giáo án vật lí 12- tuần 33&34

kiến thức: Ôn tập, củng cố kiến thức về bài cấu tạo của hạt nhân, năng lượng liên kết hạt nhân… 2.. Kĩ năng: Vận dụng các kiến thức trên để giải bài tập trong sgk và các bài tập tương tự

BÀI TẬP

1 kiến thức: Ôn tập, củng cố kiến thức về bài cấu tạo của hạt nhân, năng lượng liên kết hạt nhân…

2 Kĩ năng: Vận dụng các kiến thức trên để giải bài tập trong sgk và các bài tập tương tự

3 Thái độ: Trung thực, tập trung giải bài tập

II- CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Bài giải các bài tập, các bài tập trong giấy trong, máy chiếu OverHez,…

2 Học sinh: Bài giải các bài tập trong sgk, nháp, máy tính,

III- CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh, đồng phục,

2 Kiểm tra bài cũ: * Trình bày cấu tạo của hạt nhân nguyên tử? Kí hiệu của HN, giải thích các kí hiệu? Các HN

thế nào được gọi là đồng vị? Ví dụ

* Viết công thức tính năng lượng liên kết hạt nhân và năng lượng liên kết riêng của hạt

nhân? Giải thích các kí hiệu? đơn vị?

3 Giảng bài mới:

 HS đọc, tóm tắt và ?

Cho HN 27Al

13

- Tìm số nuclon trong HN

- Tìm số nơtron trong HN

 GV hướng dẫn hs định hướng giải bài tập

 HS đọc, tóm tắt và ?

Hoàn chỉnh các phản ứng sau:

n Be

0

7 4

6

He Li

2

7 3

10

He S

2

32 16

35

* Hướng dẫn học sinh dựa vào hai định luật bảo

toàn điện tích và số khối đễ làm

 Hs lần lượt đọc, phân tích và chọn đáp án các

câu hỏi trắc nghiệm trong sgk?

( BT 3,4,5 sgk trang 180)

(BT 1,2,3,4,5,6,8,9,10 sgk trang 187)

Bài tập 6/180 sgk Hạt nhân 27Al

13 so sánh với A X

Z suy ra:

 A = 27: có 27 nuclôn trong hạt nhân

 Z = 13: có 13 proton trong HN

 N = A – Z = 14: có 14 nơtron trong HN

Bài tập 7/187 sgk Các phản ứng hoàn chỉnh:

1 0

7 4

2 1

6

He Li n

2

7 3

1 0

10

He S p

2

32 16

1 1

35

 Các câu hỏi trắc nghiệm Hướng dẫn hs chọn đáp án và ghi nhớ

4 Củng cố:

- Học sinh về xem lại các bài tập

- Làm thêm một số bài tập cùng dạng ở sách bài tập

5 Hướng dẫn, dặn dò:

- Học sinh tìm hiểu bài máy phát điện xoay chiều

- Ôn tập chuẩn bị kiểm tra một tiết

Bài 37 PHÓNG XẠ

Ngày soạn: 29 /03/2010

Tiết số: 61 Tuần: 33

Ngày soạn: 29 /03/2010

Tiết số: 62- 63 Tuần: 33

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Nêu được hạt nhân phóng xạ là gì

- Viết được phản ứng phóng xạ , -, +

- Nêu được các đặc tính cơ bản của quá trình phóng xạ

- Viết được hệ thức của định luật phóng xạ Định nghĩa được chu kì bán rã và hằng số phân rã

- Nêu được một số ứng dụng của các đồng vị phóng xạ

4 2 Kĩ năng: Vận dụng các kiến thức trên để giải bài tập trong sgk và các bài tập tương tự

5 Thái độ: Trung thực, tập trung giải bài tập

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Một số bảng, biểu về các hạt nhân phóng xạ; về 3 họ phóng xạ tự nhiên.

2 Học sinh:

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ.

Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu về hiện tượng phóng xạ

- Thông báo định nghĩa phóng xạ

- Y/c HS đọc Sgk và nêu những dạng

phóng xạ

- Bản chất của phóng xạ  và tính

chất của nó?

- Hạt nhân 22688Raphóng xạ   viết

phương trình?

- Bản chất của phóng xạ - là gì?

- Thực chất trong phóng xạ - kèm

theo phản hạt của nơtrino (00 ) có

khối lượng rất nhỏ, không mang điện,

chuyển động với tốc độ  c

Cụ thể: 01n 11p01e 00

- Hạt nhân 146Cphóng xạ -  viết

phương trình?

- Bản chất của phóng xạ + là gì?

- Thực chất trong phóng xạ + kèm

theo hạt nơtrino (00 ) có khối lượng

rất nhỏ, không mang điện, chuyển

động với tốc độ  c

Cụ thể: 11p 01n01e  00

- Hạt nhân 127Nphóng xạ +  viết

phương trình?

- Tia - và + có tính chất gì?

- HS ghi nhận định nghĩa hiện tượng phóng xạ

- HS nêu 4 dạng phóng xạ: , -, + 

- HS nêu bản chất và tính chất

226 222 4

88Ra 86Rn2He

Hoặc: 22688Ra  22286Rn

 

- HS đọc Sgk để trình bày

14 14 0 0

6C 7N1e0 Hoặc: 146C   147N

 

- HS đọc Sgk để trình bày

12 12 0 0

7N 6C1e0 Hoặc: 127N   126C

 

- HS nêu các tính chất của tia - và +

I Hiện tượng phóng xạ

1 Định nghĩa

(Sgk)

2 Các dạng phóng xạ

a Phóng xạ 

4 4

2 2

A A

Z X Z Y He



Dạng rút gọn:

4 2

Z X  Z Y



 

- Tia  là dòng hạt nhân 24He

chuyển động với vận tốc 2.107m/s Đi được chừng vài

cm trong không khí và chừng vài m trong vật rắn

b Phóng xạ 

Tia - là dòng êlectron (10e)

0 0

1 1 0

Z X ZY e  Dạng rút gọn:

1

Z X  Z Y



 

c Phóng xạ  +

- Tia + là dòng pôzitron (01e)

0 0

1 1 0

Z X Z Y e  Dạng rút gọn:

1

Z X  Z Y



 

* Tia - và + chuyển động với tốc độ  c, truyền được vài mét trong không khí và vài mm trong kim loại

d Phóng xạ 

- Trong phóng xạ - và +, hạt nhân

con sinh ra ở trạng thái kích thích 

trạng thái có mức năng lượng thấp

hơn và phát ra bức xạ điện từ , còn

gọi là tia 

* Các em có biết các tia phóng xạ

có ảnh hưởng gì tới môi trường

không? (nguồn gốc? Tác hại? Ứng

dụng…) * Nguồn gốc chủ yếu từ các công trình, nhà máy nguyên tử và các vụ thử vũ khí

hạt nhân

* Tác hại: gây dột biến ở người và sinh vật, gây các bệnh di truyền, ung thư, mù màu, quái thai…

* Ngoài ra người ta chủ động tạo ra một

số đồng vị phóng xạ để thực hiện một nghiên cứu khoa học…

E2 – E1 = hf

- Phóng xạ  là phóng xạ đi kèm phóng xạ - và +

- Tia  đi được vài mét trong bêtông và vài cm trong chì

Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu về định luật phóng xạ

- Y/c HS đọc Sgk và nêu các đặc tính

của quá trình phóng xạ

- Gọi N là số hạt nhân ở thời điểm t

Tại thời điểm t + dt  số hạt nhân

còn lại N + dN với dN < 0

 Số hạt nhân phân rã trong thời gian

dt là bao nhiêu?

 Số hạt nhân đã phân huỷ -dN tỉ lệ

với đại lượng nào?

- Gọi N0 là số hạt nhân của mẫu

phóng xạ tồn tại ở thời điểm t = 0 

muốn tìm số hạt nhân N tồn tại lúc t

> 0  ta phải làm gì?

 ln | | N0 0t

N

 ln|N| - ln|N0| = -t

0

| |

ln

| |

t



- Chu kì bán rã là gì?

0

0

1

N

 T = ln2  T ln 2 0,693

- Chứng minh rằng, sau thời gian t =

xT thì số hạt nhân phóng xạ còn lại là

- HS đọc Sgk để trả lời

- Là -dN

- Khoảng thời gian dt và với

số hạt nhân N trong mẫu phóng xạ: -dN = Ndt

N

- HS đọc Sgk để trả lời và ghi nhận công thức xác định chu

kì bán rã

- Theo quy luật phân rã:

0 0

t t

N

N N e

e







Trong đó, ln 2

T

 

 et (eln2)T t 2T t

II Định luật phóng xạ

1 Đặc tính của quá trình phóng xạ

a Có bản chất là một quá trình biến đổi hạt nhân

b Có tính tự phát và không điều khiển

được

c Là một quá trình ngẫu nhiên.

2 Định luật phân rã phóng xạ

- Xét một mẫu phóng xạ ban đầu

+ N0 sô hạt nhân ban đầu

+ N số hạt nhân còn lại sau thời gian t

N N e 

 Trong đó  là một hằng số dương gọi là

hằng số phân rã, đặc trưng cho chất phóng

xạ đang xét

3 Chu kì bán rã (T)

- Chu kì bán rã là thời gian qua đó số lượng các hạt nhân còn lại 50% (nghĩa là phân rã 50%)

ln 2 0,693

T

- Lưu ý: sau thời gian t = xT thì số hạt nhân

phóng xạ còn lại là:

0

2x

N

N 

2x

N

N 

- Y/c HS đọc Sgk về độ phóng xạ, và

chứng minh H H e0  t



 khi t = xT  0

2x

N

N 

4 Độ phóng xạ (H) (Sgk)

Hoạt động 6 ( phút): Giao nhiệm vụ về nhà.

- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Ghi những chuẩn bị cho bài sau

IV RÚT KINH NGHIỆM

BÀI TẬP I- MỤC TIÊU 1 kiến thức: Ôn tập, củng cố kiến thức về bài phóng xạ… 2 Kĩ năng: Vận dụng các kiến thức trên để giải bài tập trong sgk và các bài tập tương tự

3 Thái độ: Trung thực, tập trung giải bài tập II- CHUẨN BỊ: 1 Giáo viên: Bài giải các bài tập, các bài tập trong giấy trong, máy chiếu OverHez,… 2 Học sinh: Bài giải các bài tập trong sgk, nháp, máy tính,

III- CÁC BƯỚC LÊN LỚP: 1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh, đồng phục,

2 Kiểm tra bài cũ: * Trình bày Định nghĩa hiện tượng phóng xạ.Các dạng phóng xạ? Đặc điểm của từng dạng? * Nêu định luật phóng xạ? Biểu thức của định luật? Giải thích? Biểu thức của chu kì bán rã? 3 Giảng bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung  Hs lần lượt đọc, phân tích và chọn đáp án các câu hỏi trắc nghiệm trong sgk?

 Hs dựa vào kiến thức phần các dạng phóng xạ

đễ trả lời

 Các câu hỏi trắc nghiệm Hướng dẫn hs chọn đáp án và ghi nhớ

 Câu 2/194 sgk Quá trình phóng xạ hật nhân là phản ứng hạt nhân tỏa năng lượng

 Câu 3/194 sgk Trong số các tia:  ,   ,   ,  thì tia  có khả năng đậm xuyên mạnh nhất, tia  có khả năng đâm xuyên yếu nhất

 Câu 4/194 sgk Quá trình phóng xạ  không có sự thay đổi cấu tạo hạt nhân

 Câu 5/194 sgk Trong quá trình phóng xạ, số lượng hạt nhân phân Ngày soạn: 05 /04/2010

Tiết số: 64 Tuần: 34

* Học sinh dựa vào định luật phóng xạ để trả lời hủy giảm đi với thời gian t theo qui luật

e t

4 Củng cố:

- Học sinh về xem lại các bài tập

- Làm thêm một số bài tập cùng dạng ở sách bài tập

5 Hướng dẫn, dặn dò:

- Học sinh tìm hiểu bài máy phát điện xoay chiều

- Ôn tập chuẩn bị kiểm tra một tiết

6 RÚT KINH NGHIỆM:

Tổ trưởng kí duyệt 22/03/2010

HOANG ĐỨC DƯỠNG