Nó thuộc
kiểu hành động nói gì?
Trang 4Tiết 107: HỘI THOẠI
Câu 1: Quan hệ giữa các nhân vật Tham gia hội thoại trong đoạn trích đã cho là quan hệ gì?
Ai ở vai trên? Ai ở vai dưới?
Quan hệ gia tộc
Người cô của Hồng: vai bề trên
Chú bé Hồng : vai người dưới I.Vai xã hội trong hội thoại:
Trang 5Kẻ dưới
Trang 6Câu 2: Cách ứng xử của người cô có
gì đáng chê trách?
Với quan hệ gia tộc, người cô đã xử sự không đúng với thái độ chân thành thiện chí của tình cảm ruột thịt Với tư cách
là người lớn tuổi, vai bề trên, người
cô đã không có thái độ đúng mực của
người lớn đối với trẻ em.
Trang 7Câu 3: Tìm chi tiết cho thấy nhân vật chú
bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất
bình của mình để giữ thái độ lễ phép?
…tôi cúi đầu không đáp
…tôi lại im lặng cúi đầu
xuống đất…cổ họng tôi
đã nghẹn ứ khóc không
ra tiếng
Trang 8Vì sao Hồng phải làm như vậy?
Vì Hồng là người thuộc vai dưới, có bổn
phận tôn trọng người trên.
Vai xã
hội là
gì?
Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với
người khác trong cuộc thoại
Trang 9Vai xã hội được xác định bằng các quan
hệ xã hội nào?
Trang 10xã hội của mỗi người cũng đa dạng, nhiều chiều.Khi ta tham gia hội thoại, mỗi người cần xác định vai của mình để chọn cách nói cho phù hợp.
Trang 11A gặp B trên
xe buýt, đã quen biết nhau.
THỰC HÀNH 1: Đóng vai A , B và thực hiện cuộc hội thoại trong 2 tình huống sau:
Trang 12THỰC HÀNH 2: Đóng vai mẹ - cô giáo và con - học sinh, thực hiện 2 cuộc hội thoại ngắn trong 2 hoàn cảnh sau:
a/ Ở trường
(trong lớp học)
Trang 13Lưu ý: Khi tham gia giao tiếp, thực hiện hội thoại trong cuộc sống hàng ngày cần phải dựa vào hoàn cảnh , quan hệ xã hội để xác định đúng vai hội thoại của mình.Từ đó sử dụng
ngôn ngữ , có cử chỉ điệu bộ, bày tỏ thái độ … cho phù hợp.
Trang 14HỊCH TƯỚNG
Trang 15Các chi tiết thể hiện
nhìn chủ nhục
mà không biết
lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn…
Trang 16Nếu các ngươi biết
chuyên tập sách
theo lời dạy bảo của
ta, thì mới phải đạo
thần chủ…Ta viết
bài hịch này để các
ngươi biết bụng ta.
Các chi tiết biểu hiện
sự khoan dung
Trang 17Bài tập 2: Đọc đoạn trích trong SGK và
thực hiện theo yêu cầu câu hỏi:
a/Dựa vào đoạn trích và những điều đã biết về chuyện “Lão Hạc” , hãy xác định vai xã hội
của 2 nhân vật tham gia cuộc hội thoại trên!
Trang 18Xét về
điạ vị
xã hội
Xét về tuổi tác
Trang 19b/ Tìm những chi tiết trong lời hội thoại của nhân vật, qua lời miêu tả của nhà văn cho thấy thái độ vừa kính trọng, vừa thân tình của nhân vật ông giáo đối với Lão Hạc?
Trong cử chỉ: Ông giáo nói với Lão Hạc
những lời lẽ ôn tồn, thân mật nắm lấy vai lão, mời lão hút thuốc, uống nước, ăn khoai.
Trong lời lẽ:
- gọi “cụ” xưng hô gộp: “ ông - con mình”
thể hiện sự kính trọng người già
Trang 20
-c/ Những chi tiết nào trong lời thoại của Lão Hạc và lời miêu tả của nhà văn nói lên thái độ vừa quí trọng vừa
thân tình của Lão Hạc đối với ông giáo?
Lão Hạc gọi người đối thoại
với mình là “ông giáo”
,dùng từ “dạy” thay cho từ
nói, thể hiện sự tôn trọng;
xưng hô gộp 2 người là
“chúng mình”; các câu nói
Thể hiện sự thân
tình.
Trang 21d/Những chi tiết nào thể
hiện tâm trạng không vui
và sự giữ ý của Lão Hạc?
Hạc
Trang 22Hãy thuật lại một cuộc trò chuyện mà em
đã được đọc đã chứng kiến hoặc tham gia.
Phân tích vai xã hội của những người
tham gia cuộc thoại, cách đối xử của họ với nhau thể hiện qua lời thoại và những cử chỉ
thái độ kèm theo lời.
Bài tập 3:
Trang 23DẶN DÒ:
1/Cần nắm vững vai xã hội trong từng tình huống cụ thể để có cách hội thoại phù hợp.
2/ Ca dao:
“Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
3/ Cần có ý thức vận dụng vào thực tiễn cuộc sống
thường ngày để quan hệ giữa mình với mọi người tốt đẹp.
4/ Chuẩn bị tiếp các kiến thức và bài tập cho tiết sau: Chú ý tập hội thoại theo BT ở SGK.