giao an tin 2010-2011

đánh giá cuối bài: - Thông qua bài trên các em phải năm đợc sự phát triển cũa Tin học - Tâm quan trọng cũa nó trong đời sống - Biết đợc tin học là gì... - Cũng cố hiểu biết ban đầu về ti

Trang 1

Một số khái niệm cơ bản cũa tin học

-Biết tin học là một ngành khoa học

-Biết đợc sự phát triển cũa tin học trong xã hội

-Biết một số ứng dụng tin học, và máy tính điện tử trong các hoạt động đời sống

b Giáo dục t tởng:

- Có t tởng và thái độ đúng đắn khi học môn tin học, có ý thức học tập môn này

II đồ dùng dạy học:

1 Chuẩn bị cũa giáo viên:

- Máy chiếu và các đoạn phim có sử dụng CNTT

2 Chuẩn bị cũa học sinh

- SGK

III Kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra tình hình tiếp cận tin học cũa hs

IV Hoạt động dạy - học:

* Đặt vấn đề: Chúng ta nhắc đến Tin học nhng nó thực chất là gì thi ta cha đợc

biết và những hiểu biết về nó là rất ít Vậy ta sẽ tìm hiểu về nó thông qua bài

“ Tin học là một ngành khoa học“

1 Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành và phát triển cũa tin học

a Mục tiêu: Học sinh biết đợc sự hình thành và phát triển trong xã hội hiện nay

-Khi ta nói đến Tin học là ta nói đến

máy tính cũng nh dữ liệu trong máy đợc

lu trữ và xử lý phục vụ cho các mục đích

khác nhau trong mỗi lĩnh vực trong đời

- Nghe và tìm hiểu các lĩnh vực có sửdụng tin học

Trang 2

Giáo án: Tin học khối 10

sống xã hội ( Đợc ứng dụng trong mọi

lĩnh vực, lấy vd) Vậy tin học là gì?

- Hãy kể tên những ngành trong thực tế

có dùng đến sự hổ trợ cũa Tin học

Tại sao nó phát triển nhanh và mang

lại nhiều lợi ích cho con ngời nh thế?

(Nh Y tế, th viện, )Suy nghĩ trả lời

2 Hoạt động 2: Đặc tính và vai trò cũa máy tính điện tử.

- Máy tính có thể làm việc đợc 24/24 giờ

- Tốc độ xử lý thông tin nhanh, độ chính xác cao

- MT lu trữ đợc một lợng TT lớn

- MT liên kết thành mạng và có thể chia sẽ TT với nhau

- Máy tình ngày càng gọn nhề và phổ biến

c Các bớc tiến hành

* Vai trò.

- Ban đầu máy tinh ra đời chỉ với mục

đích cho tính toán đơn thuần, đần dần

nó không ngừng đợc cải tiến và hổ trợ

cho rất nhiều lĩnh vực khác nhau

- Ngày nay máy tính đã xuất hiện khắp

nơi, chúng hổ trợ hoặc thay thế hoàn

toàn con ngời

- Đọc SGK và nêu lên đợc vai trò cũatin học trong cuộc sống hàng ngày

* Một số đặc tính.

- Chia thành 4 nhóm, mỗi nhóm đa ra

một đặc tính và lấy ví dụ cụ thể cho đặc

- Máy tính có thể làm việc đợc 24/24giờ

Vd: Các máy chũ chay 24/24

Trang 2

Trang 3

- Quan sát và bổ sung cho các nhóm

Vd: Lên mạng tải về một trng web nao

đó

- Máy tình ngày càng gọn nhề

và phổ biến

VD: Máy tính xách tay

3 Hoạt động 3: Tìm hiể các thuật ngự tin học và k/n tin học

a Mục tiêu: Học sinh biết đợc k/n tin học là gì?

b Nội dung:

- Tin học là một ngành khoa học có mục tiêu là phát triển và sử dụng máy tính

điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất TT, phơng pháp thu thập, lu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền TT và ứng dụng vào lĩnh vực khác nhau cũa đời sống XH

* Khái niệm về Tin học

HS: trả lời câu hỏi

(Tin học là một ngành khoa học có mục tiêu là phát triển và sử dụng máy tính điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất TT, phơng pháp thu thập, lu

Trang 4

- Tin học là một ngành khoa học dựa

trên máy tính điện tử

- Nó nghiên cứu cấu trúc, tính chất

chung cũa thông tin

- Nghiên cứu quy luật phơng pháp thu

thập, biến đổi truyền thông tin và ứng

dụng cũa nó trong đời sống XH

trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền TT và ứng dụng vào lĩnh vực khác nhau cũa

đời sống XH)

V đánh giá cuối bài:

- Thông qua bài trên các em phải năm đợc sự phát triển cũa Tin học

- Tâm quan trọng cũa nó trong đời sống

- Biết đợc tin học là gì

Vi Câu hỏi trách nghiệm:

Câu 1: Thuật ngữ tin học là

-Tiết CT : 02- 03

Đ2 thông tin và dữ liệu

Trang 4

Trang 5

I Mục tiêu:

a Kiến thức:

- Biết k/n TT, lợng TT, các dạng TT, mã hoá TT cho máy tính

- Biết đợc các dạng biểu diễn TT trong máy tính

- Hiểu đơn vi đo thông tin

1 Chuẩn bị cũa giáo viên:

- Máy chiếu và các dạng dữ liệu

2 Chuẩn bị cũa học sinh:

- SGK

- Hãy cho biết một số thuật ngữ Tin học đợc sử dụng?

- Nêu một số đặc tính cũa MTĐT?

IV Hoạt động dạy - học:

* Đặt vấn đề: Để biết về một đối tợng nào đó ta cẩn phải tìm hiểu các thông tin về nó

Vậy để biết đợc Thông tin là gì, dữ liệu là gì, ta sẽ học bài “Thông tin và dữ liệu“

1 Hoạt động 1: Tìm hiểu k/n thông tin và dữ liệu, đơn vị đo và các dạng thông tin

1 Khái niệm thông tin và dữ liệu

* Thông tin: Thông tin là sự phản ánh

các hiện tợng, sự vật cũa thế giới khách

quan và các hoạt động cũa con ngời

đó càng chính xác

VD: Mỗi học sinh chúng ta sẽ cóNgày sinh, nơi sinh, quê quán hoặcmua một ngòi bút thì phải biết nó là

Trang 6

- Dữ liệu là thông tin đợc đa vào mày

tính

loại gì, mực màu gì, đó là thông tin

Vậy thông tin là gì?

GV: Hãy lấy một số ví dụ khác

HS: Trả lời câu hỏi

2 Đơn vị đo thông tin.

Bit (Viết tắt cũa Binary Digital) là đơn

vị nhỏ nhất để đo lờng thông tin

VD: Giới tính cũa con ngời chỉ có thể

hoặc Nam hoặc Nữ Và quy ớc Nam là 1

- Ngoài ra ngời ta còn sử dụng các đơn

GV: (Chuyển vấn đề) muốn máy tínhnhận đợc một sự vật nào đó ta cầncung cấp cho nó đầy đũ TT về đối t-ợng này Có những TT luôn ở mộttrong 2 trạng thái hoặc đúng hoặc sai

Do vậy ngời ta nghỉ ra đơn vị Bit đểbiểu diễn TT trong máy tính

GV: Bit là lợng TT vừa đũ để xác địnhchắc chắn một sự kiện có 2 trạng thái

và khả năng xuất hiện cũa 2 trạng thái

đó nh nhau Ngời ta sử dụng 2 con số

1 và 0 trng hệ nhị phân để quy ớc

GV: Nếu 8 bóng đèn đó có bóng 3,5,7sáng còn lại tối thì các em biểu diễn

nh thế nào

HS: Đứng tại chổ trả lời

Trang 6

Trang 7

2 Hoạt động 2: Tìm hiểu cách mã hoá thông tin và cách biểu diễn nó.

a Mục tiêu: Biểu diễn TT trong máy tính

b Nội dung

- Mã hoá thông tin

- Biểu diễn thông tin

c Các bớc tiến hành

4 Mã hoá thông tin trong máy tính

Thông tin muốn máy tính xử lý đợc cần

chuyển hoá, biến đổi TT thành 1 dãy

Bit Cách làm nh vậy gọi là mã hoá TT

đợc chuyển đổi thành các ký hiệu màmáy có thể xử lý và việc chuyển đổi

nó gọi là mã hoá TT

Mỗi văn bản bảo gồm các kí tự thờng

và hoa và các chử số, các dấu phép

Trang 8

cũa kí tự Nếu dùng 8 bit để biểu diễn

thì gọi là mã ASCII nhị phân cũa kí tự

* Có hệ đếm không phụ thuộc vào vị trí

và hệ đếm phụ thuộc vào vị trí.

- Hệ chử cái la mã không phụ thuộc vào

vị trí

VD: X ở trong IX hay XI đều có nghĩa

là 10

- Hệ đếm cơ số thập phân, nhị phân,

hexa là hệ đếm phụ thuộc vào vị trí

VD: Số 1 trong 10 khác với số 1 trong

Hệ đếm không phụ thuộc vào vị trí là

nó năm ở vị trí nào cũng đều mangmột gí trị, Hệ đếm phụ thuộc vào vị trí

là nó nằm ở vị trí khác nhau thì có gítrị khác nhau

GV: Có nhiều hệ đếm khác nhau nênmuôn phân biệt số đợc biểu diễn ở hệnào ngời ta viết cơ số làm chỉ số dớicũa số đó

VD: 2227 910 616

GV: Hãy lấy một số vd

T2

Trang 8

Trang 9

* Biểu diễn số nguyên:

- Biểu diễn số nguyên với 1 byte nh sau:

GV: Mã hoá số nguyên 65 dùng baonhiêu byte

HS: Trả lời

ở toán học ngời ta dùng dấu (,) đểngăn cách phần nguyên và phần phân,nhng ở trong mày tính sẽ thay bằngdấu (.) và không dùng dấu nào đểngăn cách nhóm 3 chữ số đứng liền

Trang 10

b Thông tin loại phi số:

-Thông tin và đơn vị đo thông tin

-Cách biểu diễn thông tin

-Loại thông tin số và phi số.

VI Câu hỏi trác nghiệm

- Các bài tập cuối bài học.

Trang 11

- Cũng cố hiểu biết ban đầu về tin học, máy tính.

- Sử dụng bộ mã ASCII để mã hoá kí tự, số nguyên

- Viết đợc số thực dới dạng dấu phẩy động

b Kĩ năng:

- Biết đợc cách mã hoá cũa máy tính

- Biết biểu diễn các hệ đếm cơ số 10,2,16

- ổn định trật tự, tạo tâm lý tốt để bắt đầu tiết học

- Hệ đếm cơ số 10,2,16 sử dụng cscs ký hiệu nào

- Cách biểu diễn cũa hệ nhị phân Biểu diễn số 1012

IV Nội dung bài mới:

* Đặt vấn đề: Bài trớc ta đã học về tin học và máy tính, mã hoá thông tin, biểu diễn số

nguyên và số thực Hôm nay ta sẽ đi vào giải một số bài tập cụ thể

Bài tập a3 trang 16 GV: Hôm trớc ta đã học cách mã hoá

thông tin Ta đã mã hoá tính trạng sáng tối cũa bóng đèn, bây giờ ta làm tơng tự nh thế

GV: Gọi một số em lên bảng làm

Nhận xét kết quả

2 Sử dụng bảng mã ASCII để mã hoá GV: Thông tin đa vào máy tính đợc

Trang 12

3 Biểu diễn thông tin trong máy.

1112=1*22+1*21+1*20=7

1AE16=1*162+10*161+14*160=376

256 + 106 + 14 =376HS: Làm bài tập c1,c2 trang 16 trong SGK

V Cũng cố:

- Rút kinh nghiệm.

- Các em phải nắm kỉ cách sử dụng bảng mã ASCII để giải mã.

- Nắm chắc cách biểu diễn thông tin trong máy tính.

Đ3 Giới thiệu về máy tính

I Mục đích, yêu cầu:

- Biết đợc chức năng các thiết bị chính cũa máy tính

- Biết máy tính làm việc theo nguyên lí J Von Neumann

b Kĩ năng:

Trang 12

Trang 13

- ổn định trật tự, tạo tâm lý tốt để bắt đầu tiết học.

- Thông tin là gì? Kể tên các đơn vị đo thông tin

- Nêu khái niệm mã hoá thông tin, hãy biến đổi:

- 2310 -> Cơ số 2

- 11010012 -> Cơ số 10

* Đặt vấn đề: Tiến trớc ta đã học về thông tin và mã hoá thông tin Hôm nay tã sẽ tiếp

tục tìm hiểu về các thành phần cũa máy tính qua bài “Giới thiệu về máy tính“

Đ3 giới thiệu về máy tính

1 Khái niệm về hệ thông tin học

-Hệ thống tin học gồm 3 thành phần:

-Phần cứng

-Phần mềm

-Sự quản lý điều khiển cũa con ngời

* Hệ thống tin học là phơng tiện dựa

trên máy tính dùng để thực hiện các

loại thao tác nh: Nhận thông tin, xử lí

thông tin, lu trữ thông tin, đa TT ra.

GV: Hãy cho biết trong máy tính có những thiết bị nào?

Hs: Trả lời câu hỏi

GV: cho hs khác bổ sung

GV: Thống kê các thành phần trong máy tính

-Giải thích Phần cứng, phần mềm, sự quản lý cũa con ngời.

GV: Theo các em trong 3 thành phần thì thành phần nao quan trong nhất

HS: Trả lờiGV: Nói chung 3 thành phần thì phần nào cũng quan trọng, nhng phần thứ 3

là quan trọng nhất bởi ví nếu không có

sự điều khiển cũa con ngời thì những phần đó trở nên vô dụng

-Đa ra khái niệm

2 Sơ đồ cấu trúc cũa một máy tính:

* Gồm các bộ phận chính sau:

-Bộ xử lí trung tâm (CPU: Central

Processing Unit)

-Bộ nhớ trong (Main Memory)

-Bộ nhớ ngoài (Sencondary Memory)

-Thiết bị vào (Input Divice)

GV: Theo các em máy tính gồm bao

bộ phận

HS: Trả lời

GV: gọi hs bổ sung và ghi lại những

bộ phận đó Nhận xét và đa ra 4 bộ phận chính (Bộ xử lí trung tâm, bộ nhớ trong, bộ nhớ ngoài, thiết bị vào,

Trang 14

-Thiết bị ra (Output Divice) ra)

GV: Vẽ sơ đồ cấu trúc mày tínhHS: Thảo luận về các chức năng cũa từng bộ phận

GV: Gọi một số em đa ra ý kiến cũa mình

- Nhận xét, để biết rỏ hơn ta se lần

l-ợt tìm hiểu từng bộ phận cũa nó.

3 Bộ xử lý trung tâm (CPU):

(Central Processing Unit)

-Là phần quan trọng trong máy tính, đó

là thiết bị thực hiện chơng trình Vùng

nhớ đặc biệt cũa CPU sử dụng để lu trử

tam thời các lệnh và dữ liệu đang đợc xử

lý

GV: CPU gồm 2 bộ phận chính-Bộ điều khiển CU (Control Unit) điềukhiển các thiết bị khác làm việc

-Bộ số học/logic ALU (Arithmetic/Logic Unit) thực hiện các phép toán số học logic

-RAM (Random Acess Memory) Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, dùng để nhớ các thông tin trong quá trình máy làm việc, khi mất điện dl sể mất

Trang 14

Intel

Trang 15

5 Bộ nhớ ngoài

-Bộ nhớ ngoài dùng để lu trữ thông tin

lâu dài

-Bộ nhớ ngoài cũa máy tính thờng là đĩa

cứng, đĩa mềm, đĩa CD, thiết bị Flash

GV: Đa ra các loại bộ nhớ ngoài để học sinh quan sat,

-Các thông số về dung lợng cũa bộ nhớ ngoài Nói rỏ cấu tạo cũa nó



GV: Hãy so sánh bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài

HS: Trả lời

6 Thiết bị vào:

-Thiết bị vào dùng để đa thông tin vào

máy tính

-Có nhiều loại thiết bị vào nh bản phím,

chuột, máy quét, micro webcam

c Máy quét: (Scanner)

-Máy quét dùng để đa hình ảnh vào máy

-Giải thích chức năng cũa các nút cũa chuột

GV: Có nhiều phần mềm dùng để chỉnh sữa văn bản

7 Thiết bị ra (Output device):

Thiết bị ra dùng để đa dữ liệu ra từ máy

c Máy chiếu (Projector)

-Đa nội dung manh hình ra màn ảnh

rộng

GV: Tại sao ngời ta nói MH có độ phân giải là 640 x 480

HS: Trả lờiGV: Giải thích: có 480 dòng và mỗi dòng có 640 điểm ảnh

GV: Em hãy kể một số loại máy in mà

em biết

HS: Trả lời

GV: Nói rỏ hơn về chức năng cũa nó

Trang 16

d Loa và tai nghe (Speaker and

- Địa chỉ cũa lệnh trong bộ nhớ

-Mã cũa lệnh thao tác cần thực hiện

-Địa chỉ các ô nhớ liên quan

GV: Các em xem các nguyên lý lu trữ chơng trình, truy cập theo địa chỉ, phôn Nôi-man ở cuối bài

* Nguyên lý điều khiển bằng chơng

trình: (Máy tính hoạt động theo chơng

Nây-GV: Thông qua tờng bớc ta thực hiện

ở trên và máy tính cũng hoạt động nh vậy Em em rút ra điều gì?

HS: Suy nghĩ và trả lời tại chổHD: Chơng trình là gồm các dãy lệnh liên tiếp nhau và máy tính phải thực hiệnn lần lợt từng lệnh 1

GV: Địa chỉ bộ nhớ đợc chia nh thế nào 1 ô nhớ = bao nhiêu bit?

HS: Trả lời tại chổ

GV: Các số nh 26,4,-10,5 khi đa vào máy tính thị nó đợc mã hoá nh thế nào?

Đọc 10 Cộng 11 Ghi 12

26 4 -10 5 Nhân 12 Dừng

Trang 17

* Nguyên lý Phôn Nây-Man:

Mã hoá nhị phân, điều khiển bằng

ch-ơng trình, lu trử chch-ơng trình và truy

cập theo địa chỉ thành một nguyên ly

chung goi là “Nguyên lý Phôn

Nây-Man”

GV: Thông qua các thao tác trên ta thấy khi máy tính truy câph để lấy dữ liệu thì phải truy cập vào đâu

HD: Thông qua địa chỉ nơi lu trử dữ

liệu

GV: Thông qua 3 nguyên lý trên ta phát biểu nguyên lý Phôn Nây-Man một cách đầy đũ nh sau:

Trang 18

- Sử dụng bàn phím

- Sử dụng chuột

b Kĩ năng:

- Quan sát và nhận biết đợc các bộ phận chính cũa máy tính

- Thao tác với chuột và bàn phím

- Nhận thức đợc máy tính thiết kế thân thiện với con ngời

c Giáo dục t tởng:

- Giúp cho học sinh khái niệm về máy tính

- Giúp cho các em tìm tòi khám phá, hứng thú học tập hơn

II ổn định tổ chức lớp:

- Nắm sĩ số:

- Vẽ sơ đồ máy tính

- So sánh bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài

- So sánh thiết bị vào và thiết bị ra, lấy một số ví dụ

* Đặt vấn đề:

bài tập và thực hành

1 Làm quen với máy tính

-Giới thiệu các thiết bị cũa máy tính

Trang 19

- Nháy đúp chuột: Nháy chuột

nhanh 2 lân liên tiếp

- Kéo thả chuột: Nhấn và giữ

nút trái cũa chuột, di chuyển

Đ4 bài toán và thuật toán

d Kiến thức:

- Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các tính chất cũa thuật toán

- Hiểu cách biểu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê các bớc

Trang 20

- Cho biết khái niệm về chơng trình

- Em hãy trình bày cụ thể các bộ nhớ mà em đã đợc học

-IV Nội dung bài mới:

* Đặt vấn đề: Để viết đợc 1 chơng trình ta cần phải biết đợc thế nào là bài toán và thuật

toán Hôm nay ta học bài “Bài toán và thuật toán“

Đ 4 bài toán và thuật toán

1 Bài toán:

-Khái niệm: Bài toán mà con ngời cần

máy tính thực hiện

VD: Giải pt, quản lý thông tin về học

sinh là bài toán

-Các yếu tố: Khi máy tính giải 1 bài

toán cần quan tâm 2 yếu tố:

+Input: (Thông tin đa vào máy tính)

+Output (Thông tin muốn lấy từ máy)

GV: Nói về thuật toán thi ta cha biết, nhng nói về bài toán trong toán học thì ta đã biết rỏ

- Hãy cho biết K/n về bài toán

GV: Trong toán học ta nhắc nhiều đếnk/n “bài toán” và ta hiểu đó là những việc mã con ngời cần phải thực hiện sau cho từ những dữ kiện đã có phải tìm ra hay cm 1 kết quả nào đó Vậy k/n bài toán trong tin học có gì khác không?

GV: Trong nhà trờng có chơng trình quản lý HS, nếu ta yêu cầu đa ra các học sinh có điểm TBM là 9 đó là bài toán Hay đa ra danh sách cũa những học sinh là con thơng binh đó cũng là bài toán

GV: hãy đa ra vd về bài toán trong tin học

HS Trả lời tại chổGV: Để giải một bài toán việc đầu tiên

VD1: Hãy xác định Input và Output cũa

bài toán tìm UCLN cũa 2 số M,N

GV: Ghi vd lên bảng cho hs lên xác

định Input và Output

HD: Input: M,N là 2 số nguyên dơng

Trang 20

Trang 21

Output: UCLN(M,N)

VD2: Cho biết Input và Output cuat bài

toán giải phơng trình bậc hai:

ax2+bx+c=0

GV: Để giải pt b2 thì ta đã có những dữ kiện gì? Và cần tìm gì?

HS: Lên bảng viết ra Input và Output HD: Input: a,b,c là các số thực

Output: Nghiệm x cũa pt

VD3: Kiểm tra n có phải là số nguyên tố

trình tự xác định sao cho sau khi thực

hiện dãy thao tác đó, từ Input cũa bài

toán này ta nhận đợc Output cần tìm

-Tác dụng cũa thuật toán: Dùng để giải

B3: Nếu M>N thì M=M-N quay lại B2

B4: Thay N=N-M rồi quay lại B2

B5 Gán UCLN là M Kết thúc

GV: (Đặt vấn đề) Muốn cho cho máy tính đa ra đợc Output từ Input đã cho thì cần phải có chơng trình, mà muốn viết đợc chơng trình thì cần phải có thuật toán

- Vậy thuật toán là gì?

HS: Suy nghĩ và trả lời

GV: Đa ra k/n thuật toán Giải thích thêm k/n nh: Dãy hữu hạn các lệnh, sắp xếp theo một trình tự nhất định

GV: Đa ra vd tìm UCLN cũa 2 số M,N Xác định Input và Output cũa bài toán

GV: Lấy ví dụ cũ thể:

Tìm UCLN cũa 2 số 12 và 8B1: Đa vào giá trị cũa M,N

M=12,N=8B2: M=12-8=4, N=8 -> N>MB4: M=4, N=8-4=4, -> M=NB5: Kết quả: UCLN(M,N)=4GV: Cùng hs kết hợp làm bài trên Sau

đó Gv ghi thuật toán lên bảng

GV: Cách viết thuật toán nh ở trên gọi

là cách viết liệt kê, ngoài ra còn có cách làm khác đó là dùng sơ đồ khối

GV: Dựa vào thuật toán trên và các

Trang 22

đó Trình bài lại thuật toán bằng lời

GV: Đa ra ví dụ tìm Min hoặc Max đểcho học sinh tự làm

3 Một số ví dụ về thuật toán.

VD1: Kiểm tra tính nguyên tố cũa một

M=

N

M>

NM<=M-N

N<=N-M

Kết thúc

Nhập N

N=1

?N<4

I 2

(*)]

[ N

i >

N chia hết cho

T.báo N là

số nguyên

tố Kết thúc

I i+1

Trang 23

Đ

ĐS

?chia K K K K hết

N là số nguyên tố-Lấy vdụ N=45 (căn bậc 2 cũa 45 =6)

*ý tởng:Với mỗi cặp số hạng đứng liền

kề trong dãy, nếu số đứng trớc lớn hơn

số sau ta đổi chổ chúng cho nhau Việc

đó đợc lặp lại, cho đến khi mỗi số đứng

B6: Nếu i>M thì quay lại bớc 3

B7: Nếu ai>ai+1 thì tráo đổi ai và ai+1 cho

i và a

i+1

Đưa ra A Kết thúc

Nhập N và a1,a2, , aN

MN

M<

2MM-1Ii+1

i>M

?

ai>ai+1

Trang 24

ĐS

S

- Cho dãy A gồm N số nguyên khác

nhau a1,a2, , aN.và 1 số k Cần biết có

hay không chỉ số i (1<=i<=N) mà ai=k

Nếu có hãy cho biết chỉ số đó

*Thuật toán tìm kiếm tuần tự

Hoặc thông báo không có số hạng nào

cũa dãy A có giá trị băng k

*ý tởng: Tìm kiếm tuần tự đợc thực hiện

một cách tự nhiên Lần lợt từ số hạng

thứ nhất, ta so sánh giá trị số hạng đang

xét với khoá cho đến khi hoặc gặp 1 số

hạng bằng khoá hoặc dãy đang xét hết

B5: Nếu i>N thì thông báo dãy A không

có số hạng nào có giá trị bằng k, rồi kết

i>N

?

Thông báo dãy A không có số hạng có

gí trị bằng k Kết thúc

Đưa ra i rồi kết thúc

Trang 25

-Nếu agiữa=k thì giữa là chỉ số cần tìm,

việc tìm kiếm kết thúc

- Nếu agiữa>k thì do dãy A là dãy đợc sắp

xếp nên việc tìm kiếm tiếp theo chỉ xét

Quá trình trên sẽ lặp lại một số lần cho

đế khi hoặc đã tìm thấy khoá k trong

dãy A hoặc phạm vi tìm kiếm bằng

;B4: Nếu agiữa=k thì thông báo chỉ số giữa

Ghi chú: Tuỳ thuộc a giữa >k hoặc a giữa <k

mà chỉ số đầu hoặc cuối cũa dãy ở bớc

tìm kiếm tiếp theo sẽ thay đổi Để thực

hiền điều đó, trong thuật toán chỉ sử

dụng các biến nguyên tơng ứng Dau và

Cuoi có giá trị khởi tạo Dau=1 và

Cuoi=N.

*VD mô phỏng trong SGK

Trang 26

- Bài toán là việc mà ta muốn máy thực hiện.

- Muốn giải một bài toán ta phải xác định Input và Output

- Input: Thông tin đa vào máy tính

- Output: Thông tin muốn lấy ra từ máy tính

- Thuật toán là một dãy hữu hạn các thao tác đợc sắp xếp tuần tự mà khi thực hiện nó thì từ Input đa vào ta sẽ lấy ra đợc Output

- Thuật toán có 2 dạng: Liệt kê và sơ đồ khối

Câu hỏi và bài tập

c Kiến thức:

- Cũng cố lại kiến thức về thuật toán

- Hiểu đợc cách biểu diển thuật toán

d Kĩ năng:

- Xác định đợc Input và Output cũa bài toán

- Giải các bài toán bằng cách mô tả thuật toán

e Giáo dục t tởng:

- Tính kiên trì, sáng tạo Say mê môn học

- Nắm sĩ số:

- So sánh khái niệm bài toán và thuật toán

- Viết thuật toán tìm MAX

TB dãy A không

có số hạng có gíía trị bằng k roi kết thúc

Trang 27

Câu hỏi và bài tập

Câu2: Dãy thao tác sau:

B1: Xoá bảng

B2: Vẽ đờng tròn

B3: Quay lại bớc 1

Có phải là thuật toán không? tại sao?

GV: Thông qua k/n thuật toán-Dãy hữu hạn các thao tác

-Sau khi thực hiện dãy thao tác đó, từInput ta nhận đợc Output

Vậy các bớc trên đã thoả mãn kháiniệm thuật toán cha?

HD: Từ Input ta nhận đợc Output cónghĩa là sau khi thực hiện các thao tácthì thuật toán phải dừng lại và đa rakết quả Thế các thao tác trên có cho

ta Output không? Tại sao?

TL: Dãy các việc nêu trên cũa bài tậpkhông phải là một thuật toán vì tuy sốlần trong mô tả là hữu hạn nhng việcthực hiện là vô hạn

Câu3: Hãy chỉ ra tính dừng cũa thuật

toán tìm kiếm tuần tự

GV: Đối với thuật toán tìm kiểm thìkhi nó dừng là khi đã tìm ra giá trị cầntìm hoặc không tìm thấy gtrị cần tìm.Vậy ta sẽ xét 2 trờng hợp tìm thấy vàkhông tìm thấy

- Giải thích 2 trờng hợp đó

HS: trả lòi tại chổ

HD: Mỗi lần tằng chỉ số i lên 1 đơn vịnếu có số hạng cũa dãy bằng giá trịcần tìm thì hiển nhiên thuật toán thựchiện hữu hạn bớc.(Vì số bớc <=N mà

N là hữu hạn.) Nếu dãy không có giátrị cần tìm thị sau N lần tăng i thì i>n

và thuật toán kết thúc Vậy thuật toánluôn kết thúc hữu hạn bớc

Câu4: Cho N và dãy a1 aN, Hãy tìm giá

trị nhỏ nhất (Min) cũa dãy đó

Thuật toán:

-Input: N và dãy a1 aN

-Output: Giá trị nhỏ nhất

-Từ VD đó và bài toán tìm MAX emhãy viết thuật toán tìm min

HS:

-Xác định Input và Output -Viết thuật toán ra giấy nháp sau đó 1

em lên bảng viết

Trang 28

S

Đ

B4:

B4.1: Nếu ai<Min thì Min=ai;

B4.2: ii+1; rồi quay lại bớc 3

HS: Viết thuật toán vào giấy nháp sau

đó một học sinh lên bảng viết ra thuậttoán

Trang 29

*ý tởng:Với mỗi cặp số hạng đứng liền

kề trong dãy, nếu số đứng trớc nhỏ hơn

số sau ta đổi chổ chúng cho nhau Việc

đó đợc lặp lại, cho đến khi mỗi số đứng

GV: Từ đó các em hãy chuyển từ thuậttoán sắp xếp dãy không giảm thànhdãy không tăng

HS: Làm vào giáy nháp Sau đó 2 emlên bảng viết thuật toán bằng 2 cách

Nhập a,b,cDELTA=b*b-4*a*c

DELTA<

4*a*c

0=b*b-Tính X1 và X2 đưa ra kết

quả

Thông báo phương trình vô nghiệm

Kết thúc

Trang 30

Đ

Đ S

S

Đ

Đ S

S

B6: Nếu i>M thì quay lại bớc 3

B7: Nếu ai<ai+1 thì tráo đổi ai và ai+1 cho

nhau

B8: Quay lại B5

Câu 7: Cho N và dãy số a1 aN hãy cho

biết có bao nhiêu số hạng trong dãy có

giá trị bằng 0

*Xác định bài toán:

-Input: Nhập N, các số hạng a1,a2, , aN

-Output: Số các chữ số 0

*ý tởng: áp dụng ý tởng thuật toán tìm

kiếm tuần tự và tăng biến đếm lên 1 đơn

vị khi tìm thấy số 0 trong dãy

B5: Nếu i>N thì thông báo số chữ số 0

GV: Dựa trên thuật toán tìm kiếm tuần

Nhập N và a1,a2, , aN

MN M<2 MM-1 Ii+1 i>M ?

ai<ai+1

Nhập N, a1,a2, , aN.và 1 số k.

i1, dem=0

ai=0 ii+1 i>N ?

Thông báo dãy A không có số hạng có gí trị bằng 0 Kết thúc

Đưa ra i rồi kết thúc

Trang 31

trong dãy A rồi kết thúc;

B6: Quay lại bớc 3;

V Cũng cố dặn dò

- Thuật toán sắp xếp

- Thuật toán tìm kiếm

- Chuẩn bị giấy kiểm tra 1 tiết

- Xem bài số 5

-Ngày soạn:

Tiết CT :16

Kiểm tra 1 tiết

- Kiến thức đã học, giấy kiểm tra

IV Nội dung bài kiểm tra:

Câu:1 Biểu diển số (10102) nào sau đây là đúng

0x23 + 1x22 + 0x21 = 1x20

1x23 + 0x22 + 1x21 = 0x20

Trang 32

Câu 10: Xác định Output cũa bài toán xếp loại học lực cũa 1 lớp.

a Danh sách học sinh b Bảng điểm cũa học sinh

c Bảng xếp loại học lực d Tất cả đều sai

Câu 11: Đánh dấu x vào khối thể hiện thao tác tính toán.

Câu 14: Thuật toán có thể đợc diễn tả bằng cách:

Trang 32

Trang 33

B1: NhËp N vµ d·y a1,…,aN

B2: M  a1, i  2

B3: NÕu i >N th× ®a ra gi¸ trÞ M råi kÕt thóc

B4: - NÕu ai < M th× M  ai

- i  i+1 råi quay l¹i bíc 3

Trang 34

- Hãy xác định Input và Output và viết thuật toán cũa bài toán tìm số nhỏ nhất trong 2 số nguyên A,B

- Trả lời:

- Input: A,B là số nguyên

- Output: Đa ra số MAX là số lớn nhất trong 2 số A và B

- Thuật toán:

- B1: Nhập A,B;

- B2: Nếu A>=B thì Max=A;

- B3: Nếu A<B thì Max=B;

Trang 35

- HS: Đọc trớc bài học, chuẩn bị bài cũ.

V Nội dung bài mới:

-Các loại ngôn ngc khác muốn máy tính

hiểu đợc và thực hiện đợc phải dịch ra

Ví dụ: ADD AX,BX

(Trong đó ADD là phép cộng, AX,BX là

2 thanh ghi.)

Muốn máy hiểu đợc ngôn ngữ này cần

phải chuyển đổi nó sang ngôn ngữ máy

GV: Ta biết rằng giải quyết một bài toán trên máy tính không thể chạy trựctiết bằng thuậ toán mà phải thực hiện theo chơng trình Vởy ta cần chuyển

đổi thuật toán sang chơng trình

GV: Một chơng trình có thể viết từ nhiều ngôn ngữ khác nhau gọi là ngônngữ lập trình Để xem xét các loại ngôn ngữ lập trình ta tìm hiểu bài 5

GV: Môic loại máy tính đều có một ngôn ngữ riêng, đây là ngôn ngữ duy nhất mà máy tính có thể trực tiếp hiểu

và thực hiện

GV: Mặc dù đây là ngôn ngữ máy có thể trực tiếp hiểu đợc nhng không có thể ai cũng viết đợc chơng trình bằng ngôn ngữ máy bởi nó quá phúc tạp và khó nhớ Chính vì thế đã có rất nhiều loại ngôn ngữ xuất hiện để làm thuận tiện cho ngời viết chơng trình Song muốn máy thực hiện đợc thì chuyển sang ngôn ngữ máy

GV: Chuyển vấn đề: Một trong những ngôn ngữ đó là hợp ngữ Nguôn ngữ

này sử dụng các từ viết tắt làm thành các lệnh

Trang 36

vào loại máy

VD: Fortran, Cobol, Basic, Pascal

-Muốn hiểu đợc ngôn ngữ này cần phải

chuyển sang ngôn ngữ máy

địa chỉ cũa các thanh ghi trong máy tính, nên việc sử dụng vẫn cha đợc thuận tiện lắm Vởy có ngôn ngữ nào thuận tiện hơn không

HS: Trả lờiHD: Do nhu cầu về máy tính thông dụng cũa ngôn ngữ mà một loại ngôn ngữ khác xuất hiện Đó là ngôn ngữ

bậc cao

GV: Các em biết loại ngôn ngữ bậc cao nào

HS: Pascal, Foxpro

GV: Đó là ngôn ngữ bậc cao, vậy ngôn ngữ nh thế nào gọi là ngôn ngữ

Đ6 giải bài toán trên máy

Trang 37

S

Đ

- Nắm sĩ số:

- Các loại ngôn ngữ, u và nhợc điểm cũa nó

IV chuẩn bị

- GV: Nghiên cứu tài liệu, SGK,soạn giáo án

- HS: Đọc trớc bài học, chuẩn bị bài cũ

* Đặt vấn đề:

Đ6 giải bài toán trên máy

* Các bớc giải quyết bài toán:

-Xác định bài toán

-Lựa chọn xây dựng thuật toán

-Viết chơng trình

-Hiệu chỉnh

-Viết tài liệu

GV: Đặt vấn đề: Biết rằng con ngời là công cụ hổ trợ con ngời rất nhiều trong cuộc sống, con ngời muốn máy thực hiện bài toán thì phải đa ra lời giải bài toán đó vào máy dới dạng lệnh Vậy các bơcá xây dựng bài toán

HS: Trả lời: (Xác định Input và Output)

GV: Đúng vậy trớc một bài toán ta cần xác định đợc Input và Output cũa

nó nhằm lựa chọn thuật toán thích hợp

GV: Sau khi xác định dợc Input và Output cũa bài toán ta sang bớc tiếp theo: Lựa chọn và xây dựng thuật toán

GV: Nhắc lại thuật toán là gì?

HS: trả lời?

2 Lựa chọn và xây dựng thuật toán.

a Lựa chọn thuật toán:

-Mỗi thuật toán chỉ giải 1 bài toán song

GV: Đối với mỗi bài toán sẽ có nhiều cách giải nên ta có thể lựa chọn thuật toán nào đó phù hợp với bài toán hơn

Nhập M,N

M=

N

M>

NM<=M-N

N=N-M

Kết thúc

Trang 38

Đ

S

1 bài toán thì có nhiều thuật toán để

giải Vậy ta phải chọn thuật toán tối u

nhất trong các thuật toán đa ra

* Thuật toán tối u: Là thuật toán có các

b.Biểu diễn thuật toán:

-Đa ra các bớc để giải bài toán

B3: Nếu M>N thì M=M-N quay lại B2

B4: Thay N=N-M rồi quay lại B2

B5 Gán UCLN là M Kết thúc

-Sơ đồ khối

GV: Sau khi chọn đợc thuật toán thíchhợp ta tìm cách biểu diễn thuật toán gọi là diễn tả thuật toán

GV: Thuật toán này đã học ở bài trớc, cho học sinh lên bảng vẽ

HS: Vẽ vào giấy nháp và 2 em lên bảng vẽ

3.Viết chơng trình.

-Là việc lựa chọn cấu trúc ngôn ngữ lập

trình để diễn đạt thuật toán trên máy

-Khi viết chơng trình cần lựa chọn ngôn

GV: Có mấy loại ngôn ngữ lập trình

GV: Nói thêm, trong ngôn ngữ bậc cao cũng có rất nhiều ngôn ngữ nh

Trang 38

Nhập M,N

M=

N

M>

NM<=M-N

N<=N-M

Kết thúc

Trang 39

ngữ thích hợp, Tuân theo ngữ pháp cũa

5.Viết tài liệu:

-Viết mô tả chi tiết bài toán, thuật toán,

Đ8 những ứng dụng cũa tin học

- Biết khái niệm phần mềm máy tính

- Biết đợc phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng

- Biết đợc ứng dụng chũ yếu cũa tin học trong lĩnh vực đời sống XH

- Biết có thể sử dụng một số chơng trình ứng dụng để nâng cao hiệu quả học tập, làm việc và giải trí

Trang 40

- Nắm sĩ số:

- Nêu các bớc để giải một bài toán, theo em bớc nào là quan trong nhất

IV chuẩn bị

- GV: Nghiên cứu tài liệu, SGK,soạn giáo án

- HS: Đọc trớc bài học, chuẩn bị bài cũ

* Đặt vấn đề: Trong cuộc sống ta đã làm quen với nhiều loại phần mềm, nhng ta cha

hiểu rỏ về nó, cha phân loại đợc vậy hôm nay ta cùng tìm hiểu phần mềm máy tính

Đ7 phần mềm máy tính

*K/n: Là sản phẩm thu đợc sau khi thực

hiện bài toán Nó bao gồm chơng trình,

cách tổ chức dữ liệu và tài liệu

*Đặc điểm: Chơng trình có thể giải bài

toán với nhiều bộ DL khác nhau

1 Phần mềm hệ thống:

Là phần mềm nằm thờng trực trong máy

tính để cung cấp các dịch vụ theo yêu

cầu cũa các chơng trình khác tại mọi

thời điểm khi máy đang hoạt động

VD: Dos, Windows, Linux…

GV: Tại sao ngời ta gọi là phần mềm

hệ thống

HS: suy nghĩ

GV: Lấy ví dụ hệ điều hành cũa lớp sau đó liên hệ đến phần mềm hệ thống

2 Phần mềm ứng dụng:

a.Phần mềm ứng dụng:

- Là phần mềm viết phục vụ cho công

việc hàng ngày hay những hoạt động

mang tính nghiệp vụ cũa từng lĩnh vực

VD; Word, Excel, Quản lý học sinh…

b.Phần mềm dóng gói:

Thiết kế dựa trên những yêu cầu chung

hàng ngày cũa rất nhiều ngời

-Trợ giúp ta khi làm viếc với máy tính,

nhằm nâng cao hiệu quả công việc

VD: Nén DL, diệt virut…

Lu ý: việc phân loại phần mềm mang

GV: Hãy kể tên một số phần mềm ứngdụng mà em biết

HS: trả lời câu hỏi

Tiêu đề	Một số khái niệm cơ bản của tin học
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Tin học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010-2011
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	104
Dung lượng	17,73 MB